"Yere sağlam basan" yeni Marvel filmi gözünü yükseklere dikti

46 yaşındaki Amerikalı aktör Anthony Mackie, geçen yıl yaratık istilası temalı bilimkurgu filmi Elevation'da da rol almıştı (Walt Disney Studios Motion Pictures)
46 yaşındaki Amerikalı aktör Anthony Mackie, geçen yıl yaratık istilası temalı bilimkurgu filmi Elevation'da da rol almıştı (Walt Disney Studios Motion Pictures)
TT

"Yere sağlam basan" yeni Marvel filmi gözünü yükseklere dikti

46 yaşındaki Amerikalı aktör Anthony Mackie, geçen yıl yaratık istilası temalı bilimkurgu filmi Elevation'da da rol almıştı (Walt Disney Studios Motion Pictures)
46 yaşındaki Amerikalı aktör Anthony Mackie, geçen yıl yaratık istilası temalı bilimkurgu filmi Elevation'da da rol almıştı (Walt Disney Studios Motion Pictures)

Marvel'ın yeni macerası Kaptan Amerika: Cesur Yeni Dünya (Captain America: Brave New World), sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor.

180 milyon dolarlık bütçesiyle dikkat çeken macera, Disney+/Marvel dizisi The Falcon and the Winter Soldier'daki olaylardan sonra geçiyor.

Filmde, Anthony Mackie'nin canlandırdığı Sam Wilson, Steve Rogers'ın geride bıraktığı kalkanı devralarak Kaptan Amerika rolünü üstleniyor. 

Yapımın, çoklu evren temalarından uzak, 2014 yapımı Kaptan Amerika: Kış Askeri (Captain America: The Winter Soldier) gibi daha yere sağlam basan bir politik gerilim olması bekleniyor. 

Kış Askeri, ABD'de vizyona girdiği ilk üç günde 95 milyon dolar gişe hasılatı yapmıştı. Bu doğrultuda, yeni filmin ABD'de ilk üç günde 80 milyon dolar, 4 gündeyse 94 milyon dolar kazanması bekleniyor. 

Cesur Yeni Dünya'nın küresel çapta ise Çin dahil olmak üzere tüm bölgelerde toplam 190 milyon dolarlık bir başlangıç yapması öngörülüyor.

Deadline, "Peki filmin en büyük satış noktası ne?" diye sorduğu haberinde, cevabı yine kendisi veriyor:

Red Hulk'ın sahneye çıkışı ve Anthony Mackie'nin Kaptan Amerika rolünde sinema perdesindeki ilk başrolü.

Vizyon tarihi ertelenmişti

Cesur Yeni Dünya, yapım sürecinde bazı aksaklıklarla karşılaştı. Yönetmen koltuğunda The Cloverfield Paradox'la tanınan Julius Onah'nın  oturduğu filmin, 3 Mayıs 2024'te vizyona girmesi planlanıyordu. Ancak tarih önce 26 Temmuz 2025'e ertelendi, ardından tekrar revize edildi. 

Cesur Yeni Dünya, nihayet bu hafta izleyiciyle buluşmaya hazırlanıyor. Film, çarşamba günü ABD'nin yanı sıra Fransa, Kore ve İtalya gibi büyük pazarlarda vizyona girerken; perşembe günü Almanya, Brezilya, Avustralya ve Meksika'da izleyiciyle buluşacak. Cuma günüyse Birleşik Krallık, Çin, İspanya, Türkiye ve Japonya gibi önemli pazarlarda izleyiciyle buluşacak.

İlk eleştiriler: Beklentileri karşıladı mı?

Film, basına özel gösterimlerde izleyiciyle buluştu ve ilk tepkiler genel olarak ılımlı şekilde olumlu.

Washington Post'un eğlence yazarı Herb Scribner, Cesur Yeni Dünya için X'te şu yorumu yaptı:

Kesinlikle müthiş bir film. Hikayeye tamamen odaklanmış. Benim için tüm gereklilikleri yerine getirdi. Nihayet diğer Marvel Sinematik Evreni projeleriyle bağlantılı hissettiren bir yapım. Bolca uyum ve bütünlük içeriyor.

Ancak bazı eleştirmenler, filmin duygusal derinlik ve anlatım biçimi açısından bekleneni veremediğini öne sürdü. Film eleştirmeni Cris Parker şunları yazdı:

Duygusal ve anlatısal olarak beklediğim zirvelere ulaşamadı. Mackie'yi Kaptan Amerika olarak izlemeyi çok sevdim ve daha ciddi tonu takdir ettim ama film biraz boş geldi.

