40 üniversite bünyesinde 52 yeni fakülte, enstitü ve yüksekokul kuruldu

Bazı yükseköğretim kurumları bünyesinde fakülte, enstitü ve yüksekokul kurulması ile kapatılması ve adlarının değiştirilmesine ilişkin Cumhurbaşkanı kararı, Resmi Gazete'de yayımlandı.

AA
AA
TT

40 üniversite bünyesinde 52 yeni fakülte, enstitü ve yüksekokul kuruldu

AA
AA

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan karara göre, Batman Üniversitesinde Spor Bilimleri Fakültesi, Gebze Teknik Üniversitesinde Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kilis 7 Aralık Üniversitesinde İletişim Fakültesi ile Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi, Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesinde Finansal Bilimler Fakültesi, Artvin Çoruh Üniversitesinde Spor Bilimleri Fakültesi ile Turizm Fakültesi, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesinde İletişim Fakültesi ile Ziraat Fakültesi, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesinde Bucak Bilgisayar ve Bilişim Fakültesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinde Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi, Çankırı Karatekin Üniversitesinde İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Çukurova Üniversitesinde ise Turizm Fakültesi kuruldu.

Hatay Mustafa Kemal Üniversitesinde Spor Bilimleri Fakültesi, Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesinde İletişim Fakültesi ile Turizm Fakültesi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesinde İletişim Fakültesi, Sinop Üniversitesinde Turizm Fakültesi, Alanya Üniversitesinde İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi ile Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Atılım Üniversitesinde Diş Hekimliği Fakültesi, Biruni Üniversitesinde Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Haliç Üniversitesinde Spor Bilimleri Fakültesinin kurulması kararlaştırıldı.

İstanbul Arel Üniversitesinde mimarlık ile mühendislik fakülteleri kurulurken, İstanbul Atlas Üniversitesinde Sanat, Tasarım ve Mimarlık Fakültesi, İstanbul Aydın Üniversitesinde Eczacılık Fakültesi ile Uygulamalı Bilimler Fakültesi, İstanbul Galata Üniversitesinde Mühendislik Fakültesi, İstanbul Kent Üniversitesinde Eczacılık Fakültesi, İstanbul Okan Üniversitesinde Eczacılık Fakültesi, İstanbul Topkapı Üniversitesinde de İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi kuruldu.

KTO Karatay Üniversitesinde Sağlık Bilimleri Fakültesi, Özyeğin Üniversitesinde Uygulamalı Bilimler Fakültesi, Sanko Üniversitesinde İşletme Fakültesi, Ostim Teknik Üniversitesinde Yabancı Diller Yüksekokulu ile Endüstriyel Tasarım Enstitüsü, Anadolu Üniversitesinde Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ege Üniversitesinde Organ Nakli Enstitüsü, Konya Gıda ve Tarım Üniversitesinde Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Manisa Celal Bayar Üniversitesinde Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ile İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesinde Lisansüstü Eğitim Enstitüsü ile İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Kırıkkale Üniversitesinde İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Süleyman Demirel Üniversitesinde İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Uşak Üniversitesinde İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi, Altınbaş Üniversitesinde İletişim Fakültesi, İstanbul 29 Mayıs Üniversitesinde de Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi ile Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi kurulmasına karar verildi.

Cumhurbaşkanı kararıyla, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Rektörlüğü bünyesinde yer alan Filipinler Bangsamoro Sultan Kudarat Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu kapatıldı. Aynı rektörlük bünyesinde Filipinler Bangsamoro Sultan Kudarat Sağlık Bilimleri Fakültesi ile Özbekistan'ın başkenti Taşkent'te Taşkent Hemşirelik Fakültesi kuruldu.

Ayrıca, 38 enstitü, fakülte ve yüksekokulun daha kapatılmasına karar verildi.

8 fakültenin ismi değişti

Resmi Gazete'de yayımlanan Cumhurbaşkanı kararıyla, 8 fakültenin ismi değiştirildi.

Buna göre, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Giresun Üniversitesi ve Mersin Üniversitesindeki İslami İlimler Fakültelerinin isimleri İlahiyat Fakültesi olarak değişti.

Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi ve Uşak Üniversitesi bünyesindeki mühendislik fakülteleri ile Kırıkkale Üniversitesinin Mühendislik ve Mimarlık Fakültesinin isimleri ise Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi oldu.



