Yemen Enformasyon Bakanı Salim Sabit el-Avlaki, bakanlığının karşı karşıya olduğu en büyük sınavın “resmî medyanın yeniden etkili hale getirilmesi” olduğunu belirterek, halkın güvenini kazanmak için insanların sorunlarıyla ilgilenen, onlara karşı dürüst davranan ve bildikleri gerçekleri olduğundan farklı göstermeyen bir yayıncılık anlayışına ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Yeni görevine gelmesinin ardından ilk kez Şarku’l Avsat’a konuşan el-Avlaki, önümüzdeki dönemde bakanlığın geçici başkent Aden'deki faaliyetlerini etkinleştirmeye, resmî medya kuruluşlarının performansını iyileştirmeye ve kamu kurumları arasındaki koordinasyonu güçlendirmeye odaklanacağını belirtti. El-Avlaki, böylece bilgi akışının gazetecilere ve kamuoyuna daha hızlı ve düzenli biçimde ulaştırılmasının hedeflendiğini kaydetti.
“Yemen Şafağı” (Fecr el-Yemen) operasyonunun medya tarafından yakından takip edilmesinin temel sorumlulukları arasında yer aldığını vurgulayan el-Avlaki, bu süreçte yayıncılığın disiplinli ve sorumlu bir yaklaşım benimsemesi gerektiğini ifade etti. Medyanın sahadaki gelişmeleri yakından izlerken askerî açıdan hassas bilgileri erkenden paylaşmaması, olayları abartmadan aktarması ve gerçek dışı beklentiler oluşturmadan halkın güvenini koruması gerektiğini belirtti.

El-Avlaki, Husilerin Yemen'deki çatışmanın tarihini çarpıtarak yeniden yazma girişimlerine karşı uyarıda bulunarak, bu anlatıyla mücadelenin somut olayların ve kanıtların ortaya konulmasını, Husilerin projesinin uygulamaları ve sonuçları üzerinden gerçek yüzünün gösterilmesini gerektirdiğini söyledi.
Söylentiden önce bilgi
Bakan, resmî bilginin gecikmesinin söylentilerin yayılmasına ve düzeltilmesi güç algıların oluşmasına zemin hazırladığını belirtti. Bazı kurumların bilgiyi hâlâ yavaş işleyen prosedürlerle paylaştığını veya yaşananları açıklamak için uzun süre beklediğini kaydeden el-Avlaki, buna karşılık medyanın 24 saat boyunca faaliyet gösterdiğine dikkati çekti.
Bakanlığın kamu kurumları arasındaki koordinasyonu geliştirmeye, resmî sözcülerin rolünü güçlendirmeye ve bilgi paylaşımı için daha etkili mekanizmalar oluşturmaya odaklanacağını belirten el-Avlaki, böylece gazetecilerin ve vatandaşların olaylar sırasında başvurabilecekleri açık ve güvenilir bir kaynağa erişebileceklerini ifade etti.
Medya dilinin birleştirilmesinin bütün yayın kuruluşlarının aynı kelimeleri kullanması anlamına gelmediğini vurgulayan el-Avlaki, devletin tutumunun açık, paylaşılan bilgilerin ise tutarlı olması gerektiğini söyledi. Bakan, aynı olayla ilgili devlet kurumlarından birbiriyle çelişen açıklamalar yapılmaması gerektiğini kaydetti.
Halkla ilişkilerde açık ve dürüst olmanın önemine işaret eden el-Avlaki, bazı ayrıntılar henüz doğrulanmamışsa kamuoyunun çelişkili anlatımlarla baş başa bırakılması veya eksik bilgilerin kesin gerçekler gibi sunulması yerine, bu durumun açıkça belirtilmesinin daha doğru olacağını dile getirdi.

Askerî ve güvenlik koşullarının, kişilerin ve operasyonların güvenliğini korumak amacıyla bazı bilgilerin hemen paylaşılmamasını gerektirebileceğini belirten el-Avlaki, bunun açıklanabilecek konularda resmî bilgilendirme yapılmamasına gerekçe oluşturamayacağını vurguladı.
Halkın güvenini yeniden kazanmak
Yemen Enformasyon Bakanı, halkın medya kuruluşlarıyla ilişkisinin önemli ölçüde değiştiğini belirterek, vatandaşların artık cep telefonları üzerinden çok sayıda kaynağı takip edebildiğini, bunları karşılaştırdığını ve çelişkileri hızla fark ettiğini söyledi. El-Avlaki, bir bilginin yalnızca resmî bir medya kuruluşundan yayımlanmasının artık güven kazanmak için yeterli olmadığını ifade etti.
Halkın bir medya kuruluşunu takip etmesini ve ona güvenmesini sağlayan unsurların güvenilirlik, içerik kalitesi, insanların sorunlarına ve gündelik yaşamlarına gösterilen ilgi olduğunu kaydeden el-Avlaki, “Hükümetin başarılarından söz ediyorsak vatandaşın hangi işlerin aksadığını, neden aksadığını ve bunların çözümü için neler yapıldığını da bilmeye hakkı var” dedi.
