Okula gitmemek, sigara içmek ya da aşırı alkol almak kadar ölümcül mü?

Öğrenciler ders sırasında not alıyor (AFP)
Öğrenciler ders sırasında not alıyor (AFP)
TT

Okula gitmemek, sigara içmek ya da aşırı alkol almak kadar ölümcül mü?

Öğrenciler ders sırasında not alıyor (AFP)
Öğrenciler ders sırasında not alıyor (AFP)

Eğitimi uzun ömürle doğrudan ilişkilendiren ilk sistematik araştırma, okulda veya üniversitede geçirdiğiniz her yılın yaşam beklentinizi artırdığını, okula gitmemenin ise sigara içmek veya çok fazla alkol almak kadar ölümcül olduğunu ortaya çıkardı.

Şarku’l Avsat’ın The Guardian gazetesinden aktardığı habere göre, araştırmada İngiltere ve ABD gibi sanayileşmiş ülkelerin yanı sıra Çin ve Brezilya gibi gelişmekte olan ülkelerden elde edilen kanıtlar incelendi.

Söz konusu araştırmada, tam zamanlı eğitimde bir yetişkinin ölüm riskinin her yıl için yüzde 2 oranında azaldığı görüldü.

Lancet Halk Sağlığı dergisinde yer alan araştırma sonuçlarına göre, ilk, orta ve yüksek öğrenimi tamamlamak, ömür boyu sağlıklı beslenmeye eşdeğer ve resmi eğitimi olmayanlarla karşılaştırıldığında ölüm riskini yüzde 34 azaltıyor.

Tam tersi durumda, hiçbir zaman okula gitmemek ise, yetişkin sağlığı açısından, on yıl boyunca her gün beş veya daha fazla alkollü içecek tüketmek veya günde 10 sigara içmek kadar kötü.

Çalışma, İngiltere’de çocukların okulda kalmasını sağlamaya yönelik çabalara ivme kazandırırken, uzmanlar elde edilen sonuçların okula devam ile sağlık arasındaki bağlantının altını çizdiğini vurguluyor.

Bu aynı zamanda, okuldan ayrılma yaşındaki artışın yanı sıra ileri ve yüksek öğrenime devam eden gençlerin sayısındaki artışın, gelecekteki yaşam beklentisi düzeylerine yıllar ekleyebileceği anlamına da geliyor.

Eğitimin ortalama yaşam süresi üzerindeki faydaları uzun süredir kabul edilse de, Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (NTNU) ve Seattle’daki Washington Üniversitesi’ndeki akademisyenler tarafından yapılan araştırma, eğitim yıllarının sayısını, yaşam beklentisi ve ölüm oranının azalmasıyla bağlantısını hesaplayan ilk çalışma oldu.

Araştırmada yer almayan, University College London’da tıbbi istatistik profesörü ve eğitim ile sağlık arasındaki bağlantılar konusunda uzman olan Neil Davies, bunu ‘etkileyici bir çalışma’ olarak nitelendirdi.

Ancak Davies, okula devamsızlık oranlarının yüksek olmasının, çocukların gelecekteki sağlık yararlarından mahrum kalmasına da yol açabileceğini belirterek şöyle konuştu;

“Artan okul devamsızlık oranlarının, sağlık üzerindeki etkilerinin ötesinde önemli sonuçlara yol açtığını belirtmekte fayda var. Eğitime harcanan zaman ile kazanç arasındaki ilişki çok iyi araştırıldı ve oldukça sağlam. Bu durumun daha dezavantajlı öğrenciler için daha da kötü olması muhtemeldir.”

cxsdvfegb
Fransa’nın Reunion adasındaki Saint-Benoit’te okul üniformalı öğrenciler (AFP)

Araştırmacılar, Norveç hükümetinin araştırma fonu ve Bill & Melinda Gates Vakfı tarafından desteklenen meta-analizin, küresel ölüm oranlarındaki eşitsizlikleri azaltmanın bir yolu olarak eğitime artan yatırımı destekleyen ‘ilgi çekici kanıt’ olduğunu söyledi.

