Lübnanlı mahkumlar yiyecek bekliyor

Riyad Selame ve yardımcıları arasındaki anlaşmazlık gün yüzüne çıktı

Lübnan'daki en büyük hapishanelerden biri olan Rumiye Cezaevi (AP)
Lübnan'daki en büyük hapishanelerden biri olan Rumiye Cezaevi (AP)
TT

Lübnanlı mahkumlar yiyecek bekliyor

Lübnan'daki en büyük hapishanelerden biri olan Rumiye Cezaevi (AP)
Lübnan'daki en büyük hapishanelerden biri olan Rumiye Cezaevi (AP)

Lübnan'daki mahkumların mustarip olduğu birçok kriz var. Devletin onlara karşı sorumluluklarından kaçması ve içinde bulunduğu mali kriz nedeniyle gıda ve ilaç sağlama kabiliyetindeki ciddi eksiklik mevcut durumu daha da kötü hale getiriyor. Her gün onlarca kişinin salıverilmesine katkıda bulunabilecek ve böylece cezaevlerinde görülmemiş bir düzeye ulaşan aşırı kalabalığı azaltabilecek duruşmaları geciktirmek de söz konusu krizi çözecek seçenekler arasında bulunuyor.

Duruşmaların ve adli işlemlerin gecikmesinden sadece hakimler sorumlu değil. Zira tutukluların adalet saraylarına getirilmesinde sorumluluk hakimler ve güvenlik güçleri arasında paylaştırılır. Soruşturma oturumları ve yargılamalar çoğu kez kişilerin adliyeye götürülmesi imkânsız olduğu için iptal ediliyor. Bunun nedeni bazen tutukluları taşıyan araçlarda meydana gelen arızalar ve güvenlik güçleri kurumunun bunları tamir edememesinden kaynaklanıyor.

Hapishane dosyası birden fazla insani krizi içeriyor. Söz konusu dosya, hasta mahpuslar için ilaç ve beslenme tedariklerindeki düşüşün yanı sıra mahkumlar için gerekli yemeklerin eksikliği ile de temsil ediliyor.

Diğer yandan Lübnan’da bu ay sonunda görev süresi sona eren Lübnan Merkez Bankası Başkanı Riyad Selame'nin yardımcılarının göreve başlayıp başlamayabileceği konusundaki tartışmalar sürüyor.

Riyad Selame ve yardımcıları arasındaki anlaşmazlık gün yüzüne çıktı. Dört yardımcı, durumu değerlendirmek ve kararlarını açıklamak için yarın (Pazartesi) bir araya gelecek. Lübnan Merkez Bankası Konseyi kaynakları, Şarku’l Avsat'a, farklılıkların 3 yıl önce benimsenen para politikaları etrafında döndüğünü söyledi. Söz konusu politikaların ilki, başarısızlığı açıklamak için atandıktan iki ay sonra 10 Ağustos 2020 tarihinde devlet kurumlarına gönderdikleri bu konudaki açık mektuplarda belirtilmişti.

Dün (cumartesi) öğleden sonra Lübnan lirası, döviz kurunda üç aydan fazla süren istikrarın ardından sürpriz bir şekilde değerinin yüzde 5'inden fazlasını kaybetti.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters