"Yere sağlam basan" yeni Marvel filmi gözünü yükseklere dikti

46 yaşındaki Amerikalı aktör Anthony Mackie, geçen yıl yaratık istilası temalı bilimkurgu filmi Elevation'da da rol almıştı (Walt Disney Studios Motion Pictures)
46 yaşındaki Amerikalı aktör Anthony Mackie, geçen yıl yaratık istilası temalı bilimkurgu filmi Elevation'da da rol almıştı (Walt Disney Studios Motion Pictures)
TT

"Yere sağlam basan" yeni Marvel filmi gözünü yükseklere dikti

46 yaşındaki Amerikalı aktör Anthony Mackie, geçen yıl yaratık istilası temalı bilimkurgu filmi Elevation'da da rol almıştı (Walt Disney Studios Motion Pictures)
46 yaşındaki Amerikalı aktör Anthony Mackie, geçen yıl yaratık istilası temalı bilimkurgu filmi Elevation'da da rol almıştı (Walt Disney Studios Motion Pictures)

Marvel'ın yeni macerası Kaptan Amerika: Cesur Yeni Dünya (Captain America: Brave New World), sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor.

180 milyon dolarlık bütçesiyle dikkat çeken macera, Disney+/Marvel dizisi The Falcon and the Winter Soldier'daki olaylardan sonra geçiyor.

Filmde, Anthony Mackie'nin canlandırdığı Sam Wilson, Steve Rogers'ın geride bıraktığı kalkanı devralarak Kaptan Amerika rolünü üstleniyor. 

Yapımın, çoklu evren temalarından uzak, 2014 yapımı Kaptan Amerika: Kış Askeri (Captain America: The Winter Soldier) gibi daha yere sağlam basan bir politik gerilim olması bekleniyor. 

Kış Askeri, ABD'de vizyona girdiği ilk üç günde 95 milyon dolar gişe hasılatı yapmıştı. Bu doğrultuda, yeni filmin ABD'de ilk üç günde 80 milyon dolar, 4 gündeyse 94 milyon dolar kazanması bekleniyor. 

Cesur Yeni Dünya'nın küresel çapta ise Çin dahil olmak üzere tüm bölgelerde toplam 190 milyon dolarlık bir başlangıç yapması öngörülüyor.

Deadline, "Peki filmin en büyük satış noktası ne?" diye sorduğu haberinde, cevabı yine kendisi veriyor:

Red Hulk'ın sahneye çıkışı ve Anthony Mackie'nin Kaptan Amerika rolünde sinema perdesindeki ilk başrolü.

Vizyon tarihi ertelenmişti

Cesur Yeni Dünya, yapım sürecinde bazı aksaklıklarla karşılaştı. Yönetmen koltuğunda The Cloverfield Paradox'la tanınan Julius Onah'nın  oturduğu filmin, 3 Mayıs 2024'te vizyona girmesi planlanıyordu. Ancak tarih önce 26 Temmuz 2025'e ertelendi, ardından tekrar revize edildi. 

Cesur Yeni Dünya, nihayet bu hafta izleyiciyle buluşmaya hazırlanıyor. Film, çarşamba günü ABD'nin yanı sıra Fransa, Kore ve İtalya gibi büyük pazarlarda vizyona girerken; perşembe günü Almanya, Brezilya, Avustralya ve Meksika'da izleyiciyle buluşacak. Cuma günüyse Birleşik Krallık, Çin, İspanya, Türkiye ve Japonya gibi önemli pazarlarda izleyiciyle buluşacak.

İlk eleştiriler: Beklentileri karşıladı mı?

Film, basına özel gösterimlerde izleyiciyle buluştu ve ilk tepkiler genel olarak ılımlı şekilde olumlu.

Washington Post'un eğlence yazarı Herb Scribner, Cesur Yeni Dünya için X'te şu yorumu yaptı:

Kesinlikle müthiş bir film. Hikayeye tamamen odaklanmış. Benim için tüm gereklilikleri yerine getirdi. Nihayet diğer Marvel Sinematik Evreni projeleriyle bağlantılı hissettiren bir yapım. Bolca uyum ve bütünlük içeriyor.

Ancak bazı eleştirmenler, filmin duygusal derinlik ve anlatım biçimi açısından bekleneni veremediğini öne sürdü. Film eleştirmeni Cris Parker şunları yazdı:

Duygusal ve anlatısal olarak beklediğim zirvelere ulaşamadı. Mackie'yi Kaptan Amerika olarak izlemeyi çok sevdim ve daha ciddi tonu takdir ettim ama film biraz boş geldi.

