Kırmızı ışık kan şekeri seviyesini düşürebilir!

Kırmızı ışığın kan şekeri seviyesi üzerindeki etkileri araştırıldı.
Kırmızı ışığın kan şekeri seviyesi üzerindeki etkileri araştırıldı.
TT

Kırmızı ışık kan şekeri seviyesini düşürebilir!

Kırmızı ışığın kan şekeri seviyesi üzerindeki etkileri araştırıldı.
Kırmızı ışığın kan şekeri seviyesi üzerindeki etkileri araştırıldı.

Araştırmacılar, 670 nanometre (nm) kırmızı ışığın, hücrelerin içindeki küçük güç santralleri olan mitokondride enerji üretimini uyardığını ve bunun da glikoz tüketiminin artmasına yol açtığını tespit etti.

Biophotonics dergisinde yayınlanan araştırmaya göre glikoz alımının ardından kan şekeri seviyelerinde yüzde 27,7’lik bir azalmaya yol açtığı, ayrıca maksimum glikoz artışını yüzde 7,5 oranında azalttığı gözlemlendi.

Medical Express internet sitesine göre araştırma her ne kadar sağlıklı bireylerde gerçekleştirilmiş olsa da invaziv ve farmakolojik olmayan teknikler, vücutta yaşlanmaya katkıda bulunan kan şekerinin zararlı dalgalanmalarını azaltabileceğinden, yemeklerden sonra diyabet kontrolü üzerinde etki sağlama potansiyelini taşıyor. Bu sonuç, vücutta yaşlanmaya katkıda bulunan zararlı kan şekeri dalgalanmalarını azaltabileceğine işaret ediyor.

Araştırma aynı zamanda mavi ışığa uzun süre maruz kalmanın kan şekerinin potansiyel düzensizliği de dahil olmak üzere insan sağlığı üzerindeki önemli uzun vadeli sonuçlarının olduğunu gösterdi. LED aydınlatmanın önemi ve LED’lerin çok az kırmızıyla birlikte spektrumun mavi ucuna doğru yayıldığı gerçeği göz önüne alındığında, araştırmanın yazarları bunun potansiyel bir halk sağlığı sorunu olabileceğini öne sürdü. Mitokondri, enerji açısından zengin nükleozid adenozin trifosfatı (ATP) üretmek amacıyla oksijen ve glikozu kullanarak hayati hücresel süreçlere enerji sağlıyor.

Önceki araştırmalar, yaklaşık 650-900 nm arasındaki (görünür bölgeden yakın kızılötesi aralığa kadar uzanan) uzun dalga boyundaki ışığın, mitokondriyal ATP üretimini artırabildiğini, bunun da kan şekerini düşürdüğünü ve aynı zamanda hayvanlarda sağlık/yaşam süresini iyileştirdiğini kanıtlamıştı.

City Sağlık ve Psikolojik Bilimler Okulu Nörobiyoloji Kıdemli Öğretim Görevlisi Dr. Michael Powner ve UCL Oftalmoloji Enstitüsü Nörobilim Profesörü Profesör Glen Jeffery konuya dair şu açıklamada bulundu:

“ATP üretimindeki bu gelişme, vücutta iletilen sinyallerde değişikliklere neden olabilir. Kanser tedavisinde birincil tümörün spesifik olarak ışın tedavisine maruz bırakılmasının vücudun farklı bir yerinde bulunan ikincil tümörlerin küçülmesine yol açabileceği olguyu ifade eden abskopal etkiye aracılık edebilir. Benzer şekilde, önceki çalışmalarda farelerin sırtına seçici olarak uygulanan 670 nm ışığın, hem Parkinson hastalığı modelinde hem de diyabetik retinopati modelinde semptomları iyileştiren ATP’de iyileşmelerle sonuçlandığı gösterildi.”

