Nadir görülen bir böbrek kanserinin genetik kodları çözüldü

Böbrek kanseri için henüz ilaçlı bir tedavi yöntemi geliştirilemezken sadece ameliyat tedavisi uygulanabiliyor (Shutterstock)
Böbrek kanseri için henüz ilaçlı bir tedavi yöntemi geliştirilemezken sadece ameliyat tedavisi uygulanabiliyor (Shutterstock)
TT

Nadir görülen bir böbrek kanserinin genetik kodları çözüldü

Böbrek kanseri için henüz ilaçlı bir tedavi yöntemi geliştirilemezken sadece ameliyat tedavisi uygulanabiliyor (Shutterstock)
Böbrek kanseri için henüz ilaçlı bir tedavi yöntemi geliştirilemezken sadece ameliyat tedavisi uygulanabiliyor (Shutterstock)

İngiltere merkezli Wellcome Sanger Enstitüsü’den araştırmacıların başını çektiği, çeşitli ülkelerden uzmanların yer aldığı bir ekip, nadir görülen bir böbrek kanseri türüyle ilgili bir çalışma yaptı. Böbrek kanserinde doktorların ameliyat önermemesi durumunda alternatif tedavi olabilecek yeni bir ilaç geliştirilmeye çalışıldı. Dün Nature Communications dergisinde yayımlanan raporun sonuçlarına göre, reninoma (jukstaglomerüler hücreli tümör/JGHT) adlı nadir görülen bir böbrek kanseri türünün genetik kodu ilk kez tamamen deşifre edildi.

Reninoma, tüm dünyada şimdiye kadar bildirilen yaklaşık 100 vakayla insanlarda en nadir görülen kanserlerden biri. Tedavisinde genellikle ameliyata başvuruluyor. Ancak bu yöntem sonucu kanser, hastada yüksek tansiyona neden olabiliyor ya da yayılabilen kötü huylu tümörlere dönüşebiliyor.

Yalnızca ameliyatlı tedavi yönteminin olduğu böbrek tümörü için halen bir ilaç tedavisi geliştirilebilmiş değil. Çalışmanın sonuçları açıklanmadan önce bu kanser türüne hangi genetik hatanın neden olduğu bilinmiyordu.

zxsc
Reninoma, insanlarda en nadir görülen kanserli tümörlerden biridir (Public domain)

Araştırmanın başyazarlarından Wellcome Sanger Enstitüsü'nün kıdemli üyesi Dr. Sam Behjati, “Çalışmadan elde ettiğimiz sonuçlar, bu kanser türünün kaynağını keşfetmeyi başarmamızdan ötürü çok önemli. Çok nadir olmasına rağmen bu kanser türü üzerinde daha önce neredeyse hiç araştırma yapılmamıştı” ifadelerini kullandı.

Şarku’l Avsat’a konuşan Dr. Behjati, sözlerini şöyle sürdürdü:

Sadece böbrek kanserinin genetik kodunu kırmadık, aynı zamanda onu tetikleyenin ilaçlarla çözülebileceğini de ortaya koyduk. Bu sonuçlar, kanserli tümörleri ameliyatla alınamayan hastalar için son derece önemli olabilir.

Araştırmacılar, bu nadir görülen kanserin, ‘NOTCH1’ adı verilen ve yaygın olarak bilinen bir kanser geninin, genetik kodundaki spesifik bir hatadan kaynaklandığını buldu.

Yine araştırmanın baş yazarlarından Wellcome Sanger Enstitüsü’nden Dr. Taryn D. Treger, bu nadir görülen böbrek kanserinin sebeplerinin ilk kez ortaya çıkarıldığını belirterek, “Çalışmamızın yeni tedavilerin önünü açacağını umuyoruz” dedi.

Ekip, ileri genomik teknikleri kullanarak biri genç bir yetişkine, diğeri bir çocuğa ait olmak üzere iki kanser örneğini inceledi. Elde edilen bulgular, ameliyatın tedavi için tercih edilebilecek bir seçenek olmadığı hastalara çare olabilir. Sonuçlar, hastaların tedavisinde bu geni hedef alan mevcut ilaçların kullanılabileceğine işaret ediyor.

Ekipte yer alan İngiltere’deki Great Ormond Street Hastanesi'nden Dr. Tanzina Chowdhury ise şunları söyledi:

Böbrek tümörleri olarak bilinen nadir görülen böbrek kanserleri, geleneksel kanser tedavilerine yanıt vermez. Şu an bilinen tek tedavi yöntemi ameliyat. Çalışmamız, üzerinde iyi araştırılmış spesifik bir genin bu nadir türdeki kanseri tetiklediğini gösterdi. Eğer bu geni hedef aldığı bilinen ilaçları kullanırsak, ameliyat gibi yan etkileri yüksek tıbbi yöntemlere ihtiyaç duymadan hastayı tedavi edebiliriz.