Benzer şekilde Emmanuel Noisette de şu yorumu yaptı:

Film yere sağlam basıyor, eğlenceli ve doğrudan konuya giriyor. Aksiyon sahneleri sağlam ve ufak tefek sürprizler var. Red Hulk harikaydı. Ama politik gerilim açısından daha fazlasını beklerdim. Filmin tanıtımında gereğinden fazla mı bilgi sunuldu, yoksa zaten sunulabilecek şeyler bundan mı ibaretti emin değilim. Genel olarak ortalama bir yapım.

Öte yandan, eğlence yazarı Chris Gallardo, Scribner'la benzer bir görüş paylaştı:

Anthony Mackie, Kaptan Amerika rolünü sonuna kadar hak ettiğini kanıtlıyor. Sam Wilson'a tamamen kendini vermiş ve Danny Ramirez'le kimyası harika! Harrison Ford'un Başkan Ross/Red Hulk rolündeki performansı etkileyici ve aksiyon sahneleri gerçekten çok iyi.

Filmde neler oluyor?

Kaptan Amerika: Cesur Yeni Dünya, Anthony Mackie'nin bir Marvel filmindeki ilk başrolü olma özelliğini taşıyor. Hikayede Sam Wilson'ın, ABD Başkanı Thaddeus "Thunderbolt" Ross'la arasındaki anlaşmazlıkları bir kenara bırakıp, bir suikast girişimine bağlı bir komplo teorisini ve küresel çapta adamantium madeni için verilen savaşı araştırması gerekiyor.

Filmin oyuncu kadrosunda Danny Ramirez, Giancarlo Esposito ve Shira Haas da yer alıyor.

Independent Türkçe, Deadline, Variety



Bilim insanları diş kaybıyla hafıza gerilemesi arasındaki ilişkiye ışık tuttu

Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)
Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)
TT

Bilim insanları diş kaybıyla hafıza gerilemesi arasındaki ilişkiye ışık tuttu

Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)
Diş ve beyin arasındaki sinyallerin bozulması hafızayı etkiliyor olabilir (Unsplash)

Bilim insanları, diş kaybının beslenmeden bağımsız olarak hafızayı olumsuz etkileyebileceğini buldu.

Ağız sağlığı ve bilişsel beceriler arasındaki ilişki uzun zamandır incelenen bir konu. Ancak araştırmacılar bu bağlantının arkasındaki mekanizmayı tam olarak bilmiyordu.

Hiroşima Üniversitesi'nden Rie Hatakeyama "Diş kaybı yaşlanan popülasyonlarda yaygın görülse de bunun doğrudan nörolojik etkisi belirsizliğini koruyordu" diyor.

Hatakeyama ve ekibi bu nedenle, tek başına diş kaybının etkilerini anlamak üzere bir çalışma yürüttü.

Bulguları hakemli dergi Archives of Oral Biology'de yayımlanan çalışmada yaşlı farelerden oluşan grubun yarısının üst azı dişleri çekildi.

Ardından her gruptaki farelerin yarısı normal, diğer yarısı düşük proteinli diyetle beslendi.

6 ayın ardından fareler davranış testlerine tabi tutuldu ve beyin dokuları analiz edildi. 

Davranış testindeki sonuçlara göre dişleri çekilen fareler hafıza görevlerinde daha kötü performans gösterdi. 

Dahası, dişlerini kaybeden farelerin hafıza gerilemesi, aynı şekilde beslendikleri kontrol gruplarına kıyasla çok daha kötüydü.

 Beyin dokusu analizleri de davranış deneyinin bulgularını destekledi.

Diş kaybı, hipokampusun hafıza oluşumu ve depolanması için hayati önem taşıyan bölgelerinde iltihaplanmaya ve hücre ölümüne neden oldu.

Buna karşılık düşük proteinli diyetin etkileri, örüntü tamamlamada rol oynayan bölgeyle sınırlı kaldı.

Bilim insanları sonuçlara dayanarak bilişsel gerilemenin protein alımından değil, diş kaybından kaynaklandığını belirtiyor.

Olası açıklamalardan biri, dişlerin trigeminal sinir yoluyla beyne bağlanmasına dikkat çekiyor. Çiğneme eylemi bu sinir aracılığıyla, dikkat, öğrenme ve hafızayı yöneten beyin bölgelerine bilgi gönderiyor. 

