Suriye'de yabancı savaşçıların entegrasyonu güvenlik sorununa mı dönüşüyor?

Analize göre yabancı savaşçıların bir kısmı Suriye ordusuna katıldı ancak örgütlerdeki radikal militanlar entegrasyona direniyor (AP)
Analize göre yabancı savaşçıların bir kısmı Suriye ordusuna katıldı ancak örgütlerdeki radikal militanlar entegrasyona direniyor (AP)
TT

Suriye'de yabancı savaşçıların entegrasyonu güvenlik sorununa mı dönüşüyor?

Analize göre yabancı savaşçıların bir kısmı Suriye ordusuna katıldı ancak örgütlerdeki radikal militanlar entegrasyona direniyor (AP)
Analize göre yabancı savaşçıların bir kısmı Suriye ordusuna katıldı ancak örgütlerdeki radikal militanlar entegrasyona direniyor (AP)

Suriye yönetimi, Beşar Esad'ın devrildiği isyana katılan yabancı savaşçıları orduya entegre etmekte güçlük yaşıyor.

Esad yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinin üzerinden neredeyse iki yıl geçerken, Şam hükümeti iç savaşta Heyetu Tahriru'ş Şam (HTŞ) safında savaşan kişileri silahlı kuvvetler bünyesine katmakta zorlanıyor.

AP'nin analizine göre yabancı savaşçılar arasında Uygurlar, Özbekler, Çeçenler ve Dağıstanlıların yanı sıra Arap ülkeleri ve Batılı ülkelerden gelenler bulunuyor.

Ülkedeki yabancı savaşçı sayısı net olarak bilinmiyor. Ancak Birleşik Krallık merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) Direktörü Rami Abdurrahman'a göre, çatışmaların en yoğun döneminde ülkedeki yabancı savaşçıların sayısı 18 bin ila 20 bindi.  

Abdurrahman'a göre, HTŞ saflarında çatışan yaklaşık 3 bin Uygur savaşçının büyük bölümü Suriye ordusuna katıldı. Bu kişilerin Ahmed Şara yönetimiyle entegrasyona direnen savaşçılar arasında arabuluculuk yaptığı aktarılıyor.

Suriye'deki örgütleri takip eden Aymen Cavid el-Tamimi'ye göre HTŞ tarafında savaşan yabancıların çoğu orduya katıldı. Ancak daha radikal görüşlere sahip bazı yabancı savaşçılar ideolojik nedenlerle entegrasyona yanaşmıyor.

ABD merkezli Terörle Mücadele Merkezi'nin (CTC) ağustostaki raporunda, Suriye'deki yabancı savaşçıların patlayıcılar, drone'lar ve küçük birlik taktikleri konusundaki deneyimlerinin uluslararası güvenlik açısından risk oluşturduğu belirtilmişti.

Yabancı savaşçıların IŞİD'e katılma ihtimali de güvenlik endişesi yaratıyor. Örgüt, Suriye'de 2019'da yenilgiye uğratılmasına rağmen Ahmed Şara yönetimine karşı küçük çaplı saldırılarını sürdürüyor.

Türkiye sınırındaki İdlib'de konuşlanan "Firkat'ül Guraba" (Yabancılar Tugayı) örgütüyle Şam yönetimi arasında da son dönemde tansiyon artmıştı.

Bölgede ekimde yaşanan olayda Fransız bir militan öldürülmüştü. Şam yönetimi, örgütten savaşçıların bölgeden silahla çıkma yasağını deldiğini, Suriyeli askerlerin grubun ilerleyişini durdurmak için devreye girdiğini söylemişti. Bu sırada militanların devriyeye ateş açtığı, askerlerin de karşılık verdiği belirtilmişti. Çatışmada silahlı gruptan bir kişinin öldüğü açıklanmıştı.

Ancak "Ömer Umsin" takma adıyla bilinen Ömer Diyabi'nin kurduğu örgüt, üyelerinin yiyecek almak için kamptan çıktığını ve güvenlik güçlerinin saldırısına uğradığını ileri sürmüştü. Ölen savaşçının adının Ebu Ayman el-Faransi olduğu belirtilmişti. Örgüt, yaklaşık üç aydır yetkililerin kampa gıda ve diğer malzemelerin girişini kısıtladığını savunmuştu.

Independent Türkçe, AP, Washington Post, SOHR, Enab Baladi



Rusya-Hollanda hattında gerilim: Silah desteği savaşa katılım sayılır mı?

