Tartışmalı "ötanazi Tesla'sı" yasaklandı

Ötanazi kapsülünü üreten firma, cihazın kişiyi ölmeden önce "son bir yolculuğa çıkardığını" savunuyor (Exit International)
Ötanazi kapsülünü üreten firma, cihazın kişiyi ölmeden önce "son bir yolculuğa çıkardığını" savunuyor (Exit International)
TT

Tartışmalı "ötanazi Tesla'sı" yasaklandı

Ötanazi kapsülünü üreten firma, cihazın kişiyi ölmeden önce "son bir yolculuğa çıkardığını" savunuyor (Exit International)
Ötanazi kapsülünü üreten firma, cihazın kişiyi ölmeden önce "son bir yolculuğa çıkardığını" savunuyor (Exit International)

İsviçre, "ötanazi Tesla'sı" diye bilinen destekli intihar kapsülünün kullanıma sunulmasını yasakladı.

İsviçre gazetesi Blick'in aktardığına göre savcılık, Sarco adlı destekli intihar cihazının kullanımının "bencil nedenlerle intihara teşvik, yardım ve yataklık" suçu kapsamında 5 yıla kadar hapis cezasına tabi olduğunu bildirdi.

Schaffhausen Kantonu Savcısı Peter Sticher, Sarco'nın tıbbi cihazlar yasası kapsamında sertifikalandırılmasının uygun olmadığını söyledi. 

Blick, Sticher'in cihazı üreten Exit Switzerland firmasına gönderdiği mektupta, şirketin yaptığı başvuruda makinenin güvenliğine dair soru işaretleri olduğunu belirttiğini aktardı. 

Ötanazi sırasında mekanik süreci kimin takip edeceğinin belli olmadığına, bunun da sorunlara yol açabileceğine dikkat çekildi.

Ayrıca savcının, ötanaziyle ilgili işlemlerin kâr amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmesi gerektiğini söyleyerek, Sarco'nun kullanımı halinde elde edilecek gelirin de kanuna aykırı olduğunu ifade ettiği bildirildi.

Fütüristik görünümlü cihaz, kişinin tabut benzeri bir kapsüle girip içerideki düğmeye basmasıyla aktif hale geliyor. 

Şirkete göre, 3D teknolojisiyle üretilen makine oksijen seviyesini hızla azaltırken düşük seviyede karbondioksit salgılayarak "huzurlu bir ölüm" vaat ediyor. 

Cihaz, ötanazi savunucusu eski doktor Philip Nitschke tarafından geliştirildi. "Destekli intiharın Elon Musk'ı" olarak da anılan Nitschke, Britanya'nın tanınmış tabloid gazetesi Daily Mail'a geçen yıl verdiği söyleşide Sarco'nun çalışma prensibini şöyle anlatmıştı: 

Kişi makineye girecek ve kendisine üç soru sorulacak: 'Kimsin?', 'Neredesin?' ve 'Düğmeye basarsan ne olacağını biliyor musun?'. Bunlar sözlü olarak cevaplandığında, yazılım düğmeye basılması için devreyi aktif hale getirecek. Düğmeye basan kişi çok hızlı şekilde ölecek.

Exit Switzerland, İsviçre'de Sarco'nun bu ay kullanıma sunulacağını duyurmuştu. Ancak Cenevre merkezli insani yardım kuruluşu CARE, makineye "intiharı cazip hale getirdiği" gerekçesiyle karşı çıkmıştı.

Independent Türkçe, Blick, RT, Daily Mail



Taika Waititi'nin Star Wars filmi askıya alındı

J.J. Abrams'ın yönettiği 2019 yapımı Star Wars: Skywalker'ın Yükselişi (Star Wars: The Rise of Skywalker), devam üçlemesinin ve 9 filmden oluşan ana Skywalker destanının son filmi (Disney)
J.J. Abrams'ın yönettiği 2019 yapımı Star Wars: Skywalker'ın Yükselişi (Star Wars: The Rise of Skywalker), devam üçlemesinin ve 9 filmden oluşan ana Skywalker destanının son filmi (Disney)
TT

Taika Waititi'nin Star Wars filmi askıya alındı

J.J. Abrams'ın yönettiği 2019 yapımı Star Wars: Skywalker'ın Yükselişi (Star Wars: The Rise of Skywalker), devam üçlemesinin ve 9 filmden oluşan ana Skywalker destanının son filmi (Disney)
J.J. Abrams'ın yönettiği 2019 yapımı Star Wars: Skywalker'ın Yükselişi (Star Wars: The Rise of Skywalker), devam üçlemesinin ve 9 filmden oluşan ana Skywalker destanının son filmi (Disney)

Taika Waititi, 2020'den beri geliştirme aşamasında olan Yıldız Savaşları (Star Wars) filminin resmen askıya alındığını doğruladı. 

