Türkiye'nin ilk mağara kiliselerinden Cehennemağzı, inanç turizmiyle adından söz ettirmek istiyor

Zonguldak'ın Karadeniz Ereğli ilçesinde 22 yıl önce ziyarete açılan Cehennemağzı Mağaraları, Yunan mitolojisindeki önemi ve Roma Dönemi'ne ait gizli ibadet yerleriyle dikkati çekiyor

Cehennemağzı Mağaraları 22 yıl önce ziyarete açıldı (AA)
Cehennemağzı Mağaraları 22 yıl önce ziyarete açıldı (AA)
TT

Türkiye'nin ilk mağara kiliselerinden Cehennemağzı, inanç turizmiyle adından söz ettirmek istiyor

Cehennemağzı Mağaraları 22 yıl önce ziyarete açıldı (AA)
Cehennemağzı Mağaraları 22 yıl önce ziyarete açıldı (AA)

Anadolu Ajansının (AA) "Türkiye'nin Mağaraları" dosya haberinin 18. bölümünde Karadeniz Ereğli'deki Cehennemağzı Mağaraları'nın mitolojik ve tarihi önemi ele alındı.

Mitolojiye göre Herkül'ün kendisine verilen 12 görevden sonuncusunu yerine getirdiği yer olan Cehennemağzı Mağaraları, Karadeniz Ereğli Müzesi'ne bağlı ören yeri olarak turizme katkı sunuyor.

İnönü Mahallesi'nde yan yana sıralanmış 3 mağaradan oluşan yapıdaki Kilise Mağara'nın, Hristiyanlığın yayıldığı ilk yıllarda gizli ibadet yeri olarak kullanıldığı biliniyor.

Mağara içindeki sütunlar, sütun başlıkları, mozaik döşeme ve kandil yuvaları, mağaranın paganizmin egemen, Hristiyanlığın ise yasak olduğu dönemde ilk Hristiyanlarca gizli ibadet merkezi olarak kullanıldığının kanıtı olarak gösteriliyor.

İnsan elinden çıktığı taşçı kalem izlerinden anlaşılan ve 400 metrekarelik alanı kaplayan Koca Yusuf Mağarası da iki "fil ayağıyla" destekleniyor.

Kilise ve Koca Yusuf mağaralarına su sarnıcı görevi gören, zemini taban suyuyla kaplı Ayazma Mağarası'nın batısında ise büyük gölet bulunuyor. Roma ve Bizans Dönemi'nde kullanılan mağaranın, suyu kutsal sayıldığından Ayazma adını aldığı tarihi kaynaklarda geçiyor.

Mitolojik anlatımlarda yer alması ve Hristiyan dünyasına hitap eden özellikleri bünyesinde barındırmasıyla ilgi gören mağaraları, her yıl çok sayıda yerli ve yabancı turist ziyaret ediyor.

"Türkiye'deki en eski mağara kiliselerden biri"

Karadeniz Ereğli Müze Müdürü Ahmet Mercan, AA muhabirine, mağaranın tarihi açıdan önemli olduğunu söyledi.

Mağaranın görülmeye değer bir yer olduğunu dile getiren Mercan, "Mağara, Roma Dönemi'nde Hristiyanlığın yasak olduğu dönemlerde kullanılması özelliğiyle Türkiye'deki en eski mağara kiliselerden biridir. İnanç turizminde yer edinmesi gerektiğini düşünüyorum." dedi.

Mağaranın her yıl binlerce turist ağırladığını belirten Mercan, ziyaretçi sayısının yıl sonuna kadar 50 binlere ulaşmasını beklediklerini ifade etti.

(AA)
(AA)

"Anadolu'daki inanç turizminin erken örneklerinden biri"

Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bülent Öztürk de çok sayıda insanın asırlar boyunca bu bölgeye gelerek, burada görevlendirilen kahin-rahipler aracılığıyla "gelecekten haber almak, olumsuzluklara karşı korunmak için dua metinleri yazdırdığını ve kaybettikleri yakınlarının ruhlarıyla iletişim kurmaya çalıştığını" anlattı.

Öztürk, mağaraların, bu yönüyle Anadolu'daki inanç turizminin erken örneklerinden birisi olarak değerlendirebileceğini söyledi.

