Elon Musk'ın hayatının sırları: Uzayın fethini takıntı haline getirdi ve şiddetin ortasında büyüdü...

Rahatsızlığını ifade ettiğinde "şeytani bir duruma" giriyor, öngörülemeyen ruh hali değişimleri yaşıyor ve can sıkıntısından "X" platformunu satın aldı

Elon Musk’ın adı, otobiyografisinin başlığını oluşturuyor (Fotoğraf, fikri mülkiyet haklarına tabidir- sosyal paylaşım siteleri)
Elon Musk’ın adı, otobiyografisinin başlığını oluşturuyor (Fotoğraf, fikri mülkiyet haklarına tabidir- sosyal paylaşım siteleri)
TT

Elon Musk'ın hayatının sırları: Uzayın fethini takıntı haline getirdi ve şiddetin ortasında büyüdü...

Elon Musk’ın adı, otobiyografisinin başlığını oluşturuyor (Fotoğraf, fikri mülkiyet haklarına tabidir- sosyal paylaşım siteleri)
Elon Musk’ın adı, otobiyografisinin başlığını oluşturuyor (Fotoğraf, fikri mülkiyet haklarına tabidir- sosyal paylaşım siteleri)

Fadia es-Seyyid 

ABD'de Milyarder Elon Musk'ın biyografisine ilişkin yeni bir kitap yayımlandı. Bu kitapta Tesla, X (eski adıyla Twitter), SpaceX'in uzayı fethi ve sert yönetim yöntemlerine takıntılı başkanlığını ortaya koyuyor.

Apple'ın kurucu ortağı Steve Jobs (2011), Albert Einstein ve diğerleri hakkında daha önce başka başarılı biyografi kitapları yayınlayan yazar Walter Isaacson, Musk'la tanışmak için benzeri görülmemiş bir fırsat yakaladı.

Tartışmalı iş insanıyla çeşitli vesilelerle toplantılar yaptı.

Isaacson, Elon Musk'un biyografisinin yazılmasıyla ilgili olarak bu çalışmanın 'daha önce yaptığı hiçbir şeye benzemediğini' söylüyor.

Financial Times'a verdiği röportajda Musk'tan iki yıl boyunca yanında kalmasını ve neredeyse her gün onunla konuşmasını istediğini ekledi.

Musk da bu toplantıların gizliliğini umursamadan iş toplantılarına katılmasına izin vererek bunu kabul etti.

ABD'li gazeteci, Musk'ın çocuklarıyla birlikte yediği akşam yemeği gibi aile etkinliklerine katıldığını da dile getirdi. 

Isaacson ayrıca, 2022'nin sonlarında, kuvvetlerinin SpaceX'in Starlink iletişim sistemini kullandığı sırada Musk'un Ukrayna hükümetiyle yaptığı görüşmelere de katıldı.

Musk, Ukraynalıların Starlink sisteminin aktif hale getirilmesi yönünde sunduğu talebi reddederek, Ukrayna'nın Karadeniz'deki Rus filo üssüne yönelik bir saldırıyı önledi.

Isaacson, Musk'ın kendisine Ukrayna Dijital Dönüşüm Bakanı Mikhailo Fedorov ile olan tüm şifreli mesajları, Ukraynalılara sormadan verdiğini belirtti. Bunların bir kısmı kitapta yer alıyor.

Daha da dikkat çekici olanı Isaacson, Musk'ın nihayet bir yapay zeka şirketi kurma yönünde şimdiye kadar gizli olan bir girişime girişmesini de izledi.

Öyle görünüyor ki Musk, X ve Tesla'nın devasa veri depolarını, OpenAl gibi diğer yapay zeka şirketleriyle rekabet etmek için kullanmayı umuyor. Bu durum, yapay zeka sektörü için büyük ticari öneme sahip olabilir.

Can sıkıntısından X'i satın aldı

10 yıl önce Musk'ın iki şirketi Tesla ve SpaceX neredeyse borç batağındaydı. Ancak 2021 yılına gelindiğinde Tesla, neredeyse bir milyon araba sattı ve SpaceX, 31 başarılı fırlatma gerçekleştirdi.

Bu patlama, Musk'ı dünyanın en zengin adamı yaptı ve Time ve Financial Times, yeşil ulaşımı ve uzay yolculuğunu dönüştürme vizyonu nedeniyle onu 'Yılın Kişisi' seçti.

Ancak "Daha sonra her şey o kadar iyi gidiyordu ki Musk, rahatsız olmaya başladı" diyor Isaacson.

