Sonunu biliyoruz, yine de izliyoruz: Geçmişe dönmeye değen 5 dizi

ER ve Dead to Me'deki rolleriyle de tanınan 51 yaşındaki Linda Cardellini'nin Crystal Lake'te canlandırdığı Pamela Voorhees'in sırları, oğlunun ölümünden sonra ortaya çıkıyor (Peacock)
ER ve Dead to Me'deki rolleriyle de tanınan 51 yaşındaki Linda Cardellini'nin Crystal Lake'te canlandırdığı Pamela Voorhees'in sırları, oğlunun ölümünden sonra ortaya çıkıyor (Peacock)
TT

Sonunu biliyoruz, yine de izliyoruz: Geçmişe dönmeye değen 5 dizi

ER ve Dead to Me'deki rolleriyle de tanınan 51 yaşındaki Linda Cardellini'nin Crystal Lake'te canlandırdığı Pamela Voorhees'in sırları, oğlunun ölümünden sonra ortaya çıkıyor (Peacock)
ER ve Dead to Me'deki rolleriyle de tanınan 51 yaşındaki Linda Cardellini'nin Crystal Lake'te canlandırdığı Pamela Voorhees'in sırları, oğlunun ölümünden sonra ortaya çıkıyor (Peacock)

Bir itirafla başlayayım: 13. Cuma'nın (Friday the 13th) geçmişini anlatacak bir dizi çekildiğini duyunca buna gerçekten ihtiyacımız olup olmadığını epey söylenerek sorguladım. Elbette mevzu ticariydi... Hem zaten vasat bulduğum bir serinin evvelini neden merak edecektim? 

Sonra önyargılarımı bir kenara itip Crystal Lake'i izledim ve fikrim jet hızıyla değişti. Üstelik yalnız da değildim; ilk sezon hem eleştirmenlerden hem izleyicilerden övgü aldı. Beni ikna edenlerin başında da Freaks and Geeks'te yeşil parkasıyla hayatımıza giren, burada ise diziyi sırtlayan Linda Cardellini vardı.

Crystal Lake'e haksızlık ettiğimi düşününce, geçmişe dönmek için iyi bir neden sunan başka dizileri de bir araya getirmek istedim. Her karakterin çocukluğunu öğrenmemiz gerekmiyor elbette, bazen anlatılanlar bildiğimiz hikayeye birkaç tarih eklemekten fazlasını yapmıyor. İyi bir öncül diziyse sonunu bildiğimiz bir hayatta hâlâ merak edecek şeyler buluyor, bizi yeniden o karakterin etrafında pervane edebiliyor.

Bates Motel, IT: Welcome to Derry, Alien: Earth, Better Call Saul ve A Knight of the Seven Kingdoms'ı seçmemin nedeni de bu: Her birinin, nereden geldiğini bildiğimiz halde bizi kendine bağlayan bir hikayesi var. Kimi eski bir korkunun kaynağına götürüyor, kimi tanıdığımızı sandığımız bir karakter hakkında fikrimizi değiştiriyor. Bir müddet sonra bildiğimiz sona yaklaşmayı beklemekten vazgeçip finale biraz daha geç varmak istiyoruz. Sonrası malum diye evvelini es geçmeyelim; bazen asıl anlatılmaya değer hikaye orada bekleyebiliyor.

Bates Motel (2013-2017)

Bazı anneler çocuklarının üstüne titrer. Norma Bates ise oğluyla dünyanın arasına duvar örüyor, sonra kendisi de içeride kalıyor. Bates Motel, Alfred Hitchcock'un Sapık'ında (Psycho) tanıdığımız Norman'ın gençliğine dönüyor ama takvimi geri çevirmek yerine hikayeyi günümüze taşıyor.