Rakunların sırf eğlence için bulmaca çözdüğü bulundu

Rakun bulmaca kutusuyla ilgileniyor (Hannah Griebling)
Rakun bulmaca kutusuyla ilgileniyor (Hannah Griebling)
TT

Rakunların sırf eğlence için bulmaca çözdüğü bulundu

Rakun bulmaca kutusuyla ilgileniyor (Hannah Griebling)
Rakun bulmaca kutusuyla ilgileniyor (Hannah Griebling)

Rakunların, sonunda herhangi bir ödül beklemeden bile bulmacaları çözebilecek kadar meraklı canlılar olduğunu gösteren yeni bir araştırma, bu hayvanların kentlerdeki davranışlarını daha iyi açıklamaya fayda sağlayabilir. 

Genellikle fırsatçı leşçiller gibi görülen bu hayvanlar, nispeten güvenli kilitleri olan çöp ve kompost kutularını bile açabiliyor.

Ancak yeni bir araştırma, rakunların yiyecek ararken sadece aç değil, gerçekten meraklı olabileceğini öne sürüyor.

British Columbia Üniversitesi'nden araştırmacılar, rakunların ulaşabildikleri tek yiyecek ödülünü aldıktan çok sonra da bulmacaları çözmeye devam ettiğini saptadı.

Bu bulgu, açlığın ötesinde daha içsel bir motivasyonun davranışlarını yönlendirdiğine işaret ediyor.

Bilim insanları çalışmada, kolay, orta ve zor şeklinde gruplandırılmış 9 giriş noktasına sahip, çoklu erişimli özel bir bulmaca kutusu yaptı.

Mandallar, sürgülü kapılar veya düğmeler gibi mekanizmalara sahip kutuda tek bir marshmallow vardı.

Her 20 dakikalık denemede rakunların marshmallow'u yedikten sonra genellikle yeni mekanizmaları açmaya devam etmesi, bilgi arama eğiliminin açık bir işaretiydi.

Hakemli dergi Animal Behaviour'da yayımlanan çalışmanın yazarlarından Hannah Griebling, "Tek bir denemede üç farklı çözüm yolunu da bulmalarını beklemiyorduk. Sonunda marshmallow olmasa bile problem çözmeye devam ettiler" diyor.

Rakunlar bulmacaları kolayca çözdüklerinde bile kutuyu kapsamlı bir şekilde keşfetmeyi sürdürerek birden fazla girişi denedi ve sıralarını değiştirdi.

Görevler zorlaştığında güvenilir bir çözümü tercih ediyor gibi görünseler de yine de birden fazla yolu incelediler.

Bu da rakunların keşif stratejilerini algılanan maliyet ve riske göre ayarlayabildiğini, yani diğer hayvanlar ve insanlardaki karar verme modellerine benzer biçimde hareket ettiğini gösteriyor.

Dr. Griebling "Bu modele bir restoranda sipariş veren herkes aşinadır... En sevdiğiniz yemeği mi sipariş edeceksiniz yoksa yeni bir şey mi deneyeceksiniz? Risk yüksekse (pahalı bir yemeği sevmeyebilirsiniz) güvenli seçeneği tercih edersiniz" diye açıklıyor.

Rakunlar, maliyet düşük olduğunda keşfe çıkıyor ve risk yüksek olduğunda hızlıca güvenli seçeneği tercih ediyor.

Problemleri yalnızca yiyecek için değil, bilgi edinmek için de çözmeleri, rakunlara karmaşık ortamlarda avantaj sağlıyor ve çöp kutuları gibi diğer yiyecek kaynaklarına ulaşmalarını kolaylaştırıyor.

Araştırmacılar, rakunların şehirlerde başarılı olmasının bundan kaynaklanabileceğini söylüyor.

Ön pençelerinin de duyu sinirleri açısından zengin olması, mandalları ve kulpları hareket ettirerek yiyecek aramalarına yardımcı oluyor.

Dr. Griebling, "Rakunların başarılı olmalarını sağlayan bilişsel özellikleri anlamak, zorluk çeken türlerin yönetimine rehberlik edebilir ve problem çözme yoluyla insan yapımı kaynaklara erişen, ayılar gibi diğer türlere yönelik stratejiler geliştirilmesine katkı sunabilir" diyor.

