Irak Federal Yüksek Mahkemesi, Irak ile Kuveyt arasındaki Hor Abdullah Sınır Anlaşması’nın geçersiz olduğuna hükmetti

Temmuz ayında Irak-Kuveyt sınırının çizilmesinin tartışıldığı bir çalıştay (Irak Parlamentosu web sitesi)
Temmuz ayında Irak-Kuveyt sınırının çizilmesinin tartışıldığı bir çalıştay (Irak Parlamentosu web sitesi)
TT

Irak Federal Yüksek Mahkemesi, Irak ile Kuveyt arasındaki Hor Abdullah Sınır Anlaşması’nın geçersiz olduğuna hükmetti

Temmuz ayında Irak-Kuveyt sınırının çizilmesinin tartışıldığı bir çalıştay (Irak Parlamentosu web sitesi)
Temmuz ayında Irak-Kuveyt sınırının çizilmesinin tartışıldığı bir çalıştay (Irak Parlamentosu web sitesi)

Irak Federal Yüksek Mahkemesi, Irak ile Kuveyt arasında deniz seyrüseferinin düzenlenmesini öngören Hor Abdullah Sınır Anlaşması’nın geçersiz olduğuna karar verdi.

Mahkeme, 2013 yılında Kuveyt ile imzalanan anlaşmanın, Irak Anayasası’nın uluslararası anlaşma ve sözleşmelerin milletvekillerinin üçte iki çoğunluğuyla çıkarılacak kanunla onaylanmasını öngören maddesine aykırı olması nedeniyle geçersiz olduğuna hükmetti.

Hukuk Hareketi’nden milletvekili Saadun Saadi sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, Kuveyt ile yapılan anlaşmaya karşı açtığı davayı kazandığını bildirerek, bu kararın Irak’ın topraklarını ve sularını koruyacağına dikkat çekti.

Iraklı yetkililere göre, anlaşmada her iki ülkenin de altı aylık bir ihbar süresince Hor Abdullah Sınır Anlaşması’nı iptal etmesine olanak tanıyan bir madde yer alıyor.

Anlaşma, Irak’ın Hor’daki nakliye yolunu ihmal ettiği ve Irak’ın büyük limanlarının Kuveyt lehine hizmet dışı kalacağı gerekçesiyle uzun süredir siyasi tartışmalara yol açıyordu.

Bu konu, geçen ay Um Kasr’da (Basra’nın güneyinde) kara sınırlarının çizilmesi üzerine siyasi bir krizin patlak vermesiyle doruğa ulaştı.

İki ülke arasında, ortak bir komitenin deniz koridorunda navigasyonu organize etmesi ve koridorun genişletilmesi ve temizlenmesine yönelik operasyonlar üzerinde anlaşmaya varması gerekiyordu.

Ancak Parlamento’nun Dış İlişkiler Komitesi üyelerinden birine göre, Federal Yüksek Mahkeme’nin kararı, iki ülkeyi deniz sınırlarını çizmek için tekrar Birleşmiş Milletler’e (BM) başvurmaya sevk edebilir.



Trump ateşkesi ve ablukayı uzattı… Devrim Muhafızları’ndan Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye saldırı

Trump ateşkesi ve ablukayı uzattı… Devrim Muhafızları’ndan Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye saldırı
TT

Trump ateşkesi ve ablukayı uzattı… Devrim Muhafızları’ndan Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye saldırı

Trump ateşkesi ve ablukayı uzattı… Devrim Muhafızları’ndan Hürmüz Boğazı'nda bir gemiye saldırı

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan’ın arabuluculuk çabalarına dikkat çeken diplomatik bir adım kapsamında İran ile ateşkesi uzattığını açıkladı. Trump, bu kararla Tahran’ın siyasi tıkanıklığı sona erdirecek “birleşik bir teklif” sunmasını beklemek üzere ek bir zaman penceresi açıldığını belirtti.

Karar, İslamabad’ın gerilimi kontrol altına alma yönündeki taleplerine taktiksel bir esneklik yansıtırken, Trump aynı zamanda stratejik sertliğini korudu. ABD’nin İran limanlarına yönelik “ablukayı sürdüreceğini” vurgulayan Trump, bu yaklaşımın olası müzakere süreci öncesinde ekonomik baskıyı artırmayı hedeflediğini ifade etti.

Bu Amerikan yaklaşımı, Tahran’ın sabit tutumuyla karşılaştı. İran, Pakistan tarafına “baskı altında müzakereyi” ve deniz ablukası devam ederken görüşmelere katılmayı kesin bir dille reddettiğini iletti. Tahran, herhangi bir diyaloğun ön koşulunun ABD’nin tutum değişikliği olduğunu vurguladı.

Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kapanması nedeniyle “mali olarak çöktüğünü” ve boğazın derhal yeniden açılmasını istediğini savunurken, İran İran Devrim Muhafızları olası yeni bir saldırıya karşı hazır olduklarını açıkladı. Açıklamada, “Çatışmaların yeniden başlaması halinde düşmanın kalan varlıklarına yıkıcı darbeler vuracağız” denildi.

