Carrie Fisher, Yıldız Savaşları'nın "tam bir felaket" olacağını düşünüyormuş

Griffin Dunne yeni anı kitabında, Fisher'ın onu arayıp "aptal" senaryo hakkında umutsuzluğa kapıldığını anlatıyor.

Mark Hamill, Carrie Fisher ve Harrison Ford, Yıldız Savaşları: Yeni Bir Umut'ta (Lucasfilm/Fox)
Mark Hamill, Carrie Fisher ve Harrison Ford, Yıldız Savaşları: Yeni Bir Umut'ta (Lucasfilm/Fox)
TT

Carrie Fisher, Yıldız Savaşları'nın "tam bir felaket" olacağını düşünüyormuş

Mark Hamill, Carrie Fisher ve Harrison Ford, Yıldız Savaşları: Yeni Bir Umut'ta (Lucasfilm/Fox)
Mark Hamill, Carrie Fisher ve Harrison Ford, Yıldız Savaşları: Yeni Bir Umut'ta (Lucasfilm/Fox)

Griffin Dunne, Carrie Fisher'ın 1977 yapımı bilimkurgu filmi Yıldız Savaşları'nda (Star Wars) kullanılan saç stiliyle ilgili paniğe kapılarak kendisini aradığını, en yakın arkadaşı ve oyuncu dostuna projenin "tam bir felaket" olacağından endişe ettiğini söylediğini anlattı. 

Dunne, 11 Haziran'da Penguin Press aracılığıyla piyasaya çıkacak The Friday Afternoon Club: A Family Memoir adlı yeni anı kitabında, ünlü yüzlerle çevrili çocukluğuna dair anılarının yanı sıra hayatını kaybeden yıldızla dostluğunu da anlatıyor.

The Times tarafından yayımlanan bir alıntıda Dunne, eski dostu Carrie'den bir telefon aldığını hatırlıyor. Carrie, Dunne'ın ailesinin evine akşam yemeğine geldiğinde aktörün küçük kardeşi aracılığıyla onunla tanışmıştı.

Dunne, "1976'ydı ve Carrie bir gün laf arasında İngiltere'de çekilen bir bilimkurgu filminde iş bulduğunu söyledi" diye yazdı.

Normal bir kişinin ‘Tebrikler’ ya da ‘Bu harika!’ gibi söyleyeceği şeylerden habersiz bir şekilde 'Benim için de bir rol var mı? diye sordum.

Fisher, Luke Skywalker'ı canlandıran rol arkadaşı Mark Hamill'e atıfta bulunarak, "Senin için uygun olan tek rolü Mark adında biri oynuyor" diye yanıt vermiş. 

Bu gerçekten aptalca bir senaryo ve eminim sen bunu reddederdin.

O dönemde Dunne'la aynı evi paylaşan Fisher, ona "Harrison Ford adında yaşlıca bir adamla" birlikte rol aldığını söylemiş, Dunne da bu kişinin, teyzesi yazar Joan Didion için marangozluk yaptığını fark etmiş.

Dunne, "Hevesli bir köpek yavrusu gibi ona çivi uzatır ya da yıpranmış kanvas alet çantasından hırdavat arardım" diyor.

Karşılığında bana Marlboro'larından birini uzatırdı, ben de onun yaptığı gibi filtrelerini keserdim. Harrison beni bitmek tükenmek bilmeyen esrarlı sigaralarından mahrum bıraktı çünkü malı o kadar güçlüydü ki bir fırt çektikten sonra testereyle mezura arasındaki farkı anlayamıyordum. Adamı resmen idol olarak görüyordum ve Carrie'nin onunla bu kadar çok vakit geçirecek olmasından dolayı duyduğum kıskançlıktan nefret ediyordum.

Ford'la üç aylık bir ilişki yaşadığını 2016 tarihli anı kitabında açıklayan Fisher, Yıldız Savaşları'nın 25 Mayıs 1997'deki vizyon tarihi yaklaştıkça endişelenmeye başlamış ve İngiltere'deki çekimlerden Dunne'ı arayarak kostümleri hakkında paniğe kapılmış.