Öte yandan Dr. Behjati, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, sözlerini şöyle sürdürdü:

Nadir kanser türlerinin incelenmesi ve tetkiki zordur. Diğer kanser türlerine yakalanmış olan hastalar bu çalışmadan faydalanamayabilir. Ancak burada son derece nadir görülen bir tümör türü hakkındaki algımızı yeniden şekillendiren son teknolojinin bilim alanındaki güçlü bir örneğine sahibiz. Önümüzde hastaların sağlığı açısından faydalı olabilecek bir keşif var. Bu tür son derece nadir görülen tümörlerin genetik kodlarını çözmek için incelemeye devam edeceğiz. Böylece daha fazla yeni tedavi yöntemi geliştirilmesini umuyoruz.



Venezuela, 104 siyasi mahkumu daha serbest bıraktı

Carlos Andres Perez gibi onlarca mahkum, haftalardır cezaevi önünde bekleyen yakınlarına sarıldı (Reuters)
Carlos Andres Perez gibi onlarca mahkum, haftalardır cezaevi önünde bekleyen yakınlarına sarıldı (Reuters)
TT

Venezuela, 104 siyasi mahkumu daha serbest bıraktı

Carlos Andres Perez gibi onlarca mahkum, haftalardır cezaevi önünde bekleyen yakınlarına sarıldı (Reuters)
Carlos Andres Perez gibi onlarca mahkum, haftalardır cezaevi önünde bekleyen yakınlarına sarıldı (Reuters)

Venezuela yönetimi, 3 Ocak'ta düzenlenen ABD operasyonunun ardından siyasi tutukluları serbest bırakmayı sürdürüyor.

Güney Amerika ülkesinde faaliyet gösteren insan hakları örgütü Foro Penal, pazar günü akşam 8 itibarıyla 104 siyasi mahkumun özgürlüğüne kavuştuğunu doğruladıklarını bildirdi.

Foro Penal Direktörü Alfredo Romero sosyal medya aracılığıyla yaptığı açıklamada Karakas yönetiminin serbest bırakılanların listesini paylaşması gerektiğini de ifade etti. 

Öncesinde 80 kişinin serbest bırakıldığını söyleyen Foro Penal avukatlarından Gonzalo Himiob, bu sayının artabileceğini de belirtmişti. 

Ulusal Meclis (AN) Başkanı Jorge Rodriguez ülkede barışı ve toplumsal birlikteliği güçlendirmek amacıyla çok sayıda siyasi tutuklunun serbest bırakılacağını 8 Ocak'ta açıklamıştı.

Nicolas Maduro'nun ABD operasyonuyla kaçırılmasının ardından ülkenin geçici lideri olan Delcy Rodriguez'in abisi Jorge Rodriguez'in bu açıklaması mahkum yakınlarını sevindirse de ilk etapta yalnızca 16 kişinin özgürlüğüne kavuşması endişeye neden olmuştu. 

Cuma günü Delcy Rodriguez, 626 tutuklunun serbest bırakıldığını açıklarken Foro Penal bu sayıyı abartılı bulmuştu. İnsan hakları örgütü kendi kayıtlarının bunlardan yalnızca 154'ünü doğrulayabildiğini vurgulamıştı. 

sdfrgt
Bazı mahkum yakınları, 8 Ocak sonrasında cezaevleri önünde kurdukları kamplarda yaşamaya başladı (AFP)

Diğer yandan pazar günü ülkenin doğusundaki Anzoategui'deki petrol işçilerine seslenen Rodriguez şu ifadeleri kullandı:

Washington'ın Venezuela'daki siyasetçilere talimat vermesine yeter! Farklılıklarımızı ve iç çatışmalarımızı Venezuelalı siyasetçilerin çözmesine izin verin. Dış güçlere yeter!

Önceki günlerde anonim kalma koşuluyla Guardian'a konuşan yetkililer, Delcy Rodriguez'in Maduro operasyonundan önce ABD'ye işbirliği yapma garantisi verdiğini öne sürmüştü. 

Delcy Rodriguez'in aralık ayında ABD'yle iletişime geçerek "Maduro'nun gitmesi gerekiyor" dediği iddia edilmişti.

Amerikan helikopterleri Karakas'a girdiğinde Delcy Rodriguez başkentte değildi. Moskova'ya kaçtığına dair söylentiler yayılmıştı ancak Birleşik Krallık merkezli gazetenin kaynakları, onun Venezuela'nın tatil beldesi Margarita Adası'nda olduğunu belirtiyor.

