Kahve içmek için en iyi zaman nedir?

Milyonlarca insanın en sevdiği içecek kahve (Reuters)
Milyonlarca insanın en sevdiği içecek kahve (Reuters)
TT

Kahve içmek için en iyi zaman nedir?

Milyonlarca insanın en sevdiği içecek kahve (Reuters)
Milyonlarca insanın en sevdiği içecek kahve (Reuters)

Kahve, dünya çapında milyonlarca insanın en sevdiği içecek ve günlük sabah rutininin önemli bir parçası.

Çoğu zaman insanlar uyanır uyanmaz kahve içse de, bir grup uzman bu davranışın ‘sağlıksız’ olduğunu iddia etti.

Şarku’l Avsat’ın ABC News’ten aktardığı habere göre, uzmanlar sabah kahvesini uyandıktan yaklaşık 90 ila 120 dakika sonrasına kadar ertelemenin iyi bir fikir olduğuna inanıyor.

Bunun nedeni, bizi motive etmeye yardımcı olan bir hormon olan kortizolün sabahın erken saatlerinde yükselmesi, ancak sabah ilerledikçe azalmasıdır.

Güney Avustralya Üniversitesi’nden beslenme uzmanı ve spor diyetisyeni Evangeline Mantzioris, “Kortizol uyandıktan sonraki ilk birkaç saat boyunca sizi uyarır ve enerji sağlar. Bu nedenle kahve içmek için en ideal zaman bu iki saatten sonra yani kortizol seviyenizin düştüğü dönemdir” dedi.

Mantzioris’e göre, kafein ayrıca enerji üretiminde rol oynayan adenozin adı verilen bir kimyasalla da etkileşime giriyor.

Adenozin, vücudumuzdaki hücrelere bağlandığında bizi uykulu hale getiren bir süreci tetikleyebilir ve bunun sabahın ilerleyen saatlerinde gerçekleşmesi daha muhtemel olabilir.

Kafein bu bağlanma sürecini durdurabilir, bu nedenle kahvenizi uykulu bir his hissedene kadar ertelemek en iyisi olabilir.

tj
Kolombiya’daki bir kafede iki fincan kahve hazırlayan bir kişi (EPA)

Günün geç saatlerinde kahve içmek mümkün mü?

Çoğu insan için öğleden önce bir veya iki fincan kahve içmek gece uykusunu bozmaz.

Ancak günün geç saatlerinde, yatma saatine yakın bir zamanda içilen kahve, uykuya dalmayı, uyku kalitesini ve konforunu doğrudan etkiler.

Kafein hakkında ne biliyoruz?

Adelaide Üniversitesi’nden moleküler farmakolog Ian Musgrave, kafeinin bitkilerde kimyasal bir savunma olarak geliştiğini söyledi.

Musgrave, “Bu kimyasal yalnızca kafein içeren yaprakları ve meyveleri kemiren böcekleri felç edip öldürmekle kalmayıp, daha küçük dozlarda çiçek nektarındaki kafeinin arıların nereye geri döneceklerini hatırlamalarına yardımcı olduğu da bulundu” dedi.

Kafein, en önemlileri kahve, çay, kakao ve bazı çiçek nektarları olmak üzere 60’tan fazla bitki türünde bulunuyor.

Kafein, sadece bize keyifli bir günlük destek sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda tıbbi bir tedavi olarak da görülüyor.

Bond Üniversitesi’nden farmakolog Treasure McGuire’e göre, örneğin bir kafein karışımı astıma yardımcı olabilir. Bu aynı zamanda, yenidoğan kuvözlerinde akciğerlerdeki hava geçişlerini genişletmeye yardımcı olan bronkodilatör olarak kullanılıyor.

Kafein bizi daha uyanık ve odaklanmış hale getiren bir uyarıcıdır, buna ek olarak metabolizmayı hızlandırır, kalp atış hızını ve kan basıncını kontrol eder.