Eşinin ölümünün ardından bir motel satın alan Norma, oğluyla temiz bir sayfa açmak istiyor ama bazı yükler taşınma kolilerine sığmasa da insanın peşinden geliyor. 5 sezon boyunca "İçeri kim girecek?" diye motelin kapısına gözünüz takılıyor elbette ama asıl huzursuzluk içeride: Bu evde birbirini korumakla birbirine zarar vermek arasındaki sınır sürekli siliniyor.

ascdfvgthy
Bates Motel'de babasının ani ve şüpheli ölümünün ardından genç Norman Bates ve annesi Norma, yeni bir hayata başlamak üzere Oregon'daki White Pine Bay kasabasında bir motel satın alıyor (A&E)

Vera Farmiga, Norma'nın şefkatiyle kontrol arzusunu birbirinden ayırmayı zorlaştırırken Freddie Highmore, Norman'ın kırılganlığıyla tehlikeli yanını aynı bakışta buluşturuyor. Bir yanımız ona acırken bir yandan da ondan korkmaktan kendimizi alamıyoruz. 

Crystal Lake gibi anneyle oğul arasındaki aşırı korumacı bağa odaklanan dizi, hikayesini günümüze uyarlaması ve Norman'ın zihinsel çözülüşünü merkeze almasıyla farklı bir yol izliyor. 

Sonunu biliyoruz diye kendimizi kaptırmayacağımızı sanıyoruz ama Bates Motel bizi yine de şu olmayacak dileğe ortak ediyor: Keşke bu kez başka türlü bitse.

IMDb: 8,1
Nereden izlenir: Prime Video

IT: Welcome to Derry (2025-)

Derry'de ev bakıyorsanız fiyatların neden uygun olduğunu sormakta fayda var; bu kasabanın geçmişi, emlak ilanına yazılacak türden değil. Şaka bir yana, Stephen King'in korku klasiğinden uyarlanan 2017 ve 2019 yapımı O (IT) filmlerinin öncesine uzanan IT: Welcome to Derry, ilk sezonunda bizi 1962'nin kurgusal Derry kasabasına götürüp Pennywise'ın dehşetinin köklerini araştırıyor.

dcgtjhy
IT: Welcome to Derry, Maine eyaletinin Derry kasabasında yaşayan çocukların gizemli biçimde ortadan kaybolmasıyla açılıyor (HBO)

Bill Skarsgård yine o uğursuz gülümsemeyi takınıyor ama dizi, en kıymetli kozunu sürekli ekrana sürmek yerine palyaçonun yokluğunu bile tedirgin edici hale getiriyor. Üstelik şekil değiştiren bu yaratık, karanlıklardan fırlayıp korkutmakla yetinmiyor, zihninize sızıp en çok korktuğunuz şeyi karşınıza dikiyor. Neyse ki genç oyuncuların sıcaklığı, hikayeyi bir canavar gösterisine dönüşmekten kurtarıyor. Çocukları tanıdıkça başlarına gelecekler de daha fazla can yakıyor. 

Crystal Lake'te olduğu gibi tanıdık bir korku efsanesinin geçmişini kurcalayan dizi, anne-oğul ilişkisinden beslenen dehşetin yerine bütün bir kasabayı pençesine alan ve kuşaklar boyunca tekrarlanan doğaüstü bir tehdidi koyuyor. Sonuçta buraya Pennywise'ı yeniden görmek için gelip çocuklar onu hiç görmesin diye dilek tutarken bulabilirsiniz kendinizi. 

IMDb: 7,9
Nereden izlenir: HBO Max

Alien: Earth (2025-)

Alien: Earth'ü izlerken insanın aklına şu geliyor: Uzaylılardan kaçsak bile şirketlerden kurtuluş yok.

Coen kardeşlerin kült şaheseri Fargo'yu televizyona başarıyla taşıyan Noah Hawley, bu kez bizi 1979 yapımı Yaratık'taki (Alien) olayların iki yıl öncesine, 5 dev şirketin yönettiği Dünya'ya götürüyor. Bu şirketlerden Prodigy, ölümcül hastalıkları olan çocukların bilinçlerini sentetik bedenlere aktarıyor. Sydney Chandler'ın canlandırdığı ilk melez Wendy de bu deneyin merkezinde.

dcfvgtyh
Alien: Earth, derin uzay araştırma gemisi USCSS Maginot'un gizemli bir şekilde Dünya'ya çakılmasıyla gelişen olayları anlatıyor (FX)

Yetişkin görünümlü bir bedenin içinde hâlâ bir çocuk bulunması yeterince huzursuz edici değilmiş gibi, yüzlere yapışan ve göğüs kafeslerini parçalayan eski tanıdıklarımız da işbaşında.

