Navalni’nin ölüm sebebi olduğu iddia edilen ‘ani ölüm sendromu’ hakkında ne biliyoruz?

Rus muhalif Aleksey Navalni’nin Mumbai’de çizilen bir resmi (AFP)
Rus muhalif Aleksey Navalni’nin Mumbai’de çizilen bir resmi (AFP)
TT

Navalni’nin ölüm sebebi olduğu iddia edilen ‘ani ölüm sendromu’ hakkında ne biliyoruz?

Rus muhalif Aleksey Navalni’nin Mumbai’de çizilen bir resmi (AFP)
Rus muhalif Aleksey Navalni’nin Mumbai’de çizilen bir resmi (AFP)

Rus yetkililer, muhalif lider Aleksey Navalni’nin ‘ani ölüm sendromu’ (SDS) nedeniyle hayatını kaybettiğini açıklayarak, annesine Navalni’nin ölümüyle ilgili soruşturma tamamlanmadan cenazesinin teslim edilmeyeceğini bildirdi.

Rusya Federal Cezaevi Servisi, 30 yıl hapis cezasına çarptırılan Navalni’nin Cuma günü, Moskova’nın yaklaşık bin 900 kilometre kuzeydoğusundaki Yamal-Nenets bölgesinde bulunan Kharp’taki ceza kolonisinde yürüyüş yaptıktan sonra rahatsızlandığını, bilincini kaybettiğini ve doktorların müdahalesine rağmen öldüğünü duyurdu.

Navalni’nin yakın müttefiklerinden biri olan Yolsuzlukla Mücadele Vakfı Başkanı Ivan Zhdanov, Cuma günü sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada şunları yazdı;

Aleksey’in avukatı ve annesi bu sabah ceza kolonisine vardıklarında, onlara Navalni’nin ölüm nedeninin ani ölüm sendromu olduğu söylendi.

Ani ölüm sendromu hakkında ne biliyoruz?

Ani ölüm sendromu, doğal nedenlerden kaynaklanan ani, beklenmedik ölümleri tanımlayabilen geniş bir terimdir.

Bu resmi bir durum veya teşhis değildir ve mutlaka belirli bir tıbbi duruma işaret etmez.

Şarku’l Avsat’ın Medical News Today sitesinden aktardığına göre, ani ölüm sendromu, hızlı başlangıçlı ve öngörülemeyen ölümlere yol açan birçok biyolojik senaryoyu kapsayan bir terimdir.

İlgili kişinin genellikle çok az hastalık belirtisi vardır veya hiç yoktur. Ölümden sonra bile otopsi belirgin anormallikleri ortaya çıkarmayabilir.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), semptomların ortaya çıkmasından sonraki bir saat içinde ani ölümün meydana gelebileceğini ifade ediyor.

Ani ölüm sendromu ile ani kalp durması arasında bir fark vardır.

Çünkü ani kalp durması, herhangi bir kardiyovasküler nedenden dolayı bir saat içinde meydana gelen, kalp fonksiyonu kaybının neden olduğu ölümü tanımlar.

Pek çok farklı hastalık vücutta ölümcül zincirleme reaksiyona neden olsa da ani kalp durması yaygın bir nedendir.

Ani ölüm sendromunun herhangi bir uyarısı var mı?

Ani ölüm sendromu bir hastalık olmadığından, standartlaştırılmış bir semptomu yoktur. Bu nedenle semptomlar varsa altta yatan nedene bağlı olarak büyük ölçüde değişebilir.

Örneğin ani kalp durması durumunda uyarı işaretleri herhangi bir kalp komplikasyonuna benzer olabilir.

İnsanların neredeyse yarısı hiçbir ani kalp durması semptomu bildirmiyor. Ancak belirtiler mevcutsa, çarpıntı, baş dönmesi, göğüs rahatsızlığı, nefes darlığı ve bayılmayı içerebilir.

dsfvedf
Rus muhalif Alexei Navalny, Ocak ayında Rusya Yüksek Mahkemesi’nde yapılan duruşma sırasında ceza kolonisinde (AP)

Ani ölüm sendromuna yol açabilecek diğer durumların uyarı işaretleri hafif olabilir.

Örneğin, bir kişi serebral anevrizma semptomlarını boyun tutulması veya şiddetli baş ağrısı gibi sıradan rahatsızlıklarla karıştırabilir.

Ani ölüm sendromuna ne sebep olur?

Vücutta bilinen ve bilinmeyen çok sayıda süreç buna katkıda bulunabilir. Bununla birlikte, kardiyovasküler hastalık genel olarak önemli bir rol oynamaktadır.

Ani kardiyak ölüm, ani ölüm sendromunun en yaygın nedenidir.

Ani ölüm sendromu, kalbin elektriksel aktivitesini değiştiren, kalp krizi gibi ani kalp durmasına ve koroner arter spazmına neden olabilen kalıtsal kalp hastalıkları olan aritmilerden kaynaklanabilir.

Önlemek mümkün mü?

Kronik hastalık yönetimi ve yaşam tarzı değişiklikleri yoluyla ani ölüm sendromunu önlemek mümkün olabilir.

Örneğin, kardiyovasküler hastalık riski yüksek olan kişiler, yaşam tarzı değişiklikleri ve tıbbi tedavilerle risklerini azaltabilirler.

Proaktif hastalık yönetimi ani ölüm sendromunun önlenmesinde önemli olabilir.

