Bilim cevaplıyor: Bebekliğimizi neden hatırlamıyoruz?

Bilim cevaplıyor: Bebekliğimizi neden hatırlamıyoruz?
TT

Bilim cevaplıyor: Bebekliğimizi neden hatırlamıyoruz?

Bilim cevaplıyor: Bebekliğimizi neden hatırlamıyoruz?

Neredeyse hiçbirimiz erken çocukluk günlerimizi hatırlamayız ve bu, ‘çocukluk amnezisi’ olarak bilinen bir olgudur. Peki neden bu anıları unutma eğilimindeyiz?

Bu muhtemelen o yaştaki beyinlerimizin henüz, bilgiyi anılar olarak bildiğimiz karmaşık sinirsel kalıplarda birleştirecek şekilde çalışmamasından kaynaklanıyor.

Küçük çocuklar o sırada ebeveynlerinin kimliği veya kişinin (lütfen) demesi gerektiği gibi gerçekleri hatırlar ve buna ‘anlamsal hafıza’ denir. Bununla birlikte 2 ve 4 yaşlarındaki çocuklarda belirli bir olayın ayrıntılarıyla ilgili olan ‘epizodik hafıza’ yoktur. Bu tür anılar beynin yüzeyinin veya korteksinin çeşitli kısımlarında depolanır.

Örneğin ses hafızası beynin her iki tarafındaki işitsel kortekste işlenirken, görsel hafıza arkadaki görsel korteks tarafından yönetilir. Beyinde hipokampus adı verilen ve tüm parçaları birbirine bağlayan bir alan vardır.

Şarku’l Avsat’ın Live Science sitesinden aktardığı habere göre Philadelphia’daki Temple Üniversitesi’nden psikoloji profesörü Nora Newcombe, çocukların 2 ila 4 yaş aralığına kadar belirli bölümleri kaydetmede başarısız olabileceğini, çünkü bu dönemde hipokampusun bilgi parçalarını birbirine bağlamaya yeni başladığını belirtti. Ayrıca, bu yaş aralığından daha küçük çocuklarda, dünyanın nasıl çalıştığını yeni öğrendikleri bir dönemde olaysal hafızanın gereksiz derecede karmaşık olabileceğini söyledi. İlk iki yılın temel amacının anlamsal bilgi edinmek olduğunu düşündüğünü ve bu açıdan bakıldığında epizodik hafıza aslında dikkat dağıtıcı olabileceğini de sözlerine ekledi.

Ancak başka bir teori, aslında bu erken anıları çocukluğumuzda sakladığımızı ve yetişkin olduğumuzda bunları hatırlamakta zorlandığımızı öne sürüyor. Örneğin, Science Advances dergisinde 2023 yılında yayınlanan bir araştırma, ‘unutulmuş’ çocukluk anılarının, belirli anılarla ilgili sinir yollarının uyarılması sonucu yetişkin farelerde yeniden canlandırılabileceği sonucuna ulaştı.

Araştırmanın yazarları ilk olarak çocukluk çağındaki amneziyi etkileyebilecek gelişimsel faktörleri araştırmaya başladı. Otizm spektrum bozukluğu (ASD) özelliklerine sahip farelerin, erken yaşamlarına ait anıları hatırlayabildikleri sonucuna ulaşıldı.

Otizmin birçok nedeni bulunuyor ancak daha önce hamilelik sırasında annenin bağışıklık sisteminin aşırı aktivasyonuyla ilişkilendirilmişti. Bu nedenle araştırmacılar otizm spektrum bozukluğu olan fareler yapmak için hamilelik sırasında dişi farelerin bağışıklık sistemini uyardı. Bu bağışıklık aktivasyonu, beyinlerindeki uzman hafıza hücrelerinin boyutunu ve esnekliğini etkileyerek yavrularda erken dönem hafıza kaybının önlenmesine yardımcı oldu. Hücreler otizmi olmayan yetişkin farelerde optik olarak uyarıldığında unutulan anılar geri getirilebildi.

Bu yeni bulgular, hamilelik sırasında bağışıklık aktivasyonunun, doğuştan gelen unutmaya yönelik geçişlerimizi değiştiren bir beyin durumuna yol açtığını gösteriyor.