"Eldeki arkeolojik kalıntılardan anlaşıldığı kadarıyla bu mağaralar, Hristiyanlık inancının henüz yasak olduğu milattan sonra 1. yüzyıldan 4. yüzyılın başlarına kadar bölgedeki ilk Hristiyan cemaatlerin gizli tapınmalarına da ev sahipliği yapmıştır." diyen Öztürk, bölgenin bu yönüyle Hıristiyanlar açısından önemli cazibe merkezi haline geldiğini kaydetti.

(AA)
(AA)

Öztürk, mağaraların "Herakleia Kenti ve Cehennemağzı Mağaraları" adıyla bilindiğine değinerek, "Mistik özelliğe sahip mağaralar, Anadolu'daki önemli inanç merkezlerinden biri olarak, tüm Antik Çağ boyunca Roma Dönemi'nin sonuna kadar bu özelliğini korumuştur." diye konuştu.

Mağarayı ziyaret edenlerden Şenol Alaca, Sivas'tan geldiğini, mağarayı çok beğendiğini ve herkesin görmesi gerektiğini dile getirdi.

(AA)
(AA)

Mitolojiye göre Cehennemağzı Mağaraları

Mitolojik öyküye göre, insanın doğaya karşı yenilmez dayanma ve saldırma gücünü simgeleyen Herkül, Argolis Kralı Eurystheus'un kendisine verdiği 12 görevden sonuncusunu yerine getirmek için efsanevi altın postu aramak üzere yola çıkan gemicilerle Ereğli'ye gelir.

Üç mağaradan oluşan Cehennemağzı Mağaraları'ndan yer altı tanrısı Hades'in yönettiği, hiçbir ölümlünün geri dönemeyeceği "Ölüler Ülkesi"ne inen Herkül, bu ülkenin bekçisi üç başlı ve yılan kuyruklu köpek Kerberos'u, Olimpos tanrıları Hermes ve Athena'nın yardımıyla kaçırır.

Herkül, yeryüzüne çıkardığı Kerberos'u, Kral Eurystheus'un korkması üzerine Cehennemağzı Mağaralarından "Ölüler Ülkesi"ne geri götürür.



ABD'de sağlık fonlarına yapay zeka filtresi

Yeni bir habere göre Bakan Robert F. Kennedy Jr.'ın başında olduğu Sağlık ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın sağladığı fonlarda yeni bir değerlendirme süreci nedeniyle gecikmeler yaşanıyor (Reuters)
Yeni bir habere göre Bakan Robert F. Kennedy Jr.'ın başında olduğu Sağlık ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın sağladığı fonlarda yeni bir değerlendirme süreci nedeniyle gecikmeler yaşanıyor (Reuters)
TT

ABD'de sağlık fonlarına yapay zeka filtresi

Yeni bir habere göre Bakan Robert F. Kennedy Jr.'ın başında olduğu Sağlık ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın sağladığı fonlarda yeni bir değerlendirme süreci nedeniyle gecikmeler yaşanıyor (Reuters)
Yeni bir habere göre Bakan Robert F. Kennedy Jr.'ın başında olduğu Sağlık ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın sağladığı fonlarda yeni bir değerlendirme süreci nedeniyle gecikmeler yaşanıyor (Reuters)

ABD Sağlık ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın (HHS) sağladığı milyarlarca dolarlık hibe desteğinin, yeni onay şartları nedeniyle geciktiği bildiriliyor.

Spotlight PA ve NOTUS'un ortak haberine göre HHS'nin hibe programları, yeni getirilen çok aşamalı onay süreci nedeniyle gecikiyor. Eleştirmenler, bu sürecin federal fonlara dayanan önemli sağlık programlarına yük getirdiğini savunuyor.

Ulusal İlçe ve Şehir Sağlık Yetkilileri Birliği CEO'su Lori Tremmel Freeman, yayın organlarına, "Bu onay süreçleri nedeniyle bu gecikmelerin uzadığını görmeye başlarsak, işler durmak zorunda kalacak" diye konuştu.