Diş kaybı da farelerde bu sinyalleri bozarak beyin aktivitesini etkiliyor olabilir.

Bulgular henüz insanlarda doğrulanmadığı için diş kaybının demansla ilişkisi hakkında kesin bir şey söylemek mümkün değil.

Ancak araştırmacılar yine de kişinin dişlerine iyi bakmasının, yaşlandığında daha iyi bir bilişsel sağlığa sahip olmasına yardım edebileceğini söylüyor.

Hatakeyama şu ifadeleri kullanıyor: 

Nihai hedefimiz, protetik diş tedavisi yoluyla çiğneme yeteneğinin korunmasının veya geri kazanılmasının, yaşlılarda bilişsel gerilemeyi önlemeye veya geciktirmeye yardımcı olabileceğini insanlarda kanıtlamak.

Independent Türkçe, Study Finds, MedicalXpress, Archives of Oral Biology


Binlerce yıllık bulgular, insanların kurtlarla ilişkisine ışık tuttu

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash
TT

Binlerce yıllık bulgular, insanların kurtlarla ilişkisine ışık tuttu

Fotoğraf: Unsplash
Fotoğraf: Unsplash

Yeni bir araştırmaya göre bir Baltık adasında bulunan tarih öncesi kurt kalıntıları, köpeklerin tamamen ortaya çıkmasından binlerce yıl önce insanların kurtlara bakım sağladığına işaret ediyor.

Arkeologlar 3 bin ila 5 bin yıl öncesine ait kalıntıları, İsveç'in Stora Karlsö adasındaki Stora Förvar mağarasında buldu. Stockholm Üniversitesi'nden araştırmacılar mağaranın, Taş ve Bronz Devri'nde fok avcıları ve balıkçılar tarafından yoğun bir şekilde kullanıldığına dair izler taşıdığını söylüyor.

Sadece 2,5 kilometrekare büyüklüğündeki adada yerli kara memelilerin yaşadığına dair hiçbir kanıt yok. Araştırmacılar bu izolasyon nedeniyle kurtların büyük olasılıkla gemilerle, insanlar tarafından adaya götürüldüğünü düşünüyor.

Diğer evcil hayvanlardan önce ortaya çıkan köpekler ilk kez Kaba Taş Devri'nde kurtlardan türedi. Ancak evcilleştirmenin nerede ve kaç sefer gerçekleştiği belirsizliğini korumaya devam ediyor.

Önde gelen teorilerden biri, kurtların yavaş yavaş insanların yakınında yaşamaya adapte olduğunu öne sürerken, bir diğeriyse insanların kurt yavrularını çok erken yaşlardan itibaren elleriyle beslediğini savunuyor. Evcilleştirmenin en erken aşamalarına ait köpek kalıntıları henüz tespit edilemedi.

İsveç adasında kurtlarla insanların birlikte yaşadığını gösteren yeni kanıtlar, bu hayvanların tarih öncesi dönemde evcilleştirilmiş olabileceğine işaret ediyor.

Mağarada bulunan iki kemiğin DNA analizi, hayvanların köpek değil kurt olduğunu doğrularken, bazı özellikleri de bu kurtların insanlarla yakın temas kurduğunu gösteriyor.

Kurtlardan biri, muhtemelen avlanmasını zorlaştıracak bir uzuv yaralanmasıyla hayatta kalmış gibi görünüyor ve bu durum kendisiyle ilgilenildiği sinyalini veriyor.

Hakemli dergi PNAS'te yayımlanan çalışmanın yazarlarından, Aberdeen Üniversitesi'nden Linus Girdland-Flink, "Bu kurtların ücra bir adada keşfedilmesi hiç beklenmeyen bir durum" diyor.

Bu kurtlar yalnızca diğer Avrasya kurtlarından ayırt edilemeyen bir soya sahip olmakla kalmıyor, aynı zamanda yalnızca tekneyle ulaşılabilen bir yerde insanlarla birlikte yaşıyor, onların yiyeceklerini yiyor gibi görünüyorlar.

Görsel kaldırıldı.
İsveç'in Stora Karlsö adasındaki Stora Förvar mağarasının manzarası (Stockholm Üniversitesi)

Fosillere dayanarak kurtların evcilleştirilip evcilleştirilmediği, esaret altında tutulup tutulmadığı veya başka bir şekilde idare edilip edilmediği belirlenemese de bulgular, insanlarla kurtlar arasındaki ilişkinin bir zamanlar sanılandan çok daha çeşitli olduğunu gösteriyor.

