Haçlar, ABD'deki Katolik hastanelerinden kaldırılıyor

Sağlık ve sosyal hizmetler, ABD'deki tüm sektörler arasında ölümcül olmayan işyeri yaralanmalarında en yüksek orana sahip

Illinois ve Wisconsin'de Katolik Kilisesi tarafından işletilen bir grup hastane, personele yönelik saldırıları önlemek amacıyla haçları kaldıracaklarını açıkladı (AP)
Illinois ve Wisconsin'de Katolik Kilisesi tarafından işletilen bir grup hastane, personele yönelik saldırıları önlemek amacıyla haçları kaldıracaklarını açıkladı (AP)
TT

Haçlar, ABD'deki Katolik hastanelerinden kaldırılıyor

Illinois ve Wisconsin'de Katolik Kilisesi tarafından işletilen bir grup hastane, personele yönelik saldırıları önlemek amacıyla haçları kaldıracaklarını açıkladı (AP)
Illinois ve Wisconsin'de Katolik Kilisesi tarafından işletilen bir grup hastane, personele yönelik saldırıları önlemek amacıyla haçları kaldıracaklarını açıkladı (AP)

Illinois ve Wisconsin'de Katolik Kilisesi tarafından işletilen bir grup hastane, personele yönelik saldırıları önlemek amacıyla haçları kaldıracaklarını açıkladı.

Hastane Rahibeleri Sağlık Hizmeti (Hospital Sisters Health System), hastaların personele saldırmak için kullanmalarını önlemek amacıyla hastanelerindeki ahşap ve metal haçların kaldırılacağını açıkladı.

Kuruluş, kararın "değişen sağlık hizmetleri ortamı ve sağlık çalışanlarının işyerinde şiddete maruz kalmalarındaki genel artışa" istinaden alındığını söyledi.

Hastane Rahibeleri, bu kararı tetikleyen belirli bir olay olmadığını ancak gelecekte "daha güvenli olan haçların" kullanılacağını belirtti. Daha fazla ayrıntı verilmedi.

Kuruluş, haçların kaldırılmasının son çare olduğunu, sağlık sisteminin tüm çalışanların "Agresif Davranışların Yönetimi" konusunda eğitim aldığını ve doğrudan hastalarla çalışanların gerilimi azaltma yöntemlerini öğrendiğini vurguladı.

Sağlık ve sosyal hizmetler, ABD'deki tüm sektörler arasında ölümcül olmayan işyeri yaralanmasında en yüksek orana sahip ve 100 binden fazla vakayla hem imalat hem de inşaat sektörlerini geride bırakıyor.

İşgücü İstatistikleri Bürosu'nun 2018 verilerine göre, pandemi sırasında şiddet olaylarının yoğunlaşmasıyla birlikte sağlık ve sosyal hizmet çalışanlarının işyerinde yaralanma olasılığı diğer sektör çalışanlarından 5 kat daha fazla.

Press Ganey verilerine göre, 2022'nin ikinci çeyreğinde 5 bin 200'den fazla hemşire personeli saldırıya uğramış ve bu da her bir saatte iki hemşirenin saldırıya uğradığı anlamına geliyor.

Sağlık Çalışanları İçin Şiddete Karşı Güvenlik Yasası (Safety from Violence for Healthcare Employees Act) iki partinin de desteğiyle eylülde Senato'da sunuldu. Senatörler Joe Manchin ve Marco Rubio tarafından sunulan tasarı, hastane çalışanlarına bilerek saldırmayı federal bir suç haline getirecek.

Senatör Manchin o dönemde yaptığı açıklamada, "Ülkemizin sağlık çalışanları, artan şiddet, tehdit ve yıldırma karşısında bile yorulmak bilmeden ülkenin dört bir yanındaki toplulukların sağlık ve refahıyla ilgileniyor" dedi.

Bu yasa hastane personeli için daha güvenli bir çalışma ortamı yaratacak, şiddet içeren davranışları caydıracak ve saldırganların gereken şekilde sorumlu tutulmasını sağlayacak.

Amerikan Hastaneler Birliği (AHA) yasayı destekleyerek sağlık çalışanlarının korunmasında "ileriye doğru atılmış önemli bir adım" diye nitelendirdi.

AHA Başkanı ve CEO'su Rick Pollack, "Sağlık çalışanlarına yönelik şiddetteki keskin artış açıkça belgelenmişti ancak onları korumak için herhangi bir federal yasa mevcut değil" dedi.

Bu iki partinin desteklediği yasanın yürürlüğe girmesi, işgücümüzün korunmasında önemli bir adım olacak. AHA, Senatör Manchin ve Rubio'yu bu konudaki önderliklerini takdir ediyor.

Bununla birlikte, yaklaşık 40 eyalet sağlık çalışanlarına yönelik şiddete verilen cezaları arttıran yasaları kabul etmiş olsa da, benzer federal mevzuat kabul edilmemişti. Geçen yıl Senatör Tammy Baldwin, işyerleri için şiddeti önleme tedbirleri oluşturmakla görevlendirilen İş Güvenliği ve Sağlığı İdaresi'ne (OSHA) sağlık ve sosyal hizmet işyerleri için "Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları İçin İşyeri Şiddetini Önleme Yasası"'nı (Workplace Violence Prevention for Health Care and Social Service Workers Act) sunmuştu.