McGuire, “Kafein hızla merkezi sinir sistemine girer ve beyinde kendini iyi hissetme hormonu olan dopaminin salınmasında rol oynayan reseptörlere bağlanır. Beyindeki zevk ve ödül merkezini harekete geçiriyor” diye konuştu.

Avustralyalı bilim insanı, kafeinin insanların iş yerinde büyük efor sarf ettiği durumlarda oluşan yorgunluk hissini azalttığını ve aynı zamanda sporcuların daha kuvvetli antrenman yapmasını sağladığını da sözlerine ekledi.



Plaj serbest, şehir merkezi yasak: Fransa'da yeni kıyafet kuralları

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Plaj serbest, şehir merkezi yasak: Fransa'da yeni kıyafet kuralları

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Fransa'da giderek artan sayıda tatil beldesi ve şehir, turistlere halka açık yerlerde üstsüz dolaşmayı bırakmazlarsa 150 euroya varan para cezalarıyla karşı karşıya kalma uyarısında bulunuyor.

Fransa'da üstsüz güneşlenme son yıllarda kadınlar arasında giderek daha az tercih edilir hale gelse de bazı popüler Fransız kasabalarındaki yetkililer, sokaklarda üstsüz dolaşan erkeklere karşı önlemler alıyor.

Fransa'da plajlarda üstsüz dolaşmayı yasaklayan bir kural yok. Ancak birçok sahil beldesinin belediye meclisleri, şehir merkezlerinde üstsüz dolaşanlar için para cezaları veya yeni kurallar getirdi.

Güney kıyısındaki Narbonne, eylül sonuna kadar sürecek bir yasak getiren şehirlerden biri oldu.

Connexion'un haberine göre, şehir yetkilileri duyuruda amacın "yaz sezonunda kamu huzurunu, yaşam ortamına saygıyı ve şehir merkezinin çekiciliğini korumak" olduğunu belirtti.

Narbonne yetkilileri, "plajlar ve yüzme alanları için uygun olan bazı giyim tarzlarının, şehrin sokaklarında, meydanlarında veya tarihi alanlarda uygun olmayabileceğini" ekledi.

Kurala uymayanlar 150 euroya kadar para cezasıyla karşılaşabilecek ve bu uygulamadan polis sorumlu olacak. Narbonne Belediye Başkanı Bertrand Malquie, BBC'nin World at One programına, şimdiden 15 kişiye bu cezanın kesildiğini söyledi.

Belediye Başkanı, "Her şeyden önce bunun amacı turistleri hedef almak ya da dışlamak değil" dedi.

Narbonne, misafirperver bir Akdeniz şehridir… Bu karar sadece sağduyu ve ortak kamusal alana saygıyla ilgili. İnsanların doğal olarak istedikleri gibi giyinmekte özgür oldukları güzel bir plajımız var ancak şehir merkezine girdiğinizde, temel bir giyim kuralının makul olduğunu düşünüyoruz.

Narbonne, üstsüz görülenlere pahalı cezalar kesme tehdidinde bulunan tek yer değil.

Fransa'nın Côte Fleurie bölgesindeki sahil kasabası Deauville, bu uygulama için ilk olarak 17 euro para cezası getirmişti ancak bu ceza 150 euroya yükseltildi. Fransa'nın Atlantik kıyısındaki Arcachon da 150 euroya kadar para cezası uyguluyor.

Aynı cezayı uygulayan Atlantik kıyısındaki bir diğer sahil beldesi Les Sables-d'Olonne, geçen yaz turistlerden şehir merkezinde "Lütfen biraz edepli olun!" diye ricada bulunmuştu.

Şehrin belediye başkanı Yannick Moreau şunları söyledi:

Bu, her yaz daha da kötüye gitme eğiliminde olan uygunsuz bir davranış. Bu nedenle şunu açıkça belirtmenin zamanı geldi: Les Sables-d'Olonne'da üstsüz veya mayoyla dolaşmak yasaktır.

Independent Türkçe


Ofis çalışanları için ideal oturma süresi bulundu

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Ofis çalışanları için ideal oturma süresi bulundu

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Uzun süre oturmak birçok kişiyi obezite riskiyle karşı karşıya bırakabilir ve kanserle kalp hastalığı riskini artırabilir.

