Türkiye'nin Suriye operasyonuna Arap ve Batı ülkelerinden kınama

Suriye-Türkiye sınırındaki Resulayn’dan bölgeyi terk eden siviller (AFP) Türk birliklerinin Suriye topraklarına geçişi (EPA)
Suriye-Türkiye sınırındaki Resulayn’dan bölgeyi terk eden siviller (AFP) Türk birliklerinin Suriye topraklarına geçişi (EPA)
TT

Türkiye'nin Suriye operasyonuna Arap ve Batı ülkelerinden kınama

Suriye-Türkiye sınırındaki Resulayn’dan bölgeyi terk eden siviller (AFP) Türk birliklerinin Suriye topraklarına geçişi (EPA)
Suriye-Türkiye sınırındaki Resulayn’dan bölgeyi terk eden siviller (AFP) Türk birliklerinin Suriye topraklarına geçişi (EPA)

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün, ülkesinin, Suriye’nin kuzeydoğusuna yönelik askeri operasyona başladığını duyurdu. Hava destekli operasyona, Arap ve Batı ülkelerinden kınamalar yapılırken, Avrupa ülkeleri, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) söz konusu operasyonunun gelişimi ve etkilerini tartışmak üzere toplantı düzenlenmesi çağrısında bulundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün, Twitter hesabından yaptığı açıklamada, “Türk Silahlı Kuvvetleri'miz (Ankara tarafından desteklenen) Suriye Milli Ordusu'yla birlikte Suriye'nin kuzeyinde PKK/YPG ve DEAŞ terör örgütlerine karşı Barış Pınarı Harekatı'nı başlatmıştır” İfadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan bir sonraki tweetinde ise şu ifadeleri kullandı;
“Oluşturacağımız Güvenli Bölge sayesinde Suriyeli sığınmacıların ülkelerine dönmelerini sağlayacağız.”
Türk savaş uçakları ve obüsleri, Suriye’nin kuzeyi ve Rasulayn sınır bölgesini bombardıman altına alırken, onlarca sivil bölgeyi terk etti. Bununla birlikte Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) ‘sivil bölgeleri bombalayacağı’ iddiaları, paniğe neden oldu.
Öte yandan bazı Arap ülkeleri, Türkiye’nin Suriye’deki operasyonunu kınadı. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı'ndaki resmi bir kaynak, Riyad’ın Türkiye’nin ‘saldırganlığına’ ilişkin endişelerini ve kınamalarını dile getirerek, operasyonu ‘Suriye'nin toprak bütünlüğü, bağımsızlığı ve egemenliğinin açık ihlali ve bölgesel güvenlik ve barışa yönelik tehdit’ olarak nitelendirdi.
Lübnan, Irak, BAE, Bahreyn, Suriye ve Kuveyt, operasyonu kınayan mesajlar yayınlarken, Mısır, Arap Birliği’ne (AL) acil bir bakanlar düzeyinde toplantı düzenlenmesi çağrısında bulundu. Çağrı, AL’den olumlu yanıt aldı. AL Genel Sekreter Yardımcısı Hüsam Zeki, toplantının önümüzdeki Cumartesi günü gerçekleşeceğini açıkladı.
Diğer Yandan Kuzey ve Doğu Suriye Kürt Özerk Yönetimi ‘seferberlik’ ilan ederken, Şam ile ‘diyaloğu’ sağlayacak adımlar atılması için Rusya'ya çağrıda bulundu. Kürt Özerk Yönetimi, ayrıca DEAŞ ile mücadeleyi askıya aldı.
İlgili bağlamda ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı açıklamada, Türkiye’nin Suriye’deki operasyonunu desteklemediğini ve bunun ‘kötü bir fikir’ olduğunu düşündüğünü belirtti. Bununla birlikte İngiltere Başbakanlık Ofisi’nden bir sözcü,  Başbakan Boris Johnson’ın Başkan Trump ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini ve Türkiye’nin Suriye’nin kuzeydoğusuna yönelik operasyonunun etkilerinden duydukları endişeleri dile getirdiklerini aktardı.
Öte yandan Avrupa ülkeleri tarafından Türkiye’nin Suriye’deki operasyonunu görüşmek üzere BMGK’ya acil ve kapalı bir toplantı yapılması çağrısında bulunuldu.
Bu girişimle birlikte diplomatlar, Washington ve Moskova’nın BMGK’ya yapılan çağrı konusunda ‘isteksiz’ olduklarını düşünüyor.