Hükümete bağlı medyanın devlet kurumlarını ve politikalarını yansıtması gerektiğini belirten el-Avlaki, bunun yanı sıra olayları aktarma, kamusal meseleleri tartışma ve sorumlu eleştiriye alan açma gibi mesleki görevlerini de yerine getirmesi gerektiğini vurguladı.
Güvenin yeniden tesis edilmesinin açık yayın ilkelerini, gazetecilerin mesleki yetkinliklerini kullanabilecekleri bir çalışma ortamını ve haber ile yorumun birbirinden ayrılmasını gerektirdiğini belirten el-Avlaki, doğruluk, denge, cevap hakkı ve düzeltme ilkelerine bağlı kalınmasının önemine dikkati çekti.
El-Avlaki, “Halkın sorunlarını görmezden gelen veya insanların ayrıntılarını bizzat bildiği bir gerçekliği kusursuzmuş gibi sunan bir medyaya güveneceğini düşünmüyorum. İnsanlar kendilerine karşı dürüst davranan ve bilinçlerine saygı duyan bir medya istiyor” ifadelerini kullandı.
“Yemen Şafağı” operasyonunun takibi
El-Avlaki, “Yemen Şafağı” operasyonunun Husi isyanını sona erdirme ve devlet kurumlarını yeniden tesis etme amacı taşıyan ulusal mücadelenin bir parçası olduğunu belirterek, operasyonun medyada takip edilmesinin Enformasyon Bakanlığının temel sorumluluklarından biri olduğunu söyledi.
Bakanlığın, sahadaki gelişmeleri yakından takip etmek ve toplumun mücadelenin hedefleri ile boyutları konusunda bilinçlenmesini sağlamak amacıyla ilgili askerî ve güvenlik birimleriyle koordinasyon içinde çalışacağını kaydetti.

Askerî koşullarda medyanın yüksek düzeyde disiplin ve sorumlulukla hareket etmesi gerektiğini vurgulayan el-Avlaki, haberlerde ilk olma arzusunun silahlı kuvvetlere zarar verebilecek, birliklerin hareketlerini açığa çıkarabilecek veya operasyonların güvenliğini tehlikeye atabilecek bilgilerin yayımlanmasına yol açmaması gerektiğini ifade etti.
Buna karşılık resmî bilgi eksikliğinin de söylentilere ve psikolojik savaşa açık bir alan bırakmaması gerektiğini belirten el-Avlaki, şöyle konuştu:
“İhtiyacımız olan medya, sahadaki gelişmeleri hassas bilgileri önceden paylaşmadan takip eden, olayları abartmadan aktaran ve gerçek dışı beklentilerden uzak durarak halkın güvenini koruyan bir medyadır.”
Operasyonun medya takibinin, cephede mücadele edenlerin fedakârlıklarının öne çıkarılmasını, Husilerin kontrolündeki bölgelerde yaşayan sivillerin mağduriyetlerinin gündeme taşınmasını, ihlallerin ortaya çıkarılmasını ve yaşananların gerçek boyutlarının aktarılması için Arap ve uluslararası medya kuruluşlarıyla iletişimin güçlendirilmesini de kapsadığını söyledi.
El-Avlaki, operasyonun medya tarafından başarılı biçimde takip edilmesinin haber sayısının veya kullanılan söylemin sertliğinin ölçülmesiyle değerlendirilemeyeceğini belirterek, asıl ölçütün güvenilir bilgi sunmak, iç cephede dayanışmayı güçlendirmek ve mesajı Yemen'de ve ülke dışında kamuoyuna ulaştırmak olduğunu kaydetti.
Husilerin anlatısına karşı gerçeklerin ortaya konulması
El-Avlaki, Husilerin Yemen'deki çatışmanın tarihini yeniden yazmaya ve kendilerini dış güçlere karşı ulusal egemenliği savunan bir hareket olarak sunmaya çalıştığı uyarısında bulundu.
Bu anlatının, kendi ifadesiyle, çatışmanın kökenlerini, silahlı isyan sürecini, askerî yayılmayı, 2014 yılında Sana'nın ele geçirilmesini ve devlet kurumlarının işlevsiz hale getirilmesini görmezden geldiğini belirtti.
Husilerin söylemiyle mücadelenin yalnızca siyasi tutumu tekrarlamakla sağlanamayacağını vurgulayan el-Avlaki, somut olayların ve kanıtların ortaya konulması, Husi projesinin uygulamaları ve sonuçları üzerinden gerçek niteliğinin gösterilmesi gerektiğini ifade etti.
Bu kapsamda Taiz kuşatmasının, sivillere yönelik saldırıların, insani yardım kuruluşları ile Birleşmiş Milletler kuruluşlarında çalışan personelin alıkonulmasının ve uluslararası deniz taşımacılığına yönelik tehditlerin gündeme getirilmesi gerektiğini belirten el-Avlaki, Husilerin politikalarının yol açtığı insani, ekonomik ve toplumsal mağduriyetlerin de anlatılması gerektiğini söyledi.