Bilim insanları mağaradaki insanlarla kurtlar arasındaki etkileşimlerin yakın bir işbirliği içerdiğini ve erken dönem evcilleştirme deneylerinin doğrudan modern köpekleri ortaya çıkarmadığını ima ettiğini söylüyor.

Doğu Anglia Üniversitesi'nden çalışmanın bir diğer yazarı Anders Bergström şöyle diyor:

Bu kurtların doğal nedenlerle düşük genetik çeşitliliğe sahip olduğu ihtimalini eleyemeyiz ancak bu durum, insanların kurtlarla daha önce düşünmediğimiz şekillerde etkileşime girdiğini ve onları idare ettiğini gösteriyor.

Francis Crick Enstitüsü'nden makalenin ortak yazarı Pontus Skoglund da "Bu, belirli ortamlarda insanların yerleşim yerlerinde kurtları tutabildiği ve bunun yararını gördüğü olasılığını ortaya koyan düşündürücü bir vaka" ifadelerini kullanıyor.

Independent Türkçe


Ünlü oyuncu sevilen komedide yıllar sonra kamera karşısında

45 yaşındaki Jason Segel (sağda), Shrinking'de Indiana Jones efsanesi Harrison Ford'la (solda) birlikte rol almaktan duyduğu mutluluğu her fırsatta dile getiriyor (Apple TV)
45 yaşındaki Jason Segel (sağda), Shrinking'de Indiana Jones efsanesi Harrison Ford'la (solda) birlikte rol almaktan duyduğu mutluluğu her fırsatta dile getiriyor (Apple TV)
TT

Ünlü oyuncu sevilen komedide yıllar sonra kamera karşısında

45 yaşındaki Jason Segel (sağda), Shrinking'de Indiana Jones efsanesi Harrison Ford'la (solda) birlikte rol almaktan duyduğu mutluluğu her fırsatta dile getiriyor (Apple TV)
45 yaşındaki Jason Segel (sağda), Shrinking'de Indiana Jones efsanesi Harrison Ford'la (solda) birlikte rol almaktan duyduğu mutluluğu her fırsatta dile getiriyor (Apple TV)

Michael J. Fox, Shrinking'le yıllar sonra yeniden kamera karşısına geçti.

Apple TV, Jason Segel ve Harrison Ford'un başrollerini paylaştığı Shrinking'in üçüncü sezon fragmanını yayımladı. Tanıtımda Fox, bir bekleme salonunda Ford'un hayat verdiği Dr. Paul Rhoades'la karşılaşıyor.

Fox, Paul'a "Ne için geldin?" diye soruyor. Paul da "Parkinson. Ya sen?" diye yanıt verince Fox şaka yapıyor: 

Sadece saç kestirmeye.

Ardından ikili kahkahalara boğuluyor.

Paul, ilk sezondan beri Parkinson hastası. Ancak hastalığıyla yüzleşmesi gerektiğini anlayana kadar bunu saklamaya çalışmıştı.

Dizi, Fox'un 2020'de emekli olmasından bu yana canlı çekim bir yapımda kamera önündeki ilk görünümü. 

Fox, 2024'te Entertainment Tonight'a yaptığı açıklamada, "Bana bir rol teklif edilirse ve bunu yapıp iyi vakit geçirirsem, harika. Kendi gerçekliğimi, zorluklarımı içine katabileceğim bir şey çıkarsa ve bunu nasıl yapacağımı çözebilirsem oyunculuğu yaparım" demişti.

Fox, Disney'in geçen ay gösterime giren rekortmen animasyon filmi Zootropolis 2'de (Zootopia 2) ise seslendirme yapmıştı.

Geleceğe Dönüş (Back to the Future) yıldızının, Apple TV'nin komedi ve dram türlerini harmanlayan dizisine konuk olacağı mayısta duyurulmuştu.

Shrinking, Segel'ın canlandırdığı yas içindeki terapist Jimmy'yi takip ediyor. Jimmy, danışanlarına aklından geçenleri olduğu gibi söyleyerek ve mesleki etik kuralları görmezden gelerek sınırları aşmaya başlıyor. Bunun sonucunda hem başkalarının hem de kendi hayatında değişimlere yol açıyor.

Shrinking'in üçüncü sezonu, ilk bölümüyle 28 Ocak'ta Apple TV'de başlayacak. Dizi, 8 Nisan 2026'ya kadar haftalık bölümlerle sürecek.

Independent Türkçe, Entertainment Weekly, Hollywood Reporter, Entertainment Tonight