Ancak Çinli araştırmacıların 10 yıl süren yeni çalışması, çok az oturmanın da bazı kişilerin genel sağlığı için son derece riskli olabileceğini öne sürüyor.

41 binden fazla Çinli yetişkin üzerinde yapılan çalışma, en düşük riskin, kişilerin günde ortalama 4 saat oturduğu durumda görüldüğünü ortaya koydu. İki saatten az veya 6 saatten fazla oturmak, olumsuz sağlık sonuçları riskinin artmasıyla ilişkilendirildi.

Peki bunun nedeni ne?

Araştırmacılar, farklı bireyler için farklı fayda ve dezavantajlar olduğunu, aktif kişilerde oturmanın daha düşük risk taşıdığını söylüyor. Bu durum özellikle fiziksel olarak zorlayıcı işlerde çalışan ve kas-iskelet sistemi zorlanmasının azalmasından veya iyileşme süresinin kısalmasından fayda görebilecek kişiler için geçerli.

Araştırmacılar bir açıklamada, "Aşırı oturmak hâlâ zararlı, bulgularımız oturma ve sağlık arasındaki ilişkinin bağlama göre olduğunu gösteriyor" dedi.

Son derece aktif bireylerde, orta düzeyde oturma zararlı olmayabilir ve hatta fayda bile sağlayabilir.

Daha detaylı değerlendirmeler, insanların her gün ortalama ne kadar süre oturduğunun, sağlıklarına en çok fayda sağlayacak ve herhangi bir nedenden kaynaklanan ölüm riskini azaltacak şeyleri belirleyebileceğini ortaya koydu.

Çinli yetişkinlerin yarısından fazlası günde 4 saatten az oturuyor. Bu kişiler, 11 yıl boyunca 30 dakikalık fiziksel aktiviteyi uyku veya oturmayla değiştirdiğinde olumlu etkiler gördü. Ölüm riskleri yüzde 4-6 azaldı.

Ancak, günde 4 saatten fazla oturan kişiler, 30 dakikalık oturmayı fiziksel aktiviteyle değiştirdiğinde benzer veya daha büyük fayda gördü.

Journal of Sport and Health Science adlı akademik dergi, eşlik eden bir açıklamada, "Bu bulgular aşırı oturmayı azaltma ve fiziksel aktiviteyi artırma yönündeki mevcut önerilerle tutarlı" diye belirtti.

Çalışma özellikle, çok uzun süre oturmanın, aktif ve genç yetişkinlerde bile sağlık için inanılmaz derecede zararlı olabileceğini söyleyen yıllarca süren araştırmalara dayanıyor.

UC Davis'teki araştırmacılara göre, her 4 Amerikalıdan birinden fazlası gibi günde 8 saat oturmak, vücut kitle indeksini artırıyor ve kolesterolü yükseltiyor.

Mayo Clinic'e göre günde 8 saatten fazla fiziksel aktivite yapmadan oturmak, obezite ve sigara içmenin yol açtığı risklere benzer şekilde ölüm riskini artırıyor.

Ortalama bir Amerikalı günde 6 saatten fazla oturuyor.

Mayo Clinic'te spor hekimliği uzmanı olan Callie Davies yaptığı açıklamada, "Çalışmalar, günde 6-8 saatten fazla oturmanın kardiyovasküler olay riskinde yüzde 125-150'lik bir artışla ilişkili olduğunu gösteriyor" dedi.

Independent Türkçe


Bilim insanları uyardı: Koku alamamak sanıldığından çok daha ciddi

Her 5 kişiden biri koku veya tat bozukluğundan muzdarip (Pexels)
Her 5 kişiden biri koku veya tat bozukluğundan muzdarip (Pexels)
TT

Bilim insanları uyardı: Koku alamamak sanıldığından çok daha ciddi

Her 5 kişiden biri koku veya tat bozukluğundan muzdarip (Pexels)
Her 5 kişiden biri koku veya tat bozukluğundan muzdarip (Pexels)

Bir araştırma, koku alma duyusunun kaybının yaşam kalitesini diyabet, felç, Parkinson hastalığı ve böbrek yetmezliği kadar ciddi biçimde etkileyebildiğini ortaya koydu.

