Suudi Arabistan ve Pakistan, iki ülkenin güvenliklerini artırma, bölgede ve dünyada güvenlik ve barışı sağlama çabaları çerçevesinde “Ortak Stratejik Savunma Anlaşması” imzaladı. Anlaşma, iki ülke arasındaki savunma iş birliğini çeşitli yönlerden geliştirmeyi ve herhangi bir saldırganlığa karşı karşılıklı caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlıyor. Bu anlaşma ayrıca, iki ülkeden birine yönelik herhangi bir saldırganlığın her ikisine yapılmış sayılacağını öngörüyor.
Suudi Arabistan ve Pakistan Cumhuriyeti arasındaki Ortak Stratejik Savunma Anlaşması, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Pakistan Başbakanı tarafından imzalandı.
Pakistan Başbakanlık Ofisi tarafından yapılan açıklamada, “Anlaşmanın, iki ülkenin güvenliklerini artırma, bölgede ve dünyada güvenlik ve barışı sağlama konusundaki ortak kararlılığını” ve “iki ülke arasındaki savunma iş birliğini çeşitli yönlerden geliştirme ve her türlü saldırganlığa karşı karşılıklı caydırıcılığı güçlendirme amacını” yansıttığı belirtildi.
Resmi görüşmeler oturumu
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud, Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif'i Riyad'daki el-Yemame Sarayı'nda kabul etti. Her iki ülkeden heyetlerin katıldığı resmi bir görüşmenin başında Pakistan Başbakanı, Veliaht Prens’ten Kral Selman bin Abdulaziz Al Suud'a selam ve en iyi dileklerini iletmesini talep etti. İki taraf, ülkeler arasındaki tarihi ve stratejik ilişkileri ve karşılıklı ilgi duyulan bir dizi konuyu ele aldı.
SPA ajansına göre toplantının sonunda yayınlanan ortak açıklamada, Şahbaz Şerif, Suudi Arabistan Veliaht Prensi'ne kendisi ve beraberindeki heyete gösterilen sıcak karşılama ve misafirperverlik için teşekkür ve takdirlerini iletti. Ayrıca Suudi Arabistan Kralı ve Suudi Arabistan halkına daha fazla ilerleme, kalkınma ve refah dileklerini iletti.
Prens Muhammed bin Selman ise Pakistan Başbakanı'na sağlık ve esenlik, kardeş Pakistan halkı için ise daha fazla ilerleme ve kalkınma dileklerini iletti.
Pakistan devlet televizyonu, Suudi Arabistan ve nükleer silahlı Pakistan'ın, on yıllardır devam eden güvenlik ortaklıklarını önemli ölçüde güçlendiren ortak bir savunma anlaşması imzaladığını aktardı. Pakistan Başbakanlık Ofisi tarafından yapılan açıklamada, “Her iki ülkenin de güvenliklerini artırma, bölgede ve dünyada güvenlik ve barışı sağlama konusundaki ortak kararlılığını yansıtan bu anlaşma, iki ülke arasındaki savunma iş birliğini çeşitli yönlerden geliştirmeyi ve herhangi bir saldırganlığa karşı ortak caydırıcılığı artırmayı amaçlamaktadır. Anlaşma, iki ülkeden birine karşı yapılan herhangi bir saldırganlığın her ikisine yönelik bir saldırganlık sayılmasını öngörmektedir" denildi.
Açıklamaya göre, iki taraf “bölgesel ve uluslararası koşullardaki gelişmeler, karşılıklı çıkarlar ve güvenlik ve istikrarı sağlamak için gösterilen çabaları” ele aldı.
Suudi Arabistan Basın Ajansı'na (SPA) göre, ortak savunma anlaşması, “Suudi Arabistan Krallığı ile Pakistan İslam Cumhuriyeti arasında kardeşlik ve İslami dayanışma bağlarına, ortak stratejik çıkarlara ve iki ülke arasındaki yakın savunma iş birliğine dayanan yaklaşık 80 yıllık tarihi ortaklığa dayanmaktadır.”
Anlaşma, iki ülkenin bölgede ve dünyada güvenliklerini artırma, güvenlik ve barışı sağlama çabaları çerçevesinde imzalanmış olup, iki ülke arasındaki savunma iş birliğini çeşitli yönlerden geliştirmeyi ve herhangi bir saldırganlığa karşı ortak caydırıcılığı artırmayı amaçlamaktadır. Şarku’l Avsat’ın SPA’dan aktardığına göre bu anlaşma, iki ülkeden birine yönelik herhangi bir saldırının her iki ülkeye de yapılmış sayılacağını öngörüyor.