Carrie, çekim yerinden arayarak 'Saçıma ne yaptıklarını görmelisin!' diye bağırmıştı, saat onun için genellikle sete gitmeden önceki vakitlerdi, benim içinse sabahın 4'üydü. 'Kulaklarımın üzerine iki simit takmışım gibi görünüyorum' demişti. 

Carrie şöyle eklemiş:

Ve ben yaklaşık 2 metrelik bir yeti ve tekerlekli bir çöp tenekesinin içinde yaklaşık 1 metre boyundaki Britanyalı'yla oynuyorum! Tetiği bile olmayan ışın tabancalarıyla yeşil ekranlarda göremediğimiz şeylere ateş ediyoruz. Bu film tam bir felaket olacak.

Dunne elbette filmin bir felaketten çok uzak olduğunu ve Fisher'la aralarındaki dostluğun, Asi Birliği'nin lideri Prenses Leia Organa rolüyle dünya çapında üne kavuşmasıyla farklı bir şekle büründüğünü kabul etti.

Fisher, 2016'da Londra'dan Los Angeles'a giden bir uçuş sırasında geçirdiği kalp krizinin ardından 60 yaşında hayatını kaybetmişti. 
Independent Türkçe



Bilim insanları diş kaybıyla hafıza gerilemesi arasındaki ilişkiye ışık tuttu

Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)
Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)
TT

Bilim insanları diş kaybıyla hafıza gerilemesi arasındaki ilişkiye ışık tuttu

Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)
Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)

Bilim insanları, diş kaybının beslenmeden bağımsız olarak hafızayı olumsuz etkileyebileceğini buldu.

Ağız sağlığı ve bilişsel beceriler arasındaki ilişki uzun zamandır incelenen bir konu. Ancak araştırmacılar bu bağlantının arkasındaki mekanizmayı tam olarak bilmiyordu.

Hiroşima Üniversitesi'nden Rie Hatakeyama "Diş kaybı yaşlanan popülasyonlarda yaygın görülse de bunun doğrudan nörolojik etkisi belirsizliğini koruyordu" diyor.

Hatakeyama ve ekibi bu nedenle, tek başına diş kaybının etkilerini anlamak üzere bir çalışma yürüttü.

Bulguları hakemli dergi Archives of Oral Biology'de yayımlanan çalışmada yaşlı farelerden oluşan grubun yarısının üst azı dişleri çekildi.

Ardından her gruptaki farelerin yarısı normal, diğer yarısı düşük proteinli diyetle beslendi.

6 ayın ardından fareler davranış testlerine tabi tutuldu ve beyin dokuları analiz edildi. 

Davranış testindeki sonuçlara göre dişleri çekilen fareler hafıza görevlerinde daha kötü performans gösterdi. 

Dahası, dişlerini kaybeden farelerin hafıza gerilemesi, aynı şekilde beslendikleri kontrol gruplarına kıyasla çok daha kötüydü.

 Beyin dokusu analizleri de davranış deneyinin bulgularını destekledi.

Diş kaybı, hipokampusun hafıza oluşumu ve depolanması için hayati önem taşıyan bölgelerinde iltihaplanmaya ve hücre ölümüne neden oldu.

Buna karşılık düşük proteinli diyetin etkileri, örüntü tamamlamada rol oynayan bölgeyle sınırlı kaldı.

Bilim insanları sonuçlara dayanarak bilişsel gerilemenin protein alımından değil, diş kaybından kaynaklandığını belirtiyor.

Olası açıklamalardan biri, dişlerin trigeminal sinir yoluyla beyne bağlanmasına dikkat çekiyor. Çiğneme eylemi bu sinir aracılığıyla, dikkat, öğrenme ve hafızayı yöneten beyin bölgelerine bilgi gönderiyor. 

Diş kaybı da farelerde bu sinyalleri bozarak beyin aktivitesini etkiliyor olabilir.

Bulgular henüz insanlarda doğrulanmadığı için diş kaybının demansla ilişkisi hakkında kesin bir şey söylemek mümkün değil.

Ancak araştırmacılar yine de kişinin dişlerine iyi bakmasının, yaşlandığında daha iyi bir bilişsel sağlığa sahip olmasına yardım edebileceğini söylüyor.