Yazar, "İşlerin iyi gitmesinden hoşlanmaz. Drama bağımlısıdır. Musk, belki de can sıkıntısından, artık X olarak bilinen sosyal medya devi Twitter'ı satın almak için bir plan yaptı" ifadelerini kullandı.

Walter Isaacson, "Bunu duyduğumda, onun biyografisini yazan kişi olarak zorlu bir yolculuğa çıkacağımı biliyordum. Bunun çılgınca olduğunu düşündüm. Musk'un empati yeteneği yok, dolayısıyla Twitter ona pek uygun değildi" ifadelerini kullandı. 

Musk, platformla ilgili olarak "İlk başta bunun benim daha büyük temel görevlerime uymadığını düşündüm. Ancak bunun medeniyeti koruma misyonunun bir parçası olabileceğine ve toplumumuzun çok gezegenli hale gelmesi için daha fazla zaman kazanabileceğine inanmaya başladım" dedi. 

Musk, 2022 baharında platformu satın almak için 44 milyar dolar teklif etti ve çalışanları, medya, kullanıcılar ve liberal politikacılarla yıkıcı bir savaşa girdi.

Ancak Musk, biyografisini yazan kişiyi kovmadı. Bunun yerine Isaacson, "Haftalar boyunca kenarda oturup notlar alıyordum. Tüm şirket toplantıları için konferans odasındaydım ve onun Zoom çağrılarına katıldım" şeklinde konuştu.

Babasıyla olan ilişkisi

Başlığı Elon Musk'ın adı olan kitaptan alıntılarda Isaacson, Musk'ın kökenleri Güney Afrika'ya uzanan kişiliğinden ve yaşadığı şiddetli ruh halinden bahsetti.

Yazar, "Bana bipolar olduğunu düşündüğünü ama kendisine hiç teşhis konmadığını söyledi" dedi. 

Musk'un dalgalanmalarına gelince Isaacson, bunun temel olarak çocukluğunda yaşadığı acılardan kaynaklandığını, çünkü apartheid döneminde Güney Afrika'da şiddetin ortasında büyüdüğünü ve babasıyla zor bir ilişkisi olduğunu söylerken, "Bu ilişki ona kendini yabancı gibi hissettiriyordu ve sürekli kendini kanıtlama ihtiyacı, onu rahatsız ediyordu" şeklinde konuştu. 

Karmaşık kişilik

BBC'ye göre Isaacson, Musk'ı etrafındaki insanlarla, özellikle de eşleri, çocukları ve şirketlerinde çalışanlarla insani düzeyde iletişim kurma becerisinden yoksun, karmaşık ve ıstıraplı bir karakter olarak tasvir etti. 

Ayrıca Musk'un gündelik nezaketi, sıcaklığı ve sevilme arzusunu üreten duygusal alıcılara sahip olmadığını söyledi. 

Babayı hem duygusal hem de fiziksel olarak sömürücü bir kişi olarak tanımlayarak, babası Errol ile olan ilişkisinin kendisine hâlâ eşlik eden bir travma kaynağı olduğuna dikkati çekti. 

Musk, babasıyla tanışmadan yıllar geçirdi, ardından 2016'da onunla görüşmeyi kabul etti. Kitapta bu toplantıyla ilgili olarak Musk'un arkadaşlarından biri, "Elon'un ellerinin titrediğini gördüğüm tek an oydu" dedi.

Isaacson, "Musk'ın beyninde şeytani bir köşeyi işgal eden ve onda soğuk öfke uyandıran bazı kişiler var. Bunların başında babası geliyor" ifadelerini kullandı. 

Musk'ın sık sık dövüldüğüne ve babasının onu çok azarladığına dikkat çekti. Ancak 10 yaşındayken, anne ve babasının boşanmasından birkaç yıl sonra onunla yaşamayı seçti.

Elon Musk ve biyografi yazarı Walter Isaacson
Elon Musk ve biyografi yazarı Walter Isaacson

Büyük çocuk

Isaacson, dünyanın en zengin adamını, okulda sürekli zorbalığa maruz kaldığı bir çocukluk döneminin damgasını taşıyan 'büyük bir çocuk' olarak tanımlıyor.

Elon Musk, biyografi yazarına kendisine otizmin bir türü olan Asperger Sendromu tanısı konulduğunu ve başkalarıyla ilişkilerinde ilişkisel sinyalleri çözme konusundaki zayıf yeteneğinin nedeninin bu olduğunu söyledi.