Koku veya tat bozukluğu yaşayan kişiler, sabah kahvesinin kokusunu almak ya da ev yapımı bir yemeğin tadını çıkarmak gibi basit zevklerden mahrum kalıyor.

Koku ve tat kaybı basit bir sıkıntı gibi görülebilse de hayat hızla kasvetli bir hal alabiliyor. Hastalar, en ciddi kronik hastalıkların bazılarına yakın seviyelerde bir rahatsızlık yaşadığını bildiriyor.

Her 5 kişiden biri koku veya tat alma bozukluğundan etkileniyor. Kovid-19 pandemisi, anozmi ve aguzi diye bilinen ve virüs bulaşan milyonlarca kişide yaygın bir semptom olan koku ve tat kaybının etkisine dikkat çekti.

Doğu Anglia Üniversitesi'nden (UEA) araştırmacıların yeni çalışması, bu duyuların yitirilmesinin kişiyi güçsüzleştirebileceğini ortaya koydu.

Doğu Anglia Üniversitesi Norwich Tıp Fakültesi'nden çalışmanın baş araştırmacısı Profesör Carl Philpott "Koku ve tat bozukluklarının, genellikle hayatı değiştiren hastalıklarla kıyaslanabilecek düzeyde duygusal, sosyal ve psikolojik açıdan sürekli ve ciddi bir yük oluşturduğunu tespit ettik" diyor.

Hastalar, yemekten zevk alamama, sosyalleşmede zorluklar, kişisel güvenlikle ilgili artan endişe (örneğin duman veya gaz kokusunu alamama) ve rahatsız edici bir duygusal uyuşukluk hissi yaşadıklarını anlatıyor. Belki de en endişe verici bulgu, koku ve tat kaybı yaşayan kişilerde depresyon ve sosyal hayattan çekilme oranlarının tekrar tekrar yüksek çıkmasıydı.

Araştırmacılar hakemli dergi Clinical Otolaryngology'de yayımlanan çalışmada koku ve tat bozuklukları yaşayanların yaşam kalitesi puanlarını; diyabet, felç, kalp yetmezliği, astım, kardiyovasküler ve solunum rahatsızlıkları gibi çok çeşitli kronik hastalıklarla karşılaştıran onlarca çalışmayı analiz etti.

Araştırmacılar, analiz ettikleri çalışmalarda koku ve tat bozukluğu yaşayan toplam 455 hastaya ilişkin veriye ulaştı ve bunların çoğunun depresyondan muzdarip olduğunu saptadı. Her 5 hastadan birinin orta, şiddetli veya aşırı derecede depresyonu vardı.

Çalışma ayrıca birçok hasta için yemek yemenin, hayatın zevklerinden biri olmaktan çıkıp tamamen işlevsel bir eyleme dönüştüğünü tespit etti.

Prof. Philpott, "İnsanların tat olarak algıladıkları şeyin büyük bir kısmı kokudan kaynaklanıyor" diyor. 

Dolayısıyla bu duyu kaybolduğunda yemekler tatsız, metalik, hatta iğrenç gelebilir. Bazı kişiler iştahsızlık nedeniyle zayıflarken, diğerleri daha güçlü veya daha tatlı lezzetler peşinde koşarak kilo alabiliyor.

Bu derin etkilere rağmen, koku ve tat bozuklukları tarihsel olarak göz ardı edildi.

Prof. Philpott, "Sorun şu ki, semptomlar yıllarca sürse bile doktorlar hastalara genellikle sorunun önemsiz veya geçici olduğunu söyleyerek güvence veriyor. Uzmanlık hizmeti sunan kurum sayısı az ve tedaviye erişim de hâlâ sınırlı" diye ekliyor.

Independent Türkçe