Bilim insanları, 670 nanometre kırmızı ışığın kan şekeri üzerindeki etkisini 30 sağlıklı katılımcıda araştırdı. Çalışmaya rastgele olarak 670 nm kırmızı ışık grubunda 15 ve plasebo (ışıksız) grubunda 15 kişi katıldı. Katılımcıların bilinen metabolik rahatsızlıkları yoktu ve ilaç kullanmıyorlardı.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgilere göre katılımcılardan daha sonra oral glikoz tolerans testi yapmaları ve sonraki iki saat boyunca her 15 dakikada bir kan şekeri seviyelerini kaydetmeleri istendi. Şeker içmeden 45 dakika önce kırmızı ışığa maruz kalan kişilerde, iki saat boyunca kandaki en yüksek şeker seviyesinde azalma ve toplam kan şekerinde azalma görüldü.

Araştırmanın baş yazarı Dr. Powner konuya dair şunları söyledi:

“Işığın mitokondrinin çalışma şeklini etkilediği ve bunun vücudumuzu hücresel ve fizyolojik düzeyde etkilere yol açtığı net bir şekilde tespit edildi. Çalışmamız, yemekten sonra kan şekeri düzeylerini düşürmek için 15 dakikalık tek bir kırmızı ışığa maruz kalmanın kullanılabileceğini gösterdi. Bu araştırma sadece sağlıklı bireylerde yapılmış olsa da yemeklerden sonra vücutta potansiyel olarak zararlı glikoz artışlarının azaltılmasına yardımcı olabileceğinden, ileride diyabet kontrolünü etkileme potansiyeline sahip oluyor.”

Profesör Jeffrey’in değerlendirmesi ise şöyle oldu:

“Güneş ışığının kırmızı ve mavi arasında bir dengesi var ancak artık mavi ışığın hakim olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Çünkü biz görmesek de LED ışıklarda mavi renk baskındır ve içinde neredeyse hiç kırmızı yoktur. Bu, mitokondriyal fonksiyonu ve ATP üretimini azaltır dolayısıyla iç ortamlar kızıl açlığa mahkum olur. Kırmızı olmadan mavi ışığa maruz kalmak potansiyel olarak toksiktir. Mavi ışık tek başına fizyoloji üzerinde kötü bir etkiye sahiptir ve uzun vadede diyabete katkıda bulunabilecek ve sağlık süresini zayıflatabilecek kan şekerlerinin bozulmasına yol açabilir. 1990'dan önce hepimizin ampul aydınlatması vardı ve bu sorun değildi. Çünkü güneş ışığına benzer bir mavi ve kırmızı dengesine sahipti. Ancak yaşlanan nüfuslar açısından, LED’lere geçişte potansiyel bir sağlık bombası bulunuyor. Bu durum güneş ışığında daha fazla zaman geçirilerek kısmen düzeltilebilir.”



Uzmanlara göre son kahve hangi saatte içilmeli?

Tipik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor. Yetişkinler için günde 4 fincan genellikle güvenli kabul ediliyor (AFP)
Tipik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor. Yetişkinler için günde 4 fincan genellikle güvenli kabul ediliyor (AFP)
TT

Uzmanlara göre son kahve hangi saatte içilmeli?

Tipik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor. Yetişkinler için günde 4 fincan genellikle güvenli kabul ediliyor (AFP)
Tipik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor. Yetişkinler için günde 4 fincan genellikle güvenli kabul ediliyor (AFP)

Julia Musto Bilim ve İklim Muhabiri 

Herkes kafeine farklı tepki verir ancak genel bir görüşe göre gece geç saatlerde kahve ve diğer uyarıcı içecekleri içmek, uyku saatinden çok sonra uyanık kalmanıza yol açabilir.

Peki son kahve veya kafeinli çay için bir sınır var mı? Uzmanlar, bunun planladığınız uyku saatinden yaklaşık 9 saat önce olduğunu söylüyor.

Çünkü ABD Hastalık Kontrol ve Koruma Merkezleri kılavuzuna göre yetişkinlerin en sağlıklı kalmak için ihtiyaç duyduğu 7-9 saatlik uykuya dalabilme süresini ikiye katlayabilir.

Baylor Tıp Fakültesi'nde kayıtlı diyetisyen ve yardımcı doçent olan Roberta Anding, daha önceki bir açıklamasında, "Eğer saat 21.00'te yatmayı planlıyorsanız ve kafeine duyarlıysanız, öğle saatlerinde içmeyi bırakmanızı öneririm" demişti.

