Avrupa genelinde bulunan tuhaf antik kaya oymalarındaki tekne tasvirlerine dair yeni çalışma, kıtadaki toplulukların Bronz Çağı'nda daha önce düşünüldüğünden çok daha fazla bağlantılı olduğunu ortaya çıkardı.
Bronz Çağı'na ait kayalardaki tekne oymaları daha önce genellikle İskandinavya'yla ilişkilendiriliyordu. Tekneler burada en yaygın işaretlerdi ve bugüne kadar 20 binden fazla tasvir bulunmuştu.
Ancak İber Yarımadası'nın Atlantik kıyısındaki kaya sanatı alanlarındaki son keşifler, bu tür oymaların etkilerini yeniden değerlendirmeyi zorunlu kıldı.
Kuzey Portekiz ve güneybatı Galiçya'da bulunan kaya oymalarında da Bronz Çağı İskandinav tekne tasvirlerine benzer tekne motifleri bulundu.
Bu yeni bulgulara dayanarak arkeologlar, artık Bronz Çağı'nda İber Yarımadası, Atlantik toplulukları ve İskandinavya arasında uzun mesafeli metal ticareti olduğunu düşünüyor.
PLOS One adlı akademik dergide yayımlanan çalışmada araştırmacılar, "Bu kaya sanatı, hem tekne teknolojisindeki ilerlemeleri hem de bölgeler arası ticarete katılan denizci toplulukların ritüel ve kozmolojik inançlarını yansıtıyor" diye yazdı.
Yeni çalışmada bilim insanları, modern İspanya ve Portekiz'i de içeren Kuzeybatı İberya'daki 12 bölgedeki İber tekne görsellerini İskandinav örnekleriyle karşılaştırdı.
Şekilleri ve detayları daha doğru incelemek için İber kaya oymalarının detaylı 3 boyutlu taramalarını ve modellerini yaptılar.
Bilim insanları ayrıca oymaların konumlarını haritalandırdı ve çevredeki alanları (özellikle kıyı şeritlerine, nehirlere ve su yollarına yakınlıklarını) analiz etti.
Çalışmaya göre İber tekne kaya sanatı alanları çoğunlukla bir nehir veya deniz yakınında veya suyun görülebildiği yerlerde bulundu. Bu da kasıtlı olarak denizcilik alanlarına yerleştirildiklerini gösteriyor.
Analiz, İber oymalarının MÖ 1300'le MÖ 800 arasına tarihlenmesine yardımcı oldu. Bu tarihlendirme, oymaların İskandinav denizcilik teknolojileriyle aynı döneme ait olduğunu gösteriyor.
İki bölgedeki tekne oymalarının, kuşlar ve S şekilleri gibi geminin uç kısımlarındaki süslemelerin yanı sıra, arma, kürekler ve yelken benzeri şekiller de dahil belirgin tasarım özelliklerini paylaştığı bulundu.
Araştırmacılar gemi tasarımlarındaki bu benzerliklerin, denizcilik bağlantıları ve kültürel ilişkiler yoluyla Avrupa genelinde paylaşılan fikir ve teknolojilere işaret ettiğini düşünüyor.
Teknelerin sadece bir ulaşım aracı olmaktan öte, ritüeller ve inançlarla bağlantılı sembolik öneme sahip olabileceğini de belirtiyorlar.
Bilim insanları, oymaların bölgeye gelen yabancı mürettebat tarafından mı yoksa yabancı denizcilik teknolojilerini benimseyen yerel denizciler tarafından mı bırakıldığına bakılmaksızın, Kuzeybatı İberya'daki kıyı topluluklarının geniş ve uzun mesafeli denizcilik ağlarının etkin bir parçası olduğunu söylüyor.
Araştırmacılar, bunun o dönemde deniz yoluyla yapılan seyahatlerin uzak mesafeleri kapsadığını ve binlerce kilometre boyunca kültürel fikirlerin paylaşıldığını gösteren bir kanıt olabileceğini belirtiyor.
Araştırmada ayrıca İber kaya sanatının da İskandinav ikonografisine benzer şekilde teknelerin yakınında güneş haçları gibi motiflere sahip olduğu ve bunun da ve bunun da güneş mitolojisinin iki bölgede de ortak öneme sahip olduğuna işaret ettiği belirtiliyor.
Independent Türkçe
