NASA'ya Boeing Starliner uyarısı: Felaket riski var

Uyarı, uzay ajansının Starliner roketinin fırlatılmasını iptal etmesinden iki gün sonra geldi

Boeing'in Starliner uzay aracı (AP)
Boeing'in Starliner uzay aracı (AP)
TT

NASA'ya Boeing Starliner uyarısı: Felaket riski var

Boeing'in Starliner uzay aracı (AP)
Boeing'in Starliner uzay aracı (AP)

NASA'nın bir yüklenicisi, Starliner roketinin merakla beklenen ilk fırlatılışı öncesinde (gelecek hafta kadar yakın bir zamanda havalanması bekleniyor) "felaketle sonuçlanacak bir şey olmadan önce" uzay ajansını daha fazla güvenlik kontrolü yapmaya çağırdı.

NASA'ya Starliner uzay aracı için valf parçaları tedarik eden ValveTech, 17 Mayıs'ta yapılacak fırlatmaya karşı uyarıda bulundu.

En son 6 Mayıs'ta yapılması planlanan fırlatma, bir valf sorunu nedeniyle kalkıştan iki saat önce iptal edilmişti.

Starliner, insanları Uluslararası Uzay İstasyonu'na ve alçak Dünya yörüngesindeki diğer noktalara götürüp geri getirmek üzere tasarlandı.

ValveTech Başkanı Erin Faville yaptığı basın açıklamasında, "Değerli bir NASA ortağı ve valf uzmanları olarak, fırlatma rampasında bir felaket meydana gelme riski nedeniyle ikinci bir fırlatma girişiminde bulunmamalarını şiddetle tavsiye ediyoruz" dedi.

Medyada yer alan haberlere göre, fırlatmadan dakikalar önce Starliner'ın yanından geçen biri valf sızıntısına işaret eden bir vızıltı sesi fark etti. Bu ses valfin kullanım ömrünü tamamladığını gösteriyor olabilir.

Faville, NASA'yı "astronotların ve yerdeki insanların başına bir felaket gelmeden önce Starliner'ın güvenli olduğunu garantiye almak için güvenlik kontrollerini iki katına çıkarmaya ve güvenlik protokollerini yeniden incelemeye" çağırdı.

Bu, son zamanlarda uçaklarındaki kusurlar nedeniyle defalarca manşetlere çıkan Boeing için son kötü haber oldu.

Yüklenici daha sonra federal mahkemenin Kasım 2023 tarihli kararında gündeme gelen ayrı bir konuya yöneldi. Mahkeme Boeing'in Aerojet Rocketdyne adlı bir başka yüklenicinin valfini kullandığını ve bu şirketin ValveTech'in tasarım ve teknolojisinden yararlanarak "birden fazla gizlilik anlaşmasını ihlal ettiğini" tespit etmişti.

Basın açıklamasında, duruşmadaki bir tanığın Aerojet valfinin "doğru özelliklere sahip olmadığı ve güvenlik protokollerine uyup uymadığının değerlendirilmediği" uyarısında bulunduğu belirtiliyor.

Basın açıklamasının devamında ValveTech'in "NASA, Boeing ve Aerojet'in bu valfi uygun destekleyici veriler ya da geçmiş veya eski bilgiler olmadan görevde kullanıma nasıl uygun görebildiklerini sorgulamaya devam ettiği" ve bunun "NASA tarafından oluşturulan havacılık-uzay endüstrisi yeterlilik protokollerine aykırı olduğu" söylendi.

