Yeni araştırmaya göre, kimi insanlarda görülen turuncu-kızıl saçın arkasındaki gen, bu pigmenti üreten hücreleri koruyarak bazı sağlık avantajları da sağlayabilir.
Proteinlerin yapıtaşlarından biri olan sistein, vücudun protein üretmesi için elzem ancak hücrelerdeki seviyelerinin toksisite eşiğinin altında, düşük tutulması gerekiyor.
Hücrelerde aşırı sistein birikiminin bir tür hücre ölümüne neden olduğu biliniyor.
Öte yandan insanlarda görülen kızıl saçta ve bazı kuş tüylerinde bulunan feomelanin adlı turuncu-kırmızı pigment, sistein kullanılarak üretiliyor.
Bu pigment uzun zamandır evrimsel bir bilmeceydi ve önceki araştırmalar onu, UV radyasyonuna maruz kalmadan bile cilt kanseri riskinin artmasıyla ilişkilendirmişti.
Kızıl saç gibi feomelanin üretimini teşvik eden özelliklerin zaman içinde varlığını sürdürme sebebi belirsizliğini koruyordu.
Şimdiyse araştırmacılar, bu pigmentin üretilmesinin aslında hücrelerdeki fazla sisteini tüketerek bu moleküllerin herhangi bir hasara yol açmasını engelleyerek sağlığı koruyabileceğini keşfetti.
PNAS Nexus adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada, "Bu bulgular, feomelaninin fizyolojik rolünün ilk deneysel kanıtı" diye açıklıyorlar.
Son araştırma, vücutta feomelanin sentezini engelleyebilen ML349 adlı molekülün yakın zamanda keşfedilmesi sayesinde mümkün oldu.
Bilim insanları çalışmada turuncu gagalarında feomelanin bulunan 65 yetişkin zebra ispinozunu inceledi.
65 kuş, bir tedavi grubu ve bir kontrol grubuna ayrıldı.
Tedavi grubunda, erkek zebra ispinozlarına beslenme yoluyla sistein ve feomelanin sentezini engelleyen ML349 ilacı verildi.
Hem sistein hem de ML349 alan erkek kuşlarda, sadece sistein alan erkeklere göre daha ciddi hücre hasarı görüldü.
Bilim insanları, feomelanin üretiminin hücrelerin sistein seviyelerini dengede tutmasına yardımcı olduğunu buldu.
Sadece sistein verilen dişi kuşlarda da kontrol grubuna göre daha fazla hücre hasarı görüldü.
Bulgular, vücuttaki feomelanin üretiminin, fazla sisteini hücrelere zarar vermeyen etkisiz bir pigmente dönüştürerek sistein dengesini korumaya yardımcı olduğuna işaret ediyor.
Bilim insanları, "Bu sonuçlar, feomelanin sentezinin, fazla sisteini tüyler gibi keratinli yapılara taşıyıp burada depolayarak hücresel hasarı önlediğini gösteriyor" diye yazdı.
Araştırmacılara göre bu koruyucu rol, ilişkili melanom risklerine rağmen feomelanin üretimini destekleyen genetik özelliklerin popülasyonlarda varlığını sürdürmesinin nedeni olabilir.
Bilim insanları, "Bu bulgular, feomelaninin sistein homeostazındaki rolünü kanıtlayarak, sistein mevcudiyetini etkileyen çevresel faktörler yoluyla melanom riskinin daha iyi anlaşılmasına olanak sağlıyor" diye yazdı.
Independent Türkçe
