Kuzey Kore, anayasasında dört temel değişiklik yaptı. Değişikliklerin en önemlileri arasında Güney Kore'ye yönelik sert tutumun anayasal güvence altına alınması ve lider Kim Jong-un'un ülkenin nükleer kuvvetleri üzerindeki yetkisinin genişletilmesi yer alıyor.
İki buçuk yıllık aranın ardından yeniden erişime açılan anayasa metninden, Güney Kore ile yeniden birleşmeyi hedefleyen tüm taahhütler çıkarıldı.
“Yeni Bir Kargaşa Ekseni: Kuzey Kore, Rusya, Çin ve İran” kitabının yazarı Edward Howell dün Newsweek dergisine yaptığı açıklamada, anayasa değişikliğinin son üç yıldır bilinen bir gerçeği yansıttığını belirterek, Kuzey Kore'nin artık Güney Kore ile herhangi bir ilişki kurmak istemediğini söyledi.
Kuzey Kore anayasasında neler değişti?
Kim Jong-un'un 2023 yılı sonlarında düzenlenen bir parti toplantısında iki Kore'nin birbirine düşman, ayrı devletler olduğunu ilan etmesinin ardından Kuzey Kore anayasası Mart 2024'ten bu yana internette erişime kapalıydı.
Güney Kore'nin Korea JoongAng Daily gazetesine göre anayasa, 23 Mart'ta düzenlenen 15. Yüksek Halk Meclisi'nin ilk oturumunda değiştirildi.
Gazete, yeni anayasanın Güney Kore Birleşme Bakanlığının bu yılın başlarında elde ettiği değiştirilmiş metinle örtüştüğünü bildirdi.
Değiştirilen anayasa çarşamba günü Kuzey Kore'nin propaganda sitesi Naenara'da yayımlandı. Metinde dört temel değişiklik bulunuyor:
1. Kuzey Kore topraklarının yeniden tanımlanması
Anayasanın ikinci maddesi değiştirilerek Kuzey Kore toprakları; kuzeyde Çin ve Rusya, güneyde ise Güney Kore ile sınır oluşturan topraklar ve bunlara ait hava sahası ile kara suları olarak tanımlandı.
Anayasa ayrıca Güney Kore'yi bağımsız bir devlet olarak tanımlarken, iki ülke arasındaki kara ve deniz sınırlarını açık biçimde belirtmiyor.
Güney Kore merkezli Asiae.kr haber sitesine göre bu ifade, açık düşmanlık belirten veya deniz sınırlarını tanımlayan ifadelerden kaçınırken “iki devlet” yaklaşımını koruma girişimi olabilir.
Oxford Üniversitesinde öğretim görevlisi ve araştırmacı olan Howell, Pyongyang'ın artık Seul'ü bölünmüş tek bir Kore yarımadasının parçası olarak görmediğini belirterek, Kim Jong-un yönetiminin Güney Kore'yi başlıca ve kalıcı bir düşman olarak konumlandırdığını söyledi.
2. Yeniden birleşme hedefinin kaldırılması
Güney Kore'nin ilerici ve sol eğilimli Devlet Başkanı Lee Jae-myung, geçen yıl göreve gelmesinden bu yana gerilimi azaltmaya yönelik bir politika izledi. Lee, zorla veya bir tarafın diğerini kendi bünyesine katması yoluyla birleşmeye karşı olduğunu vurguladı.
Lee, Ağustos 2026'da da 1953 yılında Kore Savaşı'nı sona erdiren ancak resmen barış sağlamayan ateşkes anlaşmasının yerini alacak bir “barış düzeni” oluşturulması için müzakereler yapılmasını önerdi.
Ancak Kuzey Kore lideri bu söyleme karşılık vermedi. Kim, şubat ayında düzenlenen parti kongresinde Kuzey Kore'nin Güney Kore ile hiçbir ilişki kurma niyetinin bulunmadığını açıkladı.
Kim, Ocak 2024'te Yüksek Halk Meclisi toplantısında, Kuzey Kore'yi Kore'nin “kuzey yarısı” olarak tanımlayan anayasal ifadelerin kaldırılması talimatını vermişti.
Yeni anayasa da bu yaklaşımı yansıtıyor. Metinden “barışçıl yeniden birleşme” ve “ulusal birlik” gibi ifadeler çıkarıldı.
Howell, Lee'nin 2025 yılında iktidara gelmesinden kısa süre sonra Kim Jong-un'un kız kardeşi Kim Yo-jong'un Seul'ün uzlaşma girişimlerini “yatıştırma saldırıları” olarak nitelendirerek sert biçimde eleştirdiğini hatırlattı.
Howell'e göre anayasa değişikliği, Pyongyang'ın Güney Kore'ye mevcut hükümetin ilişkileri düzeltme isteğini önemsemediği yönünde açık bir mesaj verme çabasını ortaya koyuyor.
3. Kim Jong-un'un yetkilerinin genişletilmesi
Şarku’l Avsat’ın İngilizce yayın yapan NK News sitesinden aktardığına göre yeni anayasa, Kim Jong-un'a parlamento kararlarını veto etme ve “halkın güvenini kaybeden” milletvekillerini görevden alma yetkisi tanıyor.
Anayasanın başlangıç bölümünde, eski liderler Kim İl-sung ve Kim Jong-il'e yapılan vurgunun azaltılması da Kim Jong-un etrafındaki kişilik kültünün güçlendirilmesiyle uyumlu bir adım olarak değerlendiriliyor.
4. Nükleer kuvvetler üzerindeki yetkinin artırılması
Yeni düzenleme, Kim'in siyasi hayattaki rolünü güçlendirmenin yanı sıra Devlet İşleri Komisyonu Başkanı sıfatıyla ülkenin nükleer kuvvetleri üzerinde daha geniş yetkilere sahip olmasını sağlıyor.
Bu adım, Pyongyang'ın nükleer programına ilişkin endişelerin arttığı bir zamanda atıldı. Kuzey Kore, 2026 yılı içerisinde balistik füze sistemleri ve nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip silahlarla ilgili çeşitli denemeler gerçekleştirdi.
Bu denemeler arasında, hipersonik silah programıyla bağlantılı orta menzilli stratejik bir füzenin 3 Ekim'de test edilmesi de bulunuyor.