Yazar, Musk'ın fırtına ve dramadan etkilendiğini belirtirken, yönettiği şirketleri yönetme biçiminde kendini gösteren 'öngörülemeyen duygusal dalgalanmalara' maruz kaldığını vurguladı. 

Kitapta Elon Musk'un, çalışanları beklentilerini karşılamadığında sinirlendiği ve kendisine direnmeleri halinde onları küçük düşürmekten çekinmediği öfke nöbetlerinden birkaç örnek veriliyor.

Elon Musk, drama bağımlısı (Fotoğraf fikri mülkiyet haklarına tabidir- Sosyal paylaşım siteleri)
Elon Musk, drama bağımlısı (Fotoğraf fikri mülkiyet haklarına tabidir- Sosyal paylaşım siteleri)

Şeytani durum

Musk'un eski hayat arkadaşı şarkıcı Grimes, yazara milyarderin rahatsızlığını dile getirirken Musk'ın şeytani ve çok fazla kaos yaratan bir duruma girdiğini söyledi. 

Isaacson, Kanadalı sanatçının Elon Musk'tan üçüncü bir çocuğu olduğunu açıkladı.

İki eski ortağı, şu ana kadar sadece iki çocuğu açıklamıştı.

Bununla birlikte Elon Musk'un bilinen yaşayan çocuklarının sayısı 11'e yükselmiş oldu.

Bunlardan ikisi, sperm bağışladığı Neuralink şirketindeki bir kadın yetkiliden. 

Yazara göre 2021'de doğan ikizlerin annesi Shivon Zillis, Musk'ın 'insanların çocuk sahibi olmasını istediğini' söyledi.

Kızıyla olan ilişkisi

2022'de Musk'un eşi Justine Wilson'la olan kızı 18 yaşına girecek.

Kitaba göre Marksist olan Xavier adında bir erkek çocuk olarak doğan ve daha sonra cinsiyet değiştirip kız olan çocuğu, Musk'a "Senden ve temsil ettiğin her şeyden nefret ediyorum" dedi. 

Aynı yıl, kızı Kaliforniya mahkemesine isminin Vivian Gina Wilson olarak değiştirilmesi için dilekçe verdi.

Dilekçenin gerekçesi olarak "cinsiyet kimliğindeki değişiklik ve artık biyolojik babasıyla yaşamadığı ya da onunla hiçbir biçimde bir ilişkisi olmasını istemediği" gerçeğini öne sürdü.

BBC'ye göre şu anda babasını görmeyi reddediyor.

Musk, Isaacson'a suçun bir kısmını Los Angeles'taki ilerici lisede olduğunu söyledi.

Gezegensel kolonizasyon

Yazar, iş adamının bir takıntısı olduğunu, onun da uzay şirketi SpaceX aracılığıyla insanları "birden fazla gezegenin" sakinleri yapma arzusu olduğunu belirtti. 

Musk'ın azınlıkların konumunu güçlendirmeye ve savunmaya yönelik aktif çabalar olan Uyanmış Zihin Virüsü olarak adlandırılan virüsün, başta Mars olmak üzere diğer gezegenlerin kolonileştirilmesini engellemekle tehdit ettiğine inandığını ekliyor.

Musk'a göre çünkü virüs, genel olarak insanlığa karşıdır ve durdurulması gerekir.

Kitap, Musk'ın bir yapay zeka şirketi kurma kararının kısmen nüfus kıtlığıyla ilgili endişelerden kaynaklandığını belirtti. 

Musk, insanların yeterli sayıda çocuğu olmaması nedeniyle insan zekasının azaldığına, aynı zamanda bilgisayar zekasının da dramatik bir şekilde arttığına inanıyor.

Ayrıca bir noktada biyolojik beyin gücünün, dijital beyin gücünün yanında gölgede kalacağına inanıyor.

Bu nedenle yapay zekanın temsil ettiği dijital güce karşı çıkmanın tek çözümünün daha fazla çocuk sahibi olmak ve nüfus azalması sorunuyla mücadele etmek olduğuna inanıyor.

Trump'ı sevmiyor

Popüler algının aksine Isaacson, Musk'un 'dolandırıcı' olarak gördüğü eski ABD Başkanı Donald Trump'tan hoşlanmadığı konusunda ısrar etti. 

Ancak aynı zamanda, yazara "oy vermiş olsaydı 2020'de Biden'a oy vereceğini" söylemesine rağmen mevcut Başkan Joe Biden'ın destekçisi de değil.

