Lübnanlı sanatçı Ziyad Rahbani'nin cenaze töreni… Feyruz’un oğluna vedası

Feyruz bugünkü cenaze töreni sırasında oğlu Ziyad Rahbani'nin tabutunun önünde (Şarku’l Avsat)
Feyruz bugünkü cenaze töreni sırasında oğlu Ziyad Rahbani'nin tabutunun önünde (Şarku’l Avsat)
TT

Lübnanlı sanatçı Ziyad Rahbani'nin cenaze töreni… Feyruz’un oğluna vedası

Feyruz bugünkü cenaze töreni sırasında oğlu Ziyad Rahbani'nin tabutunun önünde (Şarku’l Avsat)
Feyruz bugünkü cenaze töreni sırasında oğlu Ziyad Rahbani'nin tabutunun önünde (Şarku’l Avsat)

Lübnan, 69 yaşında hayatını kaybeden sanatçı Ziyad Rahbani'ye bugün veda etti. Rahbani’nin yüzlerce hayranı sabah saatlerinde Beyrut'taki bir hastanenin önünde toplanarak cenazenin öğleden sonra defin töreninin yapılacağı Beyrut'un kuzeydoğusundaki dağlık bölgeye nakline eşlik etti.

Lübnanlı şarkıcı Feyruz, oğlu Ziyad Rahbani'nin Lübnan Dağı’ndaki bir kilisede düzenlenen cenaze törenine katıldı.

Kiliseye siyahlar giymiş ve gözüne güneş gözlüğü takmış olarak gelen Feyruz'a kızı Rima Rahbani, kız kardeşi Huda Haddad ve çok sayıda akrabası eşlik etti.

xcdfgth
Feyruz ve kızı Rima taziyeleri kabul etti. (Şarku’l Avsat)

Rahbani’nin sosyal medya aracılığıyla harekete geçen binden fazla hayranı, sabahın erken saatlerinde hastane önünde toplandı.

Birçoğu güller ve çiçek demetleri getirirken, bir kısmı da Rahbani'nin fotoğraflarını taşıdı.

Merhumun sesi caddeden geçen arabalarda yankılanırken, katılımcılar birbirlerine başsağlığı diledi. Ardından bir grup katılımcı bir araya gelerek merhumun aralarında annesi Feyruz için yazdığı şarkının da bulunduğu şarkılarını seslendirdi.

u87o
Feyruz, oğlu Ziyad Rahbani'nin Lübnan Dağı'nda defnedileceği yere gelirken (AP)

Cenazeyi taşıyan araç polis eskortluğunda hastaneden çıkarken alkışlar yükseldi ve çoğu gözyaşları içinde olan kalabalık, Rahbani'nin tabutu üzerine çiçek ve pirinç saçtı.

zxcdfgh
Elinde bir gül ve Ziyad Rahbani'nin fotoğrafını tutan bir Lübnanlı (AFP)

Bir grup, toplananların tabuta son bir kez bakabilmeleri için tabutun arabadan çıkarılmasını talep etti.

vfghyj
Merhum sanatçı Ziyad Rahbani'nin naaşını taşıyan araç, Beyrut'un Hamra mahallesinde hayranlarından oluşan bir kalabalığın ortasında (AP)

Cenaze için toplananlar, son iki gündür sosyal medyada da paylaşılan, merhum sanatçının saygınlığı nedeniyle ulusal yas ilan edilmesi çağrılarını yineledi.

dfgthyu
Lübnanlı ünlü şarkıcı Feyruz, oğlu Ziyad Rahbani'nin cenaze töreninde taziyeleri kabul etti. (AFP)

Kalabalık çok çeşitli olmakla birlikte, Feyruz ve besteci Assi Rahbani'nin oğlu olan Ziyad Rahbani'nin komünist olması nedeniyle sol parti destekçileri çoğunluktaydı.