Sıradaki canavarın nereden çıkacağını beklerken aklımıza başka bir soru takılıyor: Bedenimiz değiştiğinde bizi biz yapan şeyden geriye ne kalıyor?

Crystal Lake'le benzer şekilde bildik bir korku evreninin geçmişini kurcalayan Alien: Earth, anne-oğul bağından doğan dehşetin yerine şirketlerin insan bedenini deney alanına çevirdiği daha geniş çaplı bir kabusu koyuyor. 

Gözler Ripley'yi aramıyor değil elbet ama bu kez esas mevzu uzay gemisinden sağ çıkmaktan önce, kendi bedeninizde söz sahibi olabilmek.

IMDb: 7,1
Nereden izlenir: Disney+

Better Call Saul (2015-2022)

Breaking Bad'de başımız belaya girince arayacağımız adamdı Saul Goodman; Better Call Saul'da ise telefonu elinden alıp "Bu işe hiç girme" demek istiyoruz. 

Vince Gilligan ve Peter Gould, bizi gösterişli takım elbiselerin ve kirli hukuk oyunlarının evveline götürüyor: Walter White'la henüz tanışmamış, küçük işler kovalayan avukat Jimmy McGill'in yanına. 

Bob Odenkirk bizi hem güldürüp hem üzerken 6 sezon boyunca bir avukatın suç dünyasında yükselişini ve başka türlü yaşanabilecek bir hayatı yavaş yavaş harcayışını izliyoruz.

dvfgthyju
6 sezon boyunca toplam 53 Emmy adaylığı elde eden Better Call Saul, ödülü hiç kazanamadı (HBO)

Şimdilerde Pluribus'la harikalar yaratan Rhea Seehorn'un Kim Wexler'ı ve Jonathan Banks'in Mike'ı da öyle güçlü karakterler ki diziyi yalnızca Jimmy'nin geçmişini öğrenmek için seyretmiyoruz.

Jimmy'nin bu hale nasıl geldiğini izlerken bizi asıl ürperten, insanın her yanlış kararına makul bir gerekçe bulabilmesi. Üstelik bu öncül yalnızca geçmişteki boşlukları doldurmuyor, zamanda ileriye de gidip Jimmy'nin Breaking Bad'de yarım kalan hikayesini tamamlıyor.

Breaking Bad'den daha iyi mi, tartışırız. Fakat Better Call Saul'un asıl marifeti, bir süre sonra bu kıyası bile unutturması.

IMDb: 9
Nereden izlenir: Netflix

A Knight of the Seven Kingdoms (2026-)

Westeros'ta herkes taht hesabı yaparken birinin derdi de karnını doyurup şövalyeliğin hakkını verebilmek olsun! 

George R.R. Martin'in Dunk ve Egg öykülerinden uyarlanan A Knight of the Seven Kingdoms, Game of Thrones'un geçmişine yoksul bir gezgin şövalyeyle küçük yaverinin peşine takılarak dönüyor.

sxdfrgthy
A Knight of the Seven Kingdoms, Game of Thrones'taki olaylardan yaklaşık 90 yıl önce Westeros'ta geçerken, epik savaşlar yerine daha samimi, karakter odaklı ve yolculuk temalı bir hikayeyi konu alıyor (HBO)

Peter Claffey'nin canlandırdığı Dunk ve Dexter Sol Ansell'ın hayat verdiği Egg, 6 bölümlük ilk sezonu büyük hanedanların gölgesinden çıkarıp birbirine alışmaya çalışan iki yol arkadaşının hikayesine dönüştürüyor. 