"Yatmadan önce kafein içmek uykunuzu etkileyecektir. Ortalama bir kişinin uykuya dalması yaklaşık 10 ila 20 dakika sürer. Eğer sisteminizde kafein varsa veya kafeine duyarlıysanız, bu süre ikiye katlanabilir" diye açıklamıştı.

Henry Ford Health'e göre kafein, vücudu çeşitli şekillerde etkiliyor; kan dolaşımını artırıyor, uyuşukluğu önlüyor ve adrenalini hızla yükseltiyor.

Düzenli olarak kafein tüketen kişilerin zamanla tolerans geliştirebileceğine inanılıyor. Yine de Harvard Tıp Fakültesi'nde tıp yardımcı doçenti olan Dr. Trisha Pasricha, Washington Post'ta yayımlanan yazısında, bu teoriye ilişkin verilerin "şaşırtıcı derecede az" olduğunu belirtti.

Cleveland Kliniği'ne göre vücudun kafeini daha iyi parçalamasını sağlayan CYP1A2 adlı bir gen varyantı var. Geçmiş araştırmalar, insanların sadece yaklaşık yarısında bu varyantın bulunduğunu gösteriyor.

Kayıtlı diyetisyen Jane Leverich, Good Housekeeping'e, çoğu insan için etkinin, kafein etkisi geçtikten sonra da sürdüğünü söyledi.

"Kafein, melatonin salınımını geciktirebilir, sirkadiyen ritminizi bozabilir ve uyku kalitesini düşürebilir; bu etkileri vücudunuz beyninizden çok önce fark eder" dedi.

Anding'in belirttiğine göre kafeinin yaklaşık 4,5 saatlik epey uzun bir yarı ömrü var. Bu, etkilerinin yarıya inmesi için geçen süreyi ifade ediyor.

Ancak içtiğiniz kafein miktarı ve türü, ne zaman içtiğiniz kadar önemli.

Mayo Clinic'e göre 240 ml'lik bir fincan kahve yaklaşık 100 miligram kafein içeriyor ve çoğu yetişkin için günde 400 miligrama kadar kafein güvenli kabul ediliyor.

Ancak farklı kahve türleri farklı kafein seviyeleri içerebiliyor. Örneğin, hazır kahve, taze demlenmiş kahveye göre daha az kafein içeriyor. Matcha ve siyah çay da dahil bazı çaylar kahveden daha fazla kafein içerebilir.

Daha düşük kafeinli içecekler yatmadan önce daha güvenlidir ve kafeinsiz içecekler uykunuzu daha az etkileyebilir. Bununla birlikte kafeinsiz içecekler de bir miktar kafein içerir.

Bu nedenle hassas kişilerin öğle vakti dışında kahveden tamamen uzak durmaları gerekiyor.

Cleveland Kliniği'nde kayıtlı diyetisyen Anthony DiMarino, "Vücudu kafeini yavaş işleyen kişilerin, iyi bir gece uykusu çekmek istiyorsa akşam saatlerinde kafein tüketmekten kaçınması gerekir" diye tavsiyede bulundu.

Independent Türkçe,independent.co.uk/life-style/health-and-families


ABD'de abur cubur yemeyi bırakanlar hurmaya yöneliyor

(Unsplash)
(Unsplash)
TT

ABD'de abur cubur yemeyi bırakanlar hurmaya yöneliyor

(Unsplash)
(Unsplash)

Carsen Holaday Kültür & Yaşam Tarzı Trendleri ve Son Dakika Muhabiri 

Yakın zamanlı satış verilerine göre Amerikalılar aşırı işlenmiş atıştırmalıklardan vazgeçip tarihin en eski yiyeceklerinden birine yöneliyor.

Kaliforniya merkezli hurma şirketi Joolies California Superfruit'un Food52'ye verdiği bilgiye göre, 2025'te ABD'de Medjool hurması satışları yüzde 33 arttı.