WSJ: Rus denizaltısı, ABD'nin Venezuela açıklarında ele geçirmeye çalıştığı petrol tankerine eşlik ediyor

Bir petrol tankeri, Amerika'nın bu sektörü kontrol altına alacağına dair endişeler arasında Venezuela'nın Maracaibo kentindeki Maracaibo Gölü'nde seyrediyor (EPA)
Bir petrol tankeri, Amerika'nın bu sektörü kontrol altına alacağına dair endişeler arasında Venezuela'nın Maracaibo kentindeki Maracaibo Gölü'nde seyrediyor (EPA)
TT

WSJ: Rus denizaltısı, ABD'nin Venezuela açıklarında ele geçirmeye çalıştığı petrol tankerine eşlik ediyor

Bir petrol tankeri, Amerika'nın bu sektörü kontrol altına alacağına dair endişeler arasında Venezuela'nın Maracaibo kentindeki Maracaibo Gölü'nde seyrediyor (EPA)
Bir petrol tankeri, Amerika'nın bu sektörü kontrol altına alacağına dair endişeler arasında Venezuela'nın Maracaibo kentindeki Maracaibo Gölü'nde seyrediyor (EPA)

Wall Street Journal, bir ABD yetkilisine dayandırdığı haberinde, Rusya'nın yaşlanan petrol tankeri Bella 1'e refakat etmek üzere bir denizaltı ve diğer savaş gemileri gönderdiğini bildirdi. Bu haber henüz doğrulanmadı.

ABD Başkanı Donald Trump dün sosyal medya platformunda, Venezuela'nın “geçici yetkililerinin” ABD'ye piyasa fiyatlarından 30 ila 50 milyon varil “yüksek kaliteli” petrol satacağını belirtti.

Trump, Truth Social'da şunları yazdı: “Enerji Bakanı Chris Wright'tan bu planı derhal uygulamaya koymasını istedim. Petrol, depolama gemileriyle taşınacak ve ardından doğrudan ABD'deki boşaltma rıhtımlarına getirilecek.”

Trump, fonların başkan olarak kendi kontrolünde kalacağını, ancak Venezuela ve Amerika Birleşik Devletleri halkının yararına kullanılacağını da ifade etti.


Trump: Venezuela Amerika'ya yaklaşık 50 milyon varil petrol teslim edecek... ve biz bunu kendi çıkarımız için satacağız

Trump, Beyaz Saray'daki kabine toplantısında (Arşiv- AFP)
Trump, Beyaz Saray'daki kabine toplantısında (Arşiv- AFP)
TT

Trump: Venezuela Amerika'ya yaklaşık 50 milyon varil petrol teslim edecek... ve biz bunu kendi çıkarımız için satacağız

Trump, Beyaz Saray'daki kabine toplantısında (Arşiv- AFP)
Trump, Beyaz Saray'daki kabine toplantısında (Arşiv- AFP)

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela'nın yaptırımlara tabi 30 ila 50 milyon varil petrolü ABD'ye teslim edeceğini söyledi. Bu karar, hafta başında ülkesinde ABD güçleri tarafından tutuklanan Nicolas Maduro'nun devrilmesinin ardından alındı.

Trump, sosyal medyada yaptığı paylaşımda, “Bu petrol piyasa fiyatından satılacak ve ben, Amerika Birleşik Devletleri Başkanı olarak, bu fonların Venezuela ve Amerika Birleşik Devletleri halkının yararına kullanıldığından emin olmak için bu fonları kontrol edeceğim!” ifadelerini kullandı.

Öte yandan, konuyla ilgili bilgi sahibi üç kişinin bildirdiğine göre ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Venezuela İçişleri Bakanı'nı, geçici Başkan Delcy Rodriguez'in ABD taleplerini karşılamasına ve Maduro'nun devrilmesinden sonra düzeni sağlamasına yardımcı olmadığı takdirde hedef listesinin başına koymuş durumda.

ABD yönetiminin düşünce tarzını bilen bir kaynak, yaygın insan hakları ihlalleriyle suçlanan güvenlik güçlerini kontrol eden Diosdado Cabello'nun, Trump'ın geçiş döneminde istikrarı sağlamak için geçici yöneticiler olarak güvenmeye karar verdiği Maduro’ya sadık birkaç biri olduğunu söyledi.


