İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ordunun İran'a yönelik saldırıların yeniden başlatılmasına karşı çıkmasının ardından, hükümet üyelerine ve Genelkurmay Başkanı'na bilgi vermeden, Mossad Başkanı'ndan İran içinde gizli bir operasyon hazırlamasını istedi. Washington Post gazetesinde dün yer alan habere göre Netanyahu, ordunun seçimlerden önce yeniden çatışmaya girilmesinin seçim sürecini aksatabileceği yönündeki itirazı üzerine bu adımı attı.
Gazetenin konu hakkında bilgi sahibi dört kişiye dayandırdığı haberine göre Netanyahu, 27 Ekim'deki seçimlerden önce haftalar boyunca İran'a saldırı düzenlenmesi için baskı yaptı. Ancak Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir, çatışmaların yeniden başlamasının seçimleri sekteye uğratabileceği endişesiyle bu plana karşı çıktı.
Kaynaklara göre Netanyahu bunun üzerine başka bir seçeneğe yönelerek Mossad Başkanı Roman Gofman'dan, hükümet üyelerine veya Zamir'e bilgi vermeden İran içinde cesur ve gizli bir operasyon hazırlamasını istedi.
Kaynaklar, aralarında Zamir'in de bulunduğu diğer güvenlik yetkililerinin planı uygulanmadan önce öğrendiğini belirtti. Operasyonun ayrıntıları netlik kazanmazken Mossad'ın sabotaj ve suikast operasyonları gerçekleştirmesiyle tanındığına dikkat çekildi.
İsrailli bir güvenlik yetkilisi ise Netanyahu ile Gofman'ın ordunun katılımı olmadan gizli bir operasyon planladığı iddiasını reddederek, haberin "asılsız bir suçlama" olduğunu belirtti.
Netanyahu ile Gofman arasında söz konusu operasyonla ilgili koordinasyon bulunduğu haberini ilk olarak İsrail'in Kanal 12 televizyonu yayımlamıştı.
Yerleşik teamüllerin dışına çıkılması
Washington Post, Mossad'ın ordunun bilgisi dışında kışkırtıcı bir operasyon gerçekleştirmesinin İsrail'de son derece nadir görülen bir durum olduğunu yazdı. İsrail'de güvenlik kurumlarının başkanları, ülkeye yansımaları olabilecek gizli operasyonlar hakkında genellikle bilgilendiriliyor.
İsrailli bir askerî yetkili, Mossad'ın olası operasyonları hakkında yorum yapmaktan kaçındı ancak ordunun siyasi değil, tamamen askerî değerlendirmeler doğrultusunda hareket ettiğini söyledi.
Yetkili, Genelkurmay Başkanı'nın siyasi yönetimin herhangi bir kararın sonuçlarını, "saldırı düzenlenmesi veya düzenlenmemesi" fark etmeksizin anlamasını sağlamakla yükümlü olduğunu ve başbakanın ordunun görüşlerini dikkate aldığını belirtti.
Görüş ayrılığı, İran'ın nükleer silaha ulaşmak için zamana karşı yarıştığının kanıtlanmadığı veya İsrail'in gerçekleştirilebilir stratejik bir hedefinin bulunmadığı sürece yeni bir saldırı turuna karşı güvenlik kurumları içindeki muhalefetin arttığı bir dönemde yaşandı.
Şubat ayında ABD ve İsrail tarafından düzenlenen saldırıda İran'ın eski dini lideri Ali Hamaney öldürülmüş, ancak İran yönetimi devrilmemişti. Saldırılar, Hürmüz Boğazı'nda bir çıkmazla sonuçlanmıştı.
İsrail'de savaşa karşı çıkan kesimler, yeni saldırıların Tahran'ın nükleer programı konusunda uzlaşmaya varma tutumunu daha da sertleştireceğini değerlendiriyor.
Mossad'ın başında Netanyahu'ya yakın bir isim

Netanyahu, geçen ay Zamir ve üst düzey subayların katıldığı bir askerî mezuniyet töreninde yaptığı konuşmada, savaşın amacının bir anlaşmaya varmak değil, İran rejimini tamamen devirmek olduğunu yineledi. Bu açıklamanın askerî komutanlar arasında endişeye yol açtığı belirtildi.
Netanyahu'nun eski askerî sekreteri olan ve kendisi tarafından Mossad Başkanlığına atanan Roman Gofman, İran rejiminin yeterli zaman ve baskıyla devrilebileceği görüşüne daha yakın bir siyasi müttefik olarak tanımlanıyor.