Independent Türkçe, BBC, France24, Reuters


Nolan'ın beklenen filminde sürpriz isim: İlk görüntü geldi

Gerçek adı Jacques Bermon Webster II olan 34 yaşındaki Travis Scott, SICKO MODE, goosebumps ve HIGHEST IN THE ROOM gibi şarkılarıyla tanınıyor (AP)
Gerçek adı Jacques Bermon Webster II olan 34 yaşındaki Travis Scott, SICKO MODE, goosebumps ve HIGHEST IN THE ROOM gibi şarkılarıyla tanınıyor (AP)
TT

Nolan'ın beklenen filminde sürpriz isim: İlk görüntü geldi

Gerçek adı Jacques Bermon Webster II olan 34 yaşındaki Travis Scott, SICKO MODE, goosebumps ve HIGHEST IN THE ROOM gibi şarkılarıyla tanınıyor (AP)
Gerçek adı Jacques Bermon Webster II olan 34 yaşındaki Travis Scott, SICKO MODE, goosebumps ve HIGHEST IN THE ROOM gibi şarkılarıyla tanınıyor (AP)

Christopher Nolan'ın büyük heyecan yaratan epik filmi The Odyssey için hazırlanan yeni bir televizyon reklamı, izleyicilere 10 kez Grammy'ye aday gösterilen rapçi Travis Scott'ın canlandırdığı karaktere ilk kez kısacık da olsa bakış sunuyor.

"Truva'nın surlarını yıkacak bir hile"

Yaklaşık bir dakikalık tanıtım, Fox'un New England Patriots'la Denver Broncos arasında oynanan dünkü maç yayını sırasında ekrana geldi. Kısa fragmanda, Jon Bernthal'ın canlandırdığı Menelaus ve Tom Holland'ın hayat verdiği Telemachus'u gördüğümüz an, Scott'ın aniden araya girmesiyle bölünüyor. Scott, yaklaşan savaşı haber vermek için elindeki asayı sertçe yere vurarak yemek salonunda toplananları susturuyor.

"Bir savaş, bir adam, bir hile... Truva'nın surlarını yıkacak bir hile" diye ilan eden Scott'ın sözleri eşliğinde fragman, büyük Truva Savaşı'na dair görüntülerle ipucu veriyor: 

Yanıyor, çığlıklar içinde çöküyor.

Homeros'un eserinden uyarlanan yıldızlarla dolu yapımda Matt Damon, kahraman Odysseus rolünde. Kadroda ayrıca Zendaya, Anne Hathaway, Lupita Nyong’o, Robert Pattinson, Benny Safdie, Charlize Theron, Himesh Patel, Elliott Page, Bill Irwin ve Samantha Morton da yer alıyor.

Daha önce de birlikte çalıştılar

Nolan daha önce de Travis Scott'la birlikte çalışmıştı. Scott, 2020 yapımı Tenet'in müziklerine tema şarkısı THE PLAN'le katkı vermişti. 

İki Oscarlı yönetmen, o yıl GQ'ya verdiği röportajda Scott'ın katkısını şu sözlerle anlatmıştı: 

Sesi, bir yıl süren yapbozun son parçasına dönüştü.

Nolan, Scott'ın besteci Ludwig Göransson'la birlikte kurduğu müzikal ve anlatısal yapıya dair görüşlerini "doğrudan, keskin ve derin" diye tanımlamıştı.

Projeye dair ayrıntıların büyük bölümü sır gibi saklansa da ilk görüntüler ve tanıtımlar, Nolan'ın antik şiire getireceği yorumla ilgili merakı giderek artırdı. The Odyssey, Truva Savaşı'nın ardından İthaka Kralı Odysseus'un eve dönüş yolculuğunu anlatıyor. Odysseus, eşi Penelope'ye kavuşabilmek için tehlikeli denizleri aşmak ve Yunan mitolojisinin dev figürleriyle yüzleşmek zorunda kalıyor.

The Odyssey, tamamen IMAX kameralarıyla çekilen ilk uzun metraj kurmaca film olma özelliğini taşıyor. Bu, daha önce IMAX kameralarının çok gürültülü olması ve bu yüzden yakın diyalog sahnelerinde temiz ses almanın neredeyse imkansız hale gelmesi nedeniyle mümkün görülmüyordu. Ancak "blimp" adı verilen yeni muhafaza sistemi sayesinde bu gürültü önemli ölçüde azaltılabiliyor.

"Oyunun kurallarını değiştirdi"

Nolan, Empire dergisine "Yeni sistem oyunun kurallarını değiştiriyor" diyerek şöyle konuştu: 

Bir oyuncunun yüzünden birkaç santim ötede çekim yapıp fısıltıyla konuştuğu sahnede bile kullanılabilir ses elde edebiliyorsunuz. Bu da dünyanın en güzel formatında oyunculuk açısından mahrem anların kapısını açıyor.