Çekilen kılıçlar ve güç mücadeleleri yerli yerinde ama aralarında şakalaşmaya, hata yapmaya ve birine güvenmeyi öğrenmeye de vakit var. House of the Dragon'ın görkemli aile kavgasından sonra bu daha sade, sıcak ve ayakları yere basan macera iyi geliyor; üstelik Westeros'un tehlikeli bir yer olduğunu unutturmadan. 

Crystal Lake gibi tanıdık bir evrenin geçmişinde yeni hikayeler arayan dizi, yaklaşan felaketin gölgesinde dolaşmak yerine pek şans verilmeyen kahramanlarının yanında durmamızı istiyor. Meğer bu dünyaya yeniden bağlanmak için bir ejderhaya değil, verdiği sözü tutmaya çalışan bir şövalyeye ihtiyacımız varmış.

IMDb: 8,6
Nereden izlenir: HBO Max ve TV+

Independent Türkçe



Antik Mısır'daki kedilerin yaşadığı korkunç şartlar ortaya çıktı

Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
TT

Antik Mısır'daki kedilerin yaşadığı korkunç şartlar ortaya çıktı

Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)

Antik Mısır'da evcil kediler, bu hayvanlara duyulan saygıya rağmen her zaman şımartılmıyordu. Hatta kafatası kalıntıları üzerinde yapılan yeni bir çalışma, bazılarının kötü koşullarda yaşadığını, yaralanma ve hastalıklardan muzdarip olabileceğini ortaya koydu.

Antik Mısır'da tanrıça Bast'la ilişkilendirilen kediler, ilahi gücün sembolleri ve dini ritüellerin katılımcıları olarak saygı görmenin yanı sıra ev halkının da parçasıydı

Ayrıca tarım, kemirgenleri çeken tahıl depolamaya bağlı olduğundan, kediler sıçan ve fareleri avlayarak gıda depolarını korumada da kilit rol oynuyordu.

Kedilere o kadar büyük bir saygı duyuluyordu ki bazı Yunan tarih kaynakları, Antik Mısır'da kedi öldüren kişilerin idam cezasına çarptırılmış olabileceğini öne sürüyor.

Ancak mumya kafatasları üzerinde yapılan yeni ve kapsamlı bir araştırmada Antik Mısır'daki kedilerin bir kısmının, daracık yerlerde hastalıklar ve yaralanmalarla boğuşarak zorlu bir hayat sürdüğü tespit edildi.

Araştırmacılar, bazı kedilerin muhtemelen karanlık uygulamaların yer aldığı kedi üretimi endüstrisinde ritüel amaçlarla yetiştirildiğini düşünüyor.

Çalışmada bilim insanları, Avusturya'nın Viyana kentindeki Doğa Tarihi Müzesi'nde daha önce gözden kaçmış bir kedi kafatası koleksiyonunu analiz etti. İyi korunmuş 131 kedi kafatasından oluşan bu koleksiyondaki kalıntılar 2 bin yıldan daha eskiydi.

Araştırmacılar, kafataslarını incelerken özellikle kedilerin yaşı, türü, yaraları ve hastalıklarına dair işaretler aradı.

Kedilerin neredeyse üçte ikisinin en az bir hastalığı olabileceğini saptadılar.

Bilim insanları, Journal of Archaeological Science'ta yayımlanan yeni çalışmada şöyle yazıyor: 

Kedigillerin yarısından fazlasında (yüzde 62) büyük ölçüde diş anomalilerinin yanı sıra iyileşmiş kırıklar, delik izleri ve muhtemelen bulaşıcı veya metabolik rahatsızlıklarla bağlantılı deformasyonlar gibi patolojiler gözlemlendi.

sxcdfvgt
22 kedi kafatasında diş taşı görüldü (Journal of Archaeological Science [2026])

131 kediden 23'ünde diş eti hastalığı belirtileri görülürken, 24'ünün de dişleri eksikti.

Bazı kedi kafataslarında ise bu hayvanların daha korkunç yaralar aldığına dair kanıtlar bulundu.

35 kedinin kafatası yüzeyinde oyuk izleri bulunurken, 19 kedinin göz çukurlarının tabanında enfeksiyonlar veya olası beslenme yetersizliğiyle örtüşen küçük delikler vardı.

