Kadın doktorların tedavi ettiği hastaların "ölme olasılığı daha düşük"

Kıdemli yazarlarından biri olduğu araştırma hakkında konuşan öğretim üyesi Yusuke Tsugawa, kadın ve erkek doktorların tıbbi pratikleri aynı şekilde uygulamaları halinde hasta sonuçlarının farklı olmayacağını söyledi (Reuters)
Kıdemli yazarlarından biri olduğu araştırma hakkında konuşan öğretim üyesi Yusuke Tsugawa, kadın ve erkek doktorların tıbbi pratikleri aynı şekilde uygulamaları halinde hasta sonuçlarının farklı olmayacağını söyledi (Reuters)
TT

Kadın doktorların tedavi ettiği hastaların "ölme olasılığı daha düşük"

Kıdemli yazarlarından biri olduğu araştırma hakkında konuşan öğretim üyesi Yusuke Tsugawa, kadın ve erkek doktorların tıbbi pratikleri aynı şekilde uygulamaları halinde hasta sonuçlarının farklı olmayacağını söyledi (Reuters)
Kıdemli yazarlarından biri olduğu araştırma hakkında konuşan öğretim üyesi Yusuke Tsugawa, kadın ve erkek doktorların tıbbi pratikleri aynı şekilde uygulamaları halinde hasta sonuçlarının farklı olmayacağını söyledi (Reuters)

Kadın doktorların tedavi ettiği hastaların ölme ve yeniden hastaneye yatırılma olasılığının daha düşük olduğu yeni bir araştırmada tespit edildi. 

ABD'deki Kaliforniya Üniversitesi'nin (UCLA) yaptığı araştırma, kadın doktorların uyguladığı tedavinin erkek hekimlerinkine kıyasla kadın hastaların sağlığına daha fazla fayda sağladığını ortaya koydu. 

Annals of Internal Medicine adlı bilimsel dergide yayımlanan çalışmada, kadın doktorların tedavi ettiği kadın hastaların ölüm oranı yüzde 8,15 iken erkek hekimler tarafından tedavi edilenlerin oranının yüzde 8,38 olduğu görüldü. Araştırmacılar bunu "klinik açıdan kayda değer" bir fark olarak değerlendirdi.

Ayrıca kadın doktorların tedavi ettiği erkek hastalar için ölüm oranı yüzde 10,15 olarak bulundu; bu da erkek hekimler tarafından tedavi edilenler için yüzde 10,23 olan orandan daha düşük. Araştırmacılar, hastaneye yeniden yatış oranlarında da aynı örüntünün görüldüğünü ortaya çıkardı.

Yazarlarından biri olduğu araştırma hakkında konuşan öğretim üyesi Yusuke Tsugawa, kadın ve erkek doktorların tıbbi pratikleri aynı şekilde uygulamaları halinde hastaların sonuçlarının farklı olmayacağını belirtti.

Tsugawa, "Bulgularımız, kadın ve erkek hekimlerin tıbbi pratikleri farklı şekilde uyguladıklarını ve bu farklılıkların hastaların sağlık sonuçları üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu gösteriyor" dedi.

Hekim cinsiyetiyle hasta sonuçları arasındaki bağlantının altında yatan mekanizmalara ve kadın doktorlardan tedavi görmenin kadın hastalara daha fazla fayda sağlamasının sebeplerine dair daha fazla araştırma yapılması, hastaların sonuçlarını genel olarak iyileştirme potansiyeline sahip.

Çalışmada, 2016 ve 2019 arasındaki 458 binden fazla kadın ve 319 binden fazla erkek hastanın Medicare (ABD'nin ulusal sağlık sigortası programı -çn.) sağlık hizmetleri verileri incelendi.

Araştırmacılar, Erkek ve kadın doktorlar arasındaki farklılıklara neden olabilecek çeşitli faktörleri sıralayan araştırmacılar, bu uçurumun erkek doktorların kadın hastalarının sağlık sorunlarının ciddiyetini hafife almalarıyla bağlantılı olabileceğini ifade etti.

Daha önceki çalışmalar, erkek doktorların kadın hastalarının ağrı seviyeleriyle gastrointestinal ve kardiyovasküler semptomlarının yanı sıra inme riskini de hafife aldıklarını, bunun da tedaviye geç başlanmasına veya eksik tedavi almalarına yol açabileceğini öne sürmüştü.

Araştırmacılar ayrıca ölüm oranı farkının, kadın doktorların kadın hastalarıyla daha iyi iletişim kurabilmeleriyle bağlantılı olabileceğini belirterek bunun hastaların kilit bilgileri açıklama ihtimalini artırdığını belirtti. Bu iletişim teşhis ve tedavinin desteklenmesini sağlıyor. 