Müzik ve Tiyatro

Rahbani en çok Lübnan İç Savaşı (1975-1990) sırasında ürettiği ve çok karmaşık bir sosyo-politik gerçekliği hicvettiği oyunlarıyla tanınır. Siyasi görüşünü açıklamasına rağmen Rahbani, Lübnan nüfusunun her kesiminde geniş bir popülerliğe sahipti.

O dönemde Lübnan başkentinin çatışmanın iki tarafı arasında bölünmüş olması nedeniyle Ziyad'ın yaşadığı Beyrut'un batı kesiminde bu oyunlara katılamayanlar, yaygın bir şekilde dolaşıma sokulan kasetlerini dinliyor, sol partilere muhalif siyasi ve askeri kampa sadık Doğu Beyrutlular ise bu oyunların senaryolarını ezbere biliyordu.

Ziyad Rahbani, 1 Ocak 1956 doğumlu bir yazar, besteci, müzisyen ve tiyatro sanatçısıydı. Hicivli eleştirileriyle seyircileri sık sık güldürürken, aynı zamanda mezhepsel bölünmeler, fanatizm, gelenek ve feodalizmin acı Lübnan gerçekliğini de taklit ediyordu.

sdfrgty
Merhum sanatçı Ziyad Rahbani'nin naaşını taşıyan araç, Beyrut'un Hamra mahallesinde hayranlarından oluşan bir kalabalığın ortasında (Şarku’l Avsat)

Sanat kariyerine 1970'lerin başında ‘Sahriye’ adlı oyunla başlayan Ziyad Rahbani'nin ailesinin geleneksel ve folklorik sanatına yönelik eleştirileri gözünden kaçmadı.

70'li ve 80'li yıllardaki oyunları çok başarılıydı ve Lübnan toplumunun ve mezheplerinin o dönemde iç savaş ateşini körükleyen sorunlarını özetledi.

Birçoğu annesi Feyruz ve onunla birlikte çalışan diğer sanatçılar için olmak üzere çok sayıda şarkı besteledi.

Uzmanlara göre, 1990'lardan itibaren Feyruz'un ‘yenilenmesine ve eserlerinin çağa ayak uyduracak şekilde geliştirilmesine’ katkıda bulundu.



Yapay zeka bot saldırıları sadece bir yılda 10 kat arttı

2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)
2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)
TT

Yapay zeka bot saldırıları sadece bir yılda 10 kat arttı

2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)
2024'te botlar ilk kez küresel internet trafiğinin insanlardan daha büyük bir kısmını oluşturdu (Unsplash)

Yeni bir araştırmada, yapay zeka botları tarafından internette gerçekleştirilen siber saldırıların sayısının son bir yılda 10 kattan fazla arttığı bulundu.

Thales'in siber güvenlik araştırmacılarının hazırladığı 2026 Kötü Niyetli Bot Raporu'na göre, yapay zeka destekli botların günlük saldırı sayısı sadece bir yıl içinde 2 milyondan 25 milyona çıktı.

Raporda, "Yapay zeka destekli saldırılardaki bu artış önemli olsa da 2025'teki daha büyük değişim, internet altyapısında yapay zeka ve otomasyonun normalleşmesiydi" ifadelerine yer verildi.

Yapay zeka tabanlı saldırıların çok çeşitli sektörlerde ve coğrafyalarda gözlemlenmesi, yapay zeka destekli otomasyonun küresel ölçeğini ve erişimini vurguluyor.

Yapay zeka botlarının hedef aldığı sektörler, perakende ve iş dünyasından eğitim ve kamu sektörüne kadar uzanıyor.

Aynı raporda geçen yıl, 2024'teki tüm internet trafiğinin yarısından fazlasının botlardan oluştuğu ve bu eğilimin 2025'te de süreceği tespit edilmişti.

Botlar artık tüm internet trafiğinin yüzde 53'ünden fazlasını oluştururken, bu oran bir önceki yıl belirlenen yüzde 51'den daha yüksek.

İnternet trafiğinin yaklaşık yüzde 40'ı artık kötü niyetli bot denen yazılımlardan meydana geliyor. Bunlar, veri çalmak için tasarlanmış otomatik sistemlerden, internet sitelerini çökertmek amacıyla yoğun trafik gönderen botnetlere kadar uzanabiliyor.

2025'te bot saldırılarının en çok hedef aldığı ülke ABD olurken onu Avustralya, Birleşik Krallık ve Fransa izledi.

Kötü niyetli yapay zeka botlarının yükselişi, sürekli evrim geçiren bu tehdide karşı interneti korumakla görevli siber güvenlik uzmanları için yeni zorluklar yaratıyor.

Thales'in uygulama ve güvenlikten sorumlu genel müdürü Tim Chang, "Yapay zeka, otomasyonu kuruluşların engellemeye çalıştığı bir şeyden, aynı zamanda yönetmek zorunda oldukları bir şeye dönüştürüyor" diyor.

Artık işin zor kısmı botları tespit etmek değil. Botun, ajanın veya otomasyonun ne yaptığını, bunun iş amaçlarıyla uyumlu olup olmadığını ve kritik sistemlerle nasıl etkileşime girdiğini anlamak.

Independent Türkçe

 


Akreplerin ölümcül sırrı metallerde saklı çıktı

Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)
Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)
TT

Akreplerin ölümcül sırrı metallerde saklı çıktı

Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)
Çok iyi avcılar olan akrepler bazı metallerden de yararlanıyor (Mohamed Mousaid)

Bilim insanları, akreplerin iğne ve kıskaçlarını çinko ve demir gibi metallerle güçlendirdiğini tespit etti.

8 bacaklı araknidler olan akrepler, böcekleri kıskaçlarıyla yakalayıp zehirli iğnelerini saplayarak avlanıyor.

Avlarını etkisiz hale getirmek için bazı türler büyük kıskaçlarına, diğerleriyse iğnelerine daha çok bel bağlıyor.

Bilim insanları bazı akrep türlerinin vücudunda metaller bulunduğunu biliyordu ancak bunların avlanma biçimlerini nasıl etkilediği belirsizliğini koruyordu. Farklı türlerin avlanırken farklı vücut bölümlerini öne çıkarması, bu tercihlerle metal dağılımı arasında bir bağlantı olabileceğini düşündürüyordu.

Smithsonian Enstitüsü Ulusal Doğa Tarihi Müzesi'nden araştırmacılar, akreplerin "silah" gibi kullandığı uzuvlardaki metal içeriğinin avlanma biçimleriyle ilişkisini inceledi.

Ekip müzedeki koleksiyonlardan yararlanarak 18 akrep türünü X ışınları, elektron mikroskopları ve son derece ince lazerlerle analiz etti.

Bulguları hakemli dergi Journal of the Royal Society Interface'te bugün (29 Nisan) yayımlanan çalışmada çinko, manganez ve demir gibi metallerin belirli bölgelerde yoğunlaştığı görüldü.

Örneğin iğnelerin ucunda bir çinko tabakası, hemen arkasında ise manganez bulundu. Kıskaçların ise özellikle kesici kenarlarında çinko ve demir saptandı.

Araştırmacılar, eğer iğne veya kıskaçta yüksek oranda çinko varsa diğer uzuvda daha az çinko bulunduğunu tespit etti. Bu durum, bazı türlerin avlanırken iğneyi, bazılarınınsa kıskaçları daha çok kullanmasıyla örtüşüyor.

Bilim insanları ayrıca kıskaçları daha küçük ve zayıf olan türlerin bu vücut kısımlarında, diğerine göre daha fazla çinko ve demir olduğunu gözlemledi. Bu metaller, kıskaçları daha dayanıklı  hale getirmeye yarıyor olabilir. 

Araştırmacılar ince kıskaçların daha hızlı hareket ederek avı yakalamayı kolaylaştıracağını ancak kalın olanara kıyasla daha çabuk kırılacağını söylüyor. Bulgular, çinko ve demirin bu kırılganlığı azaltabileceğine işaret ediyor.