Hatakeyama şu ifadeleri kullanıyor: 

Nihai hedefimiz, protetik diş tedavisi yoluyla çiğneme yeteneğinin korunmasının veya geri kazanılmasının, yaşlılarda bilişsel gerilemeyi önlemeye veya geciktirmeye yardımcı olabileceğini insanlarda kanıtlamak.

Independent Türkçe, Study Finds, MedicalXpress, Archives of Oral Biology


Binlerce yıllık bulgular, insanların kurtlarla ilişkisine ışık tuttu

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Binlerce yıllık bulgular, insanların kurtlarla ilişkisine ışık tuttu

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Yeni bir araştırmaya göre bir Baltık adasında bulunan tarih öncesi kurt kalıntıları, köpeklerin tamamen ortaya çıkmasından binlerce yıl önce insanların kurtlara bakım sağladığına işaret ediyor.

Arkeologlar 3 bin ila 5 bin yıl öncesine ait kalıntıları, İsveç'in Stora Karlsö adasındaki Stora Förvar mağarasında buldu. Stockholm Üniversitesi'nden araştırmacılar mağaranın, Taş ve Bronz Devri'nde fok avcıları ve balıkçılar tarafından yoğun bir şekilde kullanıldığına dair izler taşıdığını söylüyor.

Sadece 2,5 kilometrekare büyüklüğündeki adada yerli kara memelilerin yaşadığına dair hiçbir kanıt yok. Araştırmacılar bu izolasyon nedeniyle kurtların büyük olasılıkla gemilerle, insanlar tarafından adaya götürüldüğünü düşünüyor.

Diğer evcil hayvanlardan önce ortaya çıkan köpekler ilk kez Kaba Taş Devri'nde kurtlardan türedi. Ancak evcilleştirmenin nerede ve kaç sefer gerçekleştiği belirsizliğini korumaya devam ediyor.

Önde gelen teorilerden biri, kurtların yavaş yavaş insanların yakınında yaşamaya adapte olduğunu öne sürerken, bir diğeriyse insanların kurt yavrularını çok erken yaşlardan itibaren elleriyle beslediğini savunuyor. Evcilleştirmenin en erken aşamalarına ait köpek kalıntıları henüz tespit edilemedi.

İsveç adasında kurtlarla insanların birlikte yaşadığını gösteren yeni kanıtlar, bu hayvanların tarih öncesi dönemde evcilleştirilmiş olabileceğine işaret ediyor.

Mağarada bulunan iki kemiğin DNA analizi, hayvanların köpek değil kurt olduğunu doğrularken, bazı özellikleri de bu kurtların insanlarla yakın temas kurduğunu gösteriyor.

Kurtlardan biri, muhtemelen avlanmasını zorlaştıracak bir uzuv yaralanmasıyla hayatta kalmış gibi görünüyor ve bu durum kendisiyle ilgilenildiği sinyalini veriyor.

Hakemli dergi PNAS'te yayımlanan çalışmanın yazarlarından, Aberdeen Üniversitesi'nden Linus Girdland-Flink, "Bu kurtların ücra bir adada keşfedilmesi hiç beklenmeyen bir durum" diyor.

Bu kurtlar yalnızca diğer Avrasya kurtlarından ayırt edilemeyen bir soya sahip olmakla kalmıyor, aynı zamanda yalnızca tekneyle ulaşılabilen bir yerde insanlarla birlikte yaşıyor, onların yiyeceklerini yiyor gibi görünüyorlar.

Görsel kaldırıldı.
İsveç'in Stora Karlsö adasındaki Stora Förvar mağarasının manzarası (Stockholm Üniversitesi)

Fosillere dayanarak kurtların evcilleştirilip evcilleştirilmediği, esaret altında tutulup tutulmadığı veya başka bir şekilde idare edilip edilmediği belirlenemese de bulgular, insanlarla kurtlar arasındaki ilişkinin bir zamanlar sanılandan çok daha çeşitli olduğunu gösteriyor.

Bilim insanları mağaradaki insanlarla kurtlar arasındaki etkileşimlerin yakın bir işbirliği içerdiğini ve erken dönem evcilleştirme deneylerinin doğrudan modern köpekleri ortaya çıkarmadığını ima ettiğini söylüyor.

