Mumya tozu, balina cesedi, süt nakli ve dahası: Tarihin en çılgın 5 tedavi yöntemi

Britanyalı ressam Ernest Board, "Guy de Chauliac, Papa VI. Clement'in Bacağını Sarıyor" adlı tablosunu 1912'de çizmişti (Wikimedia/peinture)
Britanyalı ressam Ernest Board, "Guy de Chauliac, Papa VI. Clement'in Bacağını Sarıyor" adlı tablosunu 1912'de çizmişti (Wikimedia/peinture)
TT

Mumya tozu, balina cesedi, süt nakli ve dahası: Tarihin en çılgın 5 tedavi yöntemi

Britanyalı ressam Ernest Board, "Guy de Chauliac, Papa VI. Clement'in Bacağını Sarıyor" adlı tablosunu 1912'de çizmişti (Wikimedia/peinture)
Britanyalı ressam Ernest Board, "Guy de Chauliac, Papa VI. Clement'in Bacağını Sarıyor" adlı tablosunu 1912'de çizmişti (Wikimedia/peinture)

Tıp dünyası ve teknolojideki gelişmeler sayesinde pek çok hastalığa karşı ilaç geliştiriliyor. Ancak geçmişte sağlığa kavuşabilmek için çok sayıda ilginç yöntem denendi.

Bilim haberleri sitesi Science Alert insanlık tarihindeki en tuhaf ve en çılgın tedavi yöntemlerinden beşini derledi:

Gaz kavanozu

Londra'da 1665-1666'daki Büyük Veba Salgını'nda doktorlar, vebanın havadaki buharla yayıldığını düşünüyordu. Bu yüzden kötü kokulu bir maddenin kirliliği seyreltebileceğine inanılıyordu. Dolayısıyla bazı kişiler hastalıktan korunmak için bir kavanoza gaz çıkarıp zaman zaman onu kokluyordu.

Süt nakli

Kan grupları keşfedilmeden önce bir donörden kan alan hastaların yaklaşık yarısı hayatını kaybediyordu. 19. yüzyılın sonlarına doğru doktorlar bu yüzden kan yerine süt nakli tercih etmeye başladı. 

İnek, keçi ya da insandan elde edilen sütün, vücuda beyaz kan hücrelerinin oluşması için gerekli maddeleri donör kanından daha güvenli bir şekilde sağlayacağı düşünülüyordu.

Ancak süt nakli sıklıkla ölüme sebep oldu ve bu fikir hızla gözden düştü.

Mumya tozu

Ortaçağ Avrupası'nda eczanelerde öğütülmüş Mısır mumyası, toz halinde şişelerde satılıyordu. 12. yüzyıl itibarıyla Avrupa'da yayılan mumya tozu çürük, baş ağrısı, yara, kanser, gut ve depresyon tedavisinde kullanıldı.

Doktorlar bu tozu 16. yüzyılda sorgulamaya başladı.

Science Alert mumyalarla ilgili bu anlayışın, Antik Mısır metinlerinin yanlış tercüme edilmesiyle ilgili olduğunu yazdı. Bu tarihi metinlerde mumyanın kendisi değil, genellikle mumyalama sürecinde kullanılan bitümün yaralara ve kırık uzuvları iyileştirebileceği, panzehir olarak kullanılabileceği savunuluyordu.

Balina oteli

Avustralya'da 19. yüzyılın sonunda bir otelde romatoid artrit (eklem romatizması) hastaları ölü bir balinanın içine kondu. Hastaların birkaç saat leşin içinde yatmaları istendi.

Bu tedavi şeklinin, sahilde ölü bir balinaya rastlayan sarhoş bir kişiden çıktığı düşünülüyor. Adı bilinmeyen kişi, balinanın içine girince hem ayıldığını hem de romatizmasından kurtulduğunu iddia etmişti.

Bu tedavinin ne zaman son bulduğu bilinmiyor.

Lahana

Antik Roma'da lahananın hemen hemen bütün sebzelerden daha sağlıklı olduğu düşünülüyordu.

Roma döneminin en ünlü filozoflarından Yaşlı Plinius'un "Lahananın tüm yararlarını sıralamak çok uzun bir iş olur" dediği biliniyor.