Çalışmanın ortak yazarı NTNU’dan Dr. Terje Andreas Eikemo, “Eğitim, yalnızca sağlığa sağladığı faydalar açısından değil, kendi başına da önemlidir. Ancak artık bu faydanın büyüklüğünü ölçebilmek önemli bir gelişmedir” dedi.

Araştırmada aynı zamanda, uzun ömürlülükteki iyileşmelerin cinsiyet, sosyal sınıf ve demografiden bağımsız olarak zengin ve fakir ülkelerde benzer olduğu görüldü.



Prime Video'nun fenomen dizisi hız kesmiyor: Hâlâ zirve yarışında

Belly Conklin'in hikayesine odaklanan Güzelleştiğim O Yaz'da 23 yaşındaki Amerikalı aktris ve şarkıcı Lola Tung (soldan ikinci) başrolde (Amazon Prime Video)
Belly Conklin'in hikayesine odaklanan Güzelleştiğim O Yaz'da 23 yaşındaki Amerikalı aktris ve şarkıcı Lola Tung (soldan ikinci) başrolde (Amazon Prime Video)
TT

Prime Video'nun fenomen dizisi hız kesmiyor: Hâlâ zirve yarışında

Belly Conklin'in hikayesine odaklanan Güzelleştiğim O Yaz'da 23 yaşındaki Amerikalı aktris ve şarkıcı Lola Tung (soldan ikinci) başrolde (Amazon Prime Video)
Belly Conklin'in hikayesine odaklanan Güzelleştiğim O Yaz'da 23 yaşındaki Amerikalı aktris ve şarkıcı Lola Tung (soldan ikinci) başrolde (Amazon Prime Video)

2025'te diğer büyük dijital platformlarla ciddi bir rekabet içinde olan Prime Video, küresel bir fenomene dönüşen dizisiyle diğerlerinin önüne geçti: Güzelleştiğim O Yaz (The Summer I Turned Pretty).

Genç yetişkinlere hitap eden romantik drama dizisinin üçüncü sezonu, geçen yıl 16 Temmuz'da izleyiciyle buluşmuştu. 

Diziyi noktalamaya hazırlanan hayranlar, her hafta yeni bölümlere kilitlenirken Belly'nin Conrad'ı mı yoksa Jeremiah'yı mı seçeceğine dair teoriler de sosyal medyayı sarmıştı.

Amazon Prime Video, eylüldeki üçüncü sezon finaliyle dizinin sona erdiğini ancak hikayenin bir filmle devam edeceğini duyurmuştu. Buna göre Lola Tung'ın hayat verdiği Belly ve Christopher Briney'nin canlandırdığı Conrad, hayranlarla son kez beyazperdede buluşacak.

FlixPatrol verileri, final filmini bekleyen hayranlar sayesinde dizinin platformda hâlâ çok güçlü bir izlenme performansı sergilediğine işaret ediyor.

Dizi halihazırda Prime Video'nun dünya genelinde en çok izlenen yapımları arasında ikinci sırada. ABD'de de 6 Ocak itibarıyla iki basamak yükselerek 6. sıradan 4.'lüğe çıktı.

Jenny Han'ın aynı adlı üçlemesinden uyarlanan dizi, ekran hayatına 2022'de başlamıştı. Han'ın ortak dizi sorumlusu olarak da görev aldığı yapım, ilk iki sezonun ardından esas yükselişini 2025'te yaşamıştı.

Uyarlamanın genel olarak kitaplara sadık kaldığı düşünülse de Han, final sezonunda beklenmedik anlar yaşanacağını ve hikayenin romana birebir bağlı ilerlemeyeceğini söyleyerek beklentiyi artırmıştı.

Şimdilik filmle ilgili çok az detay var. Han, senaryonun tamamlandığını doğrulasa da hikayeye dair ipucu vermiyor: 

Ben sadece yazdım. Henüz hiçbir şey çekmedik. Herkes filmin Noel'e yetişmesini umuyordu ama maalesef olmadı.

Güzelleştiğim O Yaz, halen Prime Video'da izlenebiliyor.

Independent Türkçe, CBR.com, E! News


Uzaylılar, ateşböcekleri gibi iletişim kuruyor olabilir mi?

Samanyolu'nun galaktik merkezi (AFP)
Samanyolu'nun galaktik merkezi (AFP)
TT

Uzaylılar, ateşböcekleri gibi iletişim kuruyor olabilir mi?