Tarihi ilişkiler
İslamabad ve Riyad arasındaki ilişkiler 1947 yılına dayanıyor ve Suudi Arabistan, Pakistan'ı tanıyan ilk ülkeler arasındaydı.
İki ülkenin ortaklığı, İslami bağlara, Haremeyni Şerifeyn’in dini otoritesine ve Pakistan devletinin İslami kimliğine dayanmaktadır.
İki ülke, özellikle ortak tehditlere (terörizm ve radikalizm) karşı bölgesel güvenlik konularında yakın iş birliği içinde. Pakistan, Suudi Arabistan tarafından 2015 yılında duyurulan İslam Askeri Terörle Mücadele İttifakı'nın bir parçasıydı.
Pakistan'da Suudi Arabistan enerjisi
Suudi Arabistan, dünyanın en büyük petrol ihracatçısı ve Pakistan'ın en büyük enerji kaynaklarından biridir. Ayrıca, özellikle finansal kriz dönemlerinde İslamabad'ın en büyük yatırımcılarından ve ekonomik destekçilerinden biridir. İki ülke, Pakistan'ın döviz rezervlerini mevduat veya petrol ödemelerini erteleyerek kolaylaştırma yoluyla artırmak için defalarca anlaşmalar imzalamıştır.
Geçen yıl, ticaret ve özel sektör iş birliğini geliştirmek için 34'ü yaklaşık 2,8 milyar dolar değerinde olmak üzere çok sayıda ekonomik kararname, anlaşma ve mutabakat zaptı imzalamışlardır.
Askerî açıdan ise iki ülke yakın bağlarını sürdürmekte olup, Pakistan ve Suudi Arabistan orduları kara, hava ve deniz kuvvetlerini geliştirmek için sürekli askeri tatbikatlar yürütmektedir.
Tek nükleer Müslüman devlet
Pakistan, resmi olarak nükleer silaha sahip tek Müslüman devlettir. Öncelikle Hindistan’a karşı stratejik denge sağlamayı amaçlayan uzun vadeli bir nükleer program geliştirdikten sonra, ilk nükleer denemesini 1998 yılında Belucistan eyaletinde gerçekleştirdi.
Ortadoğu ve Orta Asya arasında bir köprü görevi gören Pakistan, şu anda düzinelerce nükleer savaş başlığına ve bunları taşıyabilen füzelere sahip olmasıyla önemli bir bölgesel caydırıcı güç haline geldi.
Nükleer program, savunma ve stratejik politikalarının temel bir parçası sayılıyor ve Güney Asya'daki nükleer güçler arasındaki gerginliklerin damga vurduğu karmaşık bölgesel ortamda ulusal güvenliğini koruma hedefini yansıtıyor.
Veliaht Prens'in ilk ziyareti
Kasım 2019'da Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, dönemin Başbakanı İmran Han'ın daveti üzerine Pakistan'ı ziyaret etti. Pakistan, Hindistan ve Çin'i de kapsayan ziyaretinin ilk durağı İslamabad oldu. Veliaht Prens’e, Pakistan Senatosu üyeleri tarafından altın kaplamalı bir otomatik tabanca hediye edildi.
Ziyaret sırasında Gwadar'da 10 milyar dolarlık bir petrokimya ve petrol rafineri kompleksi kurulmasına yönelik anlaşma imzalandı.
Suudi Arabistan krallarının adını taşıyan sokaklar
İki ülke arasındaki derin bağları yansıtacak şekilde, Pakistan'daki çeşitli sokak ve simge yapılar, önemli Suudi Arabistanlı figürlerin adını taşımaktadır. Kral Faysal'ın adını taşıyan Faisalabad Caddesi, Karaçi'de Kral Suud'un adını taşıyan Saudabad Caddesi, Karaçi'nin ana caddesi Şahrah Faysal ve ülkenin en büyük camisi ve en önemli simgelerinden biri olan İslamabad'daki Kral Faysal Camii bunlardan bazılarıdır.
Bugün, iki milyondan fazla Pakistanlı Suudi Arabistan'da çalışmakta ve ülkedeki en büyük göçmen topluluklarından birini oluşturmaktadır. Bunların gönderdiği paralar, Pakistan'ın döviz gelirlerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.
Tarihsel hareketin aşamaları (Araştırmacı Abdurrahman eş-Şukayr tarafından hazırlanan illüstrasyon)