Habere göre hibe programlarının artık "kültür", "toplumsal cinsiyet" ve "transseksüel" gibi kelimeleri tespit eden bir yapay zeka tarama sürecinden geçmesi, ayrıca HHS müsteşar yardımcısı, HHS Bakanı Robert F. Kennedy Jr.'ın ofisi ve Beyaz Saray Yönetim ve Bütçe Ofisi dahil birden fazla yerden onay alması gerekiyor.

Demokrat Senatör Patty Murray, NOTUS'a yaptığı açıklamada, kurumun "Amerika'nın araştırmadaki üstünlüğünü baltaladığını, ön saflardaki müdahale ekiplerine fon sağlamayı engellediğini ve siyasi nedenlerle topluluklara ulaşacak kaynak ve hizmetlerden mahrum bıraktığını" söyledi.

"Trump tarafından atanan bir haydutun, zaten hazır olan her temel hibenin önüne geçmesi, kendi kendini sabote etmekten başka bir şey değil" diye ekledi.

Yorum için ulaşılan bir HHS sözcüsü The Independent'a şunları söyledi:

Tüm Hibe Programı Bildirimleri standart inceleme ve onay sürecini takip eder.

Sözcü, "HHS, nihai hale geldiğinde, 2026 Mali Yılı için kalan hibe programı bildirimlerini yayımlayacaktır" diye ekledi.

HHS ayrıca son haftalarda birçok fonlama girişimini duyurdu. Bakanlığın basın açıklamalarına göre bu girişimler arasında Lyme Hastalığı'yla mücadele programlarına milyonlarca dolarlık fon ve "akıl hastalığı, bağımlılık, evsizlik" sorunlarına çözüm bulmaya ayrılan 700 milyon dolarlık fon yer alıyor.

HHS hibeleriyle ilgili bu haber, The New York Times'ın Kennedy'nin bakanlığı yönetme görevinden "kopmuş" olduğunu öne süren sansasyonel bir haber yayınlamasından yaklaşık iki hafta sonra geldi. Buna karşılık 72 yaşındaki Kennedy sert tepki gösterdiği gazeteyi "haksız, düşmanca ve gerçeği yansıtmayan" bir makale yayımlamakla suçlamıştı.

Kennedy, X'te, "İddianızı çürütmek için tek yapılması gereken, herkese açık takvimime göz atmak ve çok farklı alanlardaki benzersiz başarılarıma bakmaktır. Bunların tamamına bizzat ben öncülük ettim" diye yazmıştı.

Independent Türkçe


ABD, Afrika'da eşcinselliği suç sayan yasalara karşı çıkmaktan vazgeçti

Gana Parlamentosu, tartışma yaratan yeni yasayı 30 Mayıs'ta kabul etti (Reuters)
Gana Parlamentosu, tartışma yaratan yeni yasayı 30 Mayıs'ta kabul etti (Reuters)
TT

ABD, Afrika'da eşcinselliği suç sayan yasalara karşı çıkmaktan vazgeçti

Gana Parlamentosu, tartışma yaratan yeni yasayı 30 Mayıs'ta kabul etti (Reuters)
Gana Parlamentosu, tartışma yaratan yeni yasayı 30 Mayıs'ta kabul etti (Reuters)

Uzun süredir Afrika'nın farklı yerlerinde çıkarılan eşcinsellik karşıtı kanunların karşısında duran ABD yönetimi, Donald Trump'la birlikte bu tutumundan vazgeçiyor.

Wall Street Journal (WSJ), 2023'te Uganda'da kabul edilen ve eşcinselliğe idama varan cezalar öngören kanuna Joe Biden yönetiminin gümrüksüz ticaret programından çıkarma ve üst düzey yetkililere vize yasağı gibi hamlelerle tepki gösterdiğini hatırlatıyor.  

Donald Trump'ın geçen ay Gana Parlamentosu'nun benimsediği kanun hakkındaki sessizliğini koruduğu vurgulanıyor. 

Batı Afrika ülkesi, LGBTQ toplumundan kişilerin üç yıla kadar hapisle cezalandırılmasına yönelik yasal çerçeveyi hazırlamıştı. Gana Cumhurbaşkanı John Mahama henüz imzalamadığı yasayı desteklediğini söylemişti.