Independent Türkçe



Bilim insanları kalp ve akciğer sağlığı için ideal egzersiz saatini açıkladı

Bilim insanlarına göre sabahları egzersiz yapmak yaşlılara fayda sağlayabilir. Bunun nedeni, sirkadiyen ritimlerimizle bağlantılı olabilir (Unsplash)
Bilim insanlarına göre sabahları egzersiz yapmak yaşlılara fayda sağlayabilir. Bunun nedeni, sirkadiyen ritimlerimizle bağlantılı olabilir (Unsplash)
TT

Bilim insanları kalp ve akciğer sağlığı için ideal egzersiz saatini açıkladı

Bilim insanlarına göre sabahları egzersiz yapmak yaşlılara fayda sağlayabilir. Bunun nedeni, sirkadiyen ritimlerimizle bağlantılı olabilir (Unsplash)
Bilim insanlarına göre sabahları egzersiz yapmak yaşlılara fayda sağlayabilir. Bunun nedeni, sirkadiyen ritimlerimizle bağlantılı olabilir (Unsplash)

Araştırmacılar, kalp ve akciğer sağlığını güçlendirmek için en iyi egzersiz vaktinin sabahları olabileceğini söylüyor.

Bunun nedeni sirkadiyen ritimlerimizle, yani vücudumuzun 24 saatlik doğal döngüsüyle bağlantılı olabilir. Sirkadiyen saat, hormon salımı ve çekirdek vücut ısısı gibi belirli işlevleri düzenlemeye yardımcı olur. Health.com'un aktardığına göre Florida Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji ve Yaşlanma Bölümü Başkanı Dr. Karyn Esser, en çok aktivitenin günün hangi saatlerinde yapıldığının, performansı etkileyebileceğini söylüyor.

Geçen ayın sonunda uluslararası bir grup bilim insanı, yaşlılarda "daha ritmik aktivitelerin ve aktivite zirvesine daha erken saatlerde ulaşılmasının, daha iyi kardiyovasküler zindelik ve yürüme enerjisiyle ilişkili" olduğunu açıkladı.

Adım atarken vücudun enerjiyi ne kadar iyi kullandığı, yürüme enerjisi kavramıyla ölçülüyor.

Esser, Medicine & Science in Sports & Exercise adlı hakemli dergide yayımlanan bulguların kıdemli yazarı.

The Sleep Foundation'a göre herkesin bir kronotipi olduğunu, yani vücudun uyanıklık ve uyku için günün belirli saatlerini doğal bir şekilde tercih ettiğini belirtmekte fayda var. Kişinin kendi kronotipini bilerek aktivitelerini buna göre zamanlaması, sağlığı ve zindeliği kayda değer derecede etkileyebilir.

Araştırmacılar Kas, Hareketlilik ve Yaşlanma Çalışması'na katılan 799 yetişkinin sağlık verilerini inceleyerek bu sonuçlara ulaştı. Ortalama yaşı 76 olan hastalar bir hafta boyunca fiziksel aktivitelerini ölçmek için bileklerine ivmeölçer taktı. Hastalar ayrıca kardiyopulmoner egzersiz testlerine de girdi.

Yazarlar ayrıca her gün aynı saatte egzersiz yapmayla sağlık açısından daha iyi sonuçlar görmenin ilişkili olduğunu da buldu.

Yine de bu ilişkiyi anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

ABD Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz ve iki gün kas güçlendirici aktivite yapmasını öneriyor. Bu, kalp hastalığı ve felç riskini düşürmenin yanı sıra diğer olumsuz sağlık sonuçlarını da azaltmaya katkı sağlayabilir.

Önceki çalışmalar da sabah egzersizinin kardiyovasküler hastalık riskinin azalmasıyla ilişkili olduğuna işaret ediyordu. Ancak günün diğer saatlerinde egzersiz yapmak da faydalı. Amerikan Kalp Derneği, ne yaptığınızın ne zaman yaptığınızdan daha önemli olabileceğini belirtiyor.

MedicalNewsToday'e konuşan Esser, "Genel olarak daha uzun yaşıyoruz ama daha sağlıklı yaşamıyoruz" diyor.

Bu nedenle insanların yaşlanırken sağlıklarını korumasına veya iyileştirmesine yardım edecek yollar bulmak, yaşam kalitesini artırmak ve yaşa bağlı kronik hastalıkların etkisini azaltmak önemli.

Independent Türkçe