SpaceX'e ait bir roketin üst kademesi, dün Ay yüzeyine çarptı. Bilim insanları, Şili'deki bir teleskop tarafından gerçekleştirilen gözlemlerde enkaz bulutuna ilişkin kanıtların tespit edilmesiyle çarpışmayı doğruladı.
Kasıtlı olmayan çarpışmanın, Ay yüzeyinde yeni bir krater oluşturduğu tahmin ediliyor. ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) başta olmak üzere uzay ajansları, oluşan krateri görüntüleyerek belgelemeyi hedefliyor. Bilim insanları, otobüs büyüklüğündeki Falcon 9 roketinin üst kademesinin dün TSİ 9.35'de Ay yüzeyine çarpmasını bekliyordu ve çarpışma öngörüldüğü saatte gerçekleşti.
Avrupa Güney Gözlemevi (ESO), sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Şili'deki teleskobunun çarpışmanın ardından beş ila on dakika boyunca görülen enkaz bulutunda "tayf çizgileri" tespit ettiğini bildirdi. Açıklamada, bu izlerin sodyum ve lityuma ait "kimyasal parmak izleri" olduğu belirtilirken, sodyumun büyük olasılıkla Ay toprağından, lityumun ise roketten kaynaklandığı ifade edildi.
NASA, çarpışma bölgesini Ay yörüngesindeki Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO) ile Güney Kore'nin Korea Pathfinder Lunar Orbiter (KPLO) uzay aracı aracılığıyla görüntülemeyi planlıyor. Ancak elde edilecek görüntülerin yayımlanmasının birkaç gün sürebileceği kaydedildi.
Bilim insanları ve amatör gökbilimciler, çarpışmanın ardından Güneş ışığıyla aydınlanan toz, kaya ve enkaz bulutunu gözlemlemeyi umuyordu. Araştırmacılar, yakıtın tamamen tükendiği varsayımıyla, yaklaşık dört ton ağırlığındaki roket üst kademesinin saatte yaklaşık 8 bin 690 kilometre hızla Ay'ın kuzey yarımküresindeki Einstein Krateri yakınlarına düştüğünü değerlendirdi.
NASA Sözcüsü Jamie Russell yaptığı açıklamada, "Dünya için herhangi bir risk söz konusu değil" ifadelerini kullanarak, "NASA, eğitim amaçlı olarak roketin üst kademesini izlemeyi sürdürecek, ardından bilimsel çalışmalar kapsamında çarpışma bölgesini gözlemleyecek" dedi.
Elon Musk'ın sahibi olduğu SpaceX tarafından üretilen Falcon 9 roketi, Ocak 2025'te iki uzay aracını taşıyarak fırlatılmıştı. Roketin ilk kademesi Dünya'ya geri dönerken, uzay enkazına dönüşen üst kademe, uzay araçlarını görevlerine ulaştırmaya devam etmek üzere uzayda kalmıştı.