Benzer şekilde, belirli astım durumlarında acil durum inhaleleri kişinin hayatını kurtarabilir.

Ancak ani ölümlerin hepsi önlenemiyor.

Ani ölüm sendromundaki bazı koşullar, genetikten etkilenenler gibi değiştirilebilir risk faktörlerine sahip olmayabilir.

ABD’de 150 bin ila 450 bin arasında ani ölüm yaşanıyor.

Batılı hükümetler 47 yaşındaki Navalni’nin ani ölümünden Rus yetkililerin sorumlu olduğunu söylerken, G7’nin dışişleri bakanları, Rusya’yı söz konusu durumu acilen açıklığa kavuşturmaya çağırdı.

sdv
Bir aktivist Amsterdam’daki bir gösteride taşıdığı pankartta Rus muhalif Navalni’nin ‘öldüğünü değil, öldürüldüğünü’ ifade ediyor (EPA)

Kremlin, Batı’nın Navalni’nin ölümüne tepkisinin kabul edilemez olduğunu açıkladı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Navalni’nin ölümüyle ilgili henüz yorum yapmadı.

Navalni’nin sözcüsü Kira Yarmysh, Rus muhalifin annesinin Cuma günü yerel saatle 14:17’de öldüğüne dair resmi bilgi aldığını söyledi.

Navalni’nin ekibi, cesedin nerede olduğunun belirsiz olduğunu açıkladı.

Annesine, cesedin cezaevine yakın olan Salehard şehrine nakledildiği bilgisi verildi. Ancak Navalni’nin annesi bahsedilen yere gidince morgun kapalı olduğunu gördü.



İbrahim Reisi: Bir kişinin otobiyografisinde rejimin biyografisi

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

İbrahim Reisi: Bir kişinin otobiyografisinde rejimin biyografisi

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Husam İytani

İran eski cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin 1988 yılında İranlı yetkililer tarafından düzenlenen infaz dalgasına katılması ve insan hakları örgütlerinin insanlığa karşı işlenen suç ithamı, unutulmuş ya da neredeyse unutulmaya yüz tutmuş tozla kaplı tarih kitaplarından çıkmış gibi görünüyor. Ancak gerçekte bu, İran'ın 1979'daki devriminden sonra yaşadığı ve sonraki yıllarda muhafazakar akımın radikal kanadının Tahran'da iktidarda aslan payına sahip olması ile istikrar kazanmış gibi görünen keskin dönüşlere işaret ediyor.

Ruhullah Humeyni liderliğindeki İran din adamlarının iktidara gelmesinden sonraki ilk birkaç yıl şiddetli huzursuzluklar ile geçti. Şah'a karşı savaşan Kürt güçlerinin yeni rejimin eğilimlerini reddetmesiyle başlayan, farklı güçler arasında bir dizi iç savaşa benzeyen olaylar yaşandı. Kürt güçlerin yeni rejime karşı duruşu, İran'ın kuzeyinde sert çatışmalara ve diğer bölgelerde yüksek oranda yaşananlar ile eş zamanlı bir dizi infaza yol açtı. Söz konusu infazların denetimini o dönemde adı tüm haber bültenlerinde geçen ama bugünlerde artık adı anılmayan Yargıç Sadık Halhali üstlenmişti.

 Bu atmosferin gölgesinde, rejime sadık unsurlar ile Halkın Mücahitleri arasındaki günlük çatışmalar, iktidarın üst düzey liderlerine yönelik bir dizi suikast da dahil olmak üzere, devam ediyordu. Çatışmalara eski Şah'ın destekçilerinin yanı sıra, sağdan, soldan ve merkezden Humeyni ve rejimine karşı olduğundan şüphelenilen herkesi kapsayan büyük bir tutuklama dalgası da eşlik etti. Halhali’nin idam kararlarının ardı arkası kesilmiyordu. Bu tutuklamalar sonucunda Halkın Mücahitleri destekçisi olmak ile suçlanan binlerce kişi toplanıp cezaevlerine gönderildi. Bunların en meşhuru elbette Tahran'ın kuzeyindeki Evin Hapishanesi'ydi.

İran-Irak savaşının sona ermesiyle birlikte İran rejiminden ağır darbeler aldıktan sonra Irak'ı üs edinmiş Halkın Mücahitleri Örgütü, Irak'tan İran topraklarına "Ebedi Işık" adını verdiği büyük bir saldırı başlattı. Amacı bitkin İran güçlerini gafil avlamak, İran topraklarının derinliklerine ilerlemek ve Humeyni'yi devirecek bir ayaklanmanın fitilini ateşlemekti. Halkın Mücahitleri saldırısı, İran güçlerinin "Marsad" adlı bir karşı operasyon başlatmasının ardından başarısızlıkla sonuçlandı.  Bu arada Tahran’daki yetkililer, ağırlıklı olarak sol görüşlü diğer parti ve güçlerin üyelerinin yanı sıra örgütün cezaevlerindeki tutuklu destekçilerini de idam ederek Mücahitlerden intikam almaya karar verdi.

İran-Irak savaşının sona ermesiyle birlikte, İran rejiminden ağır darbeler aldıktan sonra Irak'ı üs edinen Halkın Mücahitleri, Irak'tan İran topraklarına büyük bir saldırı başlattı.

