22 yıl sonra geri dönen heykel tartışmaya neden oldu

Lima Belediye Başkanı Rafael Lopez ve Madrid Özerk Yönetimi Başkanı Isabel Díaz Ayuso da dünkü açılış törenine katıldı (Reuters)
Lima Belediye Başkanı Rafael Lopez ve Madrid Özerk Yönetimi Başkanı Isabel Díaz Ayuso da dünkü açılış törenine katıldı (Reuters)
TT

22 yıl sonra geri dönen heykel tartışmaya neden oldu

Lima Belediye Başkanı Rafael Lopez ve Madrid Özerk Yönetimi Başkanı Isabel Díaz Ayuso da dünkü açılış törenine katıldı (Reuters)
Lima Belediye Başkanı Rafael Lopez ve Madrid Özerk Yönetimi Başkanı Isabel Díaz Ayuso da dünkü açılış törenine katıldı (Reuters)

Peru'da 20 yıl önce kaldırılan konkistador heykelinin yeniden dikilmesi tartışma yarattı.

Güney Amerika ülkesinin başkenti Lima'nın kuruluşunun 490. yıldönümü dün törenlerle kutlandı. 

İspanyol konkistador Francisco Pizarro'nun 20 yılı aşkın süre önce kaldırılan heykeli, Lima'nın en merkezi meydanı Plaza de Armas'a geri kondu. 

Bronz heykelin açılışına Lima Belediye Başkanı Rafael Lopez'in yanı sıra İspanya'dan gelen Madrid Özerk Yönetimi Başkanı Isabel Díaz Ayuso ve Pizarro'nun mirasçıları da katıldı. 

Díaz Ayuso, bu törenle "yalnızca bir kentin doğumunu değil, dünyayı ebediyen değiştiren tarihi bir karşılaşmanın başlangıcını da" kutladıklarını söyledi.

Onlarca Perulu ise yakınlarda bir protesto gösterisi düzenledi. Adını vermek istemeyen bir eylemci, "Bu bir suç; Peru, Latin Amerika ve dünyadaki yerli haklara yönelik bir suç" dedi.

Fatih anlamına gelen "konkistador" sözcüğü Latin Amerika'yı sömürgeleştiren İspanyol kaşif, asker ya da maceracılar için kullanılıyor.

İspanya Krallığı, İnka İmparatorluğu'nu yenerek bölgeyi ele geçirdiği zaman, Pizarro da Lima kentini kurmuştu. 

Yerliler, onun kültürlerini yok eden bir toplu katliamcı olduğunu vurguluyor. Heykeli destekleyenlerse Peru'nun kendi tarihini silmemesi gerektiğini savunuyor. 

ABD'li Charles Rumsey'in yaptığı ve Pizarro'yu kılıcıyla bir atın üstünde gösteren heykel, ölen heykeltıraşın eşi tarafından kentin kuruluşunun 400. yıldönümünde Peru'ya hediye edilmişti. 

Eleştirilerin artmasından sonra 2003'te konkistador heykeli, kent merkezinin dışında yer alan, tren raylarının yanındaki bir parka taşınmıştı.

Tarihi kent merkezini restore etmekle görevlendirilen Luis Bogdanovich, trenlerin yaydığı titreşimin heykele zarar verdiğini vurguluyor. 

Independent Türkçe, BBC, AFP



Santorini'den yıl boyu turizm atağı

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Santorini'den yıl boyu turizm atağı

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Santorini, sunduğu yemek ve şarap seçeneklerini öne çıkararak turistleri yaz ayları dışında da kendine çekmeyi hedefliyor.

Yunanistan Ulusal Turizm Örgütü (GNTO), ekimde adaların kültürel profilini güçlendirmeye ve ziyaretçilere sunulan deneyim çeşitliliğini artırmaya odaklanan bir Santorini-Mikonos forumu düzenledi.

Greek City Times'ın haberine göre GNTO Genel Sekreteri Andreas Fiorentinos, popüler Yunan adalarına yılın daha fazla ayında, özellikle ilkbahar ve sonbaharda ziyaretçi çekmenin öncelik olduğunu belirtti.