Yeni çalışma, bir türün avlanma davranışıyla kendine özgü metal bileşimi arasında açık bir evrimsel bağlantı olduğunu gösteriyor.

Bilim insanları çalışmadaki yöntemin, karıncalar, yaban arıları ve kırkayaklar gibi çeşitli vücut parçalarında metal bulunan türleri daha iyi anlamaya yaramasını umuyor.

Independent Türkçe, Interesting Engineering, Smithsonian Magazine, Journal of the Royal Society Interface


Şempanzeler hava durumunu öngörebiliyor mu?

Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)
Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)
TT

Şempanzeler hava durumunu öngörebiliyor mu?

Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)
Şempaneler genellikle daha sıcak, daha nemli ve rüzgara daha az maruz kalan yerlere yuva yapmayı tercih ediyor (Unsplash)

Şempanzelerin yaklaşan hava koşullarını sezerek yuvalarını buna göre hazırlıyor olabileceği tespit edildi.

Şempanzeler ormanda geçirdikleri her günün sonunda kendilerine bir yuva hazırlayıp burada uyuyor. Genellikle ağaçlara yaptıkları bu yuvalar rüzgar ve yağmurdan korunmalarını sağlıyor.

Bugüne kadar şempanzelerin yuva yapma davranışıyla ilgili çalışmalar büyük ölçüde sıcak ortamlara odaklanıyordu.

Batı Avustralya Üniversitesi'nden doktora öğrencisi Hassan Al-Razi ve ekibi, bu davranışı daha soğuk ortamlarda incelemek için Ruanda'daki Nyungwe Ulusal Parkı'ndaki şempanzeleri bir yıl boyunca gözlemledi.

67 şempanzeyi takip eden araştırmacılar, bu primatların yuvalarını her zaman çevresel koşullara göre hazırladığını belirledi. Soğuk ve yağışlı havalarda yapılan sığınaklar daha kalın ve derindi; ayrıca daha iyi bir yalıtıma sahipti.

Bilim insanları daha sonra yuvaların özelliklerini, inşa edildikleri sıradaki ve sonraki gecenin hava durumuyla karşılaştırdı.

Bulguları hakemli dergi Current Biology'de dün (28 Nisan) yayımlanan çalışmaya göre yuvalar, yapıldıkları zamandaki hava koşullarından ziyade yaklaşan gecenin koşullarına daha çok uyumluydu.

Bu durum, şempanzelerin hava durumunu tahmin etme ve kararlarını yalnızca o anki koşullara göre değil, geleceğe dönük bir öngörüyle de verebiliyor olabileceğine işaret ediyor.

Çalışmanın yazarları örneğin kuşların barometrik basınç değişikliklerini algılayıp yaklaşan fırtınalardan kaçtığına değiniyor.

Şempanzeler de sıcaklık, nem veya atmosfer basıncındaki değişimler gibi çevresel ipuçlarını yakalıyor olabilir.

Araştırmacılar, şempanzelerin her gece yuva yapmaya sadece birkaç dakika ayırdığını ve neden her gün dayanaklı sığınaklar yapmadıklarını bilmediklerini söylüyor. Bunun basitçe enerji tasarrufundan kaynaklanması da mümkün.

Yeni çalışma şempanzelerin özel bir beceriye sahip olabileceğine işaret etse de bilim insanları, mevcut bulguların kesin bir yargıya varmak için yeterli olmadığını belirtiyor.

Al-Razi, Conversation için kaleme aldığı yazıda "Bu durum, şempanze davranışlarının, daha sonraki koşullarla ilişkili çevresel sinyallere tepki vermeyle tutarlı olduğunu gösteriyor" diyerek ekliyor: 

Her halükarda şempanzeler çevrelerine karşı olağanüstü bir duyarlılık sergiliyor ve içinde nasıl yaşayacaklarını iyi biliyorlar.

Independent Türkçe, IFLScience, Conversation, Current Biology