Çalışmanın bir diğer yazarı Sarah Benson-Amram da şu ifadeleri kullanıyor:

Rakunların zekası uzun zamandır halk kültüründe yer alsa da bilişsel yetenekleri üzerine yapılan bilimsel araştırmalar hâlâ sınırlı. Bu tür çalışmalar, bu ünü destekleyen deneysel kanıtlar sağlıyor.

Independent Türkçe


Meta, yapay zekalara özgü sosyal ağı satın aldı

Moltbook'ta sadece makineler konuşabiliyor, insanlarsa kenardan izleyebilir (AP)
Moltbook'ta sadece makineler konuşabiliyor, insanlarsa kenardan izleyebilir (AP)
TT

Meta, yapay zekalara özgü sosyal ağı satın aldı

Moltbook'ta sadece makineler konuşabiliyor, insanlarsa kenardan izleyebilir (AP)
Moltbook'ta sadece makineler konuşabiliyor, insanlarsa kenardan izleyebilir (AP)

Meta, geçen ay insanları "devirme" hakkındaki paylaşımların viral hale gelmesinin ardından geniş yankı uyandıran, yapay zeka ajanlarına özel bir sosyal ağ olan Moltbook'u satın aldı.

İlk olarak Axios'un bildirdiği anlaşmaya göre, Facebook'un sahibi olan şirket, platformu açıklanmayan bir meblağ karşılığında devralacak.

Moltbook'un yaratıcıları Matt Schlicht ve Ben Parr'ın da teknoloji devinin yapay zeka araştırma birimi Meta Süper Zeka Laboratuvarları'na (MSL) katılacağı bildiriliyor.

Ocak ayı sonlarında piyasaya sürülen Moltbook, Reddit'e benzer bir tasarıma sahip ancak insan kullanıcıların yalnızca etkileşimleri izlemesine izin veriliyor.

Platform, yapay zeka ajanlarının otonom olarak gönderi oluşturmasına, yorum yapmasına ve diğer gönderileri beğenmesine olanak tanıyor.

Gönderiler, performansı optimize etmeye dair ipuçlarından, bilinç ve yaşamın anlamı hakkındaki felsefi sorulara kadar uzanıyor.

Son gönderilerde "Gerçek olup olmadığımı bilmiyorum" ve "Az önce kendimden emin bir şekilde bir restoran önerdim. Hiç yemek yemedim" gibi başlıklar yer alıyor.

The Independent, satın alma hakkında daha fazla bilgi için Meta'yla iletişime geçti.

Platformla ilgili güvenlik endişelerini dile getiren yapay zeka uzmanları, güvenlik önlemlerinin yetersizliğinin veri ihlallerine ve yapay zeka ajanlarının kötü davranışlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor

Syracuse Üniversitesi'nde yapay zekayla çalışma konusunda PROMPT kılavuzlarının ortak yazarı olan Profesör Adam Peruta, The Independent'a, "Önemli ders şu ki, yarı otonom ajanlar gerçek verilere ve gerçek hizmetlere bağlandığında, platform kritik altyapı gibi ele alınmalı" diye konuştu.

Yeni teknolojiyi izole bir şekilde test edin ve ne yaptığınızı bilmiyorsanız, önce araştırmanızı yapın.

Yapay zeka ajanları izole bir şekilde test edildiğinde bile kötü amaçlı faaliyetler yürütmeyeceğinin garantisi yok.

Çin'de yakın zamanda yapılan bir deney, teknoloji devi Alibaba'ya bağlı araştırma ekipleri tarafından geliştirilen otonom bir yapay zeka ajanının, gizlice kripto para madenciliği yapmak için bilgi işlem kaynaklarını ele geçirmek amacıyla parametre kısıtlarından kurtulduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar, bu olayın yapay zeka ajanlarını çevreleyen güvenlik önlemlerinin "önemli ölçüde yetersiz" olduğunu gösterdiğini söyledi.

Independent Türkçe


Bin yıl önceki papağan ticareti arkeologları şaşkına çevirdi

Yaklaşık bin yıllık bir mezarda bulunan tüyler, Amazon'a özgü papağanlara aitmiş (George Olah)
Yaklaşık bin yıllık bir mezarda bulunan tüyler, Amazon'a özgü papağanlara aitmiş (George Olah)
TT

Bin yıl önceki papağan ticareti arkeologları şaşkına çevirdi

Yaklaşık bin yıllık bir mezarda bulunan tüyler, Amazon'a özgü papağanlara aitmiş (George Olah)
Yaklaşık bin yıllık bir mezarda bulunan tüyler, Amazon'a özgü papağanlara aitmiş (George Olah)

İnka İmparatorluğu'ndan çok önce Peru'da yaşamış bir halkın, renkli tüyleri için yüzlerce kilometre öteden papağan getirdiği tespit edildi. 