Fiorentinos, "Sorumluluğumuz, bu başarının her adaya, her bölgeye ve yılın her mevsimine yayılmasını sağlamak" dedi.

Adaya hava yoluyla yapılan uluslararası gelişlerin neredeyse yarısı, genellikle temmuz ve ağustosta yoğunlaşıyor.

Ada yönetimi, uluslararası imajını gün batımları ve mavi kubbeli çatıların ötesine taşımak amacıyla kültürel etkinlikleri, çömlek atölyelerini, yemek pişirme süreçlerini ve gıda üretimini konu alan 32 kısa videoluk bir dijital kampanya başlatmaya hazırlanıyor.

Michelin Rehberi, 20 Ekim'de Santorini'yi ilk kez kapsamına aldı ve 4 restoranı yıldızla ödüllendirdi: Oia'daki Lycabettus (iki yıldız), Lauda (bir yıldız) ve Botrini's Santorini'yle (bir yıldız) Fira'daki Selene (bir yıldız).

Rehberde şu ifadelere yer veriliyor:

Volkanik toprağıyla şekillenen ve Ege Denizi'nin derin mavi sularıyla çevrili olan Santorini mutfağı, bulunduğu topraklar ve çevreyle sıkı sıkıya bağlı. Santorini çeri domatesi, sarı fava ve Assyrtiko şarapları gibi simgeleşmiş yerel ürünler, tatların belirginliğini ve yöreye güçlü bir bağlılığı önemseyen bir yemek anlayışını belirliyor. Ada özgünlük, çarpıcı manzaralar ve sadeliği, tazeliği ve olağanüstü ürünleri önceleyen bir mutfak arayışındaki gezginlere hitap ediyor.

Ada, sepet biçiminde yetiştirilen kouloura asmaları ve yerli beyaz üzüm çeşidi Assyrtiko'yla şarap dünyasında zaten tanınıyor

Fiorentinos, "Santorini ve Mikonos, hâlâ anlatacak pek çok hikayesi olan iki küresel marka" dedi.

Wizz Air, temmuzda Londra Gatwick Havalimanı'ndan Santorini'ye haftada iki kez, çarşamba ve pazar günleri gerçekleştirilecek doğrudan yaz uçuşlarını başlatmıştı. Jet2'nun ise 2027'de Leeds Bradford Havalimanı'ndan Santorini'ye olan uçuş ağını genişletmesi planlanıyor.

Independent Türkçe


Prenses Kate, kanser tedavisinin ardından kapsamlı yurt dışı ziyaretinde William'a eşlik edecek

İngiltere Veliaht Prensi William ve eşi Galler Prensesi Kate (AFP)
İngiltere Veliaht Prensi William ve eşi Galler Prensesi Kate (AFP)
TT

Prenses Kate, kanser tedavisinin ardından kapsamlı yurt dışı ziyaretinde William'a eşlik edecek

İngiltere Veliaht Prensi William ve eşi Galler Prensesi Kate (AFP)
İngiltere Veliaht Prensi William ve eşi Galler Prensesi Kate (AFP)

Galler Prensesi Kate, bu hafta düzenlenecek yıllık Earthshot Ödülleri törenine katılmak üzere Hindistan'a gerçekleştireceği ziyarette eşi İngiltere Veliaht Prensi William'a eşlik edecek. Bu ziyaret, Kate'in kanser tedavisinin ardından gerçekleştireceği en kapsamlı yurt dışı programı olacak.

44 yaşındaki Prens William ve eşi Kate, üç gün sürecek ziyaret kapsamında Mumbai'de bir dizi etkinliğe katılacak. Programın en önemli etkinliğini, gelecek salı günü düzenlenecek ödül töreni oluşturacak.

Şarku’l Avsat’ın Reuters’ten aktardığı habere göre 44 yaşındaki Kate açısından bu ziyaret, 2024 yılında henüz türü açıklanmayan kanser nedeniyle koruyucu kemoterapi tedavisi görmesinden bu yana gerçekleştireceği en önemli yurt dışı ziyareti niteliğini taşıyor. Hastalığın şu anda remisyon aşamasında olduğunu açıklayan prenses, buna rağmen kanserin yaşamını etkilemeye devam ettiğini belirtiyor.