The Odyssey, 17 Temmuz'da sinemalarda gösterime girecek.
Independent Türkçe, Variety, Deadline, GQ, Empire


Yeni bilimkurgu Avatar 3'ü tahtından indirdi

Merhamet Yok'ta 46 yaşındaki Chris Pratt'e ortağı rolünde True Detective: Night Country'yle tanınan 39 yaşındaki Kali Reis (solda) eşlik ediyor (Sony Pictures Releasing International)
Merhamet Yok'ta 46 yaşındaki Chris Pratt'e ortağı rolünde True Detective: Night Country'yle tanınan 39 yaşındaki Kali Reis (solda) eşlik ediyor (Sony Pictures Releasing International)
TT

Yeni bilimkurgu Avatar 3'ü tahtından indirdi

Merhamet Yok'ta 46 yaşındaki Chris Pratt'e ortağı rolünde True Detective: Night Country'yle tanınan 39 yaşındaki Kali Reis (solda) eşlik ediyor (Sony Pictures Releasing International)
Merhamet Yok'ta 46 yaşındaki Chris Pratt'e ortağı rolünde True Detective: Night Country'yle tanınan 39 yaşındaki Kali Reis (solda) eşlik ediyor (Sony Pictures Releasing International)

Chris Pratt'in başrolünde yer aldığı bilimkurgu Merhamet Yok (Mercy), Kuzey Amerika'daki açılışında 11,2 milyon dolar hasılatla Avatar: Ateş ve Kül'ün (Avatar: Fire and Ash) 5 haftalık liderliğine son verdi.

Bu rakam gişe rekoru olmasa da ABD'nin büyük bölümünü etkisi altına alan kış fırtınası dikkate alındığında dikkat çekici. Teksas'tan Maine'e uzanan 37 eyalette dondurucu soğuklar, şiddetli rüzgarlar ve tipi uyarıları yapılırken, ülke genelinde çok sayıda sinema salonu da kapanmak zorunda kaldı. Bu tablo, tüm filmler toplamında yaklaşık 60 milyon dolarla yılın en düşük toplam hafta sonu hasılatının görülmesine yol açtı. Bu rakam, 2025'in aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 9 daha düşük.

Eleştirmenler hiç beğenmedi

Merhamet Yok'un hafta sonu hasılatının 12 milyon dolar civarında olması bekleniyordu ancak fırtına yayılınca tahminler az da olsa aşağı çekildi. Film, uluslararası gişede de iyi bir performans göstermedi: 80 pazardan 11,6 milyon dolar toplayarak küreselde 22,8 milyon dolara ulaştı.

Soğuğa rağmen sinemaya giden ABD'li izleyiciler Merhamet Yok'tan pek etkilenmiş görünmüyor. Film, CinemaScore anketlerinde "B-" notu aldı. Eleştirmenler cephesinde de tablo benzer: Rotten Tomatoes'ta ortalama puan yüzde 21. Bu, filmin gişedeki kalıcılığı açısından sorun yaratabilir. Zira Merhamet Yok'un yapım bütçesi, küresel pazarlama masrafları hariç 60 milyon dolar.

Timur Bekmambetov'un yönettiği film, yakın gelecekte geçiyor. Pratt'in hayat verdiği dedektif, eşini öldürdüğü iddiasıyla yargılanırken, kaderine Rebecca Ferguson'ın canlandırdığı gelişmiş yapay zeka yargıç karar veriyor.

Film danışmanlığı şirketi Franchise Entertainment Research'ün yöneticisi David A. Gross, "Hafta sonu başlangıcı, zayıf karşılanmasına rağmen iyi" diyor.

Avatar 3 seleflerinin gerisinde kaldı

Ocak ayı boyunca ABD iç pazar listelerinde zirveye yerleşen Avatar 3, hafta sonunu 7 milyon dolarla ikinci sırada kapattı. Vizyona girmesinin üzerinden 6 hafta geçen Ateş ve Kül, Kuzey Amerika'da 378 milyon dolar, dünya genelinde ise 1,378 milyar dolar hasılata ulaştı. 

Elbette bu çok büyük bir başarı ancak Avatar 3, serinin önceki filmlerinin ulaştığı seviyeye yaklaşamadı. 2009 yapımı Avatar ve 2022 çıkışlı Suyun Yolu (Avatar: The Way of Water) dünya genelinde sırasıyla 2,9 milyar ve 2,3 milyar dolara ulaşmıştı.

Independent Türkçe, Variety, Deadline