Benzer şekilde Emmanuel Noisette de şu yorumu yaptı:

Film yere sağlam basıyor, eğlenceli ve doğrudan konuya giriyor. Aksiyon sahneleri sağlam ve ufak tefek sürprizler var. Red Hulk harikaydı. Ama politik gerilim açısından daha fazlasını beklerdim. Filmin tanıtımında gereğinden fazla mı bilgi sunuldu, yoksa zaten sunulabilecek şeyler bundan mı ibaretti emin değilim. Genel olarak ortalama bir yapım.

Öte yandan, eğlence yazarı Chris Gallardo, Scribner'la benzer bir görüş paylaştı:

Anthony Mackie, Kaptan Amerika rolünü sonuna kadar hak ettiğini kanıtlıyor. Sam Wilson'a tamamen kendini vermiş ve Danny Ramirez'le kimyası harika! Harrison Ford'un Başkan Ross/Red Hulk rolündeki performansı etkileyici ve aksiyon sahneleri gerçekten çok iyi.

Filmde neler oluyor?

Kaptan Amerika: Cesur Yeni Dünya, Anthony Mackie'nin bir Marvel filmindeki ilk başrolü olma özelliğini taşıyor. Hikayede Sam Wilson'ın, ABD Başkanı Thaddeus "Thunderbolt" Ross'la arasındaki anlaşmazlıkları bir kenara bırakıp, bir suikast girişimine bağlı bir komplo teorisini ve küresel çapta adamantium madeni için verilen savaşı araştırması gerekiyor.

Filmin oyuncu kadrosunda Danny Ramirez, Giancarlo Esposito ve Shira Haas da yer alıyor.

Independent Türkçe, Deadline, Variety



Yavru kurdun midesi yünlü gergedanların yok oluşuna ışık tuttu

Kurtun midesinde bulunan yünlü gergedan dokusundan, hayvanın tüm genomu çıkarıldı (Love Dalén)
Kurtun midesinde bulunan yünlü gergedan dokusundan, hayvanın tüm genomu çıkarıldı (Love Dalén)
TT

Yavru kurdun midesi yünlü gergedanların yok oluşuna ışık tuttu

Kurtun midesinde bulunan yünlü gergedan dokusundan, hayvanın tüm genomu çıkarıldı (Love Dalén)
Kurtun midesinde bulunan yünlü gergedan dokusundan, hayvanın tüm genomu çıkarıldı (Love Dalén)

Bilim insanları binlerce yıl önce ölen bir yavru kurdun midesindeki yünlü gergedan kalıntılarını kullanarak türün neslinin tükenme hikayesine ışık tuttu.

Sibirya'daki Tubat köyünde 2011'de yapılan çalışmalarda donmuş bir kurdun midesinin yünlü gergedanla dolu olduğu bulunmuştu. 

Yavru hayvanın yaklaşık 14 bin 400 yıl önce bir toprak kayması sonucu yuvasının çökmesiyle öldüğü düşünülüyor. 

Soğuk koşullar hayvanın cesedinin son derece iyi bir şekilde korunmasını sağlarken, muhtemelen son yemeğini kısa süre önce yediği için midesindeki kalıntılar da varlığını sürdürdü.

Binlerce yıl önce ölen hayvan kalıntılarından elde edilen DNA, genellikle tam genomu çıkarmaya elverişli olmuyor. Ancak donmuş topraktan çıkarılan örnekler genetik veriyi daha iyi koruyor.

İsveç'teki Paleogenetik Merkezi'nden araştırmacılar, kurdun midesindeki kalıntılardan yünlü gergedanın genomunu elde ederek yaklaşık 14 bin yıl önce soyu tükenen bu türün son birkaç yüzyılı hakkında bilgi edindi. Başka bir hayvanın midesindeki bir Buzul Çağı hayvanının tüm genomu ilk kez dizilendi.

sdfrgt
Yavru kurt, donmuş toprak sayesinde son derece iyi korundu (Mietje Germonpré)

Bilim insanları bir tür yok olmadan hemen önce yaşamış hayvanların genomuna ulaşmanın da zorlu bir iş olduğunu söylüyor. Ancak bu veri, nesillerinin neden tükendiği hakkında önemli bilgiler sunabilir.

Bir türün yok oluş süreci uzun bir zamana yayılırsa çiftleşilebilecek hayvan sayısı da zamanla azalır. Bu durum akrabaların birbiriyle çiftleşmesine ve genetik çeşitliliğin azalmasına yol açar.

Bulguları hakemli dergi Genome Biology and Evolution'da dün (14 Ocak Çarşamba) yayımlanan çalışmada bütün genomu elde edilen yünlü gergedanın genetik verisi, biri 18 bin 500 ve diğeri de 48 bin 500 yıl önce ölmüş diğer iki yünlü gergedanla karşılaştırıldı.

Araştırmacılar türün yok olmasından önce genetik açıdan istikrarını kaybettiğine dair kanıt bulamadı.

