Mars'ı yaşanır kılmak için "devrim niteliğinde" yeni yöntem

Bilim insanları, yeni yöntemin Kızıl Gezegen'i ısıtmaya yönelik önceki planlardan en az 5 bin kat daha verimli olduğunu söylüyor

Fotoğraf: ESA
Fotoğraf: ESA
TT

Mars'ı yaşanır kılmak için "devrim niteliğinde" yeni yöntem

Fotoğraf: ESA
Fotoğraf: ESA

Bilim insanları Mars atmosferine, işlenmiş toz parçacıkları serpiştirerek gezegeni ısıtmak ve böylece yaşanabilir hale getirmek istiyor.

Çığır açıcı bu fikir, bilim insanlarının Mars'ı Dünya'ya daha çok benzetebilme ve hatta belki de insanlara ev sahipliği yapacak hale getirme amacıyla önerdiği devrim niteliğindeki bir dizi yöntemden biri.

Halihazırda Mars'ın yüzeyi yaşanmaz durumda: Amansız derecede soğuk, ölümcül UV ışınlarıyla kavruluyor, toprak tuzlu, hava ince ve halihazırda orada herhangi bir şeyin yaşadığına dair hiçbir kanıt yok.

Yeni yöntemin arkasındaki bilim insanları, bunun önceki planlardan en az 5 bin kat daha verimli olduğunu söylüyor.

Bu yöntem, gezegenimizden malzeme taşımamızı ya da bunları Mars toprağını kazıp çıkarmamızı gerektirmek yerine, Mars'ta kolayca erişilebilen kaynakları kullanıyor.

Araştırmacılar önerinin gerçekten işe yaramasının onlarca yıl alacağı uyarısında bulunuyor. Ancak diğer pek çok teklif, gerçekleştirilmeleri için gereken muazzam miktardaki çalışma nedeniyle imkansız olabilir.

Mars'ı dünyalaştırmaya yönelik ilk öneriler 1970'lerin başında başlamıştı. Araştırmacıların, aradan geçen 50 yılda Mars'ı Dünya'ya benzetmek için önerdiği pek çok farklı yöntemin hiçbiri hayata geçirilemedi.

Araştırmacılar yeni önerilerinin daha fazla araştırmaya değeceğini çünkü Mars'ı sıvı suyu barındıracak kadar ısıtmak için gereken çalışmanın, düşündüğümüzden daha az olabileceğini öne sürüyor.

Bu biraz da Dünya'da muzdarip olduğumuz sera etkisine benziyor. Diğer tekliflerde bunun Mars'a götürülecek gazlarla ya da gezegenin kendisinde karmaşık madencilik yapılarak uygulanması öneriliyor.

Yeni öneriyse Mars'ta yaygın olduğu anlaşılan demir ve alüminyumu alıp, toz parçacıklarını işleyerek sim parçası büyüklüğünde kısa çubuklar haline getirmeyi amaçlıyor. Bu çubuklar kaçan ısıyı hapsedecek ve güneş ışığını yüzeye dağıtarak bir sera yaratacak.

Chicago Üniversitesi Jeofizik Bilimleri'nden Doçent Edwin Kite, sorumlu yazarı olduğu çalışma hakkında "Gezegeni ısıtmak için yine de milyonlarca tona ihtiyaç var ancak bu, Mars'ı küresel çapta ısıtmaya yönelik önceki önerilerde gerekenden 5 bin kat daha az" diyor.

Bu da projenin fizibilitesini kayda değer derecede artırıyor.

Havayı değiştirmeden bunu yapmak, insanların Mars'ta yaşamasına olanak sağlamaya yetmeyecek. Ancak araştırmacılar, mikropların ve ardından yenebilir bitkilerin yetiştirilmesine başlamaya yetebileceğini ve bunların da atmosfere oksijen ekleyerek ortamı, insan yerleşimine daha uygun hale getirebileceğini öne sürüyor.

"Feasibility of keeping Mars warm with nanoparticles" (Mars'ı nanoparçacıklarla sıcak tutma fizibilitesi) başlıklı çalışma Science Advances adlı hakemli dergide yayımlandı.

