Bilim insanları diş çürüklerini önleme yolunun, tükürükteki bir amino asitte saklı olduğunu saptadı.
Şeker, tek başına dişlere doğrudan zarar vermez. Daha ziyade yiyeceklerdeki şekerler, asit salgılayarak diş minesini aşındıran bakterilerin ortaya çıkmasına neden oluyor.
Bu mikroorganizmaların plak benzeri topluluklar oluşturması da diş yüzeyinde biyofilmler oluşturarak durumu kötüleştiriyor.
Ancak Danimarka'daki Aarhus Üniversitesi'nden araştırmacılar, tükürükte doğal olarak bulunan arjinin adlı amino asidin bu zararlı etkilerin önüne geçebileceğini tespit etti.
Daha önceki çalışmalarda arjininin diş çürümesi riskini azaltabileceği öne sürülmüş ancak bulgular insanlarda doğrulanmamıştı.
Bulguları hakemli dergi The International Journal of Oral Science'ta yayımlanan çalışmada bu amino asit, aktif diş çürüğü olan 12 katılımcı üzerinde test edildi.
Katılımcıların alt dişlerine, her iki tarafta da biyofilmlerin oluşmasına olanak tanıyan küçük paneller içeren takma protezler yerleştirildi.
Bu takma dişler 5'er dakika boyunca şeker çözeltisine batırıldı. Ardından protezin bir tarafına damıtılmış su (plasebo), diğerine ise arjinin 30 dakika boyunca uygulandı. Bu işlem günde üç kere tekrar edildi ve amino asit her seferinde aynı tarafa verildi.
4 günün ardından biyofilmler çıkarılarak incelendi.
Biyofilmler tekrar şekere maruz bırakıldıktan sonra arjinin uygulanan örneklerde pH'ın daha yüksek, yani asidin daha düşük olduğu görüldü.
Bilim insanları arjininin asit seviyesini nasıl düşürdüğü anlamak için örneklerde hangi bakteri ve şekerlerin bulunduğunu analiz etti.
Araştırmacılar bu tedavinin, fukoz bazlı karbonhidrat miktarında genel bir azalma yarattığını gözlemleyerek bu sayede biyofilmin daha az zararlı hale geldiği sonucuna vardı.
Galaktoz adlı bir başka şekerse biyofilmin dış tarafına doğru, yani diş yüzeyinden uzağa doğru yoğunlaşmıştı.
Son olarak bakterilerin DNA'sını analiz eden ekip, arjinin tedavisinin asit üreten bir bakteri popülasyonunu kayda değer derecede azalttığını, amino asidi metabolize edebilen diğer bakteri türlerini de biraz artırdığını buldu.
Çalışmanın az kişiyle yapılması ve herkeste aynı etkinin görülmemesi gibi ciddi sınırlılıkları var. Arjininin biyofilm oluşumu üzerindeki etkisini anlamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.
Ancak bu amino asidin doğal olarak bulunması umut vaat eden bir potansiyel sunuyor. Diş macunu veya ağız gargarası gibi ürünlere eklenmesi çürüklerle mücadelede önemli bir rol oynayabilir.
Independent Türkçe, Science Alert, SciTechDaily, The International Journal of Oral Science