Yönetmen, açıklamayı yeni filmi Klara ile Güneş'in (Klara and the Sun) tanıtımı sırasında yaptı.

Inverse'e konuşan Waititi, Yıldız Savaşları projesi hakkında şunları söyledi:

Bu haberi vermek istemezdim ama projeyi şimdilik rafa kaldırıyoruz. Birlikte başka bir şey üzerinde çalışıyoruz.

Waititi'nin sözünü ettiği kişi, Yıldız Savaşları projesinin senaryosunu üstlenen ve Zavallılar (Poor Things) ile Sarayın Gözdesi'ndeki (The Favourite) çalışmalarıyla tanınan Tony McNamara.

Habere göre basın danışmanı, röportaj sırasında Waititi'den bu konuda daha fazla ayrıntı vermemesini istedi. Yeni Zelandalı yönetmen ise şöyle devam etti:

İşte cevap bu. Bunu nasıl süsleyeceğimi ya da daha muğlak hale getireceğimi bile bilmiyorum. Proje iyice buz tuttu. Hayata geçirmeye çalıştığım 4 film daha var. Buzul çağları da sona erer... Kim bilir?

51 yaşındaki yönetmen, ocak ayında yaptığı açıklamada "ilk filmleri hatırladığında aklına gelen eğlence duygusunu yeniden yakalamaya çalıştığını" söylemişti.

Waititi, o dönemde yaklaşımını şöyle anlatmıştı:

Kaybedilecek çok şey var ve ciddi olaylar yaşanıyor ama o filmler bir yandan da çok eğlenceli. Geri getirmeye çalıştığım şey buydu. O evrende zaten pek çok şey olup bittiği için biraz daha bağımsız bir dünya kurmaya çalışıyordum. Orada bir film yapacaksam biraz farklı olması ve kendi kimliğini taşıması gerekirdi.

Lucasfilm başkanlığından ayrılmaya hazırlanan Kathleen Kennedy de daha önce Waititi'nin Yıldız Savaşları projesinin "bir ölçüde hâlâ gündemde olduğunu" söylemişti.

Nobel ödüllü Japon yazar Kazuo Ishiguro'nun aynı adlı romanından uyarlanan ve Jenna Ortega'nın bir androidi canlandırdığı Klara ile Güneş ise eleştirmenlerden karışık tepkiler aldı.

Variety eleştirmeni Guy Lodge, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

Jenna Ortega, bu baştan yanlış kurgulanmış Kazuo Ishiguro uyarlamasına hayat vermek için çok uğraşıyor ama Waititi'nin hikayeyi zorlama ve tuhaflıklarla bezeli bir komedi olarak ele alması filmi mahvediyor.

ABD'de 23 Ekim'de vizyona girecek Klara ile Güneş, Türkiye'de Filmekimi kapsamında sinemaseverlerle buluşuyor. Filmin vizyon tarihi ise belirsizliğini koruyor.

Independent Türkçe, Variety, ThePlaylist, Inverse, Deadline, Reuters


Sadece 4 sinemada gösterilen İspanyol filmi tarih yazdı

La Bola Negra'da Guitarricadelafuente adıyla bilinen 29 yaşındaki İspanyol şarkıcı Álvaro Lafuente Calvo da rol alıyor (Cannes Film Festival)
La Bola Negra'da Guitarricadelafuente adıyla bilinen 29 yaşındaki İspanyol şarkıcı Álvaro Lafuente Calvo da rol alıyor (Cannes Film Festival)
TT

Sadece 4 sinemada gösterilen İspanyol filmi tarih yazdı

La Bola Negra'da Guitarricadelafuente adıyla bilinen 29 yaşındaki İspanyol şarkıcı Álvaro Lafuente Calvo da rol alıyor (Cannes Film Festival)
La Bola Negra'da Guitarricadelafuente adıyla bilinen 29 yaşındaki İspanyol şarkıcı Álvaro Lafuente Calvo da rol alıyor (Cannes Film Festival)

Netflix, tarihinde ilk kez bir filminin gişe hasılatını açıkladı. 

Platformun ödül sezonunda umut bağladığı La Bola Negra (The Black Ball), ABD'de gösterildiği yalnızca 4 sinemada 277 bin 500 dolar kazanarak güçlü bir açılış yaptı.

Sinema başına ortalama 69 bin 375 dolar hasılata ulaşan yapım, İngilizce dışındaki bir dilde çekilen filmler arasında bu ölçütte tüm zamanların en iyi ikinci açılışını gerçekleştirdi. İlk sırada, 2019'da üç sinemada 393 bin 216 dolar kazanan ve sinema başına ortalama 131 bin 72 dolara ulaşan Parazit (Gisaengchung) bulunuyor. 

