ABD'nin Florida eyaletinde cuma günü özel bir yolcu uçağı içindeki 5 kişiyle birlikte giderken iki motorunda da arıza meydana geldi.
Ohio'dan kalkan Bombardier Challenger 600 modelindeki uçak, Florida'daki hedefi olan Naples Havalimanı yerine kalabalık bir otoyola inmek zorunda kaldı. Ancak iki otomobille çarpışıp yol kenarındaki duvara sürüklendi.
Meydana gelen ölümcül patlamada uçaktaki 5 kişiden ikisinin öldüğü açıklandı. Olay yerindeki görüntüler alevler içindeki kaza yerinin dehşetini gözler önüne sererken yeni ortaya çıkan bir görüntü uçaktan kurtulan kişilerin kaçışını gösteriyor.
Oradan geçmekte olan Kyle Cavaliere'in çektiği görüntülerde görgü tanığı "Uçakta başkası var mı?" diye sorarken kurtulanlar "Evet, pilotlarımız, pilotlarımız!" yanıtını veriyor. "Yaşıyorlar mı?" sorusuna gelen cevapsa ne kadar şoke olduklarını gösteriyor:
Bilmiyorum, pek bir şey bilmiyorum!
Olayla ilgili soruşturma başlatıldı. 50 yaşındaki pilot Edward Daniel Murphy ve 65 yaşındaki Ian Frederick Hofmann'ın hayatını kaybeden isimler olduğu açıklandı.
Uçuş görevlisi 23 yaşındaki Sydney Ann Bosmans'la birlikte 35 ve 23 yaşlarındaki yolcular Aaron Baker ve Audra Green'in kurtulduğu bildirildi. Yaralılar hastaneye kaldırıldı. Durumları hakkında henüz detaylı bilgi yok.
Hollywood yıldızı, İrlanda vatandaşlığı alamadıhttps://turkish.aawsat.com/ya%C5%9Fam/5242365-hollywood-y%C4%B1ld%C4%B1z%C4%B1-i%CC%87rlanda-vatanda%C5%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-alamad%C4%B1
Yaklaşık 30 yıldır Cork Kontluğu'nda şato sahibi olsa da Jeremy Irons, İrlanda vatandaşlığı almayı başaramadı.
Oscar adayı Britanyalı yıldız, 1978'de İrlandalı tiyatro oyuncusu Sinéad Cusack'le evlendi ve 77 yaşındaki Irons, Ballydehob yakınlarındaki Kilcoe Şatosu'nun yanı sıra Londra'nın merkezinde bir ev satın aldı.
Ancak geçen hafta (10 Şubat) bir etkinlikte konuşan 78 yaşındaki Cusack, kocasının İrlanda pasaportu alma girişiminin mali sonuçlar nedeniyle son zamanlarda durma noktasına geldiğini itiraf etti.
Daily Mail'e, "İrlanda pasaportu almaya çalıştı ama [bu] tüm vergi durumlarını çok kapsamlı bir şekilde yeniden düşünmeyi gerektirecekti bu yüzden vazgeçti" dedi.
Bunu yaşamış bir arkadaşımızla konuştuk. Tüm vergi işlerini [İrlanda'ya] taşıdı. Çok yazık.
2021'de Irons, İrlanda pasaportu alma arzusundan (ve mücadelesinden) bahsetmişti. 2021'de Irish Independent'a "Daha fazla Britanya vatandaşı bir Kelt'le evlenmeyi denemeli" diye konuşmuştu.
Sadece pasaport için değil ama pasaport da güzel olurdu.
Brideshead Revisited'in yıldızı, ünlü statüsünün ona kolayca pasaport alma imkanı sağlaması gerektiği önerisine şu yanıtı vermişti:
Keşke öyle olsa ama olmayacak.
Birleşik Krallık'ın (BK) Brexit nedeniyle Avrupa Birliği'nden ayrılmasının ardından, İrlandalı aile üyeleri olan birçok Britanyalı, tekrar AB vatandaşı olmak için İrlanda pasaportu almaya çalışıyor.
2024'te, BK'de yaşayan rekor sayıda 242 bin 772 kişi İrlanda pasaportu için başvurdu; bu, Britanya'nın 2020'de AB'den ayrılmasından bu yana en yüksek sayı oldu.
1 Ocak 2005'ten önce doğmuş ve en az bir ebeveyni veya büyük ebeveyni İrlanda'da doğmuş olan Britanya vatandaşları İrlanda vatandaşlığına hak kazanıyor.
Bu, Irons ve Cusack'ın yetişkin çocukları olan 49 yaşındaki fotoğrafçı Samuel ve 40 yaşındaki aktör Max'in (Londra'da doğup büyüdüler) İrlanda pasaportu alabilecekleri anlamına geliyor.