Independent Türkçe



ICE, göçmen karşıtı radikal sağcıyı sınır dışı etti

Yetkililere göre radikal sağcı provokatör Milo Yiannopoulos, Louisiana'daki bir havaalanında tutuklanmasından bir gün sonra Birleşik Krallık'a sınır dışı edildi (AFP)
Yetkililere göre radikal sağcı provokatör Milo Yiannopoulos, Louisiana'daki bir havaalanında tutuklanmasından bir gün sonra Birleşik Krallık'a sınır dışı edildi (AFP)
TT

ICE, göçmen karşıtı radikal sağcıyı sınır dışı etti

Yetkililere göre radikal sağcı provokatör Milo Yiannopoulos, Louisiana'daki bir havaalanında tutuklanmasından bir gün sonra Birleşik Krallık'a sınır dışı edildi (AFP)
Yetkililere göre radikal sağcı provokatör Milo Yiannopoulos, Louisiana'daki bir havaalanında tutuklanmasından bir gün sonra Birleşik Krallık'a sınır dışı edildi (AFP)

Trump yönetimi, New Orleans'ta tutuklanmasından bir gün kadar kısa bir süre sonra radikal sağcı provokatör Milo Yiannopoulos'u sınır dışı ederek Birleşik Krallık'a gönderdi.

ABD İç Güvenlik Bakanlığı sözcüsü, The Independent'a yaptığı açıklamada, "ICE, Birleşik Krallık'tan gelen kaçak bir yabancı olan Milo Yiannopoulos'u 28 Ağustos'ta ülkesine geri gönderdi" dedi.

Trump'ın ilk döneminde sağcı internet sitesi Breitbart'ın editörlüğünü üstlenerek ve kampuslarda yaptığı konuşmalarla tanınan Yiannopoulos, perşembe Louis Armstrong New Orleans Uluslararası Havalimanı'nda tutuklanmıştı.

İç Güvenlik Bakanlığı sözcüsü, "Göçmenlik duruşmasına gelmemesinin ardından bir Göç Hakimi, 22 Temmuz'da Yiannopoulos hakkında kesin sınır dışı kararı verdi" dedi.

The Independent cevap hakkı için Yiannopoulos'a hemen ulaşamadı.

Trump yönetiminin resmi olmayan etkili danışmanlarından radikal sağcı blog yazarı Laura Loomer, geçmişte tartışmalar yaşadığı aktivist Yiannopoulos'un gözaltına alınmasının "yüzde 100" kendisinden kaynaklandığını The Washington Post'a söyledi.

Gazeteye, "Milo'nun kaçak bir yabancı olduğunu benden başka kim ihbar etti?" dedi. 

Loomer, sosyal medyada yaptığı açıklamada, Yiannopoulos'un kendisi hakkında tehdit içerikli paylaşımlarda bulunduğunu öne sürerek bunun ardından onu yetkililere ihbar ettiğini söyledi. Marttaki bir paylaşımda kendisinin fotoğrafıyla birlikte "atış talimi" ifadesinin kullanıldığını iddia etti.

Loomer, X'te şu ifadeleri kullandı:

Milo, Amerika'da kaçak bir yabancı olarak yaşarken onun şiddetle tehdit ettiği birçok kişiden yalnızca biri de benim. Milo'nun vizesinin süresini geçirmesinin ardından sınır dışı edilmesine yol açan şey kendi davranışlarıydı.

41 yaşındaki Milo Yiannopoulos, sınır dışı edilmeden önce göçmenlik yasalarının daha sert uygulanmasını defalarca talep etmişti.

Haziranda X'te "Kaliforniya'nın süpermarket girişlerinde, benzin istasyonlarında, alışveriş merkezlerinde, kavşaklarda ve hükümet binalarında ICE kontrol noktalarına ihtiyacı var ve ABD'de yasal yollarla bulunduğunu kanıtlayamayan herkes derhal sınır dışı edilmeli" diye yazmıştı.

fvbghju
Bir zamanlar sağ çevrelerde tanınmış bir isim olan Yiannopoulos, son yıllarda giderek gözlerden uzaklaşmıştı ancak internet dünyasındaki bir diğer kışkırtıcı isim olan Tucker Carlson'ın yayınevi bünyesinde yeni bir kitap yayımlamayı planladığı bildiriliyordu (ICE)

Yiannopoulos'un eski Fox News sunucusu Tucker Carlson'ın yayınevi bünyesinde Ex Gay (Eski Gey) adlı yeni bir kitap yayımlamaya hazırlandığı bildiriliyordu.

Yiannopoulos, daha önce yaptığı bir kitap anlaşmasını 2017'de kaybetmişti. Buna, 13 yaşındaki bir erkek çocukla bir yetişkin arasındaki ilişkinin rızaya dayalı olabileceğini savunduğu eski açıklamalarının yeniden gündeme gelmesi yol açmıştı.

