Şizofreni tedavisini iyileştiren kan testi

Sosyal ve psikolojik destek, hastalığın tedavisinde büyük önem taşıyor.

Yeni test ile kandaki şizofreni biyolojik belirteçleri tespit ediliyor. (iStock)
Yeni test ile kandaki şizofreni biyolojik belirteçleri tespit ediliyor. (iStock)
TT

Şizofreni tedavisini iyileştiren kan testi

Yeni test ile kandaki şizofreni biyolojik belirteçleri tespit ediliyor. (iStock)
Yeni test ile kandaki şizofreni biyolojik belirteçleri tespit ediliyor. (iStock)

Indiana Üniversitesi'nden araştırmacılar, halüsinasyon ve sanrıları içeren psikolojik bir rahatsızlık olan şizofreni için yeni bir kan testi geliştirdi. Sonuçları perşembe günü Molecular Psychiatry dergisinde yayınlanan çalışmada, testin ‘şizofreninin teşhis ve tedavisini iyileştirebileceği’ kaydedildi.

Şizofreni, hastaların gerçekliği anormal bir şekilde yorumlamasına neden oluyor ve günlük işlevlerin yerine getirilmesini engelleyen ve engele neden olabilen bir grup halüsinasyon, sanrı, düşünce ve davranışta ciddi rahatsızlıkla sonuçlanabiliyor. Şizofreni ve ilgili psikotik bozukluklar ABD’de üç milyondan fazla kişiyi etkiledi. Etkilenenlerin ömür boyu tedaviye ihtiyacı olduğu anlaşıldı. Buna ek olarak erken tedavi uzun vadede semptomları kontrol etmeye yardımcı olabileceği kaydedildi.

Yeni test, kandaki şizofreni biyobelirteçlerini tanımlayarak hastalığın mevcut şiddetini ve gelecekteki risklerini ve etkilenen kişi için hangi tedavilerin en etkili olacağını objektif olarak ölçebiliyor.

Araştırmacılar bu sonuçlara ulaşmak için, çalışma sırasında bir dizi psikiyatri hastasını on yıldan uzun bir süre boyunca takip etti ve halüsinasyon ve sanrılar nedeniyle psikiyatri hastanelerine kabul edilmenin yanı sıra halüsinasyon ve sanrı vakalarını öngören yaşamsal göstergeleri belirlediler. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre ayrıca her bir hasta için mevcut ilaçların uygunluğunu gösteren biyobelirteçleri de incelediler.

Bunun yanı sıra duygudurum bozuklukları, anksiyete, travma sonrası stres bozukluğu, intihar riski, ağrı ve hafıza bozuklukları gibi diğer psikiyatrik bozukluklar için de kan biyobelirteçleri belirlediler. Bu göstergelerin, halüsinasyon veya sanrıları olan birini değerlendirmek için kullanılan psikolojik ölçümlerden daha öngörücü olduğunu, yani bir kan biyobelirteç testi kullanmanın psikolojik değerlendirmelerin belirsizliğini azaltmaya yardımcı olabileceğini buldular.

Doktorlar, söz konusu göstergelerin test sonuçlarına dayanarak mevcut ilaçların yanı sıra Omega-3 ve magnezyum gibi besinler ve yağ asitleri arasından hastanın durumuna uygun ilacı reçete edebiliyorlar.

Indiana Üniversitesi'nden çalışmanın baş araştırmacısı Dr. Alexander Niculescu konuya dair şunları söyledi:

"Şizofreniyi özellikle erken teşhis etmek zordur ve bu durumdan etkilenenlere en başından itibaren uygun tedaviyi reçete etmek çok önemlidir."

Niculescu, üniversitenin internet sitesindeki yazıda şizofreninin genellikle yaşamın en yoğun dönemi olan gençlikte ortaya çıktığını da ekledi. Hastalığı tetikleyen faktörler arasında stres ve uyuşturucu bulunuyor. Tedavi edilmediği takdirde hastalığın biyolojik, sosyal ve psikolojik hasarı büyüyor.

Niculescu sözlerine şöyle devam etti:

"Neyse ki, biyolojik olarak mevcut bazı ilaçlar uygun hastalarda erken başlandığında işe yarıyor. Tedaviye ek olarak sosyal-psikolojik destek de çok önemli."

Niculescu ayrıca testin bu yıl içinde hastaların kullanımına sunulacağı bilgisini paylaştı.



Bilim insanları yeni bir grip ilacı üretmek için alpakalardan elde edilen antikorları kullanıyor

İrlanda'da bir çiftlikte bir grup alpaka (Reuters)
İrlanda'da bir çiftlikte bir grup alpaka (Reuters)
TT

Bilim insanları yeni bir grip ilacı üretmek için alpakalardan elde edilen antikorları kullanıyor

İrlanda'da bir çiftlikte bir grup alpaka (Reuters)
İrlanda'da bir çiftlikte bir grup alpaka (Reuters)

Şarku'l Avsat'ın Telegraph'tan aktardığı habere göre bilim insanları, AstraZeneca tarafından yürütülen 33 milyon sterlinlik (42,5 milyon dolar) bir proje kapsamında pandemik gribi tedavi etmek için alpakalardan elde edilen antikorları yeni bir ilaçta kullanıyor.

Deneme başarılı olursa, Ortadoğu Solunum Sendromu (MERS), Ebola gibi ciddi ve çeşitli bulaşıcı hastalıklara karşı korunmak için yeni bir uygun fiyatlı antikor tedavileri çağının önünü açabilir.

Virüsleri ve bazı kanserleri hedef almak ve etkisiz hale getirmek için üretilen monoklonal antikorların kullanımı son yıllarda hız kazandı, ancak bunun etkisiz ve pahalı olduğu kanıtlandı.

Yeni proje, etkili, hassas ve stabil olan VHH antikorları veya 'nanobody'ler kullanarak bunun üstesinden gelmeyi amaçlıyor.

Bunlar aynı zamanda çok daha egzotiktir; deve, lama ve birkaç köpekbalığı türü de dahil olmak üzere sınırlı sayıda hayvandan elde edilirler.

AstraZeneca liderliğindeki denemede bilim insanları alpakaları dört grip türüyle aşılayacak. Daha sonra hayvanlar tarafından yanıt olarak üretilen koruyucu antikorları çıkaracaklar ve bunları insanlar için potansiyel yeni önleyici ilaçlar geliştirmek için kullanacaklar.

Bunun, alpakalardan elde edilen VHH antikorlarının tehlikeli virüslere karşı tedavi geliştirmek için ilk kez kullanıldığı bir çalışma olduğuna inanılıyor.

Başarılı oldukları varsayılırsa, VHH antikorlarının üretiminin daha ucuz ve monoklonal antikorlardan daha etkili olacağı umuluyor.

Potansiyelleri nedeniyle daha düşük konsantrasyonlarda kullanılabilirler ve daha stabil oldukları için soğuk zincir gerektiren düşük sıcaklıklarda tutulmaları gerekmeyebilir.

Bu özellik aynı zamanda alpaka antikorlarını yılan ısırığı zehirleri için bir antivenom adayı haline getirmiştir.

Daha da önemlisi, VHH antikorları monoklonal antikorlardan çok daha küçüktür ve virüsün geleneksel antikorların hedefleyemediği kısımlarını hedefleyebilmelerini sağlar. Bilim insanları bunun, 'viral kaçış' gibi önemli bir sorunun çözümüne yardımcı olacağını umuyor.