Dolar Lübnan lirası karşısında yeniden yükselişe geçti

Lübnan piyasalarında ABD doları kuru son iki gündür hızlı dalgalanmalara sahne oluyor

Finans piyasası, Merkez Bankası’ndan bir genelge bekliyor (Reuters)
Finans piyasası, Merkez Bankası’ndan bir genelge bekliyor (Reuters)
TT

Dolar Lübnan lirası karşısında yeniden yükselişe geçti

Finans piyasası, Merkez Bankası’ndan bir genelge bekliyor (Reuters)
Finans piyasası, Merkez Bankası’ndan bir genelge bekliyor (Reuters)

Lübnan piyasalarında ABD doları kuru son iki gündür hızlı dalgalanmalara sahne oluyor. Dolar, aylar sonra ilk kez 100 bin liraya ulaştı. Dolar ardından tekrar 93 bin seviyesine gerilerken, daha sonra ise 96 bin eşiğine yükseldi.

Ülkedeki bazı ekonomistler dolar kurunun Lübnan lirası karşısında önlenemeyen artışının devletin Sayrafa Platformu’nu feshetme eğiliminden kaynaklandığını savunurken, Merkez Bankası Başkanı Riyad Selame, Merkez Bankası’nın platform üzerinde her zamanki gibi ve Mart 2023'ten bu yana onaylanan aynı kurallara göre çalışmaya devam ettiğini belirtti.

Dalgalanmalar, cumartesi öğleden sonra başladı, iki saat içinde dolar 10 bin lira yükselerek 100 bin liraya ulaştı. Son haftalarda ise 95 bin sınırını aşmamıştı. Dün sabah saatlerinde 93 bin civarında olan kur, daha yavaş da olsa dalgalanmayı sürdürerek 96 bine ulaştı.

Kurdaki dalgalanmalar, her zamanki gibi ticari piyasalara da zam olarak yansıdı. Ancak bu istikrarsızlığın gerçek nedenleri henüz netlik kazanmadı. Pek çok kişi, yaşananları Merkez Bankası Başkanı Riyad Selame’nin görev süresinin bu ayın sonunda bitmek üzere olmasına ve yardımcılarının ‘yeni bir yönetici atanmazsa’ istifa etme tehdidine bağlarken, bazı taraflar ise durumun çoğunluğu tüccar ve kurumlar olmak üzere çok sayıda kişinin yararlandığı ‘Sayrafa Platformu’ ile ilgili olarak Merkez Bankası’nın yeni genelge ve prosedürler yayınlayacağı bilgisinden kaynaklandığını belirtiyor. Tüccar ve kurumlar, söz konusu platform sayesinde fiyatları piyasa fiyatının altında belirliyor ve Lübnan bankalarından dolar almalarına izin veriliyor. Bu da özellikle büyük meblağlarla çalışanlar için büyük karlar elde edilmesini sağlıyor.

Ancak Merkez Bankası Başkanı Riyad Selame, aynı politikanın devam ettiğini vurgulayarak, Sayrafa’yı feshetme eğilimi olduğunu içeren bilgileri yalanladı. Bu çerçevede yayınlanan bir bildirgede, “Para ve Kredi Kanunu’nun 75. ve 83. maddelerine dayanarak, Merkez Bankası Başkanı Riyad Selame, Mart 2003’ten bu yana Merkez Bankası tarafından onaylanan aynı kurallara göre, Sayrafa platformundaki çalışmaların her zamanki gibi devam ettiğini doğruladı” denildi.

“Bazı bankaların bu konuya uymadığına dair dolaşan tüm haberler asılsızdır” diyen Selame, “Merkez Bankası, bankalardan gelen tüm talepleri, sponsorlu fonlar dahilinde olduğu sürece karşılayarak aynı politikayla devam etmektedir” ifadelerini kullandı.



Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
TT

Hamas, rehineleri serbest bırakma şartlarını açıkladı

İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)
İsrail ordusunun Gazze'deki kara ve hava harekatlarını genişletmesiyle onbinlerce Filistinli tekrar yerinden edildi (Reuters)

Hamas, Gazze’de savaşın ve İsrail işgalinin sonlandırılması halinde elindeki tüm rehineleri serbest bırakacağını bildirdi. 