Kitaba göre Musk, Biden'la yıllar önce yaptığı bir toplantıyı şöyle anlatıyor:

O kadar sıkıcıydı ki, ipi çektiğinizde aynı aptalca şeyleri tekrar tekrar söyleyen kuklalar gibiydi.

Independent Arabia - Independent Türkçe



Rakunların sırf eğlence için bulmaca çözdüğü bulundu

Rakun bulmaca kutusuyla ilgileniyor (Hannah Griebling)
Rakun bulmaca kutusuyla ilgileniyor (Hannah Griebling)
TT

Rakunların sırf eğlence için bulmaca çözdüğü bulundu

Rakun bulmaca kutusuyla ilgileniyor (Hannah Griebling)
Rakun bulmaca kutusuyla ilgileniyor (Hannah Griebling)

Rakunların, sonunda herhangi bir ödül beklemeden bile bulmacaları çözebilecek kadar meraklı canlılar olduğunu gösteren yeni bir araştırma, bu hayvanların kentlerdeki davranışlarını daha iyi açıklamaya fayda sağlayabilir. 

Genellikle fırsatçı leşçiller gibi görülen bu hayvanlar, nispeten güvenli kilitleri olan çöp ve kompost kutularını bile açabiliyor.

Ancak yeni bir araştırma, rakunların yiyecek ararken sadece aç değil, gerçekten meraklı olabileceğini öne sürüyor.

British Columbia Üniversitesi'nden araştırmacılar, rakunların ulaşabildikleri tek yiyecek ödülünü aldıktan çok sonra da bulmacaları çözmeye devam ettiğini saptadı.

Bu bulgu, açlığın ötesinde daha içsel bir motivasyonun davranışlarını yönlendirdiğine işaret ediyor.

Bilim insanları çalışmada, kolay, orta ve zor şeklinde gruplandırılmış 9 giriş noktasına sahip, çoklu erişimli özel bir bulmaca kutusu yaptı.

Mandallar, sürgülü kapılar veya düğmeler gibi mekanizmalara sahip kutuda tek bir marshmallow vardı.

Her 20 dakikalık denemede rakunların marshmallow'u yedikten sonra genellikle yeni mekanizmaları açmaya devam etmesi, bilgi arama eğiliminin açık bir işaretiydi.

Hakemli dergi Animal Behaviour'da yayımlanan çalışmanın yazarlarından Hannah Griebling, "Tek bir denemede üç farklı çözüm yolunu da bulmalarını beklemiyorduk. Sonunda marshmallow olmasa bile problem çözmeye devam ettiler" diyor.

Rakunlar bulmacaları kolayca çözdüklerinde bile kutuyu kapsamlı bir şekilde keşfetmeyi sürdürerek birden fazla girişi denedi ve sıralarını değiştirdi.

Görevler zorlaştığında güvenilir bir çözümü tercih ediyor gibi görünseler de yine de birden fazla yolu incelediler.

Bu da rakunların keşif stratejilerini algılanan maliyet ve riske göre ayarlayabildiğini, yani diğer hayvanlar ve insanlardaki karar verme modellerine benzer biçimde hareket ettiğini gösteriyor.

Dr. Griebling "Bu modele bir restoranda sipariş veren herkes aşinadır... En sevdiğiniz yemeği mi sipariş edeceksiniz yoksa yeni bir şey mi deneyeceksiniz? Risk yüksekse (pahalı bir yemeği sevmeyebilirsiniz) güvenli seçeneği tercih edersiniz" diye açıklıyor.

Rakunlar, maliyet düşük olduğunda keşfe çıkıyor ve risk yüksek olduğunda hızlıca güvenli seçeneği tercih ediyor.

Problemleri yalnızca yiyecek için değil, bilgi edinmek için de çözmeleri, rakunlara karmaşık ortamlarda avantaj sağlıyor ve çöp kutuları gibi diğer yiyecek kaynaklarına ulaşmalarını kolaylaştırıyor.

Araştırmacılar, rakunların şehirlerde başarılı olmasının bundan kaynaklanabileceğini söylüyor.

Ön pençelerinin de duyu sinirleri açısından zengin olması, mandalları ve kulpları hareket ettirerek yiyecek aramalarına yardımcı oluyor.

Dr. Griebling, "Rakunların başarılı olmalarını sağlayan bilişsel özellikleri anlamak, zorluk çeken türlerin yönetimine rehberlik edebilir ve problem çözme yoluyla insan yapımı kaynaklara erişen, ayılar gibi diğer türlere yönelik stratejiler geliştirilmesine katkı sunabilir" diyor.