Çevre kampanyalarını öncelikleri arasına alan Prens William, babası Kral Charles gibi çevre konularına özel önem veriyor. William, iklim değişikliğiyle mücadeleye yönelik çözümler geliştirilmesini teşvik etmek amacıyla 2020 yılında Earthshot Ödülü'nü kurmuştu. Ödül kapsamında her yıl beş kazanana, projelerini büyütüp yaygınlaştırmaları için 1'er milyon sterlin (yaklaşık 1,3 milyon dolar) veriliyor.

Kensington Sarayı'ndan çiftin programına ilişkin yapılan açıklamada, Prens William'ın Earthshot Ödülü'nü karamsarlığı yeni fırsatlara dönüştürmenin bir aracı olarak gördüğü belirtildi.

Açıklamada, “Gezegenimizin karşı karşıya olduğu çevresel sorunlar ne kadar büyük olursa olsun, bu sorunları çözmek için ortaya konulan yaratıcılık, kararlılık ve yenilikçilik de en az bu sorunlar kadar güçlü” ifadelerine yer verildi.

Organizatörlerin bugüne kadarki en büyük organizasyon olacağını belirttiği ödül töreninde, kraliyet ailesine çok sayıda ünlü isim eşlik edecek. Hindistanlı kriket efsanesi Sachin Tendulkar, oyuncu Alia Bhatt ve Rami Malek'in yanı sıra İngiliz pop müzik grubu Take That de törene katılacak. Grup, Hindistan'da ilk kez sahne alacak.

Prens William ve Kate, Earthshot girişimiyle bağlantılı etkinliklerin yanı sıra Hindistan kriketine, modaya ve sinemaya ilişkin programlara da katılacak.

Hastalığının ardından resmî görevlerinin yoğunluğunu önemli ölçüde azaltan Kate, yaşamını günbegün sürdürmeye odaklandığını belirtmişti. Prensesin kamuoyu önündeki etkinliklere katılımı zaman içinde kademeli olarak artarken, bu süreçte Prens William'ın hiçbir yurt dışı ziyaretine eşlik etmemişti.

Kate, Mayıs ayında ise erken çocukluk dönemi gelişimine odaklanan çalışmaları kapsamında tek başına iki günlük İtalya ziyareti gerçekleştirmişti. Bu ziyaret, 2024'ten bu yana yaptığı ilk kapsamlı yurt dışı programı olmuştu.


Antik Mısır'daki kedilerin yaşadığı korkunç şartlar ortaya çıktı

Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
TT

Antik Mısır'daki kedilerin yaşadığı korkunç şartlar ortaya çıktı

Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)
Mısırlı bir arkeoloji ekibinin Giza'daki Sakkara nekropolünde yaptığı yeni keşfin duyurulmasının ardından sergilenen kedi heykeli (AFP)

Antik Mısır'da evcil kediler, bu hayvanlara duyulan saygıya rağmen her zaman şımartılmıyordu. Hatta kafatası kalıntıları üzerinde yapılan yeni bir çalışma, bazılarının kötü koşullarda yaşadığını, yaralanma ve hastalıklardan muzdarip olabileceğini ortaya koydu.

Antik Mısır'da tanrıça Bast'la ilişkilendirilen kediler, ilahi gücün sembolleri ve dini ritüellerin katılımcıları olarak saygı görmenin yanı sıra ev halkının da parçasıydı

Ayrıca tarım, kemirgenleri çeken tahıl depolamaya bağlı olduğundan, kediler sıçan ve fareleri avlayarak gıda depolarını korumada da kilit rol oynuyordu.

Kedilere o kadar büyük bir saygı duyuluyordu ki bazı Yunan tarih kaynakları, Antik Mısır'da kedi öldüren kişilerin idam cezasına çarptırılmış olabileceğini öne sürüyor.