La Bola Negra, İspanyolca filmler arasındaysa rekor kırdı.

Oscar yarışında öne çıkması beklenen ve Neon'un dağıtımını üstlendiği Fjord ise geçen hafta sonu 4 sinemada toplam 124 bin dolar, sinema başına ortalama 31 bin dolar hasılat elde etmişti.

Şimdi asıl soru, La Bola Negra'nın önümüzdeki haftalarda daha fazla sinemada gösterime girerken aynı ilgiyi görüp görmeyeceği.

Netflix, 2 Aralık'ta platforma gelecek filmi önce 45 gün boyunca sinemalarda göstermeyi ve ABD genelinde 300'e kadar sinemaya ulaştırmayı planlıyor. Bu, şirketin bir filmi için bugüne kadar ayırdığı en uzun sinema gösterim dönemi olacak.

Film, 1932, 1937 ve 2017'de yaşayan üç eşcinsel erkeğin aşk, kimlik ve toplumsal baskıyla mücadelesini Federico García Lorca'nın yarım kalan eserinden hareketle birbirine bağlıyor. Penélope Cruz ve Glenn Close'un da rol aldığı La Bola Negra'yı Los Javis adıyla tanınan Javier Calvo ve Javier Ambrossi yönetti.

Cannes Film Festivali'nde 20 dakika ayakta alkışlanan filmin haklarını Netflix yaklaşık 5 milyon dolara satın almıştı. 

Yapım, Cannes'da En İyi Yönetmen ödülünü paylaşırken Toronto Film Festivali'nde de Halkın Seçimi Ödülü'nü kazanmıştı. Toronto'daki bu ödül, geçmişte Oscar yarışında öne çıkan pek çok filmin başarısının habercisi olmuştu.

La Bola Negra'nın gişe rakamlarının paylaşılması, Netflix'in sinema salonlarına yaklaşımında da önemli bir değişikliğe işaret ediyor. Şirket daha önce Bıçaklar Çekildi: Gizemli Bir Serüven (Glass Onion: A Knives Out Story) ve K-Pop: İblis Avcıları (KPop Demon Hunters) filmlerini, ayrıca Stranger Things'in final bölümünü sınırlı sürelerle sinemalarda göstermiş ancak hasılatlarını açıklamamıştı.

La Bola Negra'nın gişe başarısı, bugüne kadar En İyi Film Oscar'ını kazanamayan Netflix'in ödül kampanyasına da katkı sağlayabilir.

Netflix daha önce de Jacques Audiard'ın Emilia Pérez ve Alfonso Cuarón'un Roma filmleriyle ödül sezonunda önemli başarılar elde etmişti.

Independent Türkçe, Variety, ComicBasics, Guardian, AP, Los Angeles Times


Dünyanın en hızlı büyüyen şehirleri listesinde dengeler değişti

Afganistan'ın Kabil kenti (AP)
Afganistan'ın Kabil kenti (AP)
TT

Dünyanın en hızlı büyüyen şehirleri listesinde dengeler değişti

Afganistan'ın Kabil kenti (AP)
Afganistan'ın Kabil kenti (AP)

World Population Review'un yayımladığı "2026'da Dünyanın En Hızlı Büyüyen Şehirleri" sıralamasında Asya ve Afrika kentleri ağırlıkta. Yıllık büyüme oranlarına göre hazırlanan listede ilk 10'a giren Meksika'nın Toluca kenti ise bu iki kıtanın dışındaki tek şehir. Yıllık büyüme oranları açısından ise listenin başında Hindistan şehirleri var.

World Population Review'un yayımladığı "2026'da Dünyanın En Hızlı Büyüyen Şehirleri" listesindeki ilk 10 şehrin tamamı Asya veya Afrika'da.

Delhi yakınlarındaki Ghaziabad, yıllık yüzde 5,2'lik büyümeyle listenin zirvesinde. Onu yüzde 4,99'la Hindistan'ın batısındaki Gujarat eyaletinde bulunan Surat, yüzde 4,74'le Afganistan'ın başkenti Kabil ve yüzde 4,44'le Nijerya'nın Lagos şehri izliyor.

Delhi'nin yıllık büyüme oranı yüzde 3'ken listede Bangladeş'in başkenti Dakka yüzde 3,79, Kenya'nın başkenti Nairobi yüzde 4 ve Uganda'nın başkenti Kampala yüzde 4,03'lük büyüme oranlarıyla yer alıyor. Meksika'daki Toluca ise bu grupta Asya ve Afrika dışında bulunan tek şehir.

