AB: İsrail yerleşimci şiddetini görmezden geliyor

Filistin Başbakanı İştiyye, AB İnsan Hakları Özel Temsilcisi Eamon Gilmore’u kabul ettiği esnada (WAFA)
Filistin Başbakanı İştiyye, AB İnsan Hakları Özel Temsilcisi Eamon Gilmore’u kabul ettiği esnada (WAFA)
TT

AB: İsrail yerleşimci şiddetini görmezden geliyor

Filistin Başbakanı İştiyye, AB İnsan Hakları Özel Temsilcisi Eamon Gilmore’u kabul ettiği esnada (WAFA)
Filistin Başbakanı İştiyye, AB İnsan Hakları Özel Temsilcisi Eamon Gilmore’u kabul ettiği esnada (WAFA)

Avrupa Birliği (AB) İnsan Hakları Özel Temsilcisi Eamon Gilmore, İsrail hükümetini Batı Şeria ve Kudüs'te yaşayan Filistinli sivillere karşı gittikçe artan paramiliter yerleşimci şiddetini görmezden gelmekle suçladı. Filistinli ve İsrailli yetkililerle görüştüğü bölgeye yaptığı ziyaretin sonunda Gilmore, “İsrail'in bu suçlarla yüzleşmek için yeterince çaba göstermediği” izlenimine kapıldığını söyledi.

Gilmore, Haaretz'e yaptığı açıklamada Yahudi yerleşimcilerin sorumlu olduğu şiddet olaylarının sayısı ile bu konuda açılan soruşturmaların sayısı arasında büyük bir açık olduğunu söyledi.

Gilmore, İsrail’in artış gösteren açığı araştırmaktan ve bunlarla mücadele etmekten sorumlu olduğunu vurguladı.

İrlanda’nın eski Dışişleri Bakanı olan Gilmour, İsrail'in toprak kontrolünü ve yerleşim inşasını açık sözlü bir şekilde eleştiriyor.

Yas tutanlar, iki yaşındaki Filistinli çocuk Muhammed el-Temimi'nin cesedini Batı Şeria'daki Nebi Salih köyünde taşıyor, 6 Haziran (AP)
Yas tutanlar, iki yaşındaki Filistinli çocuk Muhammed el-Temimi'nin cesedini Batı Şeria'daki Nebi Salih köyünde taşıyor, 6 Haziran (AP)

Şarku’l Avsat’ın Haaretz gazetesinden aktardığı habere göre Gilmore “Tel Aviv'deki yetkililerle yaptığı görüşmelerde geçen yıldan bu yana ve bu yıl İsrail ordusu tarafından öldürülen çok sayıda Filistinli sivil bulunduğuna vurgu yaptığını” söyledi.

Gilmore, 2022'nin başından bu yana İsrail ordusu tarafından sivillerin hedef alınmasını konusunda net bir eğilim bulunduğuna ve bunun bu yılın ilk yarısında da devam ettiğine işaret etti. Gilmore, vefat eden sivillerin sayısında artış olduğunu ve İsrail'in sorumluluğunun da gelecekte benzer durumların yaşanmasını önlemek olduğunu kaydetti.

İsrail, yılın başından bu yana 33'ü Gazze Şeridi'nde olmak üzere yaklaşık 160 Filistinliyi öldürdü.

Gilmore, aşırı sağcı İsrail hükümetinin iktidara yükselişi ile yüksek sayıda cinayet ve şiddet arasında bağlantı kurmadıığını belirtti. AB Temsilcisine B'Tselem ve Uluslararası Af Örgütü dahil olmak üzere İsrail'de ve yurtdışında birçok insan hakları örgütünün İsrail'in bir apartheid devleti olduğu iddiası sorulduğunda, “Avrupa Birliği bu terimi kullanmıyor” diye yanıt verdi.

İsrail, Faruk ailesinin Ramallah’taki eski şehirde bulunan evini bombaladı (WAFA)
İsrail, Faruk ailesinin Ramallah’taki eski şehirde bulunan evini bombaladı (WAFA)

Gilmore, kendisi için önemli sorunun, “gerçeği değiştirmek ve insan haklarını korumak için sahada nasıl çalışılacağı” olduğunu söyledi.

Gilmour, geçtiğimiz çarşamba günü Filistin Başbakanı Muhammed İştiyye ile ardından Kudüs'te insan hakları örgütleriyle bir araya geldi. Avrupa Birliği'nin işgal altındaki Filistin topraklarındaki Siyonist yerleşim yerlerinin, ev yıkımlarının ve zorla tahliyelerin hukuka aykırılığı ve yasallığı konusundaki tutumunu vurguladı.

AB İnsan Hakları Özel Temsilcisi Eamon Gilmore ayrıca babasıyla birlikte İsrail işgal güçleri tarafından Ramallah’ın kuzeyindeki Nebi Salih köyünde vurularak öldürülen iki buçuk yaşındaki Muhammed et-Temimi'nin öldürülmesi gibi durumlarda faillerin hesap vermesi ve adalet önüne çıkarılması gerektiğinden bahsetti.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters