Tahran’da bazı sakinler dün balkon ve pencerelerinden yönetim karşıtı sloganlar attı. Bu gelişme, Avrupa ve Kuzey Amerika’daki İranlıların hafta sonu rejim karşıtı kitlesel gösteriler düzenlemesinin ertesi günü gerçekleşti.
İran’da Dini Lider Ali Hameney yönetiminde ocak ayında zirveye ulaşan geniş çaplı protesto gösterileri, güvenlik güçlerinin sert müdahalesiyle bastırıldı. İnsan hakları örgütleri, müdahalelerde binlerce kişinin hayatını kaybettiğini bildiriyor. Sokaklardaki protestolar baskı nedeniyle azalırken, Tahran ve bazı kentlerde yaşayanlar geçen haftadan beri evlerinden rejim karşıtı sloganlar atmaya başladı.
Tahran’ın doğusundaki Ekbatan semtinde yaşayanlar dün “Kahrolsun Hamaney”, “Kahrolsun İslam Cumhuriyeti” ve “Yaşasın Şah” sloganları attı. Söz konusu görüntüler, “Şahrak Ekbatan” adlı bir “X” hesabı tarafından paylaşıldı.
Sürgünde yaşayan İran’ın devrik şahının oğlu Rıza Pehlevi ise ülke içinde ve dışındaki İranlılara, hafta sonunda çeşitli ülkelerde düzenlenen protestolarla eş zamanlı olarak rejime karşı tepkilerini göstermeleri çağrısında bulundu.
Alman polisinin verdiği bilgiye göre, cumartesi günü Almanya’nın güneyindeki Munih kentinde düzenlenen büyük gösteriye yaklaşık 250 bin kişi katıldı. Gösteride konuşan Pehlevi, ülkeyi “demokratik ve laik” bir geleceğe taşımaya hazır olduğunu söyledi. Pehlevi’ye konuşmasında kız kardeşi eşlik etti. Ayrıca Los Angeles, Melbourne ve Toronto kentlerinde de İran rejimi aleyhinde kitlesel gösteriler düzenlendi.
Pehlevi’nin ofisi tarafından “X” platformunda yapılan açıklamada, dünya genelindeki gösterilere bir milyondan fazla kişinin katıldığı belirtildi. Ancak bu sayı bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı. Pehlevi, Münih’teki kalabalığa hitabında, bunun son yılların en büyük gösterisi olduğunu ifade etti.
Farsça olarak İran dışından yayın yapan Iran International televizyonu, Tahran’ın diğer bölgelerinde de rejim karşıtı sloganlar atıldığını bildirdi. Kanal, “Bu son savaş, Pehlevi geri dönüyor” ve Devrim Muhafızları’na atıfla, “Muhafızlara ölüm” şeklinde sloganlar atıldığını belirtti. Kanal ayrıca Şiraz ve Arak kentlerinde de benzer sloganların atıldığını belirtti. Ancak görüntülerin doğruluğu bağımsız kaynaklarca teyit edilemedi.
Gelişmeler, İran ile ABD arasında Cenevre’de Umman arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin ikinci turundan iki gün önce yaşandı. İran, müzakerelerin yalnızca, Batılı ülkelerin nükleer silah geliştirmeyi hedeflediğinden şüphelendiği ancak Tahran’ın sürekli olarak reddettiği nükleer programla sınırlı kalması gerektiğini savunuyor. Buna karşılık ABD’li ve Batılı yetkililer, olası bir anlaşmanın İran’ın balistik füze programı ile İsrail karşıtı silahlı gruplara verdiği desteği de kapsaması gerektiğini belirtiyor.
Söz konusu görüşmelerin, Washington’un İran’a karşı askeri adım atıp atmayacağını belirlemede kritik önemde olduğu değerlendiriliyor. ABD merkezli sivil toplum kuruluşu Human Rights Activists News Agency (HRANA), güvenlik güçlerinin müdahalelerinde çoğu protestocu olmak üzere, 7 binden fazla kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Kuruluş, protestolar kapsamında 53 binden fazla kişinin de gözaltına alındığını duyurdu.