Etkinlikte konuşan Cusack şunları söyledi:
Oğullarım ve torunlarımın hepsi İrlanda pasaportu alıyor. Max henüz başvuru yapmadı ancak pasaportu alacak çünkü ben tamamen İrlandalıyım.
Wight Adası'nda büyüyen Irons, daha önce benimsediği İrlandalı kimliğine olan sevgisinden bahsetmişti. Ancak başlangıçta Britanyalı yaşam tarzıyla İrlanda'nın en iyi aktörlerinden birçoğunu yetiştiren İrlandalı Cusack ailesi arasında bir gerilim olduğunu itiraf etmişti.
2021'de "Ama tabii ki İrlandalı oldukları için, lanet Britanyalılar yüzünden kendilerini değersizleştirilmiş ve aşağılanmış hissedediyorlar, sanırım [Sinéad'in babası] Cyril, kızının Britanyalı bir adamla evlenmesinden çok memnundu" demişti.
Independent Türkçe
Hava kirliliği Alzheimer riskini doğrudan yükseltiyorhttps://turkish.aawsat.com/ya%C5%9Fam/5242359-hava-kirlili%C4%9Fi-alzheimer-riskini-do%C4%9Frudan-y%C3%BCkseltiyor
Hava kirliliği Alzheimer riskini doğrudan yükseltiyor
Fotoğraf: AP
ABD'de yaklaşık 28 milyon yaşlıyı kapsayan büyük ve yeni araştırmaya göre, hava kirliliği beyne zarar vererek Alzheimer riskini doğrudan artırabilir.
Araştırmacılar, PM2.5 diye bilinen ince partiküllü hava kirliliğine uzun süre maruz kalmanın, yüksek tansiyon, felç ve depresyon gibi yaygın sağlık sorunları hesaba katıldıktan sonra bile Alzheimer geliştirme riskinin artmasıyla bağlantılı olduğunu ortaya koydu.
PLOS Medicine adlı akademik dergide yayımlanan çalışma, ABD Medicare'den yararlanan 65 yaş ve üstü 27,8 milyon kişinin 2000'le 2018 arasındaki verilerini analiz etti ve kan dolaşımına girebilecek kadar küçük mikroskobik parçacıklar olan PM2.5'e maruz kalmayı, daha sonraki Alzheimer teşhisleriyle karşılaştırdı.
Hava kirliliğinin hipertansiyon ve felç gibi hastalıkların riskini artırdığı ve bunların da demans riskini yükselttiği zaten biliniyordu ancak araştırmacılar bu hastalıkların ilişkinin sadece küçük bir bölümünü açıkladığını buldu. Kirliliğe maruz kalmayla Alzheimer arasındaki genel bağlantı, bunlar hesaba katıldıktan sonra büyük ölçüde değişmeden kaldı.
Araştırmacılar, "Yaşlı yetişkinler üzerinde yapılan bu büyük ulusal çalışmada, ince partiküllü hava kirliliğine uzun süre maruz kalmanın, hipertansiyon, felç veya depresyon gibi yaygın kronik rahatsızlıklardan ziyade, büyük ölçüde beyin üzerindeki doğrudan etkiler yoluyla Alzheimer riskini artırdığını tespit ettik" diye yazdı.
Bu ilişki, daha önce felç geçirmiş kişilerde biraz daha güçlüydü; bu da damarlarda önceden var olan hasarın savunmasızlığı artırabileceğini düşündürüyor.
15 Aralık 2025'te Hindistan'ın Delhi kentinde yoğun siste yürüyenler (AP)
Araştırmacılar, "Bulgularımız, felç geçirmiş bireylerin hava kirliliğinin beyin sağlığı üzerindeki zararlı etkilerine karşı özellikle savunmasız olabileceğini ve çevresel ve damarsal risk faktörleri arasında önemli bir kesişme noktasını vurguladığını gösteriyor" dediler.
Bağımsız uzmanlar, bulguların, kirli havanın beyni "sadece bu hastalıklar yoluyla değil, daha doğrudan yollarla" etkilediğine dair artan kanıtları güçlendirdiğini söylüyor.
Curtin Tıp Araştırma Enstitüsü'nden doçent Ryu Takechi, "Bu çalışma, giderek büyüyen bir fikri güçlendiriyor: Hava kirliliği sadece 'kalp-akciğer' sorunu değil, aynı zamanda beyin üzerinde doğrudan etki ederek nörodejenerasyonu hızlandırabilir" dedi.
Alzheimer riskiyle olan ilişkinin büyük ölçüde doğrudan beyin etkilerinden kaynaklandığı bulgusu, bizim ve diğerlerinin mekanistik çalışmalarda gördükleriyle tutarlı.
The Florey'deki ruh sağlığı bölümünün klinik lideri Profesör Ashley Bush, biyolojik mekanizmanın mantıklı olduğunu söyledi.
Bu küçük kirletici parçacıklar kandan beyne geçerek kimyasal hasara neden olabilir.