Tahran'da rejime hizmet etmeye hevesli genç savcı İbrahim Reisi (28 yaşında) işte burada devreye girdi. Ama en büyük sorumluluğun kimde olduğu konusunda büyük tartışmaların yaşandığı infaz kararlarının uygulanmasında yalnız değildi. Aksine Reisi aralarında pek çok kadının da bulunduğu 4 bin ile 8 bin arasında kişi hakkında idam kararı veren ve "Ölüm Komisyonu" olarak bilinen komisyonun bir üyesiydi. Bu komisyon Reisi için İran'daki iktidarın kalbine açılan ana kapı oldu.

Unutulmuş bir geçmiş döneme kadar uzanan bu hikayede önemli olan, yokluğunun önemi, Mücteba Hamaney'in babasının İslam Cumhuriyeti'nin Dini Lideri pozisyonuna yükselme şansını arttırmakla sınırlı hale gelen Reisi’nin otobiyografisinin, radikal kanadın rejim üzerinde tam kontrol sağlamak için izlediği yola ışık tutuyor olmasıdır. Zira İran'ın o dönemde sahne olduğu çatışmalar, Halkın Mücahitleri Örgütü, Tudeh Komünist Partisi, solcu Halkın Fedaileri grubu veya Kürt partiler gibi rejimin kendisine dahil olmasına izin vermediği güçler ile sınırlı değildi. Aksine sembollerinin çoğunun darağacı veya kurşuna dizme ile infaz edildiği Humeyni’ye en yakın ve bağlantılı gruplar içindeki çatışmaları da içeriyordu. O dönemin simgelerinden biri hâlâ İran-Irak savaşı sırasında başbakanlık görevini üstlenen (bu makam daha sonra kaldırıldı) Mir Hüseyin Musevi'dir. Daha sonra reformist olmadan önce "İslami Sol" ile bağlantılıydı ve 2009'daki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Mahmud Ahmedinejad'a karşı kaybetmesinden bu yana ev hapsinde tutuluyor. 2005 yılında rejimin kurucularından olan ve ılımlı sayılan Ali Ekber Haşimi Rafsancani'yi yenilgiye uğratan Ahmedinejad ise muhafazakar kanadın yükselişinde önemli bir aşamayı temsil ediyordu.

*Bu makale Şarku’l Avsat tarafından Londra merkezli Al Majalla dergisinden çevrilmiştir.


Çin Tayvan'a savaş açmayı mı planlıyor?

Çin ve Tayvan bayrakları önünde bir gemi ve savaş uçağı illüstrasyonu (Reuters)
Çin ve Tayvan bayrakları önünde bir gemi ve savaş uçağı illüstrasyonu (Reuters)
TT

Çin Tayvan'a savaş açmayı mı planlıyor?

Çin ve Tayvan bayrakları önünde bir gemi ve savaş uçağı illüstrasyonu (Reuters)
Çin ve Tayvan bayrakları önünde bir gemi ve savaş uçağı illüstrasyonu (Reuters)

Çin bugün (Cuma) yaptığı açıklamada, Tayvan çevresindeki mevcut askeri tatbikatlarının, ordusunun özerk adada ‘iktidarı ele geçirme’ yeteneğini test etmeyi amaçladığını bildirdi.

Şarku’l Avsat’ın AFP'den aktardığına göre Tayvan, Çin anakarasındaki iç savaş sırasında komünist güçler tarafından yenilgiye uğratılan milliyetçilerin adaya kaçtığı 1949 yılından bu yana özerk bir yönetime sahip. Çin, o tarihten bu yana Tayvan'ı ‘güç kullanımı gerektirse bile’ geri alacağı topraklarının bir parçası olarak görüyor.

Onlarca savaş gemisi ve savaş uçağı dün (Perşembe), Pekin'in adadaki ‘bağımsız güçlere ciddi bir uyarı’ olduğunu söylediği bir hareketle Tayvan'ın etrafında kordon oluşturdu.

Söz konusu tatbikatlar, Çin'in ‘tehlikeli bir ayrılıkçı’ olarak tanımladığı Lai Ching-te'nin adanın yeni devlet başkanı olarak yemin etmesinden üç gün sonra gerçekleşti.

Çin'in askeri tatbikatlarının önemi nedir?

İngiliz The Guardian gazetesine göre bu tatbikatlar, Ağustos 2022 ve Nisan 2023'te Tayvan'a karşı yapılan benzer tatbikatlardan bu yana yapılan en önemli tatbikatlar. Ancak söz konusu tatbikatlar daha küçük çaplıydı ve Tayvan yakınlarında gerçek ateş içermiyordu.

Tayvan çevresindeki askeri tatbikatların bu hafta gerçekleşmesi bekleniyordu. Analistler, Lai'nin Ocak ayındaki zaferine nispeten sessiz kalan Çin’in 20 Mayıs'taki yemin törenine yanıt olarak bir güç gösterisi yapmasını bekliyordu.

ABD Hint-Pasifik Komutanlığı Komutan Yardımcısı Korgeneral Stephen Sklenka, tatbikatların ‘endişe verici’ olduğunu, ancak beklendiğini ifade etti.

Önceki askeri tatbikatlarla karşılaştırıldığında ne kadar büyük?

Dünkü tatbikatta abluka tekniklerinin uygulandığı görüldü. Tatbikat yerlerinin haritaları, Çin kuvvetlerinin Tayvan'ı çevreleyen denizin beş büyük alanını ve Çin anakarasına bitişik olan Tayvan adalarının etrafındaki birkaç küçük alanı hedef aldığını gösterdi. Ağustos 2022 tatbikatlarında küçük Tayvan adaları hedef olarak yer almıyordu.