Çalışmanın yazarlarından Edana Lord şöyle diyor: 

Analizlerimiz, yünlü gergedanların yok olmasından önceki onbinlerce yıl boyunca akrabalarıyla çiftleşme seviyelerinde hiçbir değişiklik olmadığını, şaşırtıcı derecede istikrarlı bir genetik model sergilediğini gösterdi.

Bulgular, yünlü gergedanların nispeten hızlı bir şekilde, 300-400 yılda yok olduğuna işaret ediyor.

Araştırmacılar bu nedenle hayvanların, insanların avlamasından ziyade çevresel koşullar sonucu yok olduğunu düşünüyor.

Makalenin bir diğer yazarı Love Dalén, "Sonuçlarımız, Sibirya'nın kuzeydoğusuna ilk insanların gelmesinden sonra yünlü gergedanların 15 bin yıl boyunca sürdürülebilir bir nüfusa sahip olduğunu gösteriyor" diyerek ekliyor: 

Bu da neslinin tükenmesine insan avcılığının değil, iklimin ısınmasının yol açtığına işaret ediyor.

Independent Türkçe, Guardian, Science Alert, Genome Biology and Evolution


Beyindeki Alzheimer proteinleri ses terapisiyle temizlendi

12 Mayıs 2023'te, Singapur'daki Apex Harmony Lodge'da demans hastası olan sakinler sessiz disko etkinliğinde (AFP)
12 Mayıs 2023'te, Singapur'daki Apex Harmony Lodge'da demans hastası olan sakinler sessiz disko etkinliğinde (AFP)
TT

Beyindeki Alzheimer proteinleri ses terapisiyle temizlendi

12 Mayıs 2023'te, Singapur'daki Apex Harmony Lodge'da demans hastası olan sakinler sessiz disko etkinliğinde (AFP)
12 Mayıs 2023'te, Singapur'daki Apex Harmony Lodge'da demans hastası olan sakinler sessiz disko etkinliğinde (AFP)

Bilim insanları, beynin belirli bir frekansta invaziv olmayan bir şekilde sesle uyarılmasının, Alzheimer hastalığıyla bağlantılı toksik proteinleri temizleyebileceğini gösterdi. Bu da düşük maliyetli bir tedaviye önayak olabilir.

Alzheimer hastalığının hafıza kaybıyla dil ve düşünme sorunları da dahil belirtileri, beyinde amiloid adı verilen anormal proteinlerin yüksek seviyeleriyle bağlantılı. Bu proteinler hücrelerin etrafında plak oluşturuyor.

Bu proteinler beyinde kademeli olarak birikerek sinaps diye bilinen sinir hücreleri arasındaki bağlantıları öldürebilir, sonunda nöronları boğarak beyin dokusunun ölümüne neden olabilir.

Mevcut tedaviler bazı semptomları iyileştirse de bu zayıflatıcı durum için uzun vadeli bir tedavi yok.

Şimdiyse ilk kez, bilim insanları 40 Hz'lik işitsel uyarımın, yaşlı rhesus maymunlarının beynindeki amiloid protein seviyelerini önemli ölçüde değiştirebileceğini ve bu etkinin 5 haftadan fazla sürdüğünü gösterdi.

Bulgular, 40 Hz uyarımının Alzheimer hastaları için invaziv olmayan bir fizik tedaviye dönüştürülebileceğine işaret ediyor.

thyuı8
Yaşlı maymunlarda 40 Hz işitsel uyarımının illüstrasyonu (KIZ)

Çalışmada, Çin Bilimler Akademisi'nden araştırmacılar, 26 ila 31 yaşındaki 9 rhesus makak maymununda işitsel uyarım tekniğini test etti.

Maymunların beyinlerinde yaygın spontan amiloid-β (Aβ) protein kümeleri gelişmişti. Bu da insan Alzheimer hastalığının patolojik özelliğini bilfiil taklit ederek onları ideal bir hayvan araştırma modeli haline getiriyordu.

Çalışmadaki bir grup maymun, 7 gün boyunca günde 1 saat 40 Hz işitsel uyarım aldı.

Araştırmacılar, ses uyarımından sonra maymunların beyin-omurilik sıvısındaki (BOS) temel amiloid proteinlerinin seviyelerinin başlangıç ​​seviyelerinin üç katına çıktığını buldular.

PNAS adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada, "7 günlük uyarım, BOS'taki Aβ'da yüzde 200'den fazla hızlı bir artışa neden oldu" diye yazdılar.

Bilim insanları, sonuçların farelerden elde edilen önceki bulgularla da tutarlı olduğunu ve 40 Hz ses uyarımının, Alzheimer'la ilişkili toksik amiloid proteinlerinin beyinden beyin-omurilik sıvısına taşınarak temizlenmesini kolaylaştırdığını öne sürüyor.