Samanyolu'nun galaktik merkezi (AFP)
Samanyolu'nun galaktik merkezi (AFP)

Dünya dışı uygarlık arayışında yeni yaklaşımlara yol açabilecek bir çalışmaya göre gelişmiş uzaylılar, ateşböceklerinin iletişim kurmasına benzer şekilde, açıkça görülebilen ışık parlamalarıyla sohbet ediyor olabilir.

Gökbilimciler bugüne kadar uzak gezegenlerden gelen tuhaf radyo sinyallerini ve ileri teknolojiyi gösteren sıradışı ısı izlerini arayarak gelişmiş uzaylıları tespit etmeye çalışıyordu.

Ancak Arizona Eyalet Üniversitesi'nden araştırmacılar bu yaklaşımın insan merkezli bir önyargı barındırabileceğini, yani Dünya dışı varlıkları tamamen insan bakış açısıyla anlamaya çalıştığını ve bizimkinden tamamen farklı olabilecek potansiyel uygarlıkları hesaba katmayabileceğini söylüyor.

Yeni düşünce deneyinde, gelişmiş uzaylıların diğer Dünya dışı medeniyetlerle iletişim kurabileceği yepyeni bir yol öneriyorlar.

Ateşböcekleri, çevrelerinden ve diğer ateşböceklerinden ayırt edilebilen ışık parlamalarıyla iletişim kuruyor. Her ateşböceği türü, diğerlerinden farklı parlama desenlerine sahip olacak şekilde evrimleştiği için türün üyeleri birbirlerini tanıyabiliyor.

Ateşböcekleri bu parlamaların ne anlama geldiğini anlamasa da desenleri, gürültülü doğal arka planda her bir ateşböceğinin varlığını ve kimliğini işaret edebiliyor.

Bilim insanları benzer şekilde, gelişmiş uzaylıların da açma/kapama şeklinde ikili bir yanıp sönme desenine sahip sinyaller gönderebileceğini ve bu sinyallerin belirli bir anlamı olmayabileceğini ancak parlak yıldızlar ve galaksilerden oluşan doğal kozmik arka planda göze çarpabileceğini söylüyor.

Araştırmacılar, arXiv'de yayımlanan ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmeyen çalışmada şöyle yazıyor: 

Dünya dışı sinyaller, karmaşıklıkları veya deşifre edilebilecek içerikleriyle değil, sinyalin yapısal özellikleriyle de tanımlanabilir.

Bilim insanları, zeki uzaylıların arka planda öne çıkan ancak deşifre edilebilir bir mesaj içermeyen sinyalleri nasıl üretebileceğini araştırmak için ateşböceklerinden esinlenerek bir model geliştirdi.

Kozmosta en parlak arka plan cisimlerinden biri pulsar. Pulsarlar öngörülebilir ve periyodik radyo dalgalarını düzenli bir şekilde yayan, dönen nötron yıldızlarını ifade ediyor.

Araştırmacılar, bilinen yaklaşık 150 pulsardan gelen sinyalleri simüle ederek bu pulsar arka planında öne çıkan yapay bir sinyal üretti.

Ayrıca böyle bir sinyal üretmek için gereken enerjiyi de hesapladılar.

Bilim insanları bu sayede, uzaydaki pulsar arka planından en belirgin şekilde sıyrılan ve gelişmiş uzaylıların makul derecede düşük enerjiyle üretebileceği yapay sinyal türünü tahmin etti.

Bilim insanları gelişmiş bir uzaylı uygarlığının, pulsar popülasyonundan çok daha net bir şekilde öne çıkan yapay sinyaller üretebileceğini saptadı.

Araştırmacılar bunun, tespit edilebilir herhangi bir uzaylı iletişiminin bizim için anlam taşımak zorunda olmadığını ancak doğada tesadüfen meydana gelme ihtimalinin düşük olması gerektiğini gösterdiğini söylüyor.

Ekip "Modelimiz, uzaylı sinyallerinin doğası gereği karmaşık olması gerekmediğini ve onları tanımlamak için anlamlarını deşifre etmek zorunda olmadığımızı gösteriyor" diye yazıyor.