Şu ana kadar yapılan tatbikatlar, faaliyet seviyesi açısından 2022 ve 2023'e kıyasla daha küçük ve daha az yoğun görünüyor. Tayvan Savunma Bakanlığı, Çin ordusunun Tayvan'ın kıyılarından itibaren 24 deniz mili çizgisinin dışında kaldığını ve Boğaz'da ya da denizde değil, sadece iç kesimlerde gerçek ateş tatbikatı yaptığını söyledi. Herhangi bir uçuşa yasak bölge ilan edilmedi.

2022 tatbikatı Tayvan'ın ana adası üzerinden denize balistik füzelerin ateşlenmesini içeriyordu. Diğer taraftan analistler, 2023 tatbikatının uçak gemilerinden savaş uçağı fırlatma konusunda belirgin bir gelişme ile ‘savaş benzeri’ kabiliyette bir artış gösterdiğine inanıyor.

Çin donanması bu yıl, filosuna eklediği ve analistlerin Çin'in Tayvan Boğazı, Güney Çin Denizi ve Doğu Çin Denizi'nde güçlü bir varlık sürdürme kabiliyetini önemli ölçüde arttıracağını söylediği üçüncü uçak gemisini test etmeye başladı.

Pekin Tayvan'ın yeni başkanından neden nefret ediyor?

Pekin bu haftaki tatbikatın ‘ayrılıkçı eylemlerin (Lai’nin başkan olarak seçilmesi) cezalandırılması’ olduğunu bildirdi.

Pekin, Lai'nin lideri olduğu Demokratik İlerici Parti'yi ayrılıkçı olarak görüyor. Çin, yine aynı partiye mensup olan eski Başkan Tsai Ing-wen'in göreve gelmesinden kısa bir süre sonra 2016 yılında Tayvan hükümetiyle temaslarını kesmişti.

Çin hükümeti, geçmişte Tayvan'ın bağımsızlığını daha güçlü bir şekilde savunan Lai'den özellikle endişe duyuyor.

Pekin özellikle Lai'nin konuşmasının Tayvan'ın Çin'den ayrılmasını güçlü bir şekilde vurguladığı bölümlerine itiraz etti. Tayvan Devlet Başkanı Çin'i tehditlerini durdurmaya çağırdı ve boğazın iki yakasının ‘birbirine ait olmadığını’ söyledi.

Pekin Tayvan'a savaş açmayı mı planlıyor?

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping defalarca ‘Tayvan sorununu çözme’ sözü verdi.

Batılı analistler ve istihbaratçılar, Çin ordusunun bu konuda çatışmaya hazır olabileceği ‘son tarihin’ 2027 olduğunu söylüyor.

ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı (CIA) Direktörü William Burns daha önce CBS News'e yaptığı açıklamada, “Başkan Şi, Çin'in askeri liderliği olan Halk Kurtuluş Ordusu'na 2027‘ye kadar Tayvan'ı işgal etmeye hazır olmaları talimatını verdi. Ancak bu 2027’de ya da başka bir yılda işgal etmeye karar verdiği anlamına gelmiyor” ifadelerini kullandı.

Halk Kurtuluş Ordusu Akademisi'nde öğretim görevlisi olan Zhang Qi, devlet medyasına yaptığı açıklamada Pekin'in son askeri tatbikatlarında ‘Tayvan'ın kuşatılmasını simüle ettiğini’ söyledi.

Zhang Qi, ordunun Tayvan'a enerji ithalatını durdurmak, Tayvanlı siyasetçilerin yurtdışına kaçış yollarını kesmek ve ABD ve diğer yabancı müttefiklerin Tayvan'a desteğini engellemek istediğini de sözlerine ekledi.

Askeri analistler, Zhang'ın yorumlarının uluslararası aktörlere Çin ordusunun bu tatbikatları ciddiye aldığı mesajını vermeyi amaçladığını ifade ediyor.

Pekin'in topyekûn bir askeri saldırı başlatmak yerine ‘sivil, yasal ve askeri olmayan’ ve karşılık verilmesi zor görünen faaliyetleri arttıracağına dair endişeler giderek artıyor.

Bunlar arasında Tayvan'ın uzak Kinmen ve Matsuo adaları çevresinde sahil güvenlik devriyelerini arttırmak, uçuş rotalarını iki ülke arasındaki gayri resmi deniz sınırı olan ve ‘Medyan Hattı’ olarak bilinen bölgenin Tayvan tarafına çevirmek ve sivil olan ancak bombardıman saldırılarına yardımcı olabilecek ‘meteoroloji balonlarını’ Tayvan hava sahasına konuşlandırmak yer alıyor.


Uluslararası Adalet Divanı, İsrail'e Refah'a yönelik saldırıyı durdurma emri verdi

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) bugünkü oturumundan (AP)
Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) bugünkü oturumundan (AP)
TT

Uluslararası Adalet Divanı, İsrail'e Refah'a yönelik saldırıyı durdurma emri verdi

Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) bugünkü oturumundan (AP)
Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) bugünkü oturumundan (AP)

Birleşmiş Milletler'in (BM) en yüksek yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı (UAD) bugün (Cuma), Gazze Şeridi'nde yedi ayı aşkın süredir devam eden savaşın ardından İsrail üzerindeki uluslararası baskıyı arttırması muhtemel bir kararla, İsrail'in Refah'taki askeri saldırısını ve diğer tüm eylemlerini derhal durdurmasını emretti.

