Mısır, ateşkesi sağlamak ve insani yardımların hızını artırmak için istişareleri yoğunlaştırdı

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT

Mısır, ateşkesi sağlamak ve insani yardımların hızını artırmak için istişareleri yoğunlaştırdı

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır, Gazze Şeridi’ndeki kriz cephesinde bir ‘atılım’ gerçekleştirmek amacıyla bölgesel ve uluslararası hareketleri ve siyasi temaslarını yoğunlaştırdı.

Kahire’nin son saatlerde, Gazze’ye şimdiye kadarki en büyük yardım konvoyunu başlatmasıyla birlikte, Mısır’ın adımları hızlandı.

Kahire’de önde gelen Batılı yetkililerle siyasi istişareler devam ederken, Şarku’l Avsat’a konuşan gözlemcilere göre, Mısırlı yetkililer, İsrail’in askeri operasyonlarının yedinci haftasına girdiği Gazze’de ateşkese yol açacak bir anlaşmaya varmak için zamana karşı yarışıyor.

Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Cumartesi günü Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile bir araya geldi.

Toplantıda, İsrail’in Filistin topraklarındaki askeri gerilimine ilişkin gelişmeler ele alındı.

Sisi, Gazze’de derhal ateşkes sağlanması, sivillerin korunması ve büyük insani acılara maruz kalan Gazze halkına yardım ulaştırılmasının gerekli olduğunu dile getirdi.

Sisi ayrıca, uluslararası toplumun bu konuda üzerine düşen sorumlulukları üstlenmesi ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) ile Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu kararlarının uygulaması gerektiğini vurguladı.

Toplantıda, yaralı Filistinlilerin kabulü ve yabancı uyrukluların tahliyesinin yanı sıra Mısır’ın bu bağlamda gösterdiği çabalar gözden geçirildi.

scdfev
Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, AB’nin, Mısır’ın bu bağlamda oynadığı önemli rol konusunda büyük takdirini dile getirdi.

Sisi toplantı sırasında, Filistinlilerin ülke içinde yerinden edilmeleri ya da kendi topraklarının dışına, özellikle de Sina’daki Mısır topraklarına yerlerinden edilmeleri yoluyla tehcir edilmelerini reddettiklerini vurguladı.

Ursula von der Leyen de, AB’nin aynı fikirde olduğunu belirtti.

Toplantıda taraflar, Filistin meselesinin tek çözümünün, onaylanmış uluslararası referanslara uygun, iki devletli çözüme dayalı kapsamlı ve adil bir barışa ulaşmak olduğunu ifade etti.

Çabalarda ilerleme

Mısır Dışişleri Konseyi Genel Sekreteri Büyükelçi Ali el-Hafni, insani yardım ve ateşkese ulaşmaya yönelik siyasi alanda Mısır’ın adımlarının bir atılım gerçekleştirme çabasıyla hız kazandığını söyledi.

Şarku’l Avsat’a konuşan Hafni, “Her ne kadar Mısırlı kurum ve kuruluşlar bu tür durumlarda müzakereleri yönetme konusunda birçok deneyime sahip olsa da, sahayı ve siyasi durumu çevreleyen zorluklar büyük gibi görünüyor” dedi.

Hafni, Mısır’daki hareketler ve temasların, savaşın büyük insani bedeli ve İsrail’in Gazze Şeridi sakinlerini yerinden etmeye zorlaması açısından ‘büyük bir baskının’ ortasında gerçekleştiğini vurguladı.

Büyükelçi, “Bu, Mısır’ın ulusal güvenliğini çevreleyen tehlikeler ve Ortadoğu bölgesindeki barış ve güvenlik durumu üzerindeki son derece tehlikeli etkinin farkında olduğundan, Kahire’nin hamlelerini zamana karşı bir yarış haline getiriyor” diye ekledi.

Mısırlı eski diplomat, her ne kadar İsrail’in ‘inatçılığı ve kibri’ ile Tel Aviv’deki savaş hükümeti içindeki liderlik mücadelesi nedeniyle ateşkes konusunda yakın zamanda anlaşmaya varılamayacağı yönündeki beklentisini dile getirmiş olsa da, şunları söyledi;

“Önümüzdeki dönemde ani bir atılımın gerçekleşmesi şaşırtıcı olmaz. Bunun nedeni, çatışmanın doğrudan ve dolaylı taraflarına hakim olan tükenmişlik durumu ve İsrail’i destekleyen Batılı ülkelerde iç baskıların artmasıdır.”

Mısır defalarca ateşkes çağrısında bulundu.

Aynı zamanda, İsrail ile Filistinli direniş grupları arasında rehine ve mahkum takası için arabuluculuk çabalarında yer aldı.

Kahire, son birkaç gün içinde İsrailli güvenlik yetkililerinin yanı sıra çok sayıda Arap ve uluslararası yetkiliyi kabul etti.

ABD’nin örtbası devam ediyor

Mısır eski Dışişleri Bakan Yardımcısı ve Mısır Dışişleri Konseyi üyesi Büyükelçi Rakha Ahmed Hasan ise, savaşta insani duraklama ve ateşkes açısından başarıya ulaşmanın, ABD’nin İsrail’e uyguladığı baskının boyutuna bağlı olduğunu söyledi.

Rakha Ahmed Hasan, “ABD’nin İsrail’in suçlarını örtbas etme çabası hala mevcut, bu da Washington’u işlenen suçlarda ortak kılıyor” dedi.

Şarku’l Avsat’a konuşan Hasan, Avrupa’nın bölgedeki hızlı hareketlerinin ‘yaklaşan anlaşma veya İsrail’e yönelik baskı bağlamında anlaşılamayacağına’ dikkat çekti.

