Fas’ın başkenti Rabat’ta Aile Kanununu gözden geçirmekle görevli kurul dün (Çarşamba) iki ayrı oturumda Kadın Dayanışma Ağı ve Fas'ta Reşit Olmayan Evliliğin Kaldırılmasına Yönelik En Büyük Hareket isimli kuruluşların ‘Fas Aile Kanununun Değiştirilmesi’ konulu düşünce ve önerilerini dinledi.
Kadın Dayanışma Ağı'ndaki Kadınlar Koordinatörü Latife Buşoy, toplantının ardından basına yaptığı açıklamada, beklenen oturumun yasanın uygulanmasından 20 yıl sonra gelmesi göz önüne alındığında oturumların kadın hareketi ve tüm Faslılar için değerli bir fırsat oluşturduğunu söyledi. Buşoy ortaya çıkan sorunların aileye ve onun bütünlüğüne saygı formülüne göre kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmesinin önemine dikkati çekti.
Kadın Dayanışma Ağı üyesi Ayşe es-Senasi de benzer bir açıklama yaparak ağın önerilerinin kendi bünyesinde çalışan derneklerin kalıcı çalışmalarından kaynaklandığını ve ağın yeniden gözden geçirmeyi gerekli gördüğü bazı fasıllarla ilgili olduğunu belirtti.
Fas'ta Reşit Olmayan Evliliği Kaldırmaya Yönelik En Büyük Hareket’in üyesi Kevser Ayt Malik şunları söyledi:
“Hareketin önerileri özellikle Aile Kanunu’nun ilgili maddelerine ilişkindir. Mesele hareketin çalışmasının özü yani reşit olmayan evliliğin kaldırılmasıdır. Hareketin bu konudaki düşünceleri siyasi ve toplumsal aktörlerle yapılan çeşitli toplantıların ve uzmanların ciddi çalışmalarının sonucudur.”
İki toplantı, aile yasasının yeniden gözden geçirilmesine ilişkin olarak Başbakana gönderilen kraliyet mektubunun içeriğine uygun bir şekilde komite tarafından çeşitli ilgili aktörlerle yapılan istişareler ve duruşmalar çerçevesinde gerçekleşti.
Kral 6. Muhammed mektubunda ‘eşitlik ve aile dengesi perspektifi ve büyük toplumsal ilerlemeyle olumlu bir değişim dinamiğine imkan tanıyan Aile Kanunu’nun’ yeniden gözden geçirilmesinin gerekliliğini vurguladı. Bu, yargısal başvuru sırasında ortaya çıkan bazı eksiklik ve anlaşmazlıkların giderilmesi amacını taşımaktadır.
Kral 6. Muhammed, aile kanununun gerekliliklerinin ‘Fas toplumunun gelişimi ve sürdürülebilir kalkınmanın gerekliliklerinin yanı sıra ulusal mevzuatımızda kaydedilen ilerlemelerle uyumlu’ olması gerektiğine dikkati çekti.
Aile kanununu değiştirmekle görevli komite, dünden (Çarşamba) yarına (Cuma) kadar çeşitli sivil, dernek ve insan hakları aktivistleri ile birlikte bir dizi oturuma katılmaya devam edecek. Bu oturumlar aile kanunu hükümlerinin gözden geçirilmesine ilişkin düşünceleri ve bakış açısını ortaya koyacak.
Aile kanununu değiştirmekle görevli komitenin içerisinde Adalet Bakanı, Yargı Mercii Yüksek Kurulu Başkanı-Delegesi (yargı otoritesini temsil eden komite), Başsavcı (Savcılık), Yüksek İlim Şurası (Âlimler Şurası) Genel Sekreteri, Ulusal İnsan Hakları Konseyi Başkanı ve Dayanışma, Sosyal Entegrasyon ve Aile Bakanı yer alıyor.
Kraliyet talimatları, bu geniş katılımlı istişarelerden ortaya çıkacak değişiklik önerilerinin en fazla altı ay içinde kraliyet makamına sunulmasını şart koşuyor. Daha sonra ise hükümet konuyla ilgili bir yasa tasarısı hazırlayıp Meclis'in onayına sunacak. Kasım ayının başında komite, dinleme oturumlarının yapılacağını duyurmuştu.
Aile kanununun gerekliliklerinin gözden geçirilmesine ilişkin düşünce ve bakış açılarını sunmak, resmi kurumları, sivil, dernek ve insan hakları faaliyetlerini, siyasi partileri, sendika merkezlerini (işçi sendikaları) ve bazı uzmanları ilgilendirmektedir. Komiteden yapılan açıklamada, bu oturumların metodoloji ve kontrollere uygun olarak yürütüldüğü ve aile kanununun değiştirilmesine ilişkin kraliyet mektubunda belirtilen hedeflere hizmet ettiği belirtildi. Komite geçtiğimiz hafta, birçok resmi kurumu ve bir grup koalisyonu dinlediğini açıkladı. Bu bağlamda Ekonomik, Sosyal ve Çevre Konseyi, Faslı Kadınlar Ulusal Birliği, Ulusal Çocuk Hakları Gözlemevi, Muhammediye Alimler Derneği, Yurtdışında İkamet Eden Fas Cemaati Konseyi, Dayanışma, Sosyal Kalkınma ve Aile Bakanlığı gibi resmi ve yarı resmi kurumlar dinlendi.
Aile kanununda kapsamlı ve köklü değişiklik konusu 31 dernekten oluşan Kadın Koordinasyon Kurulu'nda da görüşüldü. 30 dernekten oluşan ‘Onur Baharı Koalisyonu’nu ve 130 dernekten oluşan Faslı Kadınlar Zehra Forum Ağı'nı da dinlediler. 13 derneğin oluşturduğu ‘Eşitlik ve Onura Dayalı Aile Kanunu İçin Kadın Koalisyonu’ da oturumda söz aldı.