Şarku’l Avsat’ın Arap Dünyası Haber Ajansı'ndan (AWP) aktardığı habere göre UAD, Refah'taki insani durumun ‘felaket’ olduğunu ve İsrail'i Gazze Şeridi'ndeki savaşın yansımalarına ilişkin geçici önlemler almaya çağırdığı önceki kararından bu yana daha da kötüleştiğini bildirdi.

UAD, İsrail'in son karar uyarınca aldığı tedbirler konusunda bir ay içinde mahkemeye rapor vermesi gerektiğini kaydetti.

UAD, Güney Afrika'nın 10 Mayıs'ta Güney Afrika-İsrail davasında ek geçici tedbirler ve önceki geçici tedbirlerin değiştirilmesi talebinin ardından bu kararı verdi.


Eski FBI Direktörü James Comey: Trump'ın sus payı davasından beraat şansı sıfır

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters
TT

Eski FBI Direktörü James Comey: Trump'ın sus payı davasından beraat şansı sıfır

Fotoğraf: Reuters
Fotoğraf: Reuters

Eski FBI Direktörü James Comey, Donald Trump'ın New York'taki sus payı davasında jüri tarafından beraat ettirilme ihtimalinin "sıfır" olduğunu söyledi.

2013'ten 2017'ye kadar FBI Direktörü olarak görev yapan Comey, savcıların iddialarını kanıtlamak için belgeler, çekler, telefon görüşmeleri, mesajlar ve Trump'ın sözleri gibi kanıtları bir araya getirerek "çok güçlü bir dolaylı kanıtlara dayalı dava" oluşturduklarını söyledi.

Comey çarşamba günü NewsNation sunucusu Dan Abrams'a verdiği röportajda, "Mahkumiyet için ezici bir şans ve jürinin karar çoğunluğunu sağlayamaması için kayda değer ama çok daha küçük bir şans var; beraat etmesi için hiç şans yok" dedi.

Haftalar boyunca 20 farklı tanığın ifade vermesinin ardından pazartesi günü eski Başkan aleyhindeki davada delil sunumu tamamlandı. 

Comey, "En azından benim pek çok davaya bakma deneyimime göre bu dolaylı kanıtlara dayalı dava, jüri için çok ama çok güçlü etkiye sahip" diye ekledi.

Comey'nin geçen sene iddianame açıklandığındaki davayla ilgili düşünceleriyle şu anki tahmini arasında kayda değer bir farklılık var.

Eski FBI Direktörü James @Comey #DanAbramsLive'a katılarak radikal sağcı “Trump'ı öldür” komplo teorisini, FBI'ın siyasallaştığı iddialarını ve Trump'ın sus payı davasında “mahkumiyet şansının çok yüksek olduğuna” neden inandığını anlatıyor. 

Abrams'a yaptığı açıklamada "Ben bu iddianameyi okuyunca davayı açıp açmayacağıma karar veremezdim" dedi.

Comey, Bush yönetimi sırasında New York Güney Bölgesi'nde (SDNY) ABD savcısı olarak görev yapıyordu.

Comey, "Ancak şimdi davayı gördükten sonra bunu araştırıp nasıl mahkemeye taşımayabilirler diyorum" diye ekledi. 

Eski FBI Direktörü, Manhattan savcılarının kendisinin hayal ettiğinden "çok daha güçlü bir davaya" sahip olduğunu söyledi.

Trump'a ticari kayıtlarda tahrifat yapma suçundan New York'ta 34 ayrı suç isnat edildi. Savcılar, Trump'ın 2016 başkanlık seçimleri öncesinde bir porno film yıldızına sus payı olarak ödediği paraları örtbas etmeye çalıştığını ve bu sayede yıldızın iddia edilen kaçamak ilişkiyi anlatmasını önlemeye çalıştığını iddia ediyor.

Bu kaçamak ilişkiyi reddeden Trump, tüm suçlamalara karşı suçsuz olduğunu savundu. 

Kapanış konuşmalarının önümüzdeki hafta başlaması bekleniyor. Ardından jüri müzakereleri başlayacak ve Trump'ın ticari kayıtlarda tahrifat yapmaktan suçlu olup olmadığına karar verilecek.

Independent Türkçe


İsrail ordusu 3 esirin cesedinin Gazze Şeridi'nden alındığını duyurdu

Gazze Şeridi'ndeki İsrail askerleri (Reuters)
Gazze Şeridi'ndeki İsrail askerleri (Reuters)
TT

İsrail ordusu 3 esirin cesedinin Gazze Şeridi'nden alındığını duyurdu

Gazze Şeridi'ndeki İsrail askerleri (Reuters)
Gazze Şeridi'ndeki İsrail askerleri (Reuters)

İsrail ordusu tarafından bugün (Cuma) yapılan açıklamada, Hamas'ın 7 Ekim'de İsrail topraklarına düzenlediği saldırıdan bu yana Gazze Şeridi'nde tutulan üç esirin cesedine ulaşıldığı bildirildi.