Araştırmacılar, kafataslarındaki bazı delik izlerinin diğer kedilerin ısırıklarıyla bağlantılı olabileceğini söylüyor.

Daha küçük bir kedinin kafatasında, bir sazlık kedisinin köpek dişleriyle bıraktığı düşünülen izler vardı.

sdcfrgth
Bazı kedi kafataslarında delik izleri bulundu (Journal of Archaeological Science [2026])

Ayrıca başka kedilerde keskin bir metal aletin darbeleriyle uyumlu izler de görüldü, bu da yaralara insanların yol açtığına işaret ediyor. 

Araştırmacılar çalışmada, "Kafataslarındaki travmatik lezyonlara ilişkin gözlemlerimiz, ölümcül yaralanmaların yanı sıra şiddet içeren insan etkileşimlerinden sağ çıkan hayvan vakalarına dair kanıtlar da sunuyor" diye yazıyor.

"Bulgular, kedilerin kötü koşullarda yaşadığına, bulaşıcı hastalıkların yaygın olduğuna ve yüksek ihtimalle beslenme sıkıntısı yaşadıklarına işaret ediyor" diyen ekip, kedilerin muhtemelen "serbestçe dolaşmalarına izin verilmediği dar alanlarda, stresli bir ortamda yaşadığını" ekliyor.

Antik Mısır'da bazı kedilerin mumyalama hazırlığı kapsamında kafalarına darbe vurularak veya boyunları kırılarak kasten öldürüldüğü biliniyor.

Araştırmacılar, bazı kedilerin mumyalama için kasten üretildiğinden şüpheleniyor.

Bilim insanları, bu kedilerde hastalık ve yaralanmaların yaygın görülmesinin, daracık yerlerde bir arada tutuldukları sinyalini verdiğini belirtiyor.

Muhtemelen kedi üretimi endüstrisinde çalışan insanlar, ceza amacıyla ya da kediler arasındaki kavgaları ayırmaya çalışırken bu yaralanmalara sebep oldu.

Independent Türkçe


Bridgerton yıldızı Nicola Coughlan'dan "büyük pişmanlık" itirafı

Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)
Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)
TT

Bridgerton yıldızı Nicola Coughlan'dan "büyük pişmanlık" itirafı

Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)
Luke Newton ve Nicola Coughlan, Bridgerton'da (Netflix)

Nicola Coughlan, kendisini yıldız yapan Bridgerton rolüyle ilgili "pişmanlık" duyduğunu açıkladı.

39 yaşındaki İrlandalı oyuncu, 2018'de başlayan popüler komedi dizisi Derry Girls'te örnek öğrenci Clare'i canlandırarak şöhret kazanmış ancak Hollywood'daki konumunu, Netflix'in şehvet dolu dönem draması Bridgerton'daki rolüyle sağlamlaştırmıştı.

Coughlan'ın canlandırdığı Penelope Featherington karakteri dizide ilk sezondan itibaren yer alsa da 2024'teki üçüncü sezona kadar merkezi rolde değildi. Bu sezonda Luke Newton'ın hayat verdiği Colin Bridgerton'la birlikte romantik başrolleri paylaşmıştı.

Coughlan'ı uluslararası izleyiciye tanıtan bu rolle hayran kitlesi hızla arttı. Bu durum, oyuncuyu şaşkına çevirerek o zamandan bu yana bir miktar pişmanlık duymasına yol açtı.

The Observer'a yakın zamanda verdiği röportajda Coughlan, "Bunun beni ünlü yapacağını hiç düşünmemiştim, ki bu gerçekten aptalca geliyor" dedi. 

Aslında daha sonra bu rolün beni bu kadar tanınır hale getirmesinden büyük pişmanlık duydum ve ve bir süre gözlerden uzak durdum.

Bunun sonucunda maruz kaldığı mahremiyet ihlallerinden bahseden Coughlan, bir cenazede ve "çok hassas tıbbi durumlarda" bile kendisinden fotoğraf istendiğini anlattı.

Oyuncu, "Sanırım insan, kendisi asla böyle bir şey yapmayacağı için başkalarının da yapmayacağını varsayıyor" diye konuştu. 

Ama yapıyorlar.

Oyuncu, şöhretinin artık biraz azalmasından memnun olduğunu belirtti ancak yaşadıklarından sonra gişe canavarı yapımlarda rol almak için özellikle çabalamak istemediğini de ekledi.

"Başarılı kişiler görüyorum ve her gişe canavarı filmde rol almak istediklerini söylüyorlar ama ben 'Yok, hayır' diye yaklaşıyorum" diyen Coughlan, son zamanların en büyük gişe başarılarından birine imza atan Barbie'de oynadığını kabul etse de bunun "kısacık" bir rol olduğunu ekledi.

Oyuncu, Greta Gerwig'in 2023 yapımı filminde kısa bir kameo rolü üstlenen birkaç oyuncudan biriydi. Filmde Diplomat Barbie karakterini canlandırmıştı.

Aktris, "O seviyede bir şeyin peşinden koşmak istemem" dedi. 

Eğer tekrar olursa 'Tamam' derim. Ama peşinden koşmak bana göre değil.

Coughlan, Bridgerton sayesinde kazandığı muazzam şöhretle daha önce Derry Girls'le elde ettiği tanınırlığı birbirinden ayırdı. Oyuncu, "Bu bana sahte bir güvenlik hissi verdi" ifadelerini kullandı. 

Çünkü popüler bir dizide oynamakla etrafında tutkulu bir hayran topluluğu oluşmuş bir dizide oynamak çok farklı şeyler. İkisi aynı değil.

sxdfrgthy
Dylan Llewellyn, Saoirse-Monica Jackson, Jamie-Lee O'Donnell, Nicola Coughlan ve Louisa Harland, Kuzey İrlanda sorununun yaşandığı dönemde geçen komedi dizisi Derry Girls'de (Channel 4)

Bu nedenle Coughlan'ın, Bridgerton'ın gelecek yıl gösterime girecek 5. sezonunda daha az rol alması şaşırtıcı değil. Ancak hayranları onu Steve Martin, Martin Short ve Selena Gomez'in de rol aldığı komedi dizisi Only Murders in the Building'de izleyebilecek.

Coughlan ayrıca Channel 4'un iki bölümlük Britanya draması I Am Helen'da da başrol oynayacak. Dominic Savage'ın BAFTA ödüllü antoloji dizisinin devamı olan ilk bölüm pazartesi gecesi (16 Kasım) izleyicilerle buluşacak.

Independent Türkçe


Nvidia krizi: ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick neden hedef tahtasında?

Nvidia skandalının ardından Lutnick'in görevden alınmasına yönelik talepler artıyor (Reuters)
Nvidia skandalının ardından Lutnick'in görevden alınmasına yönelik talepler artıyor (Reuters)
TT

Nvidia krizi: ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick neden hedef tahtasında?

Nvidia skandalının ardından Lutnick'in görevden alınmasına yönelik talepler artıyor (Reuters)
Nvidia skandalının ardından Lutnick'in görevden alınmasına yönelik talepler artıyor (Reuters)

Casusluk skandalının ardından Nvidia CEO'su Jensen Huang istifa ederken, Çin'e çip satışı kısıtlamalarını geciktirdiği öne sürülen ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick hedef tahtasında.

Axios'un 6 üst düzey kaynağa dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminde Çin'e çip ihracatının sınırlandırılmasına yönelik görüş ayrılıkları yaşandı.

Kaynaklar, Nvidia çiplerinin kaçak şekilde Çin'e gönderilmesini sağladığı iddia edilen şirketlere yönelik Trump'ın bu yıl üç kez kısıtlama getirilmesini istediğini söylüyor. Ancak Ticaret Bakanı Lutnick'in Çin'le ticaret savaşını alevlendirebileceği gerekçesiyle sözkonusu kısıtlamaların uygulanmasına karşı çıktığı savunuluyor.

