Çin yapımı animasyon 4 haftada tarih yazdı

Eleştirmenlerin de beğenisini kazanan 80 milyon dolar bütçeli Ne Zha 2, yönetmen Yu Yang imzasını taşıyor (Beijing Enlight Pictures)
Eleştirmenlerin de beğenisini kazanan 80 milyon dolar bütçeli Ne Zha 2, yönetmen Yu Yang imzasını taşıyor (Beijing Enlight Pictures)
TT

Çin yapımı animasyon 4 haftada tarih yazdı

Eleştirmenlerin de beğenisini kazanan 80 milyon dolar bütçeli Ne Zha 2, yönetmen Yu Yang imzasını taşıyor (Beijing Enlight Pictures)
Eleştirmenlerin de beğenisini kazanan 80 milyon dolar bütçeli Ne Zha 2, yönetmen Yu Yang imzasını taşıyor (Beijing Enlight Pictures)

Bu yılın en büyük gişe rekortmeni ne Marvel, ne Pixar ne de James Cameron'dan geldi. Dünyanın dört bir yanındaki sinemaseverler bu gişe canavarını henüz tanımıyor bile. Çünkü film neredeyse hiçbir ülkede gösterime girmedi.

Çin yapımı animasyon filmi Ne Zha 2, büyük bir gişe başarısı yakalayarak 4 hafta içinde 1,9 milyar dolar kazandı. Üstelik dünyanın en büyük sinema pazarından neredeyse hiç destek almadan... 

Film, tek bir bölgede en çok hasılat yapan yapım unvanını da ele geçirdi. Daha önce bu rekor, 2015'te Kuzey Amerika'da 936,7 milyon dolar kazanan Star Wars: Güç Uyanıyor'a (Star Wars: The Force Awakens) aitti. Ne Zha 2, bu rekoru yalnızca 11 günde kırarken Güç Uyanıyor için bu süreç 165 gün sürmüştü.

Üstelik rekorlar bununla da sınırlı değil: Ne Zha 2, 2024'te 1,66 milyar dolar hasılat yapan Ters Yüz 2'yi geride bırakarak tüm zamanların en çok kazanan animasyon filmi oldu. Çok yakında da 2 milyar dolar barajını aşan ilk animasyon olacak. 

Tüm bu başarılar, Çin'de büyük bir gurur kaynağı haline geldi, üstelik ABD Başkanı Donald Trump'ın ülkeye yeni gümrük tarifeleri getirdiği bir dönemde...

"Turnusol kağıdına dönüştü"

Güney Kaliforniya Üniversitesi'nde siyaset bilimi ve uluslararası ilişkiler profesörü Stanley Rosen, "Ne Zha 2, artık gişe rekorları konusunda Hollywood yapımlarıyla rekabet ettiğine göre, filmi desteklemek ve tanıtmak bir nevi ulusal görev haline geldi" diyerek ekliyor: 

Bu film, vatansever olup olmadığınızı gösteren bir turnusol kağıdına dönüştü.

Harika eleştiriler alması, Çin Yeni Yılı tatiline denk gelmesi ve yükselen bir milliyetçilik dalgasından beslenmesi sayesinde, Ne Zha 2'nin toplam gişesinin 2,09 milyar dolara ulaşması bekleniyor. 

Titanik'in hemen arkasında

Çin'in bilet satış ajansı Maoyan'a göre, bu rakam filmi tüm zamanların en çok hasılat yapan 5. yapımı haline getirecek. Animasyon, 2,26 milyar dolar kazanan Titanik'in (Titanic'in) hemen arkasında ve 2,07 milyar dolar hasılatlı Güç Uyanıyor'un önünde yer alacak. 

Ancak Ne Zha 2, bu gişe devlerinden farklı olarak, başarısını tamamen Çin pazarına borçlu. Film, Kuzey Amerika'da yalnızca 800 sinemada gösterilerek yaklaşık 15 milyon dolar hasılat elde etti. Bu rakam, Çin yapımı bir film için etkileyici olsa da küresel gişeye önemli bir katkı sağlamıyor.