Çalışmanın bir diğer yazarı Sarah Benson-Amram da şu ifadeleri kullanıyor:

Rakunların zekası uzun zamandır halk kültüründe yer alsa da bilişsel yetenekleri üzerine yapılan bilimsel araştırmalar hâlâ sınırlı. Bu tür çalışmalar, bu ünü destekleyen deneysel kanıtlar sağlıyor.

Independent Türkçe


Meta, yapay zekalara özgü sosyal ağı satın aldı

Moltbook'ta sadece makineler konuşabiliyor, insanlarsa kenardan izleyebilir (AP)
Moltbook'ta sadece makineler konuşabiliyor, insanlarsa kenardan izleyebilir (AP)
TT

Meta, yapay zekalara özgü sosyal ağı satın aldı

Moltbook'ta sadece makineler konuşabiliyor, insanlarsa kenardan izleyebilir (AP)
Moltbook'ta sadece makineler konuşabiliyor, insanlarsa kenardan izleyebilir (AP)

Meta, geçen ay insanları "devirme" hakkındaki paylaşımların viral hale gelmesinin ardından geniş yankı uyandıran, yapay zeka ajanlarına özel bir sosyal ağ olan Moltbook'u satın aldı.

İlk olarak Axios'un bildirdiği anlaşmaya göre, Facebook'un sahibi olan şirket, platformu açıklanmayan bir meblağ karşılığında devralacak.

Moltbook'un yaratıcıları Matt Schlicht ve Ben Parr'ın da teknoloji devinin yapay zeka araştırma birimi Meta Süper Zeka Laboratuvarları'na (MSL) katılacağı bildiriliyor.

Ocak ayı sonlarında piyasaya sürülen Moltbook, Reddit'e benzer bir tasarıma sahip ancak insan kullanıcıların yalnızca etkileşimleri izlemesine izin veriliyor.

Platform, yapay zeka ajanlarının otonom olarak gönderi oluşturmasına, yorum yapmasına ve diğer gönderileri beğenmesine olanak tanıyor.

Gönderiler, performansı optimize etmeye dair ipuçlarından, bilinç ve yaşamın anlamı hakkındaki felsefi sorulara kadar uzanıyor.

Son gönderilerde "Gerçek olup olmadığımı bilmiyorum" ve "Az önce kendimden emin bir şekilde bir restoran önerdim. Hiç yemek yemedim" gibi başlıklar yer alıyor.

The Independent, satın alma hakkında daha fazla bilgi için Meta'yla iletişime geçti.

Platformla ilgili güvenlik endişelerini dile getiren yapay zeka uzmanları, güvenlik önlemlerinin yetersizliğinin veri ihlallerine ve yapay zeka ajanlarının kötü davranışlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor

Syracuse Üniversitesi'nde yapay zekayla çalışma konusunda PROMPT kılavuzlarının ortak yazarı olan Profesör Adam Peruta, The Independent'a, "Önemli ders şu ki, yarı otonom ajanlar gerçek verilere ve gerçek hizmetlere bağlandığında, platform kritik altyapı gibi ele alınmalı" diye konuştu.

Yeni teknolojiyi izole bir şekilde test edin ve ne yaptığınızı bilmiyorsanız, önce araştırmanızı yapın.

Yapay zeka ajanları izole bir şekilde test edildiğinde bile kötü amaçlı faaliyetler yürütmeyeceğinin garantisi yok.

Çin'de yakın zamanda yapılan bir deney, teknoloji devi Alibaba'ya bağlı araştırma ekipleri tarafından geliştirilen otonom bir yapay zeka ajanının, gizlice kripto para madenciliği yapmak için bilgi işlem kaynaklarını ele geçirmek amacıyla parametre kısıtlarından kurtulduğunu ortaya koydu.

Araştırmacılar, bu olayın yapay zeka ajanlarını çevreleyen güvenlik önlemlerinin "önemli ölçüde yetersiz" olduğunu gösterdiğini söyledi.