Çalışmanın ortak yazarı, İrlanda’daki Trinity College Dublin’de biyokimya profesörü olan Tomás Ryan çalışma ile ilgili yorumda bulunarak “Araştırma fareler üzerinde yapılmış olmasına ve henüz insanlarda uygulanmamış olmasına rağmen, otizm bağlamında genel bilişsel esnekliğin yanı sıra, çocuk gelişimi boyunca hafıza ve unutmaya ilişkin anlayışımızı geliştirmek için önemli çıkarımlara sahip” ifadelerini kullandı.



Margot Robbie, huzursuz edici filmlerin yönetmeniyle buluşuyor

36 yaşındaki Margot Robbie, oyunculuk ve yapımcılık kariyerinde toplam üç Oscar adaylığı elde etti (Reuters)
36 yaşındaki Margot Robbie, oyunculuk ve yapımcılık kariyerinde toplam üç Oscar adaylığı elde etti (Reuters)
TT

Margot Robbie, huzursuz edici filmlerin yönetmeniyle buluşuyor

36 yaşındaki Margot Robbie, oyunculuk ve yapımcılık kariyerinde toplam üç Oscar adaylığı elde etti (Reuters)
36 yaşındaki Margot Robbie, oyunculuk ve yapımcılık kariyerinde toplam üç Oscar adaylığı elde etti (Reuters)

Margot Robbie, Drama'nın (The Drama) senarist ve yönetmeni Kristoffer Borgli'nin yeni filmi The Week of Pain'de başrolü üstlenecek.

A24, filmin yapımcılığını ve finansmanını üstlenmeye hazırlanıyor. Ari Aster ve Lars Knudsen'ın kurduğu Square Peg, Dilemma Films ve Robbie'nin şirketi LuckyChap de yapım ortakları arasında yer alacak.

The Week of Pain'in konusu gizli tutuluyor. Variety'ye göre, Borgli'nin Rüya Senaryo (Dream Scenario) ve İlgi Manyağı (Sick of Myself) gibi önceki filmleri yeni yapımın tonuna dair ipucu veriyor. Yönetmenin bir kez daha izleyiciyi huzursuz eden bir dramı, başkası adına utandıran bir mizahla buluşturması bekleniyor.

Square Peg ve A24, Borgli'yle son olarak Robert Pattinson ve Zendaya'nın başrollerini paylaştığı Drama'da çalışmıştı. Nisanda gösterime giren bu özgün dram-komedi, çocukluktan kalma bir sırrın düğün haftasını altüst etmesini anlatıyor. Karakterlerin özel hayatına yakından bakan film, 28 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya çapında 135 milyon dolar hasılat elde ederek gişede büyük başarı yakalamıştı.

Robbie son olarak Warner Bros. imzalı edebiyat uyarlaması Uğultulu Tepeler'de (Wuthering Heights) izleyici karşısına çıkmıştı. Seyirciler, Barbie'nin yıldızı Robbie'nin canlandırdığı Cathy'yle Jacob Elordi'nin hayat verdiği gizemli Heathcliff arasındaki aşk, izleyicilerden büyük ilgi görmüştü. Film dünya çapında 241 milyon dolar hasılata ulaşmıştı.

Robbie'nin sıradaki projeleri arasında Ocean's 11'dan önceki olayları anlatan bir film de var. Oyuncu, filmin yönetmenliğini de üstlenen Bradley Cooper'la başrolleri paylaşacak. İkilinin, George Clooney'nin canlandırdığı Danny Ocean'ın anne ve babasını oynaması bekleniyor.

Robbie, CinemaCon 2026'da filmin "1962 Monako Grand Prix'sinde destansı bir soygunu" konu alacağını açıklamıştı. Clooney ise bu projeden bağımsız bir devam filmi için 2001 yapımı filmin ekibini son bir kez bir araya getiriyor.

Independent Türkçe, Variety, Deadline


DC'den ayrılan James Gunn, Galaksinin Koruyucuları'na döner mi?