Yasa tasarısı nisanda yeniden sunulmadan önce ilerleme kaydedememişti ancak o zamandan beri de tekrar durdu.

Kasımda Hawaii'deki eski bir psikiyatri hastanesindeki bir hasta hakkında, bir hemşirenin bıçaklanarak öldürülmesi üzerine cinayet soruşturması başlatılmıştı.

Şarku'l Avsat



Yapay zeka bot saldırıları sadece bir yılda 10 kat arttı

2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)
2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)
TT

Yapay zeka bot saldırıları sadece bir yılda 10 kat arttı

2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)
2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)

Yeni bir araştırmada, yapay zeka botları tarafından internette gerçekleştirilen siber saldırıların sayısının son bir yılda 10 kattan fazla arttığı bulundu.

Thales'in siber güvenlik araştırmacılarının hazırladığı 2026 Kötü Niyetli Bot Raporu'na göre, yapay zeka destekli botların günlük saldırı sayısı sadece bir yıl içinde 2 milyondan 25 milyona çıktı.

Raporda, "Yapay zeka destekli saldırılardaki bu artış önemli olsa da 2025'teki daha büyük değişim, internet altyapısında yapay zeka ve otomasyonun normalleşmesiydi" ifadelerine yer verildi.

Yapay zeka tabanlı saldırıların çok çeşitli sektörlerde ve coğrafyalarda gözlemlenmesi, yapay zeka destekli otomasyonun küresel ölçeğini ve erişimini vurguluyor.

Yapay zeka botlarının hedef aldığı sektörler, perakende ve iş dünyasından eğitim ve kamu sektörüne kadar uzanıyor.

Aynı raporda geçen yıl, 2024'teki tüm internet trafiğinin yarısından fazlasının botlardan oluştuğu ve bu eğilimin 2025'te de süreceği tespit edilmişti.

Botlar artık tüm internet trafiğinin yüzde 53'ünden fazlasını oluştururken, bu oran bir önceki yıl belirlenen yüzde 51'den daha yüksek.

İnternet trafiğinin yaklaşık yüzde 40'ı artık kötü niyetli bot denen yazılımlardan meydana geliyor. Bunlar, veri çalmak için tasarlanmış otomatik sistemlerden, internet sitelerini çökertmek amacıyla yoğun trafik gönderen botnetlere kadar uzanabiliyor.

2025'te bot saldırılarının en çok hedef aldığı ülke ABD olurken onu Avustralya, Birleşik Krallık ve Fransa izledi.

Kötü niyetli yapay zeka botlarının yükselişi, sürekli evrim geçiren bu tehdide karşı interneti korumakla görevli siber güvenlik uzmanları için yeni zorluklar yaratıyor.

Thales'in uygulama ve güvenlikten sorumlu genel müdürü Tim Chang, "Yapay zeka, otomasyonu kuruluşların engellemeye çalıştığı bir şeyden, aynı zamanda yönetmek zorunda oldukları bir şeye dönüştürüyor" diyor.

Artık işin zor kısmı botları tespit etmek değil. Botun, ajanın veya otomasyonun ne yaptığını, bunun iş amaçlarıyla uyumlu olup olmadığını ve kritik sistemlerle nasıl etkileşime girdiğini anlamak.

Independent Türkçe

 


Akreplerin ölümcül sırrı metallerde saklı çıktı

Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)
Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)
TT

Akreplerin ölümcül sırrı metallerde saklı çıktı

Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)
Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)

Bilim insanları, akreplerin iğne ve kıskaçlarını çinko ve demir gibi metallerle güçlendirdiğini tespit etti.

8 bacaklı araknidler olan akrepler, böcekleri kıskaçlarıyla yakalayıp zehirli iğnelerini saplayarak avlanıyor.

Avlarını etkisiz hale getirmek için bazı türler büyük kıskaçlarına, diğerleriyse iğnelerine daha çok bel bağlıyor.

Bilim insanları bazı akrep türlerinin vücudunda metaller bulunduğunu biliyordu ancak bunların avlanma biçimlerini nasıl etkilediği belirsizliğini koruyordu. Farklı türlerin avlanırken farklı vücut bölümlerini öne çıkarması, bu tercihlerle metal dağılımı arasında bir bağlantı olabileceğini düşündürüyordu.

Smithsonian Enstitüsü Ulusal Doğa Tarihi Müzesi'nden araştırmacılar, akreplerin "silah" gibi kullandığı uzuvlardaki metal içeriğinin avlanma biçimleriyle ilişkisini inceledi.

Ekip müzedeki koleksiyonlardan yararlanarak 18 akrep türünü X ışınları, elektron mikroskopları ve son derece ince lazerlerle analiz etti.