Yıllık büyüme oranına göre en hızlı büyüyen şehirler:

Ghaziabad, Hindistan (Delhi yakınlarında): Yüzde 5,2

Surat, Hindistan (Gujarat'ta): Yüzde 4,99

Kabil, Afganistan: Yüzde 4,74

Lagos, Nijerya: Yüzde 4,44

Toluca, Meksika: Yüzde 4,25

Lubumbashi, Demokratik Kongo Cumhuriyeti: Yüzde 4,1

Kampala, Uganda: Yüzde 4,03

Yüzde 4'le 8. sırayı paylaşan şehirler: Luanda (Angola), Darüsselam (Tanzanya), Nairobi (Kenya), Bamako (Mali), Patna, Rajkot ve Faridabad (Hindistan), Maputo (Mozambik)

Sıralama, şehirler üzerine araştırmalar yapan City Mayors Foundation'ın büyüme verilerinden ve Birleşmiş Milletler'in farklı dönemleri kapsayan tahminlerinden yararlanılarak hazırlandı.

Beş yıllık nüfus artışında ilk sırayı yüzde 44'le Hindistan'ın güneyindeki Kerala eyaletinde bulunan Malappuram alıyor. Onu, her biri yüzde 37'lik büyüme kaydeden Vietnam'dan Can Tho ve Çin'den Suqian şehirleri izliyor.

Yine Kerala'da bulunan Kozhikode yüzde 35, Nijerya'nın başkenti Abuja yüzde 34 ve Çin'den Suzhou yüzde 33 büyürken, Birleşik Arap Emirlikleri'nden Şarika ve Çin'den Putian yüzde 32'şer, Umman'dan Maskat ve Kerala'dan Kollam ise yüzde 31'er büyüdü.

Nüfusu saatlik bazda en fazla artan şehirler listesinin ilk sırasında ise Delhi bulunuyor. Onu sırasıyla Şanghay, Dakka, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden Kinşasa, Çongçing, Lahor, Bengaluru, Lagos, Kahire ve Pekin takip ediyor.

Dünyanın en kalabalık şehirleri listesi de son 10 yılda değişti. Endonezya'nın başkenti Cakarta, 41,9 milyonluk nüfusuyla 33,4 milyon nüfusa sahip Tokyo'yu geride bırakarak dünyanın en büyük şehri haline geldi. Bangladeş'in başkenti Dakka, 36,6 milyonluk nüfusuyla 9. sıradan ikinci sıraya yükseldi. Birleşmiş Milletler, şehrin 2050'ye kadar dünyanın en büyük kenti haline geleceğini öngörüyor.

Toplam nüfuslarına göre en büyük 20 şehir:

Cakarta, Endonezya: 41,9 milyon

Dakka, Bangladeş: 36,6 milyon

Tokyo, Japonya: 33,4 milyon

Delhi, Hindistan: 30,2 milyon

Şanghay, Çin: 29,6 milyon

Guangzhou, Çin: 27,6 milyon

Kahire, Mısır: 25,6 milyon

Manila, Filipinler: 24,7 milyon

Kalküta, Hindistan: 22,6 milyon

Seul, Güney Kore: 22,5 milyon

Karaçi, Pakistan: 21,4 milyon

Mumbai, Hindistan: 20,2 milyon

São Paulo, Brezilya: 19,0 milyon

Bangkok, Tayland: 18,2 milyon

Meksiko, Meksika: 17,7 milyon

Pekin, Çin: 17,0 milyon

Lahor, Pakistan: 15,2 milyon

İstanbul, Türkiye: 15,0 milyon

Moskova, Rusya: 14,5 milyon

Ho Chi Minh Kenti, Vietnam: 14,1 milyon

World Population Review, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 55'inin kentsel alanlarda yaşadığını ve bu oranın 2050'ye kadar yüzde 68'e ulaşmasının beklendiğini belirtti. Kuruluş, bu büyümeyi şehirlerin sunduğu daha fazla iş imkanı, daha yüksek ücretlerle daha iyi okul ve hizmetlere bağlarken, Asya ve Afrika'daki şehirlerin en hızlı büyüyenler olduğunu ifade etti.

Sıralamada aktarılan Birleşmiş Milletler öngörüsüne göre 2018-2050 döneminde dünya genelindeki kentsel nüfus artışının yüzde 35'i Hindistan, Çin ve Nijerya'da gerçekleşecek.

World Population Review pek çok şehrin, altyapılarının kaldırabileceğinden daha hızlı büyüdüğünü belirtti. Kuruluşa göre Lagos'ta halkın yüzde 10'undan azı kanalizasyon bağlantısına sahip konutlarda yaşıyor, yüzde 20'sinden azı ise şebeke suyuna erişebiliyor. Şehirdeki pek çok konut ise kentin çeperlerindeki gecekondu mahallelerinde ve plansız yerleşim alanlarında bulunuyor.

Independent Türkçe