Lutnick'in özellikle Çin'e çip gönderilmesinde rol oynadığından şüphelenilen Megaspeed şirketine yönelik ihracat kontrollerinin uygulanması konusunda ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yla karşı karşıya geldiği aktarılıyor.

Wall Street Journal'ın haberinde, Jensen Huang'ın Çin istihbaratıyla bağlantılı olduğundan şüphelenilen Alice Huang'la ilişkisi etrafında büyüyen skandalın siyasi sorumluluğunun Lutnick'e yüklenmeye başladığı yazılıyor.

Alice Huang, Çin'e Nvidia çipleri kaçırdığından şüphelenilen Singapur merkezli Megaspeed şirketinin üst düzey yöneticilerinden biriydi.

ABD Ticaret Bakanlığı, Megaspeed'in Nvidia'nın gelişmiş yapay zeka çiplerini Güneydoğu Asya üzerinden Çin'e yönlendirip yönlendirmediğini saptamak için 2024'te inceleme başlatmıştı.

New York Times'ın haberine göre Nvidia'nın hukuk müşaviri Tim Teter, geçen yıl bakanlık yetkilileriyle iletişime geçerek soruşturmayla ilgili bilgi istemiş. Bunun bakanlık içinde rahatsızlık yarattığı aktarılıyor. Bir süre sonra dosya olası ihracat kontrolü ihlallerinin cezai yönden soruşturulması amacıyla ABD Adalet Bakanlığı'na devredilmiş.

Buna ek olarak Teter'in, şirketi ilgilendiren Ticaret Bakanlığı düzenlemelerinin taslaklarına doğrudan yorum ekleyebildiği belirtiliyor. Bunun Teter'e "bakanlık ve bakanlığın düzenleme hazırlama süreci üzerinde benzersiz bir etki gücü kazandırdığı" iddia ediliyor.

Diğer yandan Jensen Huang ve Howard Lutnick arasındaki yakın ilişki de mercek altında. Nvidia'nın dün istifasını veren CEO'su Jensen Huang geçen yıl "Yönetimde en çok konuştuğum kişi Howard" demişti.

NYT, Nvidia'nın Ticaret Bakanlığı içinde diğer şirketlerden farklı muamele gördüğünü öne sürüyor. Şirketin taleplerinin öncelikli olarak değerlendirildiği ve firmanın bakanlıkla özel kanallar üzerinden iletişim yürüttüğü aktarılıyor.

Ticaret Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada ise kurumların düzenlemeleri kesinleştirirken şirketlerle istişare etmesinin rutin bir uygulama olduğu belirtildi. Ayrıca Lutnick ve Huang arasında özel bir ilişki bulunmadığı savunuldu.

Lutnick hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi kanattan baskı altında. Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Cumhuriyetçi Tim Scott, Jensen Huang ve Lutnick'i 3 Aralık'ta düzenlenecek oturumda ifade vermeye çağırdı.

Demokratlar da ocak ayında Kongre'de çoğunluğu devraldıklarında Lutnick'e yönelik baskıyı artırmaya hazırlanıyor. Demokrat Senatör Ron Wyden ve Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Richard Neal, Trump yönetiminin Nvidia'yla ilişkilerine yönelik soruşturma başlattıklarını duyurarak Lutnick'ten ilgili belgeleri muhafaza etmesini istedi.

Öte yandan Axios'un irtibata geçtiği bir Beyaz Saray yetkilisi, "Başkan Trump'ın Lutnick'e ve onun modern tarihin en köklü değişimleri gerçekleştiren Ticaret Bakanı olarak görevini yerine getirme yeteneğine tam güven duyduğunu" söylüyor.

Jensen Huang, Çin istihbaratı adına çalıştığı öne sürülen Alice Huang'la ilişkisini kabul ederek çalışanlarından özür dilemiş, dün de görevinden istifa etmişti. 

Çin ise casusluk iddialarını "karalama kampanyası" diye niteleyerek reddetmişti.

 Independent Türkçe, New York Times, Wall Street Journal, Axios, The Hill