Ayrıca çalışmada kadın hastaların hassas muayeneler sırasında ve detaylı konuşmalar yaparken kadın doktorlarla daha rahat hissedebilecekleri öne sürüldü.

Ancak araştırmacılar, erkek ve kadın doktorların sağladıkları ilaç ve tedavi arasındaki farkları daha iyi anlayabilmek için daha fazla çalışma yapılması çağrısında bulundu.

UCLA David Geffen Tıp Fakültesi'nden öğretim üyesi Tsugawa şöyle dedi:

Bu konunun daha iyi anlaşılması, hasta tedavisini etkili bir şekilde iyileştiren girişimlerin geliştirilmesini sağlayabilir. Kadın doktorların yüksek kalitede tedavi sağladığını ve bu nedenle daha fazla kadın hekime sahip olmanın toplumsal açıdan hastalara fayda sağladığını belirtmek gerekir.

Kadınların ağrılarının genellikle erkeklerinkinden çok daha az ciddiye alındığını gösteren bir dizi çalışma bulunuyor. Önceki veriler, kadınların acil servislerde daha uzun süre beklemek zorunda kaldığını ve etkili ağrı kesicilerin reçete edilme olasılığının da erkeklere göre daha düşük olduğunu gösteriyordu. 

SWNS'den de yararlanılmıştır.

Independent Türkçe



Sessiz sedasız fenomen oldu: Netflix komedisine övgü yağıyor

38 yaşındaki komedyen Shane Gillis, Tires'ta oto tamirhanesinde çalışan, kuzeni ve patronu Will'e sürekli zorluk çıkaran, umursamaz ve çılgın bir karakteri oynuyor (Netflix)
38 yaşındaki komedyen Shane Gillis, Tires'ta oto tamirhanesinde çalışan, kuzeni ve patronu Will'e sürekli zorluk çıkaran, umursamaz ve çılgın bir karakteri oynuyor (Netflix)
TT

Sessiz sedasız fenomen oldu: Netflix komedisine övgü yağıyor

38 yaşındaki komedyen Shane Gillis, Tires'ta oto tamirhanesinde çalışan, kuzeni ve patronu Will'e sürekli zorluk çıkaran, umursamaz ve çılgın bir karakteri oynuyor (Netflix)
38 yaşındaki komedyen Shane Gillis, Tires'ta oto tamirhanesinde çalışan, kuzeni ve patronu Will'e sürekli zorluk çıkaran, umursamaz ve çılgın bir karakteri oynuyor (Netflix)

Netflix kullanıcıları, sosyal medyada göklere çıkarılan bir durum komedisini kesintisiz izlemek için sabahlıyor.

İş yeri komedisi, babasının oto tamirhanesini devralan bir adamın hikayesini anlatıyor. 

Tires adlı komedi dizisinin ilk sezonu izleyicilerden Rotten Tomatoes'da yüzde 86 beğeni oranına ulaşırken, ikinci sezon çıtayı daha da yükselterek yüzde 91 gibi etkileyici bir oran elde etti.

Komedyenler Shane Gillis, John McKeever ve Steve Gerben tarafından hayata geçirilen dizi, platformdaki yolculuğuna 2024'te başlamıştı. Üçüncü sezonun prömiyerine de sayılı haftalar kaldı. 

Netflix, 18 yaş altı izleyiciler için uygun olmadığını belirttiği dizinin konusunu şöyle özetliyor:

Babasının otomobil tamirhanesini yöneten beceriksiz bir adam, müşteri hizmetlerini iyileştirerek kâr elde etmeye ve devamlı sorun çıkaran kuzenini kontrol altına almaya çalışır.

Tires ilk sezonunda da güçlü bir hayran kitlesi edinmişti. Bir izleyici onu "muhtemelen televizyon tarihindeki en iyi dizi" diye tanımlıyordu. 

İkinci sezonun ardından ise övgüler daha da arttı. Bir başka izleyici yeni sezon hakkındaki hayranlığını şu sözlerle dile getiriyor:

Harika bir ilk sezonun ardından inanılmaz bir devam sezonu gelmiş! Üçüncü sezonu sabırsızlıkla bekliyorum. Yeni oyuncular diziye çok iyi uyum sağlamış, mevcut ekip de performansını bir adım daha ileri taşımış. Birçok sahnede kendimi tutamayarak kahkahalara boğuldum.

Birçok izleyici, bölümleri bir oturuşta bitirmek için "bütün gece" uyanık kaldığını itiraf ediyor. Gelen yorumlardan biri durumu şöyle özetliyor:

Tires'ın ikinci sezonunu tek oturuşta bitirdim ve şunu söylemeliyim ki izlediğim en iyi komedilerden biri, hatta belki de en iyisi. Normalde Amerikan komedilerini biraz klişe ve yapmacık bulduğum için pek sevmem ama bu dizi tam bir cevher.