Amerikan gazetesi, dış politikasını Önce Amerika sloganıyla şekillendiren Trump yönetiminin, ABD'nin kendi çıkarları için insan hakları savunuculuğunu feda etmeye hazır olduğunu bildiriyor. 

WSJ, ABD Dışişleri Bakanlığı'na Gana'ya tepki gösterip göstermeyeceklerini sorduğunda "Bu ülkelerde yürürlükte olan yasalar hakkında bilgi almak için Gana ve Uganda hükümetlerine başvurmanızı öneriyoruz" yanıtını aldı. 

Afrika'da eşcinsellik karşıtı kanunların son örneği bu oldu. 30 civarındaki ülkede benzer adımlar atılmış durumda. 

Martta Senegal, LGBTQ çiftlerin cinsel faaliyetlerine yönelik azami hapis cezasını iki katına yükselterek 10 yıl olarak belirlemişti. Ayrıca "eşcinselliğe teşvik" de yasaklanmıştı. 

Bu ay Nijer'deki askeri cunta eşcinsel ilişkileri 10 yıla kadar hapisle cezalandıran yeni bir kanunu yürürlüğe koydu.

Danışmanlık ve iletişim şirketi Teneo'nun, Afrika'daki siyasi risk araştırmalarının başında bulunan Anne Frühauf, Trump yönetiminin insan hakları adına ekonomik baskı uygulamaya yönelik "iştahının daha az" olduğunu söyledi. 

Frühauf, on milyarlarca dolarlık yardım dağıtan USAID'in kapatılmasıyla ABD'nin diğer ülkelere karşı kullanabileceği baskı araçlarının da azaldığını hatırlattı:

Gana'daki yasaya Washington'ın geçmişteki gibi bir tepki vermesinin çok düşük bir ihtimal olduğunu düşünüyorum. Artık farklı bir dünyada yaşıyoruz.

Diğer yandan WSJ'nin haberinde Trump yönetiminin, Sudan ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki çatışmaların taraflarına yaptırımlar uyguladığı da anımsatıldı. 

Eşcinsel hakları ve işyerinde cinsiyet ayrımcılığı gibi daha "kültürel" meselelerin artık önemsenmediği ifade edildi. 

Independent Türkçe, WSJ, BBC


Uzmanlar çocukluk çağındaki meyve suyu tüketimiyle ilgili uyardı

Araştırmacılar, çocukluk döneminde meyve suyu ve diğer şekerli içecekler tüketmenin, ileriki yaşlarda yüksek tansiyon riskini ciddi derecede artırabileceğini söylüyor. Yüksek tansiyon, kalp ve böbrek hastalıkları riskini yükseltiyor (Pexels)
Araştırmacılar, çocukluk döneminde meyve suyu ve diğer şekerli içecekler tüketmenin, ileriki yaşlarda yüksek tansiyon riskini ciddi derecede artırabileceğini söylüyor. Yüksek tansiyon, kalp ve böbrek hastalıkları riskini yükseltiyor (Pexels)
TT

Uzmanlar çocukluk çağındaki meyve suyu tüketimiyle ilgili uyardı

Araştırmacılar, çocukluk döneminde meyve suyu ve diğer şekerli içecekler tüketmenin, ileriki yaşlarda yüksek tansiyon riskini ciddi derecede artırabileceğini söylüyor. Yüksek tansiyon, kalp ve böbrek hastalıkları riskini yükseltiyor (Pexels)
Araştırmacılar, çocukluk döneminde meyve suyu ve diğer şekerli içecekler tüketmenin, ileriki yaşlarda yüksek tansiyon riskini ciddi derecede artırabileceğini söylüyor. Yüksek tansiyon, kalp ve böbrek hastalıkları riskini yükseltiyor (Pexels)

Pazartesi günü yayımlanan yeni bir araştırmaya göre çocukluk döneminde meyve suyu, gazlı meşrubatlar ve diğer şekerli içeceklerin tüketilmesi, yetişkinlikte yüksek tansiyon riskini artırabilir.