Hasan açıklamasını şu ifadelerle sürdürdü;

“Bu hamleler, birçok Avrupa başkentinde İsrail’i destekleyen siyasi karara halk baskısını azaltmayı amaçlıyor. Bu hamleler, İsrail’e Gazze’deki planlarını tamamlaması için daha fazla zaman vermeyi amaçlıyor. Bunlardan en tehlikelisi, Gazze’nin tekrar tekrar hedef alınarak halkın Mısır topraklarına doğru itilmesidir.”

Hasan ayrıca, ABD ve Batı’nın bu konudaki tutumunu ‘suç ortaklığı’ olarak nitelendirdi.

Akaryakıt tırları ve tıbbi cihazlar

Üç akaryakıt tırı, üst üste üç gün olmak üzere, Cumartesi sabahı Refah Sınır Kapısı’ndan Filistin tarafına geçti.

Mısır’ın ABD ve İsrail ile koordineli çabaları ve baskıları doğrultusunda Gazze’ye giren tırlar 129 bin litre yakıt taşıyor.

Mısır dün, ‘Yaşasın Mısır Fonu’ tarafından Gazze’deki Filistinlilere yönelik en büyük kapsamlı insani yardım konvoyunu başlattı.

Konvoy, tıbbi ekipman ve çok sayıda ambulansın yanı sıra, 2 bin 510 tondan fazla acil ve gerekli ihtiyaçları taşıyan 190 tırı içeriyor.

sadrgh
2 bin 500 tondan fazla yardım malzemesi taşıyan Mısırlı bir yardım konvoyu Gazze’ye girerken Mısır Başbakanı Refah Sınır Kapısı’nda (Mısır Bakanlar Kurulu)

Mısır Başbakanı Mustafa Madbuli birkaç bakanla birlikte, yardım konvoyunun Refah Sınır Kapısı’ndan girişi esnasında düzenlenen törene katıldı.

Madbuli burada yaptığı açıklamada, “Mısır devleti, kardeş Filistin halkının yanında olmak ve Gazze Şeridi’nde bu vahim koşullarla karşı karşıya kalan Filistinlilere çeşitli şekillerde insani yardım sağlamak için hiçbir çabadan kaçınmıyor” dedi.

Başbakan, şu ana kadar Gazze Şeridi’ne ulaşan yardımların üçte ikisinden fazlasının Mısır’dan, geri kalanının ise uluslararası toplumdan geldiğini bildirdi.

Madbuli, “Bu bir övünme meselesi değil, daha ziyade Mısır devletinin, onun çeşitli kurumlarının ve halkının verdiği otomatik ve doğal bir tepkidir” diye ekledi.

scregth
Mısır Başbakanı Gazze’ye giden yardım konvoyu için düzenlenen törende (Mısır Kabinesi)

 



İsrail hava saldırısı Beyrut’un merkezindeki bir binayı hedef aldı

TT

İsrail hava saldırısı Beyrut’un merkezindeki bir binayı hedef aldı

Sivil savunma ekipleri, Beyrut’un güney banliyölerinde İsrail’in hedef aldığı bir binada çıkan yangını söndürmeye çalışıyor. (Reuters)
Sivil savunma ekipleri, Beyrut’un güney banliyölerinde İsrail’in hedef aldığı bir binada çıkan yangını söndürmeye çalışıyor. (Reuters)

İsrail bugün Beyrut’un merkezindeki bir binayı hedef alan hava saldırısı gerçekleştirdi. Resmî açıklamalara göre bu, ABD-İsrail’in İran’a karşı başlattığı savaşta Lübnan’da yer alan Hizbullah’ın da sürece müdahil olmasının ardından başkentte ikinci hedefleme oldu.

Lübnan Ulusal Haber Ajansı (NNA), saldırının ‘Aişe Bekar bölgesinde bir binayı’ hedef aldığını duyurdu. Bölge, şehirdeki en büyük alışveriş merkezlerinden birine yakın, yoğun nüfuslu bir semt olarak biliniyor.

rtgrt
Beyrut’un güney banliyölerinde İsrail’in düzenlediği hava saldırısı sonucu yükselen dumanlar (AP)

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre, saldırı sonucu binanın yedinci ve sekizinci katlarında ciddi hasar oluştu, yakınlardaki araçlar da zarar gördü. Olay yerinde güvenlik güçlerinin yoğun bir şekilde konuşlandığı bildirildi.

Ortadoğu’daki savaşın Lübnan’a sıçraması, Hizbullah’ın İsrail’e roket saldırıları başlatmasıyla başladı. Bu saldırılar, ABD-İsrail’in 28 Şubat’ta başlattığı hava ve kara operasyonlarına yanıt niteliği taşıyor. İsrail, o tarihten itibaren Lübnan’a geniş çaplı hava saldırıları düzenlerken, güney bölgelerine de kara birlikleri göndermeye devam ediyor.

Geçtiğimiz hafta İsrail ordusu, Beyrut’un merkezinde bir otele saldırmıştı. Tahran’ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimî Temsilciliği, saldırıda dört İranlı diplomatın hayatını kaybettiğini açıkladı.

fd
Sivil savunma ekipleri, Beyrut’un güney banliyölerinde İsrail’in hava saldırısı sonucu yıkılan bir binayı inceliyor. (Reuters)

NNA bugün, İsrail’in Beyrut’un güney banliyölerine yeni hava saldırıları düzenlediğini duyurdu.

İsrail ordusu ise saldırıların Hizbullah’ın altyapısını hedef aldığını belirterek, bir ‘hava saldırısı