Projeyi önceleri ortalama bulup sonradan bağımlısı olduğunu belirten bir başka izleyici ise "Netflix'teki Tires'ın yeni sezonu aşırı iyiydi. Bir bölüm daha derken bütün sezonu bitirdim. Başta 'idare eder' diye düşünmüştüm ama şu an adeta takıntılı hale geldim. Emeği geçen herkesin ellerine sağlık" yorumunda bulundu.

Tires'ın ilk sezonu 6 bölümden oluşurken, ikinci sezon 12 bölümle izleyici karşısına çıkıyor. Her bir bölümün süresi ise yaklaşık 20 dakika. 

Diziye başlamak isteyenler için ilk iki sezon Netflix'te yayında. Merakla beklenen üçüncü sezon ise 13 Ağustos'ta platformdaki yerini alacak.

Independent Türkçe, Express, Mirror


Bilim insanları evrenin genişlemesini yanlış anladığımızı söylüyor

Fotoğraf: Pexels
Fotoğraf: Pexels
TT

Bilim insanları evrenin genişlemesini yanlış anladığımızı söylüyor

Fotoğraf: Pexels
Fotoğraf: Pexels

Yeni bir makaleye göre, evrenin genişlemesi hakkında ciddi yanılgı içinde olabiliriz.

Onlarca yıldır gökbilimciler, evrenin genişlemesinin hızlandığını düşünüyordu. Bu sonucun kanıtları yıllardır biliniyor ve bu keşfi yapan araştırmacılar 2011 Nobel Fizik Ödülü'nü kazanmıştı.

Ancak yeni bir çalışma bu inancın yanlış olabileceğini öne sürüyor. Bilim insanları evrenin genişlemesinin aslında yavaşladığını savunuyor.

Bu bulgular, evreni anlama biçimimiz açısından son derece çarpıcı ve şimdiden tartışma yaratmış durumda. Yeni araştırmanın yayımlandığı hakemli dergide, bu iddiayı sorgulayan meslektaşlarının kaleme aldığı başka bir makale de yer aldı.

Ancak şoke edici yeni bulguların arkasındaki bilim insanları, evrenin genişlemesini ölçme yöntemimizle ilgili temel gerçekleri hesaba katarken yapılan bir hata sonucu bu sonuçların ortaya çıktığını söylüyor.

Gökbilimciler, evrenin genişlemesini ölçmek için 25 yıldan uzun süredir patlayan yıldızlardan oluşan bir veri setini kullanıyor. Pantheon+ diye bilinen bu veri seti, 1700'den fazla Tip Ia süpernovasını içeriyor ve gökbilimcilerin çalışmasının merkezinde yer alıyor.

Ancak yeni araştırmada bilim insanları, bu yıldızların patladıklarında kaç yaşında olduklarının hesaba katılması gerektiğini öne süren son öneri doğrultusunda veri setini yeniden inceledi. Ayrıca genişleme hızının, genel kabulde olduğu gibi tüm yönlerde aynı olup olmadığını da incelediler.

Düzeltmeler yapıldıktan sonra elde edilen verilere göre evrenin genişlemesinin her yönde aynı şekilde hızlanmadığını tespit ettiler. Genel olarak bulgular, evrenin hızlanmak yerine yavaşladığına işaret ediyor.

Bilim insanları, Rubin Gözlemevi’nin LSST (Legacy Survey of Space and Time / Uzay ve Zaman Mirası Araştırması) projesini kullanarak bu yeni bulguları sınamayı umuyor. Bu proje, 10 yıl boyunca gece gökyüzünün devasa bir zaman atlamalı kaydını oluşturarak araştırmacıların yüz binlerce süpernovayı daha incelemesine olanak sağlayacak.

Çalışma, hakemli dergi Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'de yayımlanan "Pantheon + supernovae corrected for progenitor age indicate the universe is decelerating" (Ata yıldızlarının yaşı dikkate alınarak düzeltilen Pantheon+ süpernovaları, evrenin yavaşladığını gösteriyor) başlıklı yeni bir makalede aktarılıyor.

Independent Türkçe


İdeal süre belli oldu: Kaç dakikada uykuya dalmak sağlıklı?

Uzmanlar, ne kadar çabuk uykuya dalabildiğinizin sağlığınız hakkında bilgi verebileceğini söylüyor. Ancak daha hızlı, her zaman daha iyi anlamına gelmiyor (Unsplash)
Uzmanlar, ne kadar çabuk uykuya dalabildiğinizin sağlığınız hakkında bilgi verebileceğini söylüyor. Ancak daha hızlı, her zaman daha iyi anlamına gelmiyor (Unsplash)
TT

İdeal süre belli oldu: Kaç dakikada uykuya dalmak sağlıklı?