Alzheimer, en yaygın demans türü ve dünya çapında yaklaşık 57 milyon kişiyi etkiliyor. Araştırmacılar, özellikle nüfus yaşlandıkça ve trafik, sanayi ve orman yangını dumanından kaynaklanan ince parçacık kirliliğine maruz kalma devam ettikçe, hava kalitesinin iyileştirilmesinin gelecekteki demans riskini azaltmada önemli rol oynayabileceğini söylüyor.
Antarktika'nın yüzeyinin altında yerçekimi deliği var (Reuters)
Bilim insanları Dünya'da yerçekiminin en zayıf olduğu bölgeyi ifade eden, Antarktika kıtasının altındaki "yerçekimi deliği"nin kökenini nihayet çözdü.
Yerçekiminin genellikle Dünya çapında sabit kaldığı düşünülse de aslında kuvveti bölgeden bölgeye kayda değer derecede değişiyor. Antarktika'daki zayıf yerçekimi, okyanuslar üzerinde büyük bir etki yaratarak suyun, yerçekimi daha güçlü olan bölgelere akmasına neden oluyor ve kıtanın deniz seviyesini olması beklenenden daha düşük bırakıyor.
Yerçekimi, Dünya'nın mantosundan gelen sıcak kayaların yüzeye doğru yükseldiği bölgelerde daha zayıf. Milyonlarca yıl boyunca, Dünya'nın yüzeyinin derinliklerinde meydana gelen bu yavaş kaya hareketleri, Antarktika'da "yerçekimi deliği" denen durumun ortaya çıkmasına neden oldu.
Hakemli dergi Scientific Reports'ta yayımlanan çalışmada, Antarktika'daki yerçekimi değişikliklerinin bölgenin iklimindeki önemli değişikliklere nasıl yol açmış olabileceği incelendi. Araştırmacılar bu çalışmanın, yerçekimi modellerindeki değişikliklerin kıtanın devasa buz tabakalarının büyümesini teşvik etmesine dair gelecekteki araştırmalara zemin hazırladığını söylüyor.
Florida Üniversitesi'nde öğretim üyesi ve çalışmanın ortak yazarı olan Alessandro Forte şöyle diyor:
Dünya'nın iç yapısının yerçekimini ve deniz seviyelerini nasıl şekillendirdiğini daha iyi anlayabilirsek, büyük buz tabakalarının büyümesi ve istikrarı açısından önemli olabilecek faktörler hakkında fikir edinebiliriz.
Araştırmacılar, Antarktika'daki yerçekimi deliğini haritalandırarak milyonlarca yıl boyunca nasıl geliştiğini inceledi. Deprem kayıtlarını fizik temelli modellemeyle birleştirerek gezegenin yerçekimi haritasını oluşturdular. Bilim insanları bu haritanın, uyduların yakaladığı yerçekimi verileriyle eşleştiğini ve modellerinin doğruluğunu desteklediğini söylüyor.
Öğretim üyesi Forte, "Tüm Dünya'nın bilgisayarlı tomografi taramasını yaptığımızı hayal edin ancak tıbbi muayenehanelerdeki gibi X ışınlarımız yok. Elimizde depremler var. Deprem dalgaları, gezegenin içini aydınlatan 'ışığı' sağlıyor" ifadelerini kullanıyor.
Bilgisayar modeli kullanan araştırmacılar, yerçekimi deliğinin yaklaşık 70 milyon yıl önce (solda) daha zayıf olduğunu ancak 40 milyon yıl önce (sağda) güçlendiğini saptadı (Scientific Reports)
Araştırmacılar daha sonra bilgisayar modelleri kullanarak kayaların Dünya'nın iç kısmında nasıl aktığını geri sarıp 70 milyon yıl öncesine, yani dinozorların yaşadığı döneme kadarki değişiklikleri izledi.
Yerçekimi deliğinin 70 milyon yıl önce daha zayıf olduğunu, 50 ve 30 milyon yıl önce güçlenmeye başladığını keşfettiler.
Bu zamanlamalar, kıtada devasa buzulların ortaya çıkması gibi, Antarktika'nın iklim sistemindeki büyük değişikliklerle örtüşüyor ve bu durum aralarında nedensel bir bağlantı olabileceğine işaret ediyor.
Çalışma, "Cenozoic evolution of Earth's strongest geoid low illuminates mantle dynamics beneath Antarctica" (Dünya'nın en güçlü jeoid çöküntüsünün Senozoyik evrimi, Antarktika'nın altındaki manto dinamiklerini aydınlatıyor) başlığını taşıyor.
Independent Türkçe
لم تشترك بعد
انشئ حساباً خاصاً بك لتحصل على أخبار مخصصة لك ولتتمتع بخاصية حفظ المقالات وتتلقى نشراتنا البريدية المتنوعة