Bulguları hakemli dergi Journal of the Royal Society Interface'te bugün (29 Nisan) yayımlanan çalışmada çinko, manganez ve demir gibi metallerin belirli bölgelerde yoğunlaştığı görüldü.

Örneğin iğnelerin ucunda bir çinko tabakası, hemen arkasında ise manganez bulundu. Kıskaçların ise özellikle kesici kenarlarında çinko ve demir saptandı.

Araştırmacılar, eğer iğne veya kıskaçta yüksek oranda çinko varsa diğer uzuvda daha az çinko bulunduğunu tespit etti. Bu durum, bazı türlerin avlanırken iğneyi, bazılarınınsa kıskaçları daha çok kullanmasıyla örtüşüyor.

Bilim insanları ayrıca kıskaçları daha küçük ve zayıf olan türlerin bu vücut kısımlarında, diğerine göre daha fazla çinko ve demir olduğunu gözlemledi. Bu metaller, kıskaçları daha dayanıklı  hale getirmeye yarıyor olabilir. 

Araştırmacılar ince kıskaçların daha hızlı hareket ederek avı yakalamayı kolaylaştıracağını ancak kalın olanara kıyasla daha çabuk kırılacağını söylüyor. Bulgular, çinko ve demirin bu kırılganlığı azaltabileceğine işaret ediyor.

Yeni çalışma, bir türün avlanma davranışıyla kendine özgü metal bileşimi arasında açık bir evrimsel bağlantı olduğunu gösteriyor.

Bilim insanları çalışmadaki yöntemin, karıncalar, yaban arıları ve kırkayaklar gibi çeşitli vücut parçalarında metal bulunan türleri daha iyi anlamaya yaramasını umuyor.

Independent Türkçe, Interesting Engineering, Smithsonian Magazine, Journal of the Royal Society Interface


Şempanzeler hava durumunu öngörebiliyor mu?

Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)
Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)
TT

Şempanzeler hava durumunu öngörebiliyor mu?

Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)
Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)

Şempanzelerin yaklaşan hava koşullarını sezerek yuvalarını buna göre hazırlıyor olabileceği tespit edildi.

Şempanzeler ormanda geçirdikleri her günün sonunda kendilerine bir yuva hazırlayıp burada uyuyor. Genellikle ağaçlara yaptıkları bu yuvalar rüzgar ve yağmurdan korunmalarını sağlıyor.

Bugüne kadar şempanzelerin yuva yapma davranışıyla ilgili çalışmalar büyük ölçüde sıcak ortamlara odaklanıyordu.

Batı Avustralya Üniversitesi'nden doktora öğrencisi Hassan Al-Razi ve ekibi, bu davranışı daha soğuk ortamlarda incelemek için Ruanda'daki Nyungwe Ulusal Parkı'ndaki şempanzeleri bir yıl boyunca gözlemledi.

67 şempanzeyi takip eden araştırmacılar, bu primatların yuvalarını her zaman çevresel koşullara göre hazırladığını belirledi. Soğuk ve yağışlı havalarda yapılan sığınaklar daha kalın ve derindi; ayrıca daha iyi bir yalıtıma sahipti.

Bilim insanları daha sonra yuvaların özelliklerini, inşa edildikleri sıradaki ve sonraki gecenin hava durumuyla karşılaştırdı.

Bulguları hakemli dergi Current Biology'de dün (28 Nisan) yayımlanan çalışmaya göre yuvalar, yapıldıkları zamandaki hava koşullarından ziyade yaklaşan gecenin koşullarına daha çok uyumluydu.

Bu durum, şempanzelerin hava durumunu tahmin etme ve kararlarını yalnızca o anki koşullara göre değil, geleceğe dönük bir öngörüyle de verebiliyor olabileceğine işaret ediyor.

Çalışmanın yazarları örneğin kuşların barometrik basınç değişikliklerini algılayıp yaklaşan fırtınalardan kaçtığına değiniyor.

Şempanzeler de sıcaklık, nem veya atmosfer basıncındaki değişimler gibi çevresel ipuçlarını yakalıyor olabilir.

Araştırmacılar, şempanzelerin her gece yuva yapmaya sadece birkaç dakika ayırdığını ve neden her gün dayanaklı sığınaklar yapmadıklarını bilmediklerini söylüyor. Bunun basitçe enerji tasarrufundan kaynaklanması da mümkün.

Yeni çalışma şempanzelerin özel bir beceriye sahip olabileceğine işaret etse de bilim insanları, mevcut bulguların kesin bir yargıya varmak için yeterli olmadığını belirtiyor.

Al-Razi, Conversation için kaleme aldığı yazıda "Bu durum, şempanze davranışlarının, daha sonraki koşullarla ilişkili çevresel sinyallere tepki vermeyle tutarlı olduğunu gösteriyor" diyerek ekliyor: 

Her halükarda şempanzeler çevrelerine karşı olağanüstü bir duyarlılık sergiliyor ve içinde nasıl yaşayacaklarını iyi biliyorlar.

Independent Türkçe, IFLScience, Conversation, Current Biology