Malta'ya 8 bin 500 yıl önce yapılan deniz yolculuğu bilim insanlarını etkiledi

Latnija Mağarası'nda insanların 8 bin 500 yıl önce yaşadığına dair kanıtlar bulundu (Huw Groucutt)
Latnija Mağarası'nda insanların 8 bin 500 yıl önce yaşadığına dair kanıtlar bulundu (Huw Groucutt)
TT

Malta'ya 8 bin 500 yıl önce yapılan deniz yolculuğu bilim insanlarını etkiledi

Latnija Mağarası'nda insanların 8 bin 500 yıl önce yaşadığına dair kanıtlar bulundu (Huw Groucutt)
Latnija Mağarası'nda insanların 8 bin 500 yıl önce yaşadığına dair kanıtlar bulundu (Huw Groucutt)

Avrupa'daki avcı-toplayıcıların Akdeniz'deki Malta adasına en az 8 bin 500 yıl önce gittiğine dair kanıtlar bulundu. Yelkenli teknelerin icadından önceye dayanan bu seyahatlerin keşfi, Orta Taş Çağı toplumların gelişimine ışık tutuyor. 

Bilim insanları açık deniz yolculuklarının tarımın gelişmesinden sonra başladığını düşünüyordu. Bunun temel nedeni, yelken gibi denizcilik teknolojilerini geliştirmek için gereken alet ve tekniklerin, tarım araçlarının icadından sonra ortaya çıkması. 

Bu nedenle pek çok araştırmacı, Malta gibi adaların insanların ulaştığı son yerler arasında olduğunu tahmin ediyordu.

Ancak Malta'nın Mellieħa bölgesindeki Latnija Mağarası'nda keşfedilen kalıntılar, bu düşünceye meydan okuyor.

Bulguları önde gelen hakemli dergi Nature'da dün (9 Nisan) yayımlanan çalışmaya göre mağarada 8 bin 500 yıl önce insanların yaşadığına işaret eden kanıtlar bulundu. Bölgenin ilk çiftçilerininse yaklaşık 7 bin 500 yıl önce adaya ulaştığı tahmin ediliyordu.

Arkeologlar mağarada taş aletler, ocak kalıntıları ve yiyecek atıkları tespit etti. Bazı yiyecekler, adada çok önce tükendiği sanılan hayvanların etiydi. 

Max Planck Jeoantropoloji Enstitüsü'nden makalenin başyazarı Eleanor Scerri yaptığı açıklamada, "Bu dönemde soyunun çoktan tükendiği düşünülen kızıl geyik de dahil bir dizi yaban hayvanına ait bol miktarda kanıt bulduk" diyor.

Mağarada karada yaşayan hayvanların yanı sıra balık, yengeç ve diğer deniz canlılarının kalıntıları da ortaya çıktı. 

Bilim insanları bu avcı-toplayıcı grupların, kıta Avrupası'ndan Malta'ya gitmek için açık denizde yaklaşık 100 kilometre yolculuk yapması gerektiğini söylüyor. 

Yelkenli tekneler bu dönemde henüz icat edilmediğinden bu seyahatler, ağaç kütüğünden yapılmış basit kanolarla gerçekleştirilmiş olmalı. 

Araştırmacılar, yolcuların deniz akıntıları ve rüzgarlar yardımıyla hedeflerine ulaştığını tahmin ediyor. Çalışmanın yazarlarından Nicholas Vella, "Denizdeki akıntılar ve rüzgarların yanı sıra yer işaretleri, yıldızlar ve diğer yön bulma yöntemleriyle muhtemelen saatte yaklaşık 4 kilometre hızla 100 kilometrelik bir yolculuk yapıyorlardı" diyerek ekliyor: 

Yılın en uzun gününde bile, yolculuğun en az birkaç saati karanlıkta geçmiş olmalı.

Yeni çalışma, Akdeniz'in diğer küçük adalarının da bu dönemde yerleşime ev sahipliği yapıp yapmadığı ve bu ada halklarının birbiriyle etkileşime girip girmediği gibi sorular doğuruyor. Ayrıca bölgedeki avcılık ve balıkçılığın ekosistemi ne kadar etkilediği üzerine de bir tartışma başlatıyor.