Yemen Enformasyon Bakanı, ülke içindeki ve dışındaki kamuoyuna farklı yöntemlerle ulaşılması gerektiğine dikkati çekti. Yemenlilerin gündelik yaşamlarında karşılaştıkları sorunları krizin nedenleriyle ilişkilendiren bir medya diline ihtiyaç duyduğunu belirten el-Avlaki, uluslararası kamuoyuna ulaşmak için ise onların dilinden konuşulması, doğrulanabilir bilgiler, tanıklıklar, raporlar ve belgeler sunulması gerektiğini kaydetti.
Hükümetin zaman zaman kendi anlatısını sürekli ve sistemli biçimde ortaya koymak yerine Husi propagandasına yanıt vermekle meşgul olduğunu belirten el-Avlaki, “Haklı bir davamız ve dünyaya ulaştırılması gereken çok sayıda gerçeğimiz var. Ancak davamızın haklı olması, onu doğru biçimde anlatıp belgelemediğimiz ve dünyaya ulaştırmadığımız sürece başkalarını ikna etmeye yetmez” dedi.
Doğrulama mekanizmaları güçlendirilecek
Bakan, eleştiri ile dezenformasyonun birbirine karıştırılmaması ve hükümetin tutumuna aykırı her görüşün devleti hedef alan bir kampanyanın parçası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Gazetecilerin hükümetin ve kurumlarının performansını eleştirme, vatandaşların ise sert veya resmî tutumla çelişen görüşlerini dile getirme hakkı bulunduğunu belirten el-Avlaki, söylentilerle mücadelenin bu hakları kısıtlamak için gerekçe haline getirilmemesi gerektiğini söyledi.
İyi niyetle yanlış bilgi yayımlayan ve hatasını düzeltebilecek bir gazeteciyle kamuoyunu yanıltmak amacıyla kasıtlı olarak olayları çarpıtan, içerik üreten ve bunları yayan kişiler arasında ayrım yapılması gerektiğini kaydeden el-Avlaki, ikinci durumda hukuka uygun ve hak ve özgürlüklere saygılı yöntemlerle hareket edilmesi gerektiğini ifade etti.
Bakanlık olarak doğrulama mekanizmalarını güçlendirmeye, bilgilerin doğrudan resmî kaynaklardan temin edilmesini sağlamaya, hatalı haberleri hızla düzeltmeye ve dezenformasyonu medya özgürlüğüne zarar vermeden ortaya çıkaracak mesleki yöntemler geliştirmek üzere basın camiasıyla iş birliği yapmaya odaklanacaklarını belirtti.
El-Avlaki, “Basın özgürlüğüne saygı göstermek devletin de yararınadır. Çünkü mesleki ilkelerle çalışan basın, hataların erkenden ortaya çıkarılmasına yardımcı olur, kamuoyu tartışmalarına alan açar ve kurumlara performanslarını düzeltme fırsatı verir” diye konuştu.
Gazetecilerin çalışmaları kolaylaştırılacak
El-Avlaki, gazetecilerin bazen basit bir bilgiye ulaşmak için bir kamu kurumunda büyük çaba harcamak zorunda kaldığını, ancak sorularına yanıt verecek kimseyi bulamadığını belirtti. Buna rağmen eksik haber yayımlandığında medyanın eleştirildiğini kaydeden bakan, gazetecilerle iletişimi kolaylaştırmak için kamu kurumlarıyla birlikte çalışma yürüteceklerini söyledi.
Bu çerçevede medya ofislerinin ve resmî sözcülerin etkinleştirilmesi, soruların yanıtlanmasına yönelik açık mekanizmaların geliştirilmesi ve bilgilerin zamanında paylaşılmasının sağlanması hedefleniyor.
Sektörde çalışanların birikmiş ekonomik ve mesleki sorunlarla karşı karşıya bulunduğunu belirten el-Avlaki, bazı gazetecilerin ağır koşullarda yaşam mücadelesi verdiğini, medya kuruluşlarının ise imkân ve donanım eksikliği yaşadığını ifade etti.
Bakanlığın öncelikle bu sorunları tespit ederek önem sırasına koyacağını, ilgili kurumlarla koordinasyon içinde çalışanların alacak ve haklarının takibini yapacağını, çalışma koşullarını iyileştirmek ve eğitim ile mesleki gelişim imkânları sağlamak için çaba göstereceğini kaydetti.
El-Avlaki, görevleri nedeniyle ihlallere maruz kalan gazetecilerin durumuna, basın özgürlüğüne ve mesleki güvenliğe de önem verdiklerini vurguladı.
Bakanlığın resmî, özel, yerel ve bağımsız medya kuruluşlarında çalışan gazetecilerle yakın ilişki kurması gerektiğini belirten el-Avlaki, bu ilişkinin medya kuruluşlarının bağımsızlığı korunarak iş birliği ve karşılıklı saygı temelinde yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Bakan, söz konusu meselelerin ciddiyet ve şeffaflıkla takip edileceğini, ancak bazı sorunların çözümünün bakanlığın yetkilerini aşan kararlar ve kaynaklar gerektirdiğinin de farkında olduklarını sözlerine ekledi.