Galaksinin Koruyucuları, Chris Pratt'in canlandırdığı ve çocukken dünyadan kaçırılan maceracı Peter Quill'in esrarengiz bir küreyi çalmasıyla başlıyor (Walt Disney Studios Motion Pictures)
Galaksinin Koruyucuları, Chris Pratt'in canlandırdığı ve çocukken dünyadan kaçırılan maceracı Peter Quill'in esrarengiz bir küreyi çalmasıyla başlıyor (Walt Disney Studios Motion Pictures)
TT

DC'den ayrılan James Gunn, Galaksinin Koruyucuları'na döner mi?

Galaksinin Koruyucuları, Chris Pratt'in canlandırdığı ve çocukken dünyadan kaçırılan maceracı Peter Quill'in esrarengiz bir küreyi çalmasıyla başlıyor (Walt Disney Studios Motion Pictures)
Galaksinin Koruyucuları, Chris Pratt'in canlandırdığı ve çocukken dünyadan kaçırılan maceracı Peter Quill'in esrarengiz bir küreyi çalmasıyla başlıyor (Walt Disney Studios Motion Pictures)

Chris Pratt, DC Stüdyoları'ndaki görevinden ayrılan James Gunn'la 4. bir Galaksinin Koruyucuları (Guardians of the Galaxy) filminde yeniden çalışmanın "harika" olacağını söyledi.

Gunn ve DC Stüdyoları'nı birlikte yönettiği Peter Safran, ekimdeki birleşmenin ardından 9 Kasım'da görevden alındı. İkilinin yerine, daha önce Marvel Stüdyoları'nda çalışan Jeremy Latcham'ın başkan ve yaratıcı işlerden sorumlu yönetici olarak atandığı duyuruldu.

Paramount ve Warner Bros.'un birleşme sürecinde Gunn ve Safran'ın görevlerini koruyacağı düşünülüyordu. Ancak Skydance'in eş CEO'ları David Ellison ve Ynon Kreiz, Latcham'ı göreve getirmeyi tercih etti.

Bu yönetim değişikliği, son dönemde Disney'in Marvel Sinematik Evreni'yle rekabet etmekte zorlanan DC Stüdyoları için yeni bir geri adım anlamına geliyor. Öte yandan Galaksinin Koruyucuları'nın üç filmini de yöneten Gunn'ın Marvel'a dönüşünün önünü açıyor.

MovieZine'e konuşan Pratt, Gunn'la serinin 4. filmini çekme ihtimali sorulduğunda şu yanıtı verdi:

Harika olurdu. James'le çalışmayı seviyorum. O bir numara. Bu haber çıktıktan sonra henüz onunla konuşma fırsatım olmadı... Böyle durumlar hep zor çünkü bu tür bir konu gündeme geldiğinde manşete dönüşebiliyor.

Oyuncu, sözlerini şöyle sürdürdü:

Sadece şunu söyleyeceğim: James'i seviyorum. Üç filmi de o yönetti ve bu pek sık rastlanan bir şey değil... O yüzden geri dönüp seriyi yeniden hayata geçirmek isterse çok sevinirim.

Pratt, Star-Lord adıyla tanınan Peter Quill'i ilk kez 2014 yapımı Galaksinin Koruyucuları'nda canlandırmıştı. Ardından Galaksinin Koruyucuları 2, Avengers: Sonsuzluk Savaşı (Avengers: Infinity War), Avengers: Endgame, Thor: Aşk ve Gök Gürültüsü (Thor: Love and Thunder) ve son olarak Galaksinin Koruyucuları 3'te aynı rolle izleyici karşısına çıkmıştı.

Galaksinin Koruyucuları üçlemesinde Pratt'a Zoe Saldaña, Karen Gillan, Dave Bautista, Vin Diesel ve Bradley Cooper eşlik etmişti. Pom Klementieff ise ikinci filmde kadroya katılmıştı.

2023'te gösterime giren Galaksinin Koruyucuları 3'ün serinin son filmi olması planlanmıştı. Ancak jenerik sonundaki yazı, Star-Lord'un geri döneceğini duyuruyordu.

Karakteri yeniden canlandırmak için Marvel'a sunduğu fikirleri daha önce de paylaşan Pratt, ekimde stüdyonun bu yönde "somut adımlar" attığını doğrulamıştı.