Kimliğinin paylaşılmaması şartıyla Times of Israel’e (ToI) konuşan bir Hamas yetkilisi, geçici ateşkes sağlanması durumunda bazı rehinelerin salıverilebileceğini de söylüyor. Diğer yandan bunun gerçekleşmesi için İsrail’in ateşkes görüşmelerinin ikinci aşamasına geçmeyi kabul edeceğine dair garanti istediklerini ifade ediyor. 

Filistinli yetkili, ocak ayında ABD liderliğinde kabul edilen ateşkes anlaşmasının koşullarının eksiksiz şekilde uygulanmasını talep ettiklerini söylüyor. Tel Aviv yönetiminin bozduğu ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasında, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nden tamamen çekilmesi ve çatışmaların sonlandırılması öngörülüyordu. 

Hamas yetkilisi, ateşkesin ilk aşamasının uzatılması için de arabuluculara teklif götürdüklerini belirtiyor. Bunun, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ortadoğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff’un geçen ay sunduğu teklife benzer olduğunu ve Tel Aviv’in ikinci aşamaya geçmeyi kabul etmesi halinde 5 İsrailli rehinenin serbest bırakılmasını içerdiğini söylüyor. 

Kaynak, İsrail’in karşı teklifle gelerek 11 rehinenin serbest bırakılmasını istediğini ve karşılığında kalıcı ateşkese dair hiçbir garanti vermediğini söylüyor. Bunun Hamas açısından kabul edilemez olduğunu belirterek, “Görüşmeler tıkanmış durumda” ifadelerini kullanıyor. Adının açıklanmaması şartıyla Reuters’a konuşan bir Hamas yetkilisi de böyle bir teklife yanıt verilmeyeceğini söylüyor. 

ToI’nin irtibata geçtiği yetkili, Hamas’ın Gazze’den çıkmayı kabul etmeyeceğini fakat bölgenin yönetimini, güvenlik garantileri dahilinde sağlanacak ateşkesle Filistinli bağımsız otokratlara devredebileceğini belirtiyor. Yetkili, ABD’yle birebir görüşme sağlanması gerektiğini söyleyerek, Trump yönetiminin bu konuda geri adım atmasını eleştiriyor: 

Hamas’la doğrudan görüşmeden nasıl bir anlaşmaya varabilirsiniz ki? Taliban sözkonusu olduğunda bunu yapmayı kabul etmişlerdi.

Yetkili, Trump’ın savaşı bitirebilecek güce sahip olduğunu fakat İsrail lideri Binyamin Netanyahu’ya “Gazze’yi cehenneme çevirmesi için yeşil ışık yaktığını” söylüyor. 

ABD Rehine İşleri Özel Temsilcisi Adam Boehler, Hamas yöneticisi Halil Hayya’yla ateşkes anlaşması içinde Katar’da görüşmüştü. İsrail, ABD’li yetkililerin Hamas’la doğrudan görüşme düzenlemesine büyük tepki göstermiş, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da marttaki açıklamasında bunun “tek seferlik” olduğunu söylemişti. 

19 Ocak 2024’te yürürlüğe giren ateşkes ve esir takası anlaşmasının 42 günlük birinci aşaması 2 Mart'ta sona ermişti. İsrail, 1700'den fazla Filistinli mahkumu salıvermiş, Hamas da 8’i ölü 33 İsrailli ve 5 Taylandlı rehineyi serbest bırakmıştı.

Taraflar arasında anlaşma sağlanamadığı için ikinci aşamaya geçilememişti. Tel Aviv yönetimi, 2 Mart'ta Gazze Şeridi'ne her türlü insani yardım malzemesinin girişini durdurmuş, 9 Mart'ta da bölgeye elektrik tedarikini kesmişti. Bunların ardından İsrail ordusu, 18 Mart’ta ateşkes sürecini bozarak Gazze’ye saldırıları yeniden başlatmıştı.

Independent Türkçe, Times of Israel, Reuters