Independent Türkçe


Avengers: Doomsday fragmanı, X-Men hayranlarını heyecanlandırdı

Avengers: Doomsday fragmanı, X-Men hayranlarını heyecanlandırdı
TT

Avengers: Doomsday fragmanı, X-Men hayranlarını heyecanlandırdı

Avengers: Doomsday fragmanı, X-Men hayranlarını heyecanlandırdı

Yaklaşan Avengers: Doomsday'in yeni fragmanında Cyclops rolüne geri dönen James Marsden'ı ilk kez gören X-Men hayranları, sosyal medyada kutlama yapıyor.

Paradise'ın 52 yaşındaki yıldızı, süper kahramanı ve onun alter egosu Scott Summers'ı ilk kez Bryan Singer'ın 2000 yapımı X-Men'inde canlandırmıştı.

X2 (X2: X-Men United / 2003) ve X-Men: Son Direniş'te (X-Men: The Last Stand / 2006) rolüne geri dönmüştü. X-Men: Son Direniş'te canlandırdığı karakter öldürülmüş olsa da zaman yolculuğu temalı 2014 yapımı X-Men: Geçmiş Günler Gelecek'te (X-Men: Days of Future Past) kameo yapmıştı.

Marvel'ın yaklaşan yeni destanında, Patrick Stewart (Professor X), Ian McKellen (Magneto) ve Rebecca Romijn (Mystique) gibi diğer X-Men yıldızlarıyla birlikte Marsden da Cyclops rolünü bir kez daha oynayacak. Yeni fragmanda Profesör X ve Magneto yeniden bir araya geliyor ve havada süzülen taşlarla satranç oynuyor. Ardından fragman çarpıcı bir sahneye geçerek Cyclops'un vizörünü çıkarıp kontrolsüz bir optik patlamayı harekete geçirdiğini gösteriyor.

Marsden'ın bu role geri dönmesini sosyal medyada öven hayranlar, kostümünün orijinal çizgi romana sadık kaldığını da belirtti.

Görsel kaldırıldı.
James Marsden, Avengers: Doomsday'in yeni fragmanında X-Men süper kahramanı Cyclops rolüne geri dönüyor (Marvel Studios)

X'te bir hayran şöyle yazdı: 

Hiçbir zaman Cyclops hayranı olmadım ama hep James Marsden'ın bu rol için mükemmel bir seçim olduğunu ve X-Men filmlerinde ona yanlış yapıldığını düşündüm. Avengers: Doomsday'de bunun belki de telafi edileceğini gördüğüme sevindim.

Başka biri "James Marsden, Scott Summers rolünde çok daha fazlasını hak ediyorsun" diye yazarken, bir diğeri fragmandan alınan bir gifi "JAMES MARSDEN'IN CYCLOPS KARAKTERİ NİHAYET AVENGERS DOOMSDAY'DE ADALET BULACAK RAGHHH" sözleriyle paylaştı.

Ağustosta Marsden, Cyclops karakterini yeniden canlandırmasını "kendisini gerçekten tanınır kılan rolüne, evine dönüş" diye tanımlamıştı.

Vanity Fair'e konuşan Marsden, "süper kahraman kostümünü giymek için biraz yaşlandığını" esprili bir şekilde söylemişti.

Aktör sözlerine şöyle devam etmişti:

Heyecanlandım çünkü devasa bir şeyin parçasıydım ve 20 yıl boyunca insanların 'Ne zaman geri döneceksin? Ne zaman geri döneceksin? Geri dönecek misin?' demesini dinledim. Ölmüştüm. Ya da belki de ölmedim. Birkaç yıl daha bekleseler kostümü giymekte zorlanacağım. Bu yüzden çok eğlenceliydi. Gerçekten öyleydi. Beni gerçekten tanınır hale getiren role geri dönmek eve dönüş gibi bir şeydi. Bu, benim parçası olduğum ilk gerçek etkinlik projesiydi ve çok sevilen bir karakter, çizgi romanlardaki bir ikondu. Bu yüzden bu role geri dönmek oldukça özeldi.

Avengers: Doomsday, 18 Aralık 2026'da sinemalarda gösterime girecek.

Independent Türkçe