"Pazar payının yüzde 70'inden fazlasını ele geçirdi"

Maoyan Entertainment piyasa analisti Lai Li, "Çin Yeni Yılı tatili sona erdikten sonra bile Ne Zha 2, hafta içleri minimum düşüş göstererek olağanüstü bir momentum sergilemeye devam etti" diyor ve ekliyor:

Filmin zirve yaptığı dönemde pazar payının yüzde 70'inden fazlasını ele geçirdiğini gördük. Biz de bu sıradışı gişe trendini yakından takip ederek anlık tahminlerimizi güncelliyoruz.

Şeytani güçlere sahip asi bir çocuğun maceralarını anlatan Ne Zha 2, 2019'da gösterime giren ve dünya çapında 726 milyon dolar kazanan Ne Zha'nın devam filmi. 

"Herkes bu filmden bahsediyor"

İlk macera yaz aylarında vizyona girerken, devam filmi Çin Yeni Yılı tatilinde seyirciyle buluştu. İki hafta süren bu tatilde okullar ve iş yerleri kapalı olduğundan, sinemaseverler salonlara gitmek için bolca zaman buldu.

Aynı gün vizyona giren Barbie ve Oppenheimer'ın, 2023 boyunca manşetlere taşınmasıyla ortaya çıkan Barbenheimer fenomenini hatırlatan Rosen, "Bu tür olaylar kendi ivmelerini yaratıyor" diyerek sözlerini şöyle sürdürdü: 

Herkes bu filmden bahsediyor ve konuşmalara dahil olabilmek için mutlaka izlemek, hatta bazen birden fazla kez izlemek gerekiyor.

Terminatör benzetmesi

Ne Zha 2'nin baş yapımcıları Christopher Chen ve Alina Yan Qiu ise filmin başarısını James Cameron'ın Terminatör (Terminator) serisine benzetiyor. 

1984'te gösterime giren ilk film, 78 milyon dolar gibi mütevazı bir hasılat elde etmişti. Ancak 1991'de vizyona giren devam filmi Terminatör 2: Kıyamet Günü (Terminator 2: Judgment Day) çığır açan teknolojik gelişmelerin de katkısıyla 520 milyon dolar kazanarak gişe rekorları kırmıştı.

Chen ve Qui, "Batılı izleyiciler bile animasyonun kalitesini görünce şoke olur" diyor: 

Bilgisayarda üretilen animasyonda 5 yıl içinde kaydedilen ilerlemeler sayesinde, her iki Ne Zha filmi arasında kalite açısından önemli bir sıçrama var.

2019 yapımı Ne Zha'nın devam filmi olan fantastik macera, ana karakter Ne Zha ve arkadaşı Ao Bing'in aynı bedeni paylaşmak zorunda kalmasını ve Kutsal Lotus'u geri getirmek için verdikleri mücadeleyi konu alıyor. 
Independent Türkçe, Variety, Macaonews



Epifiz bezinin kökeni eski omurgalının ikinci göz çifti olabilir

Myllokunmingia gözleri sayesinde avcılardan kaçma şansını artırıyordu (Xiangtong Lei/Sihang Zhang)
Myllokunmingia gözleri sayesinde avcılardan kaçma şansını artırıyordu (Xiangtong Lei/Sihang Zhang)
TT

Epifiz bezinin kökeni eski omurgalının ikinci göz çifti olabilir

Myllokunmingia gözleri sayesinde avcılardan kaçma şansını artırıyordu (Xiangtong Lei/Sihang Zhang)
Myllokunmingia gözleri sayesinde avcılardan kaçma şansını artırıyordu (Xiangtong Lei/Sihang Zhang)

Bilinen en eski omurgalının 4 gözü olduğu tespit edildi. 

Örümceklerin 8, arıların 5, kutu denizanalarının ise 24 gözü var. Ancak bu istisnaların dışında yeryüzündeki çoğu hayvan sadece iki göze sahip.