ABD’nin Venezuela operasyonu, Tayvan işgali senaryolarını nasıl etkileyecek?

Maduro, pazartesi günü New York'ta düzenlenen duruşmada eşi Flores'le hakkındaki tüm suçlamaları reddetmişti (Reuters)
Maduro, pazartesi günü New York'ta düzenlenen duruşmada eşi Flores'le hakkındaki tüm suçlamaları reddetmişti (Reuters)
TT

ABD’nin Venezuela operasyonu, Tayvan işgali senaryolarını nasıl etkileyecek?

Maduro, pazartesi günü New York'ta düzenlenen duruşmada eşi Flores'le hakkındaki tüm suçlamaları reddetmişti (Reuters)
Maduro, pazartesi günü New York'ta düzenlenen duruşmada eşi Flores'le hakkındaki tüm suçlamaları reddetmişti (Reuters)

ABD'nin Venezuela'ya cumartesi kara harekatı düzenleyip ülkenin lideri Nicolas Maduro ve eşini kaçırmasının yankıları sürerken, analistler bunun olası Tayvan işgalinde Çin'in elini güçlendirebileceğine dikkat çekiyor.

Birleşik Krallık Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Emily Thornberry, pazartesi günkü açıklamasında, Venezuela'ya askeri müdahalenin Çin ve Rusya'yı cesaretlendirebileceği uyarısında bulundu.

Çin yönetimi, ABD'nin askeri müdahalesinin ardından yaptığı açıklamada, Washington'ın egemen bir devlete ve liderine yönelik güç kullanımını kınamış, Maduro ve eşi Cilia Flores'in serbest bırakılması talebinde bulunmuştu.

Reuters'ın analizinde, Çin'in kınamalarının uluslararası arenada ABD karşıtı bir koalisyon oluşturulmasında önemli olacağına işaret ediliyor.

Düşünce kuruluşu Çin-Küresel Güney Projesi'den Eric Olander, şunları söylüyor:

Çin şu anda Venezuela'ya çok fazla maddi destek sunamaz. Ancak Pekin, BM'de diğer gelişmekte olan ülkelerle ABD'ye karşı görüş birliği oluşturma çabalarına öncülük ederek önemli bir rol oynayacak.

Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Cien, Venezuela'da durum ne olursa olsun Latin Amerika ülkesiyle ekonomik işbirliğinin süreceğini de duyurmuştu.

Pekin yönetimi, Venezuela'nın petrol rafinerilerine ve altyapısına yatırımlarıyla, ABD'nin 2017'de devreye soktuğu ambargoda Karakas yönetimine önemli destek verdi. Çin, 2024'te Venezuela'dan yaklaşık 1,6 milyar dolar değerinde mal satın aldı, bunların yaklaşık yarısı petrol ürünlerinden oluşuyor.

Maduro'nun ABD tarafından ülkeden kaçırılmadan önce son görüşmesini Çin heyetiyle yaptığı da ortaya çıkmıştı. Başkentteki Miraflores Sarayı'nda Çin'in özel temsilcisi Çiu Şiaoçi başkanlığındaki heyetle yapılan görüşmede iki ülke arasındaki işbirliği ele alınmıştı.

Haberde, Maduro'ya yönelik operasyon neticesinde Çin'in önemli bir müttefikini kaybettiğine dikkat çekiliyor. Pekin yönetiminden bir kişi, "Bu Çin'e büyük bir darbe oldu" diyor.

Diğer yandan Guardian'ın analizinde, Çin'in Tayvan üzerindeki hak iddiasını uluslararası hukuk kapsamında değil bir iç mesele olarak gördüğüne işaret ediliyor. Bu yüzden Pekin'e yakın isimlerin, Venezuela operasyonuyla Tayvan meselesi arasında paralellik kurulmasından rahatsız olduğu yazılıyor.

Belçika merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kriz Grubu'ndan William Yang da ABD'nin Venezuela'ya yönelik hamlesinin, Çin'in Tayvan'ı işgal etme olasılığı üzerinde "doğrudan ve önemli bir etki" yaratmayacağını savunuyor.

Yang, Pekin'in Tayvan hamlesinin, Çin'in ekonomik gidişatı, ordunun hazırlık seviyesi, Tayvan'ın iç siyasi durumu ve Washington'ın Taipei politikası gibi etkenlerle şekilleneceğini belirtiyor.

Independent Türkçe, Guardian, Reuters, CNN