Bilim insanları Plüton'da ilk kez heyelan izlerine rastladı.
Büyük miktarda toprak, kaya veya buzun yamaç boyunca aşağı kaymasıyla oluşan heyelanlar heyelanlar Dünya'nın yanı sıra Mars ve cüce gezegen Ceres'te de saptanmıştı.
Ancak Plüton, dik krater duvarları ve buzla kaplı engebeli yüzeyi nedeniyle heyelan oluşumuna elverişli bir cüce gezegen olmasına rağmen bu cüce gezegende böyle bir keşif yapılmamıştı.
İtalya ve ABD'den araştırmacıların yer aldığı ekip, 11 yıllık görüntüleri inceleyerek Plüton'daki daha önce fark edilmemiş heyelan izlerini ortaya çıkardı.
NASA'nın 2006'da fırlattığı New Horizons uzay aracı, 2015'te yakın geçiş yaptığı cüce gezegenin görüntülerini çekerek Güneş Sistemi'nin bu üyesi hakkında şimdiye kadarki en ayrıntılı verileri sağlamıştı.
Bu yüksek çözünürlüklü görüntüleri yeniden inceleyen bilim insanları, Plüton'da 6 ayrı heyelana dair açık işaretler buldu. Dünya'daki heyelanlarda görülenlere benzeyen bu izler arasında, krater duvarlarının üst kısmındaki hilal biçimli yapılar, yer değiştirmiş dev buz kütleleri ve krater tabanlarında biriken uzun moloz yığınları yer alıyor.
Bulguları hakemli dergi Icarus'ta yayımlanan çalışmada araştırmacılar şu ifadeleri kullanıyor:
Bu gözlemler, Kuiper Kuşağı'ndaki en dikkat çekici buzul gökcisimlerinden birinde ilk kez heyelan tespit edilmesini sağladı.
6 heyelanın tamamı, Plüton'un buzla kaplı havzası Sputnik Planum yakınlarındaki çarpma kraterlerinin dik iç duvarlarındaydı.
Araştırmacılar ayrıca heyelanların, 1,5 ila 2,2 kilometre aşağı indikten sonra arazide 14,5 kilometreye kadar ilerlediğini belirledi.
Bu heyelanların en büyüğü ise yaklaşık 130 kilometrekarelik devasa bir alanı kaplıyordu.
Yeni araştırma, Plüton'un durağan bir cisimden ziyade, jeolojik açıdan aktif bir cüce gezegen olabileceğine işaret ediyor.
Bilim insanları ayrıca heyelanların, gökcisminin yüzeyinin şekillenmesinde önemli rol oynamış olabileceğini de düşünüyor.
Bu heyelanların 11 yıllık görüntülerde tespit edilmesi ise Plüton'un geçmişinde bu türden çok daha fazla olay saklanabileceği anlamına geliyor.
Yeni çalışmayı yürüten ekip, kraterlerde başka heyelanlara işaret edebilecek belirtiler bulsa da mevcut görüntüler kesin bir sonuca varmak için yeterli değildi.
Cüce gezegene yapılacak daha sonraki görevlerde Plüton'un yüzeyi ve buradaki doğa olayları hakkında daha detaylı bilgiler edinilebilir.
Independent Türkçe, Phys.org, Times of India, Icarus