Öte yandan Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Kurumu (UKMTO), Umman’ın kuzeydoğusunun yaklaşık 15 deniz mili açığında seyreden bir konteyner gemisinin kaptanının olay bildiriminde bulunduğunu açıkladı. Rapora göre, İran Devrim Muhafızları’na bağlı bir savaş botu, telsizle herhangi bir temas kurmadan gemiye yaklaştı ve ateş açtı. Saldırı sonucunda geminin köprüüstü bölümünde ciddi hasar meydana geldi.


Gazze anlaşması... Karmaşık koşullar altında ‘zaman alacak’ düzenlemelere yönelik bir bahis

Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta bir arabanın üzerinde oturan Filistinliler (AFP)
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta bir arabanın üzerinde oturan Filistinliler (AFP)
TT

Gazze anlaşması... Karmaşık koşullar altında ‘zaman alacak’ düzenlemelere yönelik bir bahis

Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta bir arabanın üzerinde oturan Filistinliler (AFP)
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta bir arabanın üzerinde oturan Filistinliler (AFP)

Gazze Şeridi’nde ateşkes anlaşmasına ilişkin dosyalar, mevcut tıkanıklık nedeniyle yeni düzenlemeler bekliyor. Özellikle geçtiğimiz şubat ayı sonunda İran’da başlayan savaşın ardından ve son iki haftada Kahire’de gerçekleştirilen müzakere turlarında belirleyici sonuçlara ulaşılamaması bu süreci etkiliyor.

Gazze Barış Kurulu Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov, söz konusu düzenlemelerin son Kahire turunda Hamas’a sunulan öneriler çerçevesinde şekillendiğini ifade etti. Uzmanlara göre bu öneriler özellikle silahsızlanma, çekilmeler ve hareketin Gazze Şeridi’ndeki çalışanlarının entegrasyonu gibi başlıklara odaklanıyor.

Uzmanlar, bu düzenlemelerin zaman alacağını ve sürecin başta İran’daki savaşın seyri, uluslararası güçlerin ve Filistinli polis unsurlarının konuşlandırılması ile teknokratlardan oluşacak komitenin Gazze’ye girerek çalışmalarına başlaması gibi temel faktörlere bağlı olacağını belirtti.

Geçen hafta Kahire’de yapılan görüşmelerde Hamas’ın silahsızlandırılması konusunda anlaşma sağlanamamasına rağmen, Mladenov pazartesi akşamı Reuters’a yaptığı açıklamada, “Son haftalarda Hamas ile son derece ciddi görüşmeler gerçekleştirdik, ancak süreç kolay değil” dedi.

Mladenov, “Tüm tarafları ve en önemlisi Gazze halkını tatmin edecek bir düzenlemeye ulaşabileceğimiz konusunda temkinli bir iyimserliğim var” ifadesini kullanarak, sürecin zaman alacağını vurguladı.

Mladenov daha önce, Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi’nin önündeki engellerin kaldırılmaya başlandığını açıklamıştı. Cuma günü Kahire el-İhbariyye televizyonuna verdiği röportajda ise komitenin Gazze’ye girişinin mevcut engeller nedeniyle geciktiğini belirtti.

Farabi Siyasi Araştırmalar Merkezi Genel Sekreteri Dr. Muhtar Gubaşi, Mladenov’un düzenlemelere ilişkin açıklamalarıyla zaman kazanmaya çalıştığını savundu. Gubaşi, Gazze, Lübnan ve İran dosyalarının aslında tek bir bütün oluşturduğunu, bu nedenle hepsinin birlikte ele alınıp sonuçlandırılacağını ve bunun ardından bölgede yeni düzenlemelerin şekilleneceğini belirtti. Bu çerçevede, söz konusu sürecin zaman alacağına dair açıklamaların, dosyaların henüz sonuçlanmadığını ve birbirine bağlı olduğunu gösterdiğini ifade etti.

Filistinli siyaset analisti Eymen er-Rakab ise Mladenov’un son iki haftada Hamas, Filistin hükümeti ve İsrail arasında yürüttüğü temasların, ateşkes anlaşmasının bir sonraki aşamasına geçiş için düzenlemeler oluşturmayı hedeflediğini söyledi. Ancak er-Rakab, sürecin beklenenden daha karmaşık olduğunu ve temel engelin İsrail’den kaynaklandığını belirterek, bu nedenle görüşmelerin zaman almasının doğal olduğunu, hatta nihai bir sonuca kısa vadede ulaşılmasının zor olduğunu ve sürecin İran’daki savaş sonrasına kalabileceğini dile getirdi.

devf
Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta yıkılan binaların enkazı arasında yürüyen iki öğrenci (AFP)

Hamas, Mladenov’un açıklamalarının ardından dün yaptığı açıklamada, Kahire’de arabulucular ve Filistinli gruplarla çok sayıda görüşme ve istişare gerçekleştirdiğini duyurdu. Açıklamada, bu temasların Şarm eş-Şeyh Anlaşması kapsamındaki birinci aşama yükümlülüklerinin tamamlanması ve Donald Trump planı doğrultusunda ikinci aşama düzenlemelerinin ele alınmasına hazırlık amacı taşıdığı belirtildi.