Bu skandalın patlak vermesinden sonra Yiannopoulos, Breitbart'tan istifa etse de sağ çevrelerde aktif kalmayı sürdürmüştü. Eskiden Kanye West olarak tanınan rapçi Ye, o dönemde antisemitik açıklamaları nedeniyle eleştirilirken, onun 2024 başkanlık kampanyasının yönetimine yardımcı olmuştu.

Yiannopoulos, Donald Trump ve Ye'nin katılımıyla 2022'de Mar-a-Lago'da düzenlenen ve kötü bir şöhret edinen yemeğe beyaz üstünlükçü Nick Fuentes'i davet eden kişinin kendisi olduğunu ileri sürüyor.

Yiannopoulos geçmişte Georgia adına ABD Temsilciler Meclisi üyesi olan Marjorie Taylor Greene için ücretsiz stajyer olarak da çalışmıştı.

Independent Türkçe 


Romantik buluşmalardan emeklilik birikimine: Z kuşağının mali tercihleri değişiyor

Z kuşağı, pandemi öncesinden bu yana kredi notlarında en büyük artışı kaydetti (Unsplash)
Z kuşağı, pandemi öncesinden bu yana kredi notlarında en büyük artışı kaydetti (Unsplash)
TT

Romantik buluşmalardan emeklilik birikimine: Z kuşağının mali tercihleri değişiyor

Z kuşağı, pandemi öncesinden bu yana kredi notlarında en büyük artışı kaydetti (Unsplash)
Z kuşağı, pandemi öncesinden bu yana kredi notlarında en büyük artışı kaydetti (Unsplash)

Yeni bir rapora göre, Z kuşağı son 5 yılda kredi notunu diğer tüm yaş gruplarından daha fazla artırarak mali konularda bilinçli bir nesil olduğunu bir kez daha kanıtladı.

FICO, Z kuşağının kredi notunun 2019'dan bu yana 17 puan arttığını çarşamba günü bildirdi. Buna karşılık boomerlar ve Sessiz Kuşak, pandemi öncesi dönemden bu yana en düşük artışa (4 puan) imza attı. FICO, Z kuşağını 18 ila 29 yaşlarındaki kişiler diye tanımladı.

Genel olarak araştırma, ABD'deki 744'lük medyan kredi puanının Ekim 2025'teki seviyeyle aynı kaldığını tespit etti. Kişisel kredilerle otomobil kredilerinde en az 90 gün gecikmiş ödeme oranları da nispeten sabit kaldı.

Ancak FICO, oranların "sabit" olmasının mali sıkıntılar yaşanmadığı anlamına gelmediğini belirtti.

Çalışmada, "Bu istikrar, tüketicilerin mali baskı yaşamadığı anlamına gelmiyor" ifadeleri kullanıldı. 

Konut ve araç ödemeleri enflasyondan daha hızlı artarken, banka kartı ve kişisel kredi bakiyeleri de büyümeye devam ediyor.

Bir FICO sözcüsü, The Independent'a gönderdiği e-postada araştırmaya yalnızca 18 yaş ve üzerindeki tüketicilerin dahil edildiğini söyledi. Veriler, farklı dönemlere ait milyonlarca kredi dosyasının incelenmesiyle toplandı.

Bu, Z kuşağı için iyi haber. Daha yüksek kredi notu, ev satın almayı kolaylaştırıyor, mortgage süresi boyunca faiz ödemelerinde binlerce dolar tasarruf sağlıyor ve diğer borç ve kredi tekliflerinin koşullarını iyileştiriyor.

Yakın tarihli diğer araştırmalara göre bu neslin yükselen kredi notları, sorumlu tasarruf ve harcamaya yönelik daha geniş kapsamlı bir felsefeyi yansıtıyor.

Finansal hizmetler şirketi Fidelity'nin bu ay yayımladığı bir araştırmaya göre, en genç yetişkinler bireysel emeklilik hesaplarına yaptıkları katkı paylarını bir önceki yıla göre yüzde 65 artırmayı başardı.

Z kuşağı, emeklilik katkı payları ve diğer tasarruf hedeflerine para ayırmak için sosyal hayatlarından kısıyor. Bank of America'nın mayıstaki bir araştırmasında, bu neslin yaklaşık yarısının romantik buluşmalara ay içinde hiç para harcamadığı ve her 4 kişiden birinin maddi nedenlerle ilişkisini ilerletmediği bulunmuştu.

Anket şirketi Harris Poll'un temmuzda açıkladığı üzere yaklaşık yüzde 62'si, daha sonra maddi açıdan pişmanlık duymak istemedikleri için hafta sonları dışarı çıkmaktan kaçındığını söylüyor.