Meyvenin popülaritesinin artmasıyla bu sayının daha da yükselmesi bekleniyor; bu artışın nedeni moda ambalajlar veya viral tarifler olabilir. Fortune Business Insights'a göre hurma pazarının büyüklüğünün 2034 itibarıyla Amerika'da 1,6 milyar dolara ulaşması öngörülüyor.

Hurma şu anda popüler olsa da bu tatlı meyve Ortadoğu'da eski çağlardan beri yetiştiriliyor ve Mısırlılar onu şarap yapımında kullanıyordu. Smithsonian dergisine göre fosiller hurma ağaçlarının 50 milyon yıl önce geliştiğini gösteriyor.

Şimdiyse, karamelimsi tadı nedeniyle hurma son zamanlarda protein barlarında, smoothie karışımlarında ve tatlı tariflerinde kullanılıyor. Tüketiciler daha az işlenmiş gıdalara öncelik vermeye devam ederken hurma, insanların şekere alternatif olarak kullanmasıyla internette büyük bir popülerlik kazandı.

"Hurmalı Snickers" ve "Hurmalı Çikolata" gibi tariflerde hurmayı deneyenlerin viral videoları, buruşuk ve yapışkan meyvelerin tatlılığına şaşıranların tepkilerini gösteriyor.

Hurma sadece diğer işlenmiş gıdalara göre daha organik bir atıştırmalık seçeneği olmakla kalmıyor, aynı zamanda sağlığa faydalarıyla da biliniyor. Bu süper besinler lif, antioksidanlar ve B vitamini açısından zengin; bu da bağırsak ve cilt sağlığını desteklediği anlamına geliyor.

Kayıtlı diyetisyen Lisa Moskovitz, Fox News Digital'a şunları söyledi:

Hurma, tüketiciler için yeni bir trend olsa da yıllardır diyetisyenler arasında smoothie'leri ve daha az şekerli tatlıları tatlandırmak için tercih edilen bir malzeme. Sadece çok lezzetli ve çok yönlü değil, aynı zamanda lif, antioksidanlar ve magnezyum ve potasyum gibi diğer temel besinleri de sağlıyor.

Diyetisyenler daha önce The Independent'a Trader Joe's'un organik kurutulmuş ve çekirdeksiz Deglet Noor hurmaları hakkında konuşurken, hurmanın egzersiz öncesi enerji kaynağı olarak da fayda sağlayabileceğini belirtmişti. Sadece 5 hurma 30 gram karbonhidrat sağlamaya yettiğinden, bu atıştırmalık özellikle sabah erken saatlerde egzersiz öncesi tüketmek için epey kullanışlı.

Bu sağlıklı atıştırmalığın artan popülaritesi hakkındaki haberler, Harvard'ın T.H. Chan Halk Sağlığı Okulu'ndaki araştırmacıların yaptığı endişe verici yeni bir çalışmanın ardından geldi. Çalışma, pastırma, sosis ve kurabiye gibi ultra işlenmiş gıdaların tüketiminin bunama riskini yüzde 58, bilişsel bozukluk riskini ise yüzde 46 artırdığını ortaya koydu.

Ultra işlenmiş gıdalar ayrıca obezite, bağırsak değişiklikleri ve kardiyovasküler hastalıklar gibi sağlık sorunlarıyla da bağlantılı.

Yiyeceklerinizin ultra işlenmiş olup olmadığını anlamanın en kolay yolu, paketin üzerindeki içerik listesini kontrol etmek. Doktorlar, hazır yiyecek satın almaktansa evde hurma gibi meyve ve sebzeleri tüketmenin daha iyi olduğunu söylüyor.

Independent Türkçe,independent.co.uk/life-style


Ünlü doktor öğle yemeğinden sonra ağırlık çökmesinin sebebini açıkladı

(Unsplash)
(Unsplash)
TT

Ünlü doktor öğle yemeğinden sonra ağırlık çökmesinin sebebini açıkladı

(Unsplash)
(Unsplash)

Rebecca Whittaker 

Bir doktor, öğle yemeğinden sonra saat 15.00 civarında gelen yorgunluk hissinin glikoz seviyelerinizin dengesiz olduğuna işaret edebileceği konusunda uyardı.