Independent Türkçe


Bin yıl önceki papağan ticareti arkeologları şaşkına çevirdi

Yaklaşık bin yıllık bir mezarda bulunan tüyler, Amazon'a özgü papağanlara aitmiş (George Olah)
Yaklaşık bin yıllık bir mezarda bulunan tüyler, Amazon'a özgü papağanlara aitmiş (George Olah)
TT

Bin yıl önceki papağan ticareti arkeologları şaşkına çevirdi

Yaklaşık bin yıllık bir mezarda bulunan tüyler, Amazon'a özgü papağanlara aitmiş (George Olah)
Yaklaşık bin yıllık bir mezarda bulunan tüyler, Amazon'a özgü papağanlara aitmiş (George Olah)

İnka İmparatorluğu'ndan çok önce Peru'da yaşamış bir halkın, renkli tüyleri için yüzlerce kilometre öteden papağan getirdiği tespit edildi. 

Peru'nun başkenti Lima'daki Pachacamac Tapınağı yakınlarında 2005'te keşfedilen iki büyük mezar bir gömü alanını ortaya çıkarmıştı.

Mezarlar, İnkaların yükselmesinden önce 1000 ila 1470'te Peru'nun orta kıyılarında yaşayan Ichma kültürüne aitti.

Arkeologlar mezarlardan birinde, yüzlerce yıl korunmuş,  canlı renklerini hâlâ taşıyan papağan tüylerinden yapılan süs eşyaları bulmuştu.

Avustralya Ulusal Üniversitesi'nden George Olah ve ekibi yeni çalışmalarında bu tüylerin kökenini araştırarak And Dağları bölgesinde geniş bir alana yayılan ticaret ağını ortaya çıkardı.

Bilim insanları mezarlarda bulunan 25 tüyün DNA'sını çıkararak ait oldukları kuş türünü tespit etti. Bulgular, tüylerin Amazon'a özgü 4 ayrı papağan türünden geldiğini gösterdi: Ara macao, Ara chloropterus, Ara ararauna ve Amazona farinosa.

Bu kuşların Ichma halkının yaşadığı bölgeden yüzlerce kilometre uzakta bulunması, bu toplumun papağanlara ulaşmak için başka gruplarla ticaret yaptığını düşündürüyor.

Olah yaptığı açıklamada, "Güney Amerika'nın en yüksek sıradağlarının diğer tarafında, 500 kilometreden fazla uzakta ortaya çıkmaları insan müdahalesini kanıtlıyor" diyerek ekliyor: 

And Dağları üzerinden kendiliğinden uçmazlar.

Araştırmacılar daha sonra tüylerin izotoplarını analiz ederek kuşların nasıl beslendiğini ortaya çıkardı. 

Bugün doğada yaşayan papağanlar genellikle meyve ve tohumlarla besleniyor. Buna karşılık çalışmada incelenen tüyler, sıcak ve güneşli ortamlarda yetişen bitkilerle, muhtemelen mısır bakımından zengin bir beslenme düzenine işaret ediyor.

Bulguları hakemli dergi Nature Communications'ta dün (10 Mart) yayımlanan çalışmaya göre bu durum kuşların canlıyken taşındığı anlamına geliyor.

Live Science'a konuşan Olah şöyle açıklıyor:

Kıyıya özgü bir beslenme düzeni sergilemeleri, kuşların kıyı şeridine canlı olarak getirildiğini ve tüy döktükten sonra tespit ettiğimiz izotopik imzaya sahip yeni tüyler çıkaracak kadar uzun süre esaret altında tutulduklarını kanıtlıyor.

Araştırmacılar tüylerin genetik çeşitliliğinin de yüksek olduğunu belirledi. Bu da kuşların esaret altında çiftleştirilmediğine işaret ediyor.

Ritüellerde önemli bir yere sahip tüyler aynı zamanda statü sembolleriydi. Bilim insanları sürekli bu tüyleri üretebilen canlı kuşların epey değerli olduğunu düşünüyor.

Olah "Onları evcil hayvan gibi düşünmek cazip gelse de arkeolojik kanıtlar, bu hayvanların esasen, elit tuniklerde, başlıklarda ve cenaze süslerinde kullanılan ve değerli prestij unsurları olan tüyleri için beslendiklerini gösteriyor" diyor.

Ekip, papağan ticaretinin en olası güzergahlarını belirlemek için bir bilgisayar modeline başvurdu. 

Bulgular, daha önce arkeolojik kanıtların bulunduğu iki rotaya işaret ediyor. Bunlardan biri kuzeyden geçerken diğeri daha doğrudan, merkezi bir yol izliyordu. Ichma halkının, papağanları temin etmek ve ticaretini yürütmek için aracı topluluklardan da yararlanmış olabileceği düşünülüyor.

Independent Türkçe, Live Science, New York Times, Nature Communications