Ukrayna ordusu, bu hafta Kırım Köprüsü'ne üç kez saldırı düzenledi (AFP)
Ukrayna ordusu, bu hafta Kırım Köprüsü'ne üç kez saldırı düzenledi (AFP)
TT

Rusya-Hollanda hattında gerilim: Silah desteği savaşa katılım sayılır mı?

Ukrayna ordusu, bu hafta Kırım Köprüsü'ne üç kez saldırı düzenledi (AFP)
Ukrayna ordusu, bu hafta Kırım Köprüsü'ne üç kez saldırı düzenledi (AFP)

Ukrayna ordusunun, Kırım Köprüsü'ne düzenlediği saldırıda Hollandalı bir savunma firmasının füzesini kullanması Hollanda ve Rusya arasında gerginlik yarattı.

Hollandalı savunma firması Destinus, Ukrayna ordusunun köprüye saldırıda RUTA seyir füzelerini kullandığını açıkladı. Ayrıca firmanın ürettiği LORD/Da Vinci sistemlerinin Rus hava savunmasını bastırmak için kullanıldığı bilgisi paylaşıldı.

Ukrayna ordusu, 16 Kasım ve 17 Kasım'da köprüye iki saldırı düzenlemişti. İlk saldırıda köprüde meydana gelen hasar nedeniyle kara yolu trafiği geçici olarak durdurulmuştu. İkinci saldırıdaysa köprünün kara yolu bölümündeki büyük bir kemer çöktü.

Moskova'nın 2014'te ilhak ettiği Kırım'ı Rus topraklarına bağlayan ve "Kerç" ismiyle de anılan köprü stratejik öneme sahip. Ukrayna köprüye 18 Kasım'da üçüncü saldırıyı düzenledi.

Rusya Soruşturma Komitesi, olayı "terör saldırısı" diye niteleyip soruşturma başlattı.

Diğer yandan Hollandalı firmanın sosyal medya paylaşımı, Rusya ve Hollanda arasında gerginlik yarattı.

Rusya'nın Lahey Büyükelçiliği'nin X hesabından yapılan paylaşımda, "İtiraf dikkatle not edildi. Lahey açıkça çatışmaya mı katılıyor?" ifadelerine yer verildi.

Hollanda Dışişleri Bakanı Tom Berendsen ise şirketin saldırıdaki rolüne ilişkin ellerinde ayrıntılı bilgi bulunmadığını savundu. Silahların Ukrayna'ya teslim edilmesinin ardından, uluslararası hukuka uygun biçimde kullanılmasının Kiev'in sorumluluğunda olduğunu belirtti.

Rusya'nın Hollanda'nın savaşa katıldığı yönündeki imasını ise Moskova'nın "Batı ülkelerini birbirine düşürme girişimi" diye niteledi.

Öte yandan Hollanda gazetesi NRC'nin bugünkü haberinde, Destinus şirketinden bazı çalışanların doğrudan Ukrayna'daki drone testlerine katıldığı öne sürülüyor. İddialara göre Destinus çalışanları, Rus ordusunun kullandığı Şahid drone'larını durdurmak için firmanın Hornet adlı İHA'larını test etmiş. Hornet'lerin düzgün çalışmadığı ve sık sık düştüğü aktarılıyor.

Çalışanların 2023'ten itibaren Rusya'daki hedeflere yönelik saldırı İHA'larının fırlatılmasına da yardımcı olduğu iddia ediliyor. Destinus ise iddiaları reddediyor.

Hollanda Savunma Bakanlığı'nın gazeteye gönderdiği açıklamada, "silahlı çatışmanın taraflarından birine karşı bir silah sisteminin konuşlandırılmasının, çatışmalara doğrudan katılım anlamına geldiği" belirtildi. Ancak askerlere bu sistemlerin nasıl çalıştığını göstermenin bu kapsamda değerlendirilemeyeceği savunuldu.

Independent Türkçe, Guardian, Dutch News, NL Times


Suriye'de yabancı savaşçıların entegrasyonu güvenlik sorununa mı dönüşüyor?

Analize göre yabancı savaşçıların bir kısmı Suriye ordusuna katıldı ancak örgütlerdeki radikal militanlar entegrasyona direniyor (AP)
Analize göre yabancı savaşçıların bir kısmı Suriye ordusuna katıldı ancak örgütlerdeki radikal militanlar entegrasyona direniyor (AP)
TT

Suriye'de yabancı savaşçıların entegrasyonu güvenlik sorununa mı dönüşüyor?