Öte yandan bilim insanları, omurgalıların zaman içinde diğer gözlerini kaybederek bugünkü görünümüne ulaştığını söylüyor.

518 milyon yıl önce yaşayan Myllokunmingia, dünyanın bilinen en eski omurgalısı. İlk omurgalıların yanı sıra pek çok omurgasız türün de ortaya çıktığı Kambriyen Dönemi'nde yaşayan bu deniz canlıları, bugünkü Çin'in yakınlarındaki sularda dolaşıyordu.

Çin ve Birleşik Krallık'tan araştırmacılar, Çin'in güneyindeki Chengjiang formasyonunda keşfedilen 10 ayrı Myllokunmingia fosilini analiz etti. Bunların 6'sı Haikouichthys ercaicunensis türüne aitken, diğerleri kesin olarak tanımlanamadı.

Göz gibi yumuşak vücut parçaları nadiren korunuyor ancak bilim insanları bu fosillerde göz kalıntıları elde etmeyi başardı.

İleri mikroskop teknikleri ve kimyasal analizler kullanan ekip, hayvanın yüzünün her iki yanında iki büyük göz ve yüzün ortasında iki küçük göz bulunduğunu saptadı.

Bulguları hakemli dergi Nature'da yayımlanan çalışmanın başyazarı Peiyun Cong "Anatomilerini anlamak için işe büyük gözleri inceleyerek başladık ve aralarında iki küçük, tamamen işlevsel göz bulmak tam bir sürpriz oldu" diyerek ekliyor: 

Bunu görmek inanılmaz derecede heyecan vericiydi.

Gözlerin hepsinde melanozom tespit eden araştırmacılar, bu organların "kamera tipi" olduğunu, yani görebilmek için ışığa ihtiyaç duyduğunu saptadı. Bu organeller vücudun çeşitli yerlerinde bulunurken, gözdekiler ışığın emilmesinden ve göz renginden sorumlu.

Ardından gözlerde tespit edilen dairesel yapıların da lens olduğu düşünülüyor. Bu sayede gözler muhtemelen ışığı algılamakla kalmayıp görüntü de oluşturabiliyordu. 

Bilim insanları bu deniz canlısının gelişmiş gözleri sayesinde diğer hayvanlara yem olmaktan kurtulduğunu düşünüyor. Kambriyen patlaması sonucu bu dönemde pek çok büyük yırtıcı tür ortaya çıkmıştı.

Makalenin bir diğer yazarı Jakob Vinther "Böyle bir ortamda 4 göze sahip olmak, bu hayvanlara daha geniş bir görüş alanı sağlamış olabilir ve bu da avcılardan kaçınmada önem taşıyor" diye açıklıyor.

Araştırmacılar ikinci göz çiftinin, bazı modern omurgalılardaki göz benzeri ilkel bir yapının ve insanlarda melatonin salgılayan epifiz bezinin evrimsel kökeni olabileceğini düşünüyor.

Bugünkü bazı balıklar, sürüngenler ve amfibiler, ışığı algılamaktan sorumlu paryetal göze sahip. Bu gözün bağlı olduğu epifiz bezi, insanlarda ve pek çok omurgalıda melatonin üreterek uyumaya yardımcı oluyor.

Cong "Epifiz organları ilk başta görüntü üreten gözlermiş" diyerek ekliyor:

Ancak evrimin ilerleyen aşamalarında küçüldüler, görme yeteneklerini kaybettiler ve uykuyu düzenlemedeki modern rollerini üstlendiler.