Habere göre Zamir ve askerî istihbarat analistleri ise bu konuda daha fazla şüphe taşıyor.
Muhalefetin endişeleri
Netanyahu'nun yeni saldırılar düzenlenmesi konusundaki ısrarı, muhalefet ve güvenlik kurumlarının bazı çevrelerinde endişe yaratmaya devam ediyor. Bu kesimler, geçici hükümetin başındaki Netanyahu'nun savaş krizini siyasi konumunu güçlendirmek için kullanmasından kaygı duyuyor.
Netanyahu'nun başlıca rakibi, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eizenkot'a, Netanyahu'yu iktidardan uzaklaştıracak bir koalisyon kurması için 20 Aralık'a kadar süre verildi.
Netanyahu'nun bazı destekçileri, savaşın yeniden başlamasının Eizenkot'u Netanyahu liderliğinde bir ulusal birlik hükümetine katılmaya zorlayabileceğini savunuyor.
Netanyahu, seçimlerin ardından verdiği televizyon röportajlarında, İran'dan kaynaklanan acil bir nükleer tehdidi ortaya koyan gizli istihbarat bilgilerine sahip olduğunu ima ederek, Eizenkot'u yeni hükümette bu tehdide karşı birlikte hareket etmeye çağırdı.
Eizenkot ise geçen hafta kamuoyuna açık bir mektup yayımlayarak Netanyahu'ya, yeni hükümetin yemin etmesine kadar bekleyebilecek "tehlikeli adımlara karşı itidalli ve dikkatli davranması" çağrısında bulundu.
Eizenkot, geçen hafta Netanyahu ile gerçekleştirdiği güvenlik brifinginde hassas güvenlik gelişmeleri hakkında bilgilendirilmesini talep etti. Seçimlerden önce de Zamir'in saldırılara karşı temkinli yaklaşımını savunarak ordunun Netanyahu'nun iktidarda kalma mücadelesinde bir "araca" dönüştürülmemesi gerektiği uyarısında bulunmuştu.
Muhalefet partilerinden iki yetkili, Netanyahu'nun cuma günü Gofman'ı Eizenkot'a bilgi vermeden ABD'ye göndermesinin ardından endişelerinin arttığını söyledi.
Eizenkot'un liderliğindeki blok seçimlerde 48 sandalye kazandı. Ancak hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa ulaşamadı. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Eizenkot, Hamas'ın Ekim 2023'teki saldırısının ardından Netanyahu ile ulusal birlik hükümetinde görev almış olmasına rağmen, Netanyahu'nun başbakanlığındaki herhangi bir hükümete katılmayı reddediyor.
Trump'ı savaşa dahil etme ihtimali

Netanyahu'nun bazı destekçileri, ABD Başkanı Donald Trump'ın Eizenkot üzerinde baskı kurmasını sağlayacak bir destek vermesini umuyor. Ancak Washington Post'a göre Cumhuriyetçilerin seçimlerde yaşadığı kaybın ardından Trump'ın yeni bir saldırı turuna onay verme ihtimali giderek azalıyor.
Dört kaynaktan biri olan eski bir üst düzey İsrailli yetkili, provokatif bir gizli operasyonun İran'la savaşı tetikleyebileceğini ve Trump'ı istemediği bir gerilimin içine çekebileceğini söyledi.
Yetkili, operasyonun başarılı olması durumunda Trump'ın Netanyahu'ya katılmak zorunda kalacağını belirterek, Netanyahu'nun İran'ı kışkırtma girişimlerini pervasız ve "hukukun üstünlüğüne aykırı" olarak nitelendirdi.
Yedioth Ahronoth gazetesi geçen hafta, Netanyahu'nun Trump'ı İran'a saldırmaya ikna etmek amacıyla kendisiyle her gün görüştüğünü yazmıştı. Haberde Trump'ın ayın başlarında yapılan bir telefon görüşmesinde savaşa karşı olduğunu "neredeyse histerik bir düzeyde" dile getirdiği aktarılmıştı.
İsrail Eski Başbakanı Ehud Barak da bu ayın başlarında Netanyahu'yu eleştirdiği bir makalesinde, İran'da gerçekleştirilecek gizli bir operasyonun savaşın fitilini ateşleyebileceğini ve bu girişimin seçimlerden iki gün önce engellendiğini açıklamıştı.
Barak ayrıca, bundan yaklaşık iki buçuk hafta önce İsrail'e ait "provokatif" bir uçağın, Tahran'ın yanlış hesaplama yaparak savaşa sürüklenmesine yol açmak amacıyla İran sınırına gittiğini ileri sürmüştü.