Hamas, sunulan önerilere ‘yüksek düzeyde olumlu yaklaşım’ gösterdiklerini vurgulayarak, kabul edilebilir bir anlaşmaya ulaşmayı hedeflediklerini ifade etti. Hamas ayrıca, arabulucularla müzakereleri sürdürmeye kararlı olduğunu, tüm engellerin aşılması için çalıştığını ve önerilere ilişkin nihai yanıtını hareketin liderliği ile Filistinli gruplarla yapılacak istişarelerin ardından açıklayacağını bildirdi.

Hamas, geçtiğimiz cumartesi günü de arabulucular ve Filistinli gruplarla bir dizi görüşme ve diyalog gerçekleştirdiğini, anlaşmanın birinci aşamasına ilişkin tüm maddelerin uygulanmasını tamamlamayı amaçladığını duyurmuştu.

Er-Rakab, Hamas’a son Kahire görüşmesinde iletilen önerilerin büyük ölçüde silahsızlanma, Gazze’deki çalışanlarının entegrasyonu gibi başlıklara odaklandığını belirtti. Er-Rakab, Hamas’ın ‘sürpriz bir yanıt vermeyeceğini’ ifade ederken, herhangi bir sürecin başarısının uluslararası güçlerin ve Filistinli polis unsurlarının sahaya konuşlandırılması ile teknokrat komitenin bölgeye girişine bağlı olduğunu vurguladı.

Er-Rakab’a göre Hamas, arabulucuların sunduğu orta yol çözümlerine, açık mutabakatlar ve belirli güvenceler sağlanması halinde eğilim gösterebilir. Ancak bu sürecin, İran’daki savaşın seyri ve olası sonuçlarıyla bağlantılı olarak zaman alacağı ifade edildi.

Öte yandan Gubaşi, Hamas’ın önerileri kabul edip etmeyeceğinin; İsrail’in çekilmesine dair somut taahhütler, insani yardımların artırılması ve yeniden imar sürecinin başlatılmasına yönelik gerçek güvencelerin varlığına bağlı olduğunu belirtti. Gubaşi, bu şartların sağlanması halinde Hamas’ın sürece olumlu yaklaşabileceğini, aksi durumda ise İsrail kaynaklı engeller nedeniyle sürecin uzayabileceğini ifade etti.


Askeri planlamacılar Londra'da Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını görüşecek

İngiltere Savunma Bakanı John Healey (DPA)
İngiltere Savunma Bakanı John Healey (DPA)
TT

Askeri planlamacılar Londra'da Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını görüşecek

İngiltere Savunma Bakanı John Healey (DPA)
İngiltere Savunma Bakanı John Healey (DPA)

İngiliz hükümeti, 30'dan fazla ülkeden askeri planlamacıların, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açma görevini ilerletmek ve ayrıntılı planlar hazırlamak amacıyla bugün itibarıyla Londra'da iki gün sürecek görüşmelerde bulunacaklarını açıkladı. Geçtiğimiz hafta 10'dan fazla ülke, koşullar elverdiğinde Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğini korumak için İngiltere ve Fransa liderliğindeki uluslararası göreve katılmaya hazır olduklarını teyit etmişti.

Söz konusu ülkeler, ABD Başkanı Donald Trump’ın müttefiklerin yardımına ihtiyaç duymadığını söylemesinin ardından, Washington’a bir mesaj göndermek amacıyla Avrupa, Asya ve Ortadoğu’dan yaklaşık 50 ülkenin katılımıyla düzenlenen video konferans sonrasında taahhütlerini açıkladılar.

İngiltere Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, bugün başlayacak görüşmelerin geçtiğimiz hafta yapılan görüşmelerde kaydedilen ilerlemeye dayanacağını belirtti.

dsvdff
Dün Hürmüz Boğazı yakınlarında bir helikopterden İran gemisine uyarıda bulunan bir Amerikan askerinin videosundan alınan bir kare (CENTCOM)

İngiltere Savunma Bakanı John Healey, yaptığı açıklamada “Bugün ve yarınki görev, diplomatik mutabakatı boğazdaki seyrüsefer özgürlüğünü korumak ve kalıcı bir ateşkesi desteklemek için ortak bir plana dönüştürmek” ifadelerini kullandı.

Healey, “Önümüzdeki iki gün içinde gerçek bir ilerleme kaydedilebileceğinden eminim” diye ekledi.

İngiltere, görüşmelerin, sürdürülebilir bir ateşkesin ardından uygun koşullar oluştuğunda Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmaya yönelik askeri planları güçlendireceğini belirtti.

Katılımcıların askeri yetenekleri, komuta ve kontrol düzenlemelerini ve bölgedeki kuvvetlerin nasıl konuşlandırılacağını tartışması bekleniyor.