Bilim insanları, uyarım sona erdikten 5 hafta sonra bile omurilik sıvısındaki amiloid protein seviyelerinin yüksek kaldığını ve tedavinin uzun vadeli ve sürdürülebilir bir etkisinin olduğunu buldu.

Araştırmacılar, erken evre Alzheimer hastalığını yavaşlatmak için kullanılan mevcut antikor tedavilerine kıyasla, ses uyarımının invaziv olmayan, düşük maliyetli bir fiziksel müdahale olarak geliştirilebileceğini söylüyor.

Araştırmacılar, "Bu çalışma, 40 Hz işitsel uyarımın beyindeki Aβ metabolizmasını sürdürülebilir bir şekilde düzenleyebileceğine dair ilk primat kanıtını sunarak, invaziv olmayan bir Alzheimer tedavi yöntemi olarak potansiyelini destekliyor" diye yazdı.

Independent Türkçe


T-rex'lerin sanılandan çok daha yavaş büyüdüğü ortaya çıktı

Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)
Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)
TT

T-rex'lerin sanılandan çok daha yavaş büyüdüğü ortaya çıktı

Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)
Yetişkin T-rex'lerin kilosu 8 tona varıyordu (Wikimedia Commons)

T-rex'lerin sanılandan çok daha yavaş büyüdüğü ve nihai boyutlarına yaklaşık 40 yılda ulaştığı tespit edildi.

Dinozor kemiklerinin tıpkı ağaçlar gibi büyüme halkaları var. Ancak bunları okumak her zaman çok kolay olmayabiliyor.

Ayrıca T-rex kemikleri çoğu zaman yalnızca 10 ila 20 yıla ait büyüme izlerini koruduğu için gelişim sürecini çözmek zorlaşıyor.

Daha önce yapılan çalışmalarda bu meşhur türün üyelerinin 25 yaşında büyümeyi bıraktığı öne sürülmüştü. 

Ancak Oklahoma Eyalet Üniversitesi'nden Holly Woodward ve ekibinin yeni tekniklerle yaptığı analizler, önceki hesaplamaların yanlış olabileceğini gösterdi.

Bilim insanları yavrulardan devasa boyutlardaki yetişkinlere kadar 17 Tyrannosaurus örneğini inceledi. 

Araştırmacılar yeni analizde, gelişmiş istatistiksel algoritmalar kullandı ve önceki çalışmalarda gözden kaçan gizli büyüme halkalarını gösteren özel bir ışık altında kemikleri inceledi. 

Bulguları hakemli dergi PeerJ'de dün (14 Ocak Çarşamba) yayımlanan çalışmaya göre T-rex, 40 yıl boyunca büyümeye devam ediyor ve bu süreç son yıllarda yavaşlıyordu. 

Woodward "Bu, Tyrannosaurus rex için şimdiye kadar derlenmiş en büyük veri seti" diyerek ekliyor:

Fosilleşmiş kemiklerde korunan büyüme halkalarını incelemek, hayvanların büyüme öykülerini yıl yıl takip etmemizi sağladı.

Yeni istatistiksel analizi yürüten Nathan Myhrvold da şu ifadeleri kullanıyor:

Farklı örneklerden elde edilen büyüme kayıtlarını bir araya getiren yeni bir istatistiksel yaklaşım geliştirdik. Bu yaklaşım, T-rex'in tüm yaşam aşamalarındaki büyüme eğrisini, önceki çalışmalardan daha ayrıntılı bir şekilde tahmin etmemizi sağladı.

Bilim insanları veri setindeki iki dinozorun diğerleriyle aynı büyüme eğrisine sahip olmadığını da saptadı. Bunun nedeni henüz bilinmiyor ancak bu iki örneğin başka bir türe ait olabileceği düşünülüyor.

Kısa süre önce yapılan bir çalışmada da bu iki dinozorun aslında yavru T-rex'ler değil, Nanotyrannus adlı başka bir cinsin yetişkin üyeleri olduğu sonucuna varılmıştı. 

T-rex'lerin hızla yetişkinliğe ulaşmadan yavaş ve istikrarlı bir büyüme sergilemesi, yaşamları boyunca farklı roller üstlendikleri anlamına gelebilir.

Makalenin bir diğer yazarı Jack Horner "40 yıllık bir büyüme evresi, genç T-rex'lerin çevrelerinde çeşitli ekolojik roller üstlenmesine olanak sağlamış olabilir" diyerek ekliyor:

Bu, süper avcılar olarak Kretase Dönemi'nin sonuna hükmetmelerini sağlayan faktörlerden biri olabilir.

Independent Türkçe, IFLScience, Phys.org, PeerJ