Analize göre yabancı savaşçıların bir kısmı Suriye ordusuna katıldı ancak örgütlerdeki radikal militanlar entegrasyona direniyor (AP)
Analize göre yabancı savaşçıların bir kısmı Suriye ordusuna katıldı ancak örgütlerdeki radikal militanlar entegrasyona direniyor (AP)

Suriye yönetimi, Beşar Esad'ın devrildiği isyana katılan yabancı savaşçıları orduya entegre etmekte güçlük yaşıyor.

Esad yönetiminin Aralık 2024'te devrilmesinin üzerinden neredeyse iki yıl geçerken, Şam hükümeti iç savaşta Heyetu Tahriru'ş Şam (HTŞ) safında savaşan kişileri silahlı kuvvetler bünyesine katmakta zorlanıyor.

AP'nin analizine göre yabancı savaşçılar arasında Uygurlar, Özbekler, Çeçenler ve Dağıstanlıların yanı sıra Arap ülkeleri ve Batılı ülkelerden gelenler bulunuyor.

Ülkedeki yabancı savaşçı sayısı net olarak bilinmiyor. Ancak Birleşik Krallık merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR) Direktörü Rami Abdurrahman'a göre, çatışmaların en yoğun döneminde ülkedeki yabancı savaşçıların sayısı 18 bin ila 20 bindi.  

Abdurrahman'a göre, HTŞ saflarında çatışan yaklaşık 3 bin Uygur savaşçının büyük bölümü Suriye ordusuna katıldı. Bu kişilerin Ahmed Şara yönetimiyle entegrasyona direnen savaşçılar arasında arabuluculuk yaptığı aktarılıyor.

Suriye'deki örgütleri takip eden Aymen Cavid el-Tamimi'ye göre HTŞ tarafında savaşan yabancıların çoğu orduya katıldı. Ancak daha radikal görüşlere sahip bazı yabancı savaşçılar ideolojik nedenlerle entegrasyona yanaşmıyor.

ABD merkezli Terörle Mücadele Merkezi'nin (CTC) ağustostaki raporunda, Suriye'deki yabancı savaşçıların patlayıcılar, drone'lar ve küçük birlik taktikleri konusundaki deneyimlerinin uluslararası güvenlik açısından risk oluşturduğu belirtilmişti.

Yabancı savaşçıların IŞİD'e katılma ihtimali de güvenlik endişesi yaratıyor. Örgüt, Suriye'de 2019'da yenilgiye uğratılmasına rağmen Ahmed Şara yönetimine karşı küçük çaplı saldırılarını sürdürüyor.

Türkiye sınırındaki İdlib'de konuşlanan "Firkat'ül Guraba" (Yabancılar Tugayı) örgütüyle Şam yönetimi arasında da son dönemde tansiyon artmıştı.

Bölgede ekimde yaşanan olayda Fransız bir militan öldürülmüştü. Şam yönetimi, örgütten savaşçıların bölgeden silahla çıkma yasağını deldiğini, Suriyeli askerlerin grubun ilerleyişini durdurmak için devreye girdiğini söylemişti. Bu sırada militanların devriyeye ateş açtığı, askerlerin de karşılık verdiği belirtilmişti. Çatışmada silahlı gruptan bir kişinin öldüğü açıklanmıştı.

Ancak "Ömer Umsin" takma adıyla bilinen Ömer Diyabi'nin kurduğu örgüt, üyelerinin yiyecek almak için kamptan çıktığını ve güvenlik güçlerinin saldırısına uğradığını ileri sürmüştü. Ölen savaşçının adının Ebu Ayman el-Faransi olduğu belirtilmişti. Örgüt, yaklaşık üç aydır yetkililerin kampa gıda ve diğer malzemelerin girişini kısıtladığını savunmuştu.

Independent Türkçe, AP, Washington Post, SOHR, Enab Baladi


Ukraynalı siyasetçinin savaş çağrısı lüks araçlarının gölgesinde kaldı

Vatsak'ın lüks araçlarını, jet ve yatlarını gösterdiği videosu tepki çekti (@Panchenko_X/X)
Vatsak'ın lüks araçlarını, jet ve yatlarını gösterdiği videosu tepki çekti (@Panchenko_X/X)
TT

Ukraynalı siyasetçinin savaş çağrısı lüks araçlarının gölgesinde kaldı

Vatsak'ın lüks araçlarını, jet ve yatlarını gösterdiği videosu tepki çekti (@Panchenko_X/X)
Vatsak'ın lüks araçlarını, jet ve yatlarını gösterdiği videosu tepki çekti (@Panchenko_X/X)

Ukraynalı parlamenter Hennadiy Vatsak'ın "motivasyon" videosunda lüks araçlarını sergilemesi sosyal medyada tartışma yarattı.