Dr. Rangan Chatterjee, protein veya lif açısından yetersiz öğle yemeklerinin öğleden sonraki ağırlığı ve zihin bulanıklığını artırarak bu durumu daha da kötüleştirebileceğini söyledi.

Ancak ağırlık çökmesini önlemek için kafein veya hızlı bir şeker takviyesine başvurmak çözüm değil.

Bunun yerine vücudunuzun ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlamak için et, yumurta veya balık gibi proteinli yiyecekler tüketmek ve yemek sonrası 10-20 dakikalık tempolu bir yürüyüş yapmak, vücudun glikoz seviyelerini düzenlemesine ve öğleden sonra uyuya kalma isteğini önlemesine yardımcı olacaktır.

Chatterjee, bir bardak su içmenin ve küçük bir avuç kuruyemiş yemenin de enerji seviyesini artırmaya yardımcı olacağını çünkü sağlıklı yağların yavaş yanan bir yakıt kaynağı sağlayarak enerjiyi dengelemeye yardımcı olduğunu da ekledi.

Çok satan yazar ve popüler sağlık podcast'i Feel Better, Live More'un sunucusu Dr. Chatterjee, "Yorgunluk, odaklanma güçlüğü ve sinirlilik hissini normalleştirdik ancak bunlar vücudun metabolik açıdan zorlandığının erken belirtileri olabilir ve bu önemlidir" diyor

Glikoz, vücuttaki en önemli sinyallerden biri ve enerjimizden ruh halimize, odaklanmamızdan uykumuza kadar günlük olarak nasıl hissettiğimizi şekillendirirken, uzun vadeli sağlıkta da rol oynuyor.

Prediyabet, çoğu kişinin fark ettiğinden çok daha yaygın ve genellikle sinsice ilerliyor.

Bugün Birleşik Krallık'ta 6,3 milyon kişi bununla yaşıyor ve birçoğu bunun farkında değil. Bu nedenle vücudunuzun size ne söylediğini dinlemek için hiç bu kadar önemli bir zaman olmamıştı.

Öğleden sonra 3'teki enerji düşüşü kısmen sirkadiyen ritmimizden kaynaklanıyor ancak glikoz düşüşü bunu daha da kötüleştirebilir ve bizi hızlı bir enerji takviyesine yönlendirebilir.

Dr. Chatterjee, glikoz seviyeleri aniden düştüğünde vücudun enerjiyi hızla yenilemek için acil sinyaller gönderdiğini ve bunun da genellikle şekerli, yüksek karbonhidratlı yiyeceklere yönelik isteği tetiklediğini açıklıyor.

Bu düşüşün odaklanmayı zorlaştırmasının nedeni, beynin enerjiye aç bir organ ve birincil enerji kaynağının glikoz olması.

Glikoz seviyeleri dibi gördüğünde, beyin hücreleri arasında bilgi taşıyan nörotransmitter adı verilen kimyasal haberciler düzgün çalışmayı bırakır ve bu da odaklanma bozukluğuyla zihinsel enerjinin düşmesine yol açar.

Dr. Chatterjee, ironinin bu isteğe boyun eğmenin genellikle başka bir yükseliş ve düşüşe yol açıp kişinin bu döngüde sıkışıp kalmasına yol açmasında yattığını ekledi.

Kan şekeri seviyelerinin çok yüksek kalması prediyabet riskini artırabiliyor.

Chatterjee'nin tavsiyesi, Abbott's Lingo adlı biyosensör ve uygulamasının 2 bin yetişkin üzerinde yaptığı araştırmanın ardından geldi. Araştırmaya göre öğleden sonra saat 3'te enerji düşüşü yaşayanların yarısından fazlası yorgunluk hissederken, yaklaşık üçte biri moral bozukluğu, dörtte biri ise sinirlilik yaşıyor.

Ancak katılımcıların sadece yüzde 15'i hissettikleriyle yedikleri yiyecek türü arasında bağlantı kurabildi. Bunun yerine birçok kişi stres (yüzde 38) veya yetersiz uyku (yüzde 34) gibi faktörleri suçladı.

Independent Türkçe,independent.co.uk/news/health