Amerikan Kalp Derneği'nin 25 yıl boyunca 9-16 yaşlarındaki 25 binden fazla Amerikalı üzerinde yaptığı bir araştırma, 12 ons (yaklaşık 355 mililitre) porsiyonlardan günde sadece iki veya daha fazla içecek tüketenlerin, haftada üç porsiyondan az tüketenlere kıyasla yüksek tansiyon geliştirme riskinin yüzde 52 daha yüksek olduğunu ortaya koydu.

Kanın damar duvarlarına uyguladığı basıncın çok yüksek olmasını ifade eden yüksek tansiyon, kalp ve böbrek hastalıkları, felç ve demans riskinin artmasına katkıda bulunuyor. Derneğe göre, 125 milyondan fazla Amerikalı yetişkin yüksek tansiyonla yaşıyor.

Harvard T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'ndan misafir öğretim üyesi Dr. Vasanti Malik yaptığı açıklamada, "Erken yaşlardaki beslenme alışkanlıkları, sağlık üzerinde kalıcı sonuçlar doğurabilir" diyor.

Yüksek tansiyonun artık daha erken yaşlarda ortaya çıktığı, genç yetişkinler, çocuklar ve ergenler arasındaki oranların giderek arttığı görülüyor. Bu durum, erken teşhis ve önlem almanın önemini vurguluyor.

Günde 12 ons meyve suyu içmek, haftada bir porsiyondan az içenlere kıyasla yüzde 35 daha yüksek riskle ilişkilendirilirken, gazlı meşrubatlar ve spor içecekleri sırasıyla yüzde 23 ve yüzde 36 daha yüksek riskle bağlantılıydı.

Bir meyve suyu diğerlerine kıyasla öne çıktı; günlük her bir porsiyon portakal suyu yüzde 20 daha yüksek riskle ilişkilendirilirken, diğer meyve sularında böyle bir ilişki saptanmadı.

Ancak araştırmacılar, şeker ilaveli portakal aromalı içeceklerin yanlışlıkla portakal suyu başlığında bildirilmiş olabileceğini söylüyor.

Çalışmaya katılanlar, yiyecek ve içecek tüketimleriyle diğer sağlık faktörlerini takip ederek her 1-4 yılda bir anket doldurdu. Katılımcılar tansiyonlarını da bildirdi ve araştırmacılar, farklı içeceklerin etkilerini gösteren modeller geliştirdi.

Yine de Amerikan Kalp Derneği'nin gönüllü uzmanı Dr. Amit Khera'nın açıkladığı üzere asıl önemli olan şey, ne kadar içtiğiniz değil, ne içtiğiniz.

Khera, "Yetişkinlerde de görüldüğü gibi, hipertansiyonun gelişimi açısından fruktozun toplam miktarı değil, hangi gıda aracılığıyla alındığı daha belirleyici görünüyor. Bu nedenle şekerli içecekler ve meyve suları risk artışıyla ilişkilendirilirken, taze meyvelerde böyle bir ilişki yok" diyor.

İkincisi, fruktozun kaynağı ne olursa olsun kardiyovasküler sağlığa zarar verdiği ve meyve sularının sağlık açısından faydalı olduğu yönünde yaygın bir kanı bulunuyor. Bu çalışma, her ikisinin de doğru görünmediğini gösteriyor.

frgtrbh
Portakal suyu, tansiyon riskleri açısından en zararlı içecek olarak belirlendi. Ancak araştırmacılar, şeker ilaveli portakal aromalı içeceklerin analizlerine yanlışlıkla dahil edilmiş olabileceğini belirtiyor (AFP)

Araştırmacılar, daha sağlıklı içecekler tüketmenin riski azaltmaya katkı sağlayabileceğini söylüyor.

Dernek, günlük bir porsiyon şekerli içeceği taze meyveyle değiştirmenin yüksek tansiyon riskini yüzde 22 oranında azalttığını belirtiyor. Meyve suyunu taze meyveyle değiştirerek riski yüzde 19 oranında azaltmak da mümkün.

Susuzluğu giderebilecek süt ve su da şekerli içeceklere iyi birer alternatif sunuyor. Şekerli içeceklerin yerine bunlardan birini koymak, riskte yüzde 13'lük bir azalmayla ilişkilendirildi.

Ancak meyve suyunun süt ya da suyla değiştirilmesi durumunda benzer bir risk azalması görülmedi.

Independent Türkçe