Ordudan yapılan açıklamada, “Esirler Hanan Yablonka, Michel Nisenbaum ve Orion Hernandez'in cesetleri, İsrail ordusu ve istihbarat servisleri tarafından Gazze Şeridi'nin kuzeyindeki Cibaliye'de düzenlenen ortak bir operasyonla gece saatlerinde kurtarıldı” denildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu Arapça olarak yaptığı açıklamada, “İster canlı ister ölü olsunlar, kaçırılanları geri getirmek için elimizden gelen her şeyi yapmak gibi ulusal ve ahlaki bir yükümlülüğümüz var ve biz de bunu yapıyoruz” ifadesini kullandı.

Gazze Şeridi’nde devam eden savaş, 7 Ekim'de Hamas'ın İsrail'in güneyine eşi benzeri görülmemiş bir saldırı başlatmasıyla patlak verdi. AFP'nin İsrail resmi rakamlarından elde ettiği verilere göre söz konusu saldırıda bin 170 kişi öldü.

Hamas'ı ‘ortadan kaldırma’ sözü veren İsrail'in başlattığı bombardıman ve ardından gelen kara harekâtı sonucunda 35 bin 800 kişi hayatını kaybetti.

Hamas’ın İsrail yerleşimlerine yönelik saldırısında 252 kişi esir alındı. İsrail'in bugün yaptığı açıklamaya göre 37'si ölü olmak üzere 121 kişi halen Gazze Şeridi'nde esir tutuluyor.


İsrail, Kudüs'teki İspanya Konsolosluğu ile Filistinliler arasındaki ‘ilişkiyi kesme’ kararı aldı

İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz (AFP)
İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz (AFP)
TT

İsrail, Kudüs'teki İspanya Konsolosluğu ile Filistinliler arasındaki ‘ilişkiyi kesme’ kararı aldı

İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz (AFP)
İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz (AFP)

İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz bugün (Cuma) yaptığı açıklamada, İspanya Başbakanı’nın Filistin devletini tanıdığını açıklamasına cevaben, Kudüs'teki İspanya Konsolosluğu ile Filistinliler arasındaki ‘ilişkiyi kesme’ kararı aldığını duyurdu.

Katz X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, “İsrail'deki İspanyol temsilciliği ile Filistinliler arasındaki ilişkiyi kesmeye ve Kudüs'teki İspanya Konsolosluğu’nun Batı Şeria'daki Filistinlilere hizmet vermesini engellemeye karar verdim” ifadesini kullandı.

Katz açıklamasının devamında, bu kararın İspanya'nın Filistin devletini tanıması ve İspanya Başbakan Yardımcısı’nın ‘sadece Filistin devletini tanımakla kalmayıp Filistin'i nehirden denize kadar özgürleştirme’ çağrısına yanıt olarak alındığını belirtti.

Norveç, İrlanda ve İspanya'nın geçtiğimiz çarşamba günü, 28 Mayıs itibariyle Filistin devletini resmi olarak tanıma kararlarını açıklamaları, Filistin Yönetimi ve Hamas tarafından memnuniyetle karşılanırken, İsrail ise kararı kınayarak üç Avrupa ülkesindeki büyükelçilerini geri çağırma kararı aldı.

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez İspanyol milletvekillerine hitaben yaptığı konuşmada, “İspanya 28 Mayıs salı günü, Bakanlar Kurulu’nda Filistin devletinin tanınmasını onaylayacak” dedi.

Sanchez’in duyurusu, Hamas'ın 7 Ekim 2023 tarihinde İsrail'in güneyine başlattığı eşi benzeri görülmemiş saldırının tetiklediği Gazze Şeridi'ndeki savaş devam ederken geldi.

İspanya Başbakan Yardımcısı ve Çalışma Bakanı Yolanda Diaz, çarşamba günü X platformunda yayınlanan bir videoda, “Bugün İspanya'nın Filistin devletini tanımasını memnuniyetle karşılıyoruz, ancak burada duramayız. Filistin, nehirden denize kadar özgür olacak” ifadelerini kullandı. Diaz ayrıca, ‘Filistin halkının soykırıma uğramasını’ kınadı.

‘Nehirden denize’ sloganı, 1948'de İsrail devletinin kurulmasından önce Ürdün Nehri'nden Akdeniz'e kadar uzanan İngiliz mandası dönemindeki Filistin sınırlarına atıfta bulunuyor ve başta İsrail hükümeti olmak üzere İsrail'in ortadan kaldırılmasına yönelik bir çağrı olarak görülüyor.

Diğer yandan İsrail Dışişleri Bakanlığı bugün öğleden sonra itibariyle, AFP'nin Bakan Katz tarafından açıklanan kararın uygulanmasının pratik araçları ve somut sonuçları hakkındaki sorusuna yanıt vermedi.


Çin'in Tayvan tatbikatı: "İktidarı ele geçirme senaryoları üzerinde çalışılıyor"

Çin Halk Kurtuluş Ordusu, tatbikat görüntülerini başkent Pekin'deki ekranlarda yayımladı (Reuters)
Çin Halk Kurtuluş Ordusu, tatbikat görüntülerini başkent Pekin'deki ekranlarda yayımladı (Reuters)
TT

Çin'in Tayvan tatbikatı: "İktidarı ele geçirme senaryoları üzerinde çalışılıyor"

Çin Halk Kurtuluş Ordusu, tatbikat görüntülerini başkent Pekin'deki ekranlarda yayımladı (Reuters)
Çin Halk Kurtuluş Ordusu, tatbikat görüntülerini başkent Pekin'deki ekranlarda yayımladı (Reuters)

Çin'in Tayvan etrafında başlattığı kapsamlı askeri tatbikat ikinci gününde de devam ediyor. 

Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun Doğu Cephesi Komutanlığı Sözcüsü Li Şi, bugünkü açıklamasında tatbikatlarda "iktidarı koordineli şekilde ele geçirme, ortak saldırı düzenleme ve kilit bölgelerin kontrolünü sağlama kabiliyetlerinin" test edildiğini belirtti. 

Tayvan Savunma Bakanlığı'ndan bugün yapılan açıklamada, son 24 saatte 49 askeri hava aracının ada çevresinde uçtuğu bildirildi.

Bunlardan 35'inin, Tayvan ve Çin arasındaki fiili sınıra işaret eden "orta çizgiyi" geçtiği aktarıldı.

Ayrıca ada çevresinde 19'u Çin donanmasına, 7'si de Çin sahil güvenliğine ait 26 geminin tespit edildiği belirtildi. 

Pekin yönetimine bağlı Çin Merkez Televizyonu'nun (CCTV) aktardığına göre bölgeye gönderilen bazı savaş uçaklarında gerçek bombalar yer aldı. 

Çin, dün başlattığı "Müşterek Kılıç-2024A" adlı tatbikat kapsamında birliklerini, Tayvan'a yakın konumdaki Kinmen, Matsu, Vuçiü ve Dongyin adalarının çevresini saracak şekilde konuşlandırmıştı. 

Tayvan Savunma Bakanlığı, dün yayımladığı açıklamada Pekin'in hamlesini kınayarak, "Çatışma aramıyoruz ama kaçacak da değiliz. Ulusal güvenliğimizi koruyacağımıza güvenimiz tam" ifadelerini kullanmıştı. 

zaxscdvf
Tayvan Hava Kuvvetleri'ne ait F-16'ların görüntüleri paylaşıldı (Reuters)

Açıklamada bölgeye birliklerin gönderildiği de belirtmişti. Bakanlık, bugün Tayvan Hava Kuvvetleri'ne ait F-16'ların fotoğraflarını paylaşırken, görüntülerin ne zaman ve nerede çekildiğine dair bilgi vermedi.

Bugün sonlanması öngörülen askeri tatbikat, Tayvan'ın yeni lideri Lai Ching-te'nin 20 Mayıs'taki yemin töreninin ardından geldi. 

13 Ocak'taki başkanlık seçimini kazanan iktidardaki Demokrat İlerici Parti'nin (DPP) adayı Lai, törendeki konuşmasında Çin'den Tayvan'a yönelik tehditlerini sonlandırmasını istemişti. Lai, Tayvan ve Çin'in "birbirinin boyunduruğu altında olmadığını" söylemişti.

Lai'yi "ayrılıkçı" olarak gören Pekin yönetimiyse açıklamalara tepki göstermişti. Çin'in Tayvan İlişkiler Ofisi Sözcüsü Çın Binhua, Lai'nin "bağımsızlık için dış güçlere bel bağladığını ve kutuplaşma yarattığını" öne sürmüştü. 

Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi de "Çin'in yeniden birleşmesine yönelik kaçınılmaz tarihsel eğilimini hiçbir şey değiştiremez" ifadelerini kullanmıştı. 

Çin - Tayvan gerginliği

II. Dünya Savaşı sonrasında Çin'de KMT ve Komünist Parti arasındaki iç savaş Komünist Parti'nin zaferiyle sonuçlanmıştı. Mağlubiyetin ardından KMT liderleri Tayvan'a sığınmıştı.

Soğuk Savaş nedeniyle Batı'yla ilişkilerini koparan Çin'i 1970'lerin başına kadar Birleşmiş Milletler'de (BM) Tayvan ya da resmi adıyla Çin Cumhuriyeti temsil ediyordu.

BM'nin 1971'de aldığı Çin Halk Cumhuriyeti'ni tanıma kararı gerginliği yeni bir boyuta taşımıştı. Kararın ardından Tayvan, BM'den çıkarılmıştı.

Pekin yönetimi, "tek Çin" ilkesini benimseyerek Tayvan'ın kendi topraklarının parçası olduğunu savunuyor. Buna göre Çin, boğaz ve çevresindeki askeri varlığının yanı sıra Tayvan'ın ülkelerle diplomatik ilişkiler kurmasına, BM'de ve diğer uluslararası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor.

Tayvan ise o günden bu yana bağımsızlık arayışını farklı biçimlerde sürdürüyor.

Independent Türkçe, AFP, Guardian, Reuters, CNN


Putin Amerikan varlıklarına el konulmasına izin veren kararı imzaladı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (Reuters)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (Reuters)
TT

Putin Amerikan varlıklarına el konulmasına izin veren kararı imzaladı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (Reuters)
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin (Reuters)

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD'deki Rus varlıklarına el konulmasına karşılık olarak Amerikan varlıklarına el konulmasına ilişkin bir kararı imzaladı.

Putin'in hamlesi, Amerika'nın Rusya Federasyonu ve Rusya Merkez Bankası'na yönelik "dostça olmayan" hamlelerinden kaynaklanan zararı telafi etmeyi amaçlıyor.

Karara göre Rusya'daki bir mahkeme, şirket hisseleri ve mülkiyet hakları gibi Amerikan vatandaşlarına ait varlıklara el koyabilir.

Benzer şekilde, herhangi bir Rus bireyi veya kuruluşu, uğradığı zararın miktarını belirterek, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki mülkiyet haklarının ihlal edildiğinin belirlenmesi için mahkemeye baş vurabilir.