Ancak mumya kafatasları üzerinde yapılan yeni ve kapsamlı bir araştırmada Antik Mısır'daki kedilerin bir kısmının, daracık yerlerde hastalıklar ve yaralanmalarla boğuşarak zorlu bir hayat sürdüğü tespit edildi.

Araştırmacılar, bazı kedilerin muhtemelen karanlık uygulamaların yer aldığı kedi üretimi endüstrisinde ritüel amaçlarla yetiştirildiğini düşünüyor.

Çalışmada bilim insanları, Avusturya'nın Viyana kentindeki Doğa Tarihi Müzesi'nde daha önce gözden kaçmış bir kedi kafatası koleksiyonunu analiz etti. İyi korunmuş 131 kedi kafatasından oluşan bu koleksiyondaki kalıntılar 2 bin yıldan daha eskiydi.

Araştırmacılar, kafataslarını incelerken özellikle kedilerin yaşı, türü, yaraları ve hastalıklarına dair işaretler aradı.

Kedilerin neredeyse üçte ikisinin en az bir hastalığı olabileceğini saptadılar.

Bilim insanları, Journal of Archaeological Science'ta yayımlanan yeni çalışmada şöyle yazıyor: 

Kedigillerin yarısından fazlasında (yüzde 62) büyük ölçüde diş anomalilerinin yanı sıra iyileşmiş kırıklar, delik izleri ve muhtemelen bulaşıcı veya metabolik rahatsızlıklarla bağlantılı deformasyonlar gibi patolojiler gözlemlendi.

sxcdfvgt
22 kedi kafatasında diş taşı görüldü (Journal of Archaeological Science [2026])

131 kediden 23'ünde diş eti hastalığı belirtileri görülürken, 24'ünün de dişleri eksikti.

Bazı kedi kafataslarında ise bu hayvanların daha korkunç yaralar aldığına dair kanıtlar bulundu.

35 kedinin kafatası yüzeyinde oyuk izleri bulunurken, 19 kedinin göz çukurlarının tabanında enfeksiyonlar veya olası beslenme yetersizliğiyle örtüşen küçük delikler vardı.

Araştırmacılar, kafataslarındaki bazı delik izlerinin diğer kedilerin ısırıklarıyla bağlantılı olabileceğini söylüyor.

Daha küçük bir kedinin kafatasında, bir sazlık kedisinin köpek dişleriyle bıraktığı düşünülen izler vardı.

sdcfrgth
Bazı kedi kafataslarında delik izleri bulundu (Journal of Archaeological Science [2026])

Ayrıca başka kedilerde keskin bir metal aletin darbeleriyle uyumlu izler de görüldü, bu da yaralara insanların yol açtığına işaret ediyor. 

Araştırmacılar çalışmada, "Kafataslarındaki travmatik lezyonlara ilişkin gözlemlerimiz, ölümcül yaralanmaların yanı sıra şiddet içeren insan etkileşimlerinden sağ çıkan hayvan vakalarına dair kanıtlar da sunuyor" diye yazıyor.

"Bulgular, kedilerin kötü koşullarda yaşadığına, bulaşıcı hastalıkların yaygın olduğuna ve yüksek ihtimalle beslenme sıkıntısı yaşadıklarına işaret ediyor" diyen ekip, kedilerin muhtemelen "serbestçe dolaşmalarına izin verilmediği dar alanlarda, stresli bir ortamda yaşadığını" ekliyor.

Antik Mısır'da bazı kedilerin mumyalama hazırlığı kapsamında kafalarına darbe vurularak veya boyunları kırılarak kasten öldürüldüğü biliniyor.

Araştırmacılar, bazı kedilerin mumyalama için kasten üretildiğinden şüpheleniyor.

Bilim insanları, bu kedilerde hastalık ve yaralanmaların yaygın görülmesinin, daracık yerlerde bir arada tutuldukları sinyalini verdiğini belirtiyor.

Muhtemelen kedi üretimi endüstrisinde çalışan insanlar, ceza amacıyla ya da kediler arasındaki kavgaları ayırmaya çalışırken bu yaralanmalara sebep oldu.

Independent Türkçe