Uzmanlar, ne kadar çabuk uykuya dalabildiğinizin sağlığınız hakkında bilgi verebileceğini söylüyor. Ancak daha hızlı, her zaman daha iyi anlamına gelmiyor (Unsplash)
Uzmanlar, ne kadar çabuk uykuya dalabildiğinizin sağlığınız hakkında bilgi verebileceğini söylüyor. Ancak daha hızlı, her zaman daha iyi anlamına gelmiyor (Unsplash)

Pek çok kişi geceleri uykuya dalmakta zorlandığını söylerken, birçoğumuz da birkaç dakika içinde sızıyoruz.

Uzmanlara göre ne kadar hızlı uykuya daldığınız, sağlığınız hakkında çok şey söyleyebilir. Peki hangi zaman aralığı ideal kabul ediliyor?

Cleveland Clinic'ten davranışsal uyku tıbbı uzmanı Michelle Drerup salı günü yaptığı açıklamada, insanların genellikle 10-20 dakika içinde uykuya dalması gerektiğini belirtiyor.

Ancak bu durum kişiden kişiye değişebilir.

Drerup, "Daha hızlı uykuya dalmak her zaman daha iyi değildir çünkü bir dakika içinde uykuya dalıyorsanız, bu uyku eksikliğine veya altta yatan bir uyku sorununa işaret edebilir" diye açıklıyor.

Çok hızlı uykuya dalmak, uykunuzu yeterince alamadığınızın ve vücudunuzun yorgun düştüğünün işareti olabilir.

Çoğu Amerikalı, optimal sağlık için önerilen 7 ila 9 saatlik gece uykusunu almıyor.

Klinik, bunun işaretleri arasında gün içinde uykulu hissetmenin, odaklanmakta zorlanmanın, fiziksel tepkilerin yavaşlamasının ve sık ruh hali değişimlerinin yer aldığını belirtiyor.

Harvard Tıp Fakültesi, "Kronik uyku eksikliği uzun vadede obezite, diyabet, kardiyovasküler hastalıklar ve hatta erken ölüm gibi bir dizi sağlık sorununa yol açabilir" uyarısında bulunuyor.

Ancak yavaş uykuya dalmak da genel sağlığınız açısından kötü bir işaret olabilir.

Bu, uzmanların insomniadan muzdarip olduğunu söylediği 25 ila 30 milyon Amerikalı arasında yer aldığınız anlamına gelebilir.

UCLA Health'e göre insomnia genellikle stresin yol açtığı bir uyku bozukluğu ancak kronik insomnia; solunum, sindirim veya nörolojiyle ilgili bozukluklar gibi kronik sağlık sorunlarıyla ilişkili olabilir.

Henry Ford Health'ten uyku tıbbı doktoru Dr. Khaled Almadhoun, Amerikan Tıp Derneği'ne yaptığı açıklamada, "Geceleri huzursuz bacak sendromu yaşamak, insomniaya katkıda bulunabilir. Uyku apnesi, insomniaya katkıda bulunabilir. Kabus bozukluğu yaşıyor olabilirler. Anksiyete veya depresyonları olabilir" diyerek "depresyondaki kişilerin genellikle insomnia yaşamaya yaklaşık iki ila üç kat daha yatkın olduğunu" belirtiyor.

Kronik sağlık sorunlarına yakalanma olasılığı daha yüksek olan yaşlılar, daha fazla uyku sorunu yaşıyor. Michigan Medicine'a göre kadınlar da hormonal nedenlerle uyku sorunlarına daha yatkın.

ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri'ne göre insomnia zaman içinde kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve diyabet riskini artırabilir.

Uyku kalitenizi iyileştirmek için atabileceğiniz adımlar var ancak bunlar hızlı bir çözüm sunmayabilir.

Kliniğe göre yatmadan en az 30 dakika önce ekran kullanımından kaçınmak beynin gevşemesine yardımcı olabilirken, odayı serin ve karanlık tutmak da uykuyu bölen dikkat dağıtıcı unsurları azaltabilir. Ayrıca düzenli bir uyku programı uygulamak vücudunuza gözleri kapatma vaktinin geldiğini haber verebilir.

Üç ay boyunca haftada en az üç gece uykuya dalmakta zorluk çekiyorsanız, kronik insomnia yaşıyor olabilirsiniz.

Drerup, "Bu noktada en iyisi, bunun neden olduğunu anlamak için bir doktorla konuşmak" diyor.

Drerup, "Uykuyu bir yatırım olarak görün" diye ekliyor. 

Uyku, günlük yaşamınızda ve genel sağlığınızda çok büyük bir fark yaratır. Uykudan ödün vermek ya da yeterince uyuyamadığınıza dair işaretleri görmezden gelmek gibi bir lüksünüz gerçekten yok.

Independent Türkçe