Independent Türkçe, MovieZine, Variety, Hollywood Reporter


Nolan'la çalışmak Tom Holland'ın kendine bakışını değiştirdi

Tom Holland (sağda), Odyssey'de Matt Damon'ın canlandırdığı Odysseus ve Anne Hathaway'in (solda) hayat verdiği İthaka Kraliçesi Penelope'nin oğlu Telemachus rolünde (Universal Pictures)
Tom Holland (sağda), Odyssey'de Matt Damon'ın canlandırdığı Odysseus ve Anne Hathaway'in (solda) hayat verdiği İthaka Kraliçesi Penelope'nin oğlu Telemachus rolünde (Universal Pictures)
TT

Nolan'la çalışmak Tom Holland'ın kendine bakışını değiştirdi

Tom Holland (sağda), Odyssey'de Matt Damon'ın canlandırdığı Odysseus ve Anne Hathaway'in (solda) hayat verdiği İthaka Kraliçesi Penelope'nin oğlu Telemachus rolünde (Universal Pictures)
Tom Holland (sağda), Odyssey'de Matt Damon'ın canlandırdığı Odysseus ve Anne Hathaway'in (solda) hayat verdiği İthaka Kraliçesi Penelope'nin oğlu Telemachus rolünde (Universal Pictures)

Christopher Nolan'ın son filmi Odyssey (The Odyssey), yılın en başarılı yapımlarından biri olmanın yanı sıra Tom Holland'ın kariyerinde de bir dönüm noktası oldu. 30 yaşındaki oyuncu, bu deneyimin daha büyük projelere yönelme konusunda özgüvenini ve hedeflerini büyüttüğünü söylüyor.

Londra'da düzenlenen Odyssey soru-cevap etkinliğinde konuşan Holland şunları söyledi:

Kendimi bildim bileli Chris'e hayranım. Onunla çalışabilmek, takdirini kazanmak, evinde oturup filmini izlemek ve ondan bir aferin almak... Bundan sonra ne yapacaksam yapayım, başlamak için bundan daha iyi bir yol olamazdı. Önümde başka hangi fırsatların olduğunu keşfetmek için bana özgüven ve daha ileri gitme isteği verdi.

Epik yapımda Odysseus'un oğlu Telemachus'u canlandıran oyuncu, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bana oyuncu olarak daha önce sahip olmadığımı düşündüğüm bir özgüven kazandırdı. Bu deneyimin bana bunu katmış olmasına çok minnettarım. Bir sonraki projeme bu başarı duygusuyla girerken yapabileceklerime artık daha çok güveniyorum.

Homeros'un aynı adlı Antik Yunan destanından uyarlanan film, Matt Damon'ın canlandırdığı İthaka Kralı Odysseus'un Truva Savaşı'nın ardından evine dönmek için çıktığı 10 yıllık tehlikeli yolculuğu anlatıyor.

İthaka'da ise Holland'ın canlandırdığı Telemakhos, annesine talip olan ve babasının tahtına göz diken adamlarla mücadele ediyor. 

Gizemli bir yolcu gelip babasının hayatta olduğunu söyleyince Telemakhos, babasının güvenle dönüp yeniden tahta çıkmasını sağlayacak bir planı uygulamaya koyuyor.

Marvel Sinematik Evreni'nde Örümcek-Adam (Spider-Man) kostümüyle görmeye alıştığımız Holland için bu, son derece farklı bir roldü. 

Gösterime girdiğinde büyük övgü toplayan Odyssey, dünya genelinde toplam 1,8 milyar dolar hasılat elde etti. Filme talep o kadar yoğundu ki aylar boyunca IMAX gösterimlerinde tüm biletler satıldı. Ancak oyuncuları etkileyen yalnızca filmin başarısı değildi.

Film, Yunanistan'daki ücra mağaralardan açık denizlere uzanan farklı mekanlarda çekildi. Nolan, bu süreçte yaklaşık 644 kilometre film şeridi kullandı.

Damon da bu deneyimin zorlu olduğu kadar keyifli geçtiğini anlatmıştı. Günlerce uyumadığını söyleyen oyuncu, bir daha böyle bir film çekme fırsatı bulamayacağını düşündüğü için karşılaştığı zorluklara ayak uydurup devam ettiğini belirtmişti.

Independent Türkçe, GamesRadar, Variety