Doktorlar, hep aynı günü yaşadığını söyleyen hastayı inceledi

"Her gün bir öncekinin tekrarı. Her televizyon programı aynı. Yolun kenarında aynı insanlar duruyor"

1993 yapımı Bugün Aslında Dündü filminde hava durumu sunucusu Phil Connors'ın bir büyü sonucu hep aynı günü yaşaması konu ediliyor (Columbia Pictures)
1993 yapımı Bugün Aslında Dündü filminde hava durumu sunucusu Phil Connors'ın bir büyü sonucu hep aynı günü yaşaması konu ediliyor (Columbia Pictures)
TT

Doktorlar, hep aynı günü yaşadığını söyleyen hastayı inceledi

1993 yapımı Bugün Aslında Dündü filminde hava durumu sunucusu Phil Connors'ın bir büyü sonucu hep aynı günü yaşaması konu ediliyor (Columbia Pictures)
1993 yapımı Bugün Aslında Dündü filminde hava durumu sunucusu Phil Connors'ın bir büyü sonucu hep aynı günü yaşaması konu ediliyor (Columbia Pictures)

Doktorlar, hayatındaki yeni gelişmelerin aslında önceki deneyimlerin tekrarı olduğu hissine kapılan ve şiddetli deja vu'dan mustarip bir vakayı kayda geçirdi.

Yeni bir olayı daha önceden yaşamış veya yeni bir yeri daha önceden görmüş gibi hissetmeye deja vu adı veriliyor. Bu terim, Fransızca deja (daha önceden) ve voir (görmek) kelimelerinden oluşuyor. Herkesin arada sırada deneyimlediği bu his, bazı kişilerde anormal seviyelere ulaşabiliyor.

Bu vakada 80'li yaşlarındaki erkek hasta, alışılmadık davranışlar sergilemeye başladıktan sonra hastaneye müracaat etti. Örneğin e-kitap cihazının arızalı olduğuna ve ona aynı metinleri defalarca okuttuğuna inanıyordu.

Ayrıca televizyonunun aynı haberleri tekrar tekrar gösterdiğini düşünüyordu. Yaşlı adam bu nedenle cihazları için teknisyenleri de aradığını ve cihazların düzgün çalıştığı cevabını aldığını bildirdi.

IFL Science'ın aktardığına göre ailesi, tüm bunların bir hayal ürünü olduğuna hastayı ikna edemedi.

Vaka, Bugün Aslında Dündü (Groundhog Day), Küçük Ama Mükemmel Şeylerin Haritası (The Map of Tiny Perfect Things) ve Palm Springs gibi popüler filmleri akla getiriyor. Bu filmlerin baş karakterleri de aynı günü veya aynı olayı tekrar tekrar yaşıyordu.

Hakemli bilimsel dergi BMJ Case Report'ta yayımlanan vaka raporunda hastanın doktorlara söylediği sözler yer alıyor:

Her gün bir önceki günün tekrarı. Her televizyon programı aynı. Nereye gidersem gideyim, yolun kenarında aynı insanlar duruyor. Arkamda aynı insanlar var. Arabalardan aynı kişiler iniyor, aynı kıyafetleri giyiyor, aynı çantaları taşıyor, aynı şeyleri söylüyor.

Hastayı değerlendiren ekip, yaşlı adamın sözel hafızayla ilgili güçlükler yaşadığını tespit etti. Bilişsel testler ve beyin taramalarının ardından hastaya Alzheimer teşhisi kondu.

Durum, nadir görülse de tıp literatüründe daha önce de kayda geçmişti.

"Deja vu'nun patolojik formu" diye nitelendiren bu vakalardan ilki 1896'da yayımlanan bir raporda kayda geçmişti.

Bu durum her zaman Alzheimer veya diğer bunama biçimlerinin belirtisi olmuyor. Ancak genellikle hastaların hayatını zorlaştırıyor.

Örneğin benzer semptomlara sahip bir hastayla ilgili başka bir raporda, "Bugün Aslında Dündü'nün aksine, deja vu'nun sonu mutlu bitmeyebilir" ifadeleri yer alıyor:

Kişinin kendi hayatını daha önce gerçekten yaşadığına dair sanrılı inancı, mantıklı açıklamalar bulmak için hikayeler uydurma eğilimiyle daha da karmaşık hale gelir. Depresif bozukluk veya psikoz gibi ikincil patolojilere yol açabilir.

 

Independent Türkçe, IFL Science, BMJ Case Report



Küba, "kaçak" kanocunun Paris Olimpiyatları'ndan ihracını istedi

Jorge, 2020 Tokyo Olimpiyatları'nda erkekler tekli kano 1000 metre klasmanında altın madalya kazanmıştı (AFP)
Jorge, 2020 Tokyo Olimpiyatları'nda erkekler tekli kano 1000 metre klasmanında altın madalya kazanmıştı (AFP)
TT

Küba, "kaçak" kanocunun Paris Olimpiyatları'ndan ihracını istedi

Jorge, 2020 Tokyo Olimpiyatları'nda erkekler tekli kano 1000 metre klasmanında altın madalya kazanmıştı (AFP)
Jorge, 2020 Tokyo Olimpiyatları'nda erkekler tekli kano 1000 metre klasmanında altın madalya kazanmıştı (AFP)

Küba, ülkeden kaçarak ABD'ye giden kanocu Fernando Jorge'nin Paris Olimpiyatları'na katılacak sığınmacı takımından çıkarılmasını istedi.

Küba Olimpiyat Komitesi'nden salı günü yapılan açıklamada, 25 yaşındaki Jorge'nin "ülkesine ve halkına karşı saygısızlık ettiği" savunularak sporcunun takımdan ihracı istendi.

Havana yönetimi, Jorge'nin 2024 Paris Olimpiyat Oyunları'nda Sığınmacı Olimpik Sporcular Takımı'na alınmasının yanlış bir karar olduğunu öne sürdü.

Küba yönetimi, Jorge'nin "herhangi bir savaş nedeniyle yerinden edilmediğini veya zulüm görmediğini" savunarak, sporcunun ülkeyi kendi isteğiyle terk ettiğini ve sığınmacı takımında yeri olmadığını ileri sürdü. 

Jorge, 2020'de düzenlenen Toyko Olimpiyatları'nda Küba adına altın madalya kazandıktan sonra 2022'de ABD'ye kaçmıştı. 

Sporcu, Fransız haber ajansı AFP'ye verdiği geçen ayki röportajda, Mart 2022'de Mexico City'deki bir antrenman kampında idman yaptığı dönemde gizlice ABD'ye kaçtığını söylemişti.

ABD'den sığınmacı statüsü alan Jorge, daha sonra Sığınmacı Olimpik Sporcular Takımı kadrosuna girmişti. 

Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ne göre 36 atletten oluşan takımda sporcular 12 branşta yarışacak. Takımdaki diğer Kübalı sporcuysa Birleşik Krallık'ta yaşayan halterci Ramiro Mora. Küba Olimpiyat Komitesi'nin açıklamasında Mora'ya ilişkin herhangi bir ihraç talebinde bulunulmadı. 

Amerikan haber ajansı AP, Jorge'nin ihraç talebine ilişkin yorum yapmayı reddettiğini aktardı.

Independent Türkçe, AFP, AP