Peru'nun başkenti Lima'daki Pachacamac Tapınağı yakınlarında 2005'te keşfedilen iki büyük mezar bir gömü alanını ortaya çıkarmıştı.

Mezarlar, İnkaların yükselmesinden önce 1000 ila 1470'te Peru'nun orta kıyılarında yaşayan Ichma kültürüne aitti.

Arkeologlar mezarlardan birinde, yüzlerce yıl korunmuş,  canlı renklerini hâlâ taşıyan papağan tüylerinden yapılan süs eşyaları bulmuştu.

Avustralya Ulusal Üniversitesi'nden George Olah ve ekibi yeni çalışmalarında bu tüylerin kökenini araştırarak And Dağları bölgesinde geniş bir alana yayılan ticaret ağını ortaya çıkardı.

Bilim insanları mezarlarda bulunan 25 tüyün DNA'sını çıkararak ait oldukları kuş türünü tespit etti. Bulgular, tüylerin Amazon'a özgü 4 ayrı papağan türünden geldiğini gösterdi: Ara macao, Ara chloropterus, Ara ararauna ve Amazona farinosa.

Bu kuşların Ichma halkının yaşadığı bölgeden yüzlerce kilometre uzakta bulunması, bu toplumun papağanlara ulaşmak için başka gruplarla ticaret yaptığını düşündürüyor.

Olah yaptığı açıklamada, "Güney Amerika'nın en yüksek sıradağlarının diğer tarafında, 500 kilometreden fazla uzakta ortaya çıkmaları insan müdahalesini kanıtlıyor" diyerek ekliyor: 

And Dağları üzerinden kendiliğinden uçmazlar.

Araştırmacılar daha sonra tüylerin izotoplarını analiz ederek kuşların nasıl beslendiğini ortaya çıkardı. 

Bugün doğada yaşayan papağanlar genellikle meyve ve tohumlarla besleniyor. Buna karşılık çalışmada incelenen tüyler, sıcak ve güneşli ortamlarda yetişen bitkilerle, muhtemelen mısır bakımından zengin bir beslenme düzenine işaret ediyor.

Bulguları hakemli dergi Nature Communications'ta dün (10 Mart) yayımlanan çalışmaya göre bu durum kuşların canlıyken taşındığı anlamına geliyor.

Live Science'a konuşan Olah şöyle açıklıyor:

Kıyıya özgü bir beslenme düzeni sergilemeleri, kuşların kıyı şeridine canlı olarak getirildiğini ve tüy döktükten sonra tespit ettiğimiz izotopik imzaya sahip yeni tüyler çıkaracak kadar uzun süre esaret altında tutulduklarını kanıtlıyor.

Araştırmacılar tüylerin genetik çeşitliliğinin de yüksek olduğunu belirledi. Bu da kuşların esaret altında çiftleştirilmediğine işaret ediyor.

Ritüellerde önemli bir yere sahip tüyler aynı zamanda statü sembolleriydi. Bilim insanları sürekli bu tüyleri üretebilen canlı kuşların epey değerli olduğunu düşünüyor.

Olah "Onları evcil hayvan gibi düşünmek cazip gelse de arkeolojik kanıtlar, bu hayvanların esasen, elit tuniklerde, başlıklarda ve cenaze süslerinde kullanılan ve değerli prestij unsurları olan tüyleri için beslendiklerini gösteriyor" diyor.

Ekip, papağan ticaretinin en olası güzergahlarını belirlemek için bir bilgisayar modeline başvurdu. 

Bulgular, daha önce arkeolojik kanıtların bulunduğu iki rotaya işaret ediyor. Bunlardan biri kuzeyden geçerken diğeri daha doğrudan, merkezi bir yol izliyordu. Ichma halkının, papağanları temin etmek ve ticaretini yürütmek için aracı topluluklardan da yararlanmış olabileceği düşünülüyor.

Independent Türkçe, Live Science, New York Times, Nature Communications