Plinius'un lahananın kullanım yerleri arasında en tuhaf olanları arasında, işitme kaybını iyileştirmek için kulaklara ılık lahana suyu zerk edilmesi de var.

Romalı tarihçi Yaşlı Cato'nun da lahananın harikaları üzerine 2 bin kelimelik bir yazı kaleme aldığı tespit edilmişti.

 

Independent Türkçe, Science Alert



Erkekler için iki yıl etkili doğum kontrol yöntemi geliştirildi

ADAM adlı doğum kontrol yöntemi, sperm kanallarına yerleştirilen ve suda çözünen bir hidrojel (Unsplash)
ADAM adlı doğum kontrol yöntemi, sperm kanallarına yerleştirilen ve suda çözünen bir hidrojel (Unsplash)
TT

Erkekler için iki yıl etkili doğum kontrol yöntemi geliştirildi

ADAM adlı doğum kontrol yöntemi, sperm kanallarına yerleştirilen ve suda çözünen bir hidrojel (Unsplash)
ADAM adlı doğum kontrol yöntemi, sperm kanallarına yerleştirilen ve suda çözünen bir hidrojel (Unsplash)

Erkeklere yönelik yeni bir doğum kontrol yönteminin denemelerde en az iki yıl etkili olduğunun gösterilmesiyle kritik bir kilometre taşı geride bırakıldı. 

ADAM diye bilinen ve vücuda yerleştirilebilen, erkeklere yönelik hormonsuz doğum kontrol yöntemi, suda çözünen bir hidrojelin sperm kanallarına yerleştirilerek spermin meniyle karışmasını önlüyor.

Hidrojel, belirli bir süre sonra vücutta parçalanarak doğurganlığı geri kazandırmak üzere tasarlandı. Ürünün arkasındaki ABD merkezli şirket Contraline, prezervatif ve vazektomiye alternatif sunan ve eski hale geri dönmeye imkan veren bir ürün geliştirdiklerini belirtiyor.

Contraline klinik testin birinci aşamasında, ADAM'ın 24 ay boyunca sperm salımını başarıyla engellediğini ve denemede bu süreye ulaşan iki katılımcının da menisinde sperm tespit edilmediğini saptadı. Şirket, bugüne kadar ciddi bir yan etki kaydedilmediğini de ekliyor.

Contraline'ın tıbbi direktörü Dr. Alexander Pastuszak, "Amacımız, tüketicilerin ihtiyaçlarına doğrudan yanıt vererek iki yıl etki eden bir erkek doğum kontrolü seçeneği yaratmaktı" diyor.

Bu bulgular, suda çözünen yeni hidrojelimiz ADAM'ın amaçlanan kullanım ömrünü sağlayabildiğini doğruluyor. Güvenliği, etkisi, geri alınabilirliği, erkeklere ve çiftlere daha fazla üreme kontrolü sağlama potansiyeliyle ilgili iyimser olmaya devam ediyoruz.

The Guardian'a göre, klinik deneye katılan 25 kişi farklı zamanlarda kayıt yaptırdı ve daha fazla sonuç bekleniyor. İmplant, 10 dakika süren ve çok az kesi gerektiren bir işlemle, lokal anestezi uygulanarak yerleştirildi, yani hasta süreç boyunca uyanık kaldı.

ADAM çalışması, 26 Nisan'da Amerikan Üroloji Derneği toplantısında sunulacak ve doğum kontrol şirketi, 2025'in üçüncü çeyreğinde başlaması planlanan ikinci aşama klinik çalışması için düzenleyiciden tam onay aldığını duyurdu.

Contraline, bu onayı "erkeklere yönelik uzun süreli, geri alınabilen doğum kontrolün geliştirilmesinde önemli bir kilometre taşı" diye nitelendirerek "üreme sağlığı alanında çok ihtiyaç duyulan yeniliklerde hızlandırılmış ilerleme ve küresel ivmeye zemin hazırladığını" belirtiyor.

Şirket bu çalışmada, İlk İnsan Denemesi'nde elde edilen, güvenlik ve uygulanabilirlik açısından umut verici sonuçların temel alınacağını ifade ediyor.

Independent Türkçe