Görsel kaldırıldı.

Z kuşağı, zorlu ekonomik koşullarda mali açıdan sorumlu davranmaya çalışan tek kesim değil.

Dollar General CEO'su Todd Vasos hazirandaki kazanç açıklamasında, yıllık geliri 100 bin dolar veya üzerindeki tüketicilerin, temel ihtiyaçlarda tasarruf etmek için kendi şirketleri gibi indirim mağazalarına yöneldiğini söylemişti.

Bazı sürücüler, benzin fiyatlarının yüksek seyrettiği bu dönemde yakıt masraflarını karşılayabilmek için araç bakımlarını ertelerken, diğerleri ise primlerden tasarruf etmek amacıyla işveren tarafından sağlanan sağlık sigortasından vazgeçiyor.

Ayrıca danışmanlık şirketi Bain & Company'nin çarşamba günü açıkladığı verilere göre, tüketiciler bu yıl 6 ay üst üste geçen seneye kıyasla daha az gıda ürünü satın aldı.

Independent Türkçe


Nepal'deki sel felaketi: Beni mango ağacı kurtardı

Çin, afet bölgesindekilerin muhtemel bir fırtınaya karşı hazırlıklı olmalarını da istedi (AP)
Çin, afet bölgesindekilerin muhtemel bir fırtınaya karşı hazırlıklı olmalarını da istedi (AP)
TT

Nepal'deki sel felaketi: Beni mango ağacı kurtardı

Çin, afet bölgesindekilerin muhtemel bir fırtınaya karşı hazırlıklı olmalarını da istedi (AP)
Çin, afet bölgesindekilerin muhtemel bir fırtınaya karşı hazırlıklı olmalarını da istedi (AP)

Nepal'deki sel felaketinde can kaybı artarken, afetten kurtulanlar yaşanan kaosu anlattı.

Nepal'in Çin sınırına yakın Rasuwa bölgesinde ve çevresinde meydana gelen selde yaşamını yitirenlerin sayısı 332'ye yükseldi.

Nepal Ulusal Afet Riskini Azaltma ve Yönetim Kurumu, 517'si turist 900'den fazla kişinin kaybolduğunu bildirdi. Çin tarafında da 260'ı yabancı uyruklu en az 560 kişi kayıp.

Pekin yönetimi, 141 kişilik kurtarma ekibiyle Mi-171 helikopteri göndererek sınır bölgesinde yoğun çalışma yürütüyor.  

En ağır hasarlardan birinin yaşandığı Rasuwa'da çalışırken sele yakalanan işçilerden Kumal, "Sesleri duyunca koşmaya başladım. Sanki deprem olmuş gibi bir gürültüyle devasa bir su duvarı üzerimize çöktü" diyor.

24 yaşındaki işçi, çamur ve suyun içinde sürüklenirken bir mango ağacına tutunarak hayatta kaldığını anlatıyor:

O mango ağacı olmasaydı akıntıya kapılıp ölecektim.

11 yaşındaki Rihana Lamichhane de okuldan çıktığı sırada yaşanan afetten kıl payı kurtulmuş:

Okuldaydım. Sel yüzünden okulu kapatıp eve gitmemizi söylediler. Nehri geçerken aniden sular üzerimize geldi.

Janak Bahadur da "bomba patlaması gibi bir ses" duyduğunu, saniyeler içinde nehrin taşarak her yeri süpürüp geçtiğini söylüyor.

Eşinden halen haber alamadığını belirten Tamang ise "Tek istediğim onun sağ salim eve dönmesi. Başka bir dileğim yok" ifadelerini kullanıyor.

Afetin nedeni henüz resmi olarak belirlenemedi ancak bilim insanları, selin bölgede yaşanan buzul çökmesinin ardından gelmiş olabileceğine dikkat çekiyor.

ABD Jeolojik Araştırmalar Merkezi (USGS), başta bölgede 4,4 büyüklüğünde deprem yaşandığını açıklamış, daha sonra büyüklüğü 5,2 olarak güncellenen bu sismik hareketliliğin buzul çökmesi nedeniyle meydana geldiği bildirilmişti.

Kanada'daki Calgary Üniversitesi'nden jeolog Daniel Shugar, kopan buzulun bir kilometreden daha fazla bir mesafeden vadi tabanına düşerek "bomba etkisi" yarattığını söylüyor.

Independent Türkçe, Reuters, CNN, New York Times, Global Times