Ukrayna Parlamentosu Ulaştırma ve Altyapı Komitesi Sekreteri Vatsak, Ukraynalıları savaşta mücadeleye çağıran videosunda Rolls-Royce ve Aston Martin gibi lüks otomobillerinin yanı sıra özel jet ve helikopterlerini sergiledi.

Ülkesinin askerleri Rusya cephesinde hayatını kaybederken böyle bir video paylaşması ise sosyal medyada tepki çekti. Ukraynalı gazeteci Diana Pançenko, X'teki paylaşımında "Zelenski'nin ekibi gerçeklikle tüm bağlarını yitirdi" ifadelerini kullandı.

Birleşik Krallık yönetiminden geçen ay yapılan açıklamada Ukrayna'ya ek 10 milyar sterlin destek verileceği duyurulmuştu. Sosyal medyadaki bazı Britanyalılar da buna atıfta bulunarak "Bu şarlatanlara 10 milyar sterlin daha verdik" ve "Britanyalıların vergileri buralara gidiyor" gibi paylaşımlarla videoya tepki gösterdi.

Vatsak'ın videosu Volodimir Zelenski yönetimindeki yolsuzluk iddialarını da tekrar gündeme taşıdı. Batılı müttefiklerin gönderdiği yardımların usulsüzce kullanıldığına ve yolsuzluk yapıldığına ilişkin iddialar, Amerikan yardımlarının denetimi, AB üyelik süreci ve Batı'nın Ukrayna'ya verdiği desteğin devamlılığı açısından da siyasi bir meseleye dönüşmüş durumda.

ABD Başkanı Donald Trump, geçen yılki açıklamasında Zelenski'nin ülkeye gönderilen Amerikan yardımlarının nerelere harcandığına dair bir fikri olmadığını öne sürmüştü. Brüksel de yolsuzluğa karşı reformların artırılması için Kiev'e baskı yapıyor.

2025'te Ukrayna'da NABU (Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu) ve SAPO'nun (Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı) yürüttüğü incelemelerde, Zelenski'ye yakın isimlerin enerji sektöründen 110 milyon doların üzerinde yolsuzluk yaptığı savunulmuştu. NABU ve SAPO'nun incelemeleri sürüyor.

3,5 milyon dolarlık lüks araç filosu

Ukrayna merkezli araştırmacı gazetecilik platformu Bihus.Info'nun 10 Ekim'deki haberinde Vatsak'ın ailesi ve yakınlarının kullandığı lüks otomobillerin toplam değerinin 3,5 milyon doları bulduğu yazılmıştı. Bu araçlar arasında Rolls-Royce ve Aston Martin'e ek olarak Bentley, Lamborghini ve Maserati gibi lüks otomobiller yer alıyor.

Parlamento'da Zelenski hükümetine destek veren Dovira (Güven) grubunda yer alan Vatsak'ın kendi adını taşıyan bir şekerleme şirketi de var.

Ukrayna Ekonomik Güvenlik Bürosu, geçen yıl temmuzda Vatsak'ın şirketi hakkında vergi kaçakçılığı soruşturması başlatmıştı. Firmanın direktörü Valeriy Tverdokhlib'in 29 milyon grivnayı (yaklaşık 32,5 milyon TL) aşan vergi kaçakçılığına bulaştığından şüphelenilmişti. Daha sonra firma bu miktarın tamamını devlete ödemişti. Tverdokhlib, zararın karşılanması nedeniyle ceza sorumluluğundan muaf tutulmuş ve hakkındaki dava kapatılmıştı.

Bihus.Info'nun haberinde, Vatsak'a ait Kamelot firmasıyla bir yakınının sahibi olduğu Lanselot şirketinin yasadışı madencilik yaptığına dikkat çekiliyor.

Kamelot'un direktörü Volodimir Polyak, 14 Şubat 2024'te yasadışı madencilik yaptığı gerekçesiyle suçlu bulunmuştu.

Ancak şirketin direktörü hakkında bu yıl temmuzda yeni bir soruşturma başlatıldı. Firmanın 38 bin ton kumtaşını yasadışı şekilde çıkararak devlete 337 milyon gvirnanın (yaklaşık 377 milyon TL) üzerinde zarar verdiği iddia ediliyor. Ukrayna Başsavcılığının soruşturması sürüyor.

Parlamenterin yakını olan Yevdokya Vatsak'a ait maden firması Lanselot hakkında da ruhsat koşullarını ihlal ettiği gerekçesiyle yürütülen soruşturmalar devam ediyor.

Independent Türkçe, Antikor, Politico, Ukrayna Pravdası