Independent Türkçe, Live Science, Discover Magazine, Nature


Devasa dinozorun büyük burnunun gizemi çözüldü

Triceratopslar, 2 metreden fazla boya ve 8 metrenin üzerinde uzunluğa ulaşabiliyordu (Carnegie Doğa Tarihi Müzesi)
Triceratopslar, 2 metreden fazla boya ve 8 metrenin üzerinde uzunluğa ulaşabiliyordu (Carnegie Doğa Tarihi Müzesi)
TT

Devasa dinozorun büyük burnunun gizemi çözüldü

Triceratopslar, 2 metreden fazla boya ve 8 metrenin üzerinde uzunluğa ulaşabiliyordu (Carnegie Doğa Tarihi Müzesi)
Triceratopslar, 2 metreden fazla boya ve 8 metrenin üzerinde uzunluğa ulaşabiliyordu (Carnegie Doğa Tarihi Müzesi)

Bilim insanları Triceratops'un burnunun, koku alma dışında sıcaklık ve nemi kontrol ettiği için çok büyük olduğunu buldu.

Devasa otobur dinozorlar olan Triceratops'un en dikkat çekici özelliği büyük kafaları ve burunlarıydı. 

Tokyo Üniversitesi'nden Seishiro Tada, Geç Kretase döneminde yaşayan Ceratopsia grubuna ait olan bu dinozorlar hakkında şöyle diyor: 

Özellikle Triceratops'un çok büyük ve sıradışı bir burnu var ve sürüngenlerin temel yapılarını hatırlasam da organların bunun içine nasıl sığdığını anlayamıyordum.

Tada ve ekibi, bu hayvanların burnunun anatomisini ilk kez kapsamlı bir şekilde inceledikleri bir çalışma yürüttü.

Bilim insanları bilgisayarlı tomografiden yararlanarak fosilleri inceledi. Ayrıca burun yapısını daha iyi anlamak için bugün yaşayan sürüngenlere ait verilere de başvurdular.

Bulguları hakemli dergi The Anatomical Record'da yayımlanan çalışmaya göre Triceratops'un sinirleri, diğer sürüngenlerden farklı bir bağlantıya sahipti.

Çoğu sürüngende sinirler ve kan damarları çeneyle burundan geçerek burun deliklerine ulaşıyor. Ancak Triceratops'un kafatası şekli çene yolunu engelleyerek sinir ve damarların burundan ilerlemesine neden oluyordu. 

Tada "Triceratops dokuları büyük burnunu desteklemek için bu şekilde evrimleşti" diye açıklıyor.

Fosil örneklerinde, neredeyse başka hiçbir dinozorda görülmeyen özel bir yapı da keşfedildi. 

Solunum türbinatı adı verilen bu ince, kıvrımlı yapılar, kanı beyne ulaşmadan önce soğutarak nemin kaybolup gitmesinin önüne geçiyordu. 

Araştırmacılar hem bu yapıların hem de sinir ve damarların rotasının değişmesinin, devasa dinozorun vücut sıcaklığını ve nemi kontrol altında tutmaya yaradığını düşünüyor.

Özellikle Geç Kretase'nin nemli sıcağında büyük kafalarını serinletmek üzere evrimleşmişler. 

Yeni çalışma, dinozorların yumuşak doku anatomisi hakkındaki önemli bir boşluğu dolduruyor. 

Araştırmacılar daha sonraki çalışmalarda bu ilginç hayvanların kafatasının diğer kısımlarına dair gizemleri aydınlatmayı umuyor.

Independent Türkçe, Phys.org, Science Blog, The Anatomical Record


Stephen King uyarlaması korku dizisi için takvim netleşiyor

Dışlanmış lise öğrencisi Carrie White'ın ürkütücü hikayesini anlatan 2013 yapımı Carrie: Günah Tohumu'nda (Carrie) başrolde Chloë Grace Moretz yer almıştı (Sony Pictures Releasing)
Dışlanmış lise öğrencisi Carrie White'ın ürkütücü hikayesini anlatan 2013 yapımı Carrie: Günah Tohumu'nda (Carrie) başrolde Chloë Grace Moretz yer almıştı (Sony Pictures Releasing)
TT