Rusya hükümetinin kararın uygulanması için gerekli yasal değişiklikleri hayata geçirmek için 4 ayı bulunuyor.

Putin daha önce Rus varlıklarına el konulmasına karşı çeşitli uyarılarda bulunmuştu.

ABD Temsilciler Meclisi nisan ayında dondurulmuş Rus varlıklarına el konulması yönünde karar aldı.

Kremlin sözcüsü Dmitry Peskov, karar sonrası, Batı'yı dondurulmuş Rus varlıklarına el koyma girişimlerine karşı uyararak olası bir misilleme tehdidinde bulundu.

AB, İsviçre ve diğer ülkeler de Rus varlıklarını dondurdu. Bloğun üye ülkeleri, AB'de dondurulan Rus varlıklarından elde edilen geliri, Ukrayna'ya askeri yardım sağlamak için kullanmayı kabul etti.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre Rusya Merkez Bankası'na ait yaklaşık 210 milyar euro (227 milyar dolar) değerindeki varlık, Avrupa Birliği'nde dondurulmuş durumda.

Ancak AB’de Rusya'nın misilleme yapabileceği endişesi nedeniyle söz konusu varlıklara henüz el konulmadı.

Moskova varlık karlarına el konulmasını eleştirerek bunu, hırsızlık olarak nitelendirdi.


ABD Temsilciler Meclisi Başkanı: Netanyahu "yakında" Kongre'ye hitap edecek

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AP)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AP)
TT

ABD Temsilciler Meclisi Başkanı: Netanyahu "yakında" Kongre'ye hitap edecek

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AP)
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu (AP)

ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Mike Johnson dün akşam (Perşembe) yaptığı açıklamada, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun "yakında" Kongre'nin her iki kanadına da hitap edeceğini duyurdu.

Cumhuriyetçi Johnson, Washington'da İsrail Büyükelçiliği'ndeki resepsiyon sırasında şunları söyledi: "Bu gece başka bir şeyi duyurmaktan mutluluk duyuyorum: Yakında Başbakan Netanyahu'yu Kongre'nin ortak oturumu için Kongre Binası'nda kabul edeceğiz" dedi. Johnson bunun, “en çok ihtiyaç duyduğu bir zamanda İsrail hükümetine verilen desteğin göstergesi” olduğunu belirtti. Johnson, Kongre'deki en kıdemli Cumhuriyetçi üye ve Demokrat başkanın İsrail'e yönelik politikasını eleştiren bir isim.

Böyle bir hamle, İsrail'in Gazze'deki askerî harekâtını ve Biden'ın buna verdiği desteği giderek daha çok eleştiren bazı Demokratların öfkesini artıracağı kesin.

Bu diplomatik toplantı, ABD'nin İsrail'in Gazze'deki Hamas militanlarına karşı yürüttüğünü söylediği savaş sırasında Filistinli sivilleri korumak için daha fazlasını yapmasını sağlama çabaları nedeniyle Biden ve Netanyahu arasında gerilimin olduğu bir dönemde gerçekleşti.

Büyükelçilik, Gazze'deki savaşın başlamasından beri gerçekleşen en sessiz etkinliklerden biri olan üst düzey etkinliğe Johnson ile birlikte katılan Demokrat Temsilcisi Pete Aguilar'ın yaptığı konuşmaya da aynı derecede önem verdi. Aguilar, Amerika'nın İsrail'e verdiği desteğin "sarsılmaz" olduğunu söyledi.


İran Reisi’yi defnetti halefini bekliyor

Meşhed kentindeki büyük cenaze töreninden (AFP)
Meşhed kentindeki büyük cenaze töreninden (AFP)
TT

İran Reisi’yi defnetti halefini bekliyor

Meşhed kentindeki büyük cenaze töreninden (AFP)
Meşhed kentindeki büyük cenaze töreninden (AFP)

İran'ın kuzeydoğusundaki Meşhed kentinde binlerce kişi, helikopterlerinin ülkenin kuzeybatısındaki dağlık bir bölgeye düşmesi sonucu Dışişleri Bakanı ve diğer yetkililerle birlikte hayatını kaybeden Cumhurbaşkanı İbrahim Reisi'nin cenaze törenine katıldı.

AFP'nin haberine göre Reisi'nin tabutu uçakla Meşhed'e götürüldü ve her yaştan kadın, erkek ve çocuk, dokuzuncu yüzyılda ölen ve Şiilerin sekizinci imamı olan İmam Ali el-Rıza'nın türbesine giden yol boyunca yürüdü.

İranlılar ilan edilen beş günlük yas sona ererken, 28 Haziran'da yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin potansiyel adaylarını bekliyor.

İktidardaki muhafazakâr kampı temsil eden herhangi bir şahsın henüz öne çıkmaması nedeniyle siyasi bir belirsizlik durumu hâkim iken seçimler için adaylık başvurularının resmen 30 Mayıs'ta başlamsı bekleniyor.

Bu arada İran'da helikopter kazasıyla ilgili komplo teorilerinin önlenmesi için şeffaflık talepleri yükselmeye başladı. Bazı reformist gazeteler İranlı yetkilileri helikopter kazasıyla ilgili olarak verdikleri "yanlış ve hatalı bilgiler" nedeniyle eleştirdi. Cumhuru İslami gazetesi ise "komploya yönelen birçok spekülasyonun olduğunu" belirtti