Doğu Anglia Üniversitesi'nden çalışmanın bir diğer yazarı Anders Bergström şöyle diyor:

Bu kurtların doğal nedenlerle düşük genetik çeşitliliğe sahip olduğu ihtimalini eleyemeyiz ancak bu durum, insanların kurtlarla daha önce düşünmediğimiz şekillerde etkileşime girdiğini ve onları idare ettiğini gösteriyor.

Francis Crick Enstitüsü'nden makalenin ortak yazarı Pontus Skoglund da "Bu, belirli ortamlarda insanların yerleşim yerlerinde kurtları tutabildiği ve bunun yararını gördüğü olasılığını ortaya koyan düşündürücü bir vaka" ifadelerini kullanıyor.

Independent Türkçe


Ünlü oyuncu sevilen komedide yıllar sonra kamera karşısında

45 yaşındaki Jason Segel (sağda), Shrinking'de Indiana Jones efsanesi Harrison Ford'la (solda) birlikte rol almaktan duyduğu mutluluğu her fırsatta dile getiriyor (Apple TV)
45 yaşındaki Jason Segel (sağda), Shrinking'de Indiana Jones efsanesi Harrison Ford'la (solda) birlikte rol almaktan duyduğu mutluluğu her fırsatta dile getiriyor (Apple TV)
TT

Ünlü oyuncu sevilen komedide yıllar sonra kamera karşısında

45 yaşındaki Jason Segel (sağda), Shrinking'de Indiana Jones efsanesi Harrison Ford'la (solda) birlikte rol almaktan duyduğu mutluluğu her fırsatta dile getiriyor (Apple TV)
45 yaşındaki Jason Segel (sağda), Shrinking'de Indiana Jones efsanesi Harrison Ford'la (solda) birlikte rol almaktan duyduğu mutluluğu her fırsatta dile getiriyor (Apple TV)

Michael J. Fox, Shrinking'le yıllar sonra yeniden kamera karşısına geçti.

Apple TV, Jason Segel ve Harrison Ford'un başrollerini paylaştığı Shrinking'in üçüncü sezon fragmanını yayımladı. Tanıtımda Fox, bir bekleme salonunda Ford'un hayat verdiği Dr. Paul Rhoades'la karşılaşıyor.

Fox, Paul'a "Ne için geldin?" diye soruyor. Paul da "Parkinson. Ya sen?" diye yanıt verince Fox şaka yapıyor: 

Sadece saç kestirmeye.

Ardından ikili kahkahalara boğuluyor.

Paul, ilk sezondan beri Parkinson hastası. Ancak hastalığıyla yüzleşmesi gerektiğini anlayana kadar bunu saklamaya çalışmıştı.

Dizi, Fox'un 2020'de emekli olmasından bu yana canlı çekim bir yapımda kamera önündeki ilk görünümü. 

Fox, 2024'te Entertainment Tonight'a yaptığı açıklamada, "Bana bir rol teklif edilirse ve bunu yapıp iyi vakit geçirirsem, harika. Kendi gerçekliğimi, zorluklarımı içine katabileceğim bir şey çıkarsa ve bunu nasıl yapacağımı çözebilirsem oyunculuğu yaparım" demişti.

Fox, Disney'in geçen ay gösterime giren rekortmen animasyon filmi Zootropolis 2'de (Zootopia 2) ise seslendirme yapmıştı.

Geleceğe Dönüş (Back to the Future) yıldızının, Apple TV'nin komedi ve dram türlerini harmanlayan dizisine konuk olacağı mayısta duyurulmuştu.

Shrinking, Segel'ın canlandırdığı yas içindeki terapist Jimmy'yi takip ediyor. Jimmy, danışanlarına aklından geçenleri olduğu gibi söyleyerek ve mesleki etik kuralları görmezden gelerek sınırları aşmaya başlıyor. Bunun sonucunda hem başkalarının hem de kendi hayatında değişimlere yol açıyor.

Shrinking'in üçüncü sezonu, ilk bölümüyle 28 Ocak'ta Apple TV'de başlayacak. Dizi, 8 Nisan 2026'ya kadar haftalık bölümlerle sürecek.

Independent Türkçe, Entertainment Weekly, Hollywood Reporter, Entertainment Tonight