Stephen King uyarlaması korku dizisi için takvim netleşiyor

Dışlanmış lise öğrencisi Carrie White'ın ürkütücü hikayesini anlatan 2013 yapımı Carrie: Günah Tohumu'nda (Carrie) başrolde Chloë Grace Moretz yer almıştı (Sony Pictures Releasing)
Dışlanmış lise öğrencisi Carrie White'ın ürkütücü hikayesini anlatan 2013 yapımı Carrie: Günah Tohumu'nda (Carrie) başrolde Chloë Grace Moretz yer almıştı (Sony Pictures Releasing)

Korku türünün son yıllarda öne çıkan isimlerinden Mike Flanagan'ın sıradaki Stephen King uyarlaması, mevsimine son derece uygun bir takvimle gelebilir. 

Yapımda rol alan Katee Sackhoff, Amazon Prime Video için hazırlanan Carrie dizisinin yayın takvimine dair net bir işaret verdi.

The Haunting: Tepedeki Ev'in (The Haunting of Hill House) dizi sorumlusu ve yönetmeni olarak da tanınan Flanagan'ın, Carrie'yi bölüm bölüm anlatacak bir uyarlama için bizzat King tarafından seçildiği belirtiliyor. Dizinin çekimleri Ekim 2025'te tamamlandı ve 2026'da yayımlanacağı duyuruldu.

"Sizi güzel bir şey bekliyor"

The Direct'in aktardığına göre Sackhoff, açıklamayı Kanada'nın Vancouver kentindeki Fan Expo'da 14 Şubat'ta yaptı. Bo-Katan Kryze rolüyle Yıldız Savaşları (Star Wars) evreninden de tanınan oyuncu, Flanagan evreni anlamına gelen "Flanniverse" esprisiyle söze girip şu ifadeleri kullandı:

Mike Flanagan'a dönersek... Evet, Flanniverse... Carrie, Ekim 2026'da Amazon'da yayına giriyor. Sizi güzel bir şey bekliyor. Çok iyi. Gerçekten çok iyi.

Flanagan'ın Carrie dizisine dair şimdilik fazla detay yok ancak elbette King'in ikonik Göz (Carrie) romanından uyarlandığı biliniyor. Korku yazarının ilk romanı olan kitapta, genç Carrie, maruz kaldığı acımasız zorbalığın ardından mezuniyet balosunu kabusa çeviriyor.

Dizide Carrie White'ı genç yıldız Summer Howell canlandıracak. Çığlık'la (Scream) tanınan Matthew Lillard ise Müdür Grayle rolüyle kadroda yer alacak. Carrie'nin annesi Margaret'ı, Flanagan'ın diğer projeleriyle de tanınan Amerikalı aktris Samantha Sloyan oynayacak. 

Oyuncu kadrosunda ayrıca Alison Thornton ve Thalia Dudek gibi isimler yer alıyor.

Sackhoff, etkinlikte dizinin tonuna dair ufak bir ipucu da verdi: 

Yani, sonuçta Carrie bu... Ateş var mı? Biraz kan da olabilir.

Ardından şunu ekledi: 

Ben çok heyecanlıyım. Bayılacaksınız. Mike Flanagan işini çok iyi yapıyor.

Oyuncu ayrıca Flanagan'ın özellikle King uyarlamalarındaki başarısına dikkat çekerek, "Stephen ona güveniyor" dedi. Ayrıca şakayla karışık King'in Flanagan'a neredeyse "tüm kütüphanesini" açtığını ima etti: 

Şunu da yap, bunu da yap... Peki ya şu?

Flanagan daha önce Doktor Uyku (Doctor Sleep), Chuck'ın Hayatı (The Life of Chuck) ve Oyun (Gerald's Game) gibi eserleri uyarlamıştı. Şimdiyse Kara Kule (The Dark Tower) uyarlaması üzerinde çalışıyor. Flanagan'ın yakın zamanda söylediğine göre proje "ilerliyor, çok sayıda senaryo hazır ve ilk öncelik konumunda".

Independent Türkçe, GamesRadar, The Direct