Scerri, "Sonuçlar, Malta'nın tarih öncesi dönemine bin yıl ekliyor ve Avrupa'nın son avcı-toplayıcılarının denizcilik yeteneklerinin yanı sıra bağlantılarının ve ekosistem etkilerinin yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılıyor" diyor.

Independent Türkçe, Popular Science, Discover Magazine, Science Daily, Nature



Meşhur korkunun yönetmeninden "bıyık" tartışmasına yanıt

Nosferatu'nun 34 yaşındaki İsveçli yıldızı Bill Skarsgård, "Bir daha asla bu kadar kötü bir şeyi oynamak istemiyorum" dedi (Universal Pictures)
Nosferatu'nun 34 yaşındaki İsveçli yıldızı Bill Skarsgård, "Bir daha asla bu kadar kötü bir şeyi oynamak istemiyorum" dedi (Universal Pictures)
TT

Meşhur korkunun yönetmeninden "bıyık" tartışmasına yanıt

Nosferatu'nun 34 yaşındaki İsveçli yıldızı Bill Skarsgård, "Bir daha asla bu kadar kötü bir şeyi oynamak istemiyorum" dedi (Universal Pictures)
Nosferatu'nun 34 yaşındaki İsveçli yıldızı Bill Skarsgård, "Bir daha asla bu kadar kötü bir şeyi oynamak istemiyorum" dedi (Universal Pictures)

1922 yapımı gotik klasik Nosferatu'yu yeniden yorumlayan ve Kont Orlok karakterine getirdiği yorumla dikkat çeken yönetmen Robert Eggers, Bill Skarsgård'ın canlandırdığı efsanevi canavara bıyık eklemesiyle bazı izleyicilerden gelen eleştirilere aldırış etmiyor. 

"Bu farklı bir yorum"

Köklü sinema dergisi Empire'a konuşan Eggers, 1922 tarihli F.W. Murnau klasiğinden farklı olarak Kont Orlok'u bıyıklı şekilde tasvir etmişti. 41 yaşındaki yönetmen, bıyık kararının ardındaki düşünceyi anlattı.

"Bazı insanlar için bu durumu kabullenmek zor, bunu anlıyorum. Ama umurumda değil çünkü bu adamın bıyıksız olması diye bir ihtimal yok" diyen Eggers, sözlerine şöyle devam etti:

Max Schreck'in (Murnau'nun filmindeki Kont Orlok) görünüşünü ben de çok seviyorum. Ama bu farklı bir yorum, bir değişiklik. Yani herkesin kendi yorumu olabilir.

Bıyık, Eggers'ın ikonik karakteri yeniden yaratırken dikkatle düşündüğü pek çok detaydan sadece biri. Amerikalı sinemacı, ölümsüz bir kötülük figürü olsa da Orlok'un kendi döneminin ürünü olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle, tarihi doğruluk adına karakterin görünümüne özel önem verdiğini vurguluyor.

Geçen yılın sonunda köklü Amerikan dergisi Variety'ye konuşan Eggers, röportajda şunları söylemişti:

O zaman şu soruyu sorduk: 'Transilvanyalı bir soylu, öldükten sonra nasıl görünür?' Cevap: karmaşık bir Macar kostümü, çok uzun kollu bir ceket, garip topuklu ayakkabılar, tüylü bir şapka... Ve elbette bıyık. Ne olursa olsun, bu adamın bıyıksız olması mümkün değil. Yaşını almış bir Transilvanyalı olup da bıyık bırakmayan birini bulmaya çalışın. Kültürün bir parçası bu. Google'a girmeye üşeniyorsanız, Kazıklı Voyvoda'yı düşünün. Bram Stoker bile romanında Drakula'ya bıyık vermeyi ihmal etmemiş.

Eggers'ın detaylara gösterdiği özen, bir sonraki korku filmi Werwulf için beklentileri daha da yükseltiyor. Kaynaklar, hikayenin 13. yüzyıl Britanyası'nda geçtiğini söylüyor. Eggers, Werwulf'un hikayesini daha önce Kuzeyli'de birlikte çalıştığı İzlandalı yazar ve şair Sjón'la birlikte kaleme aldı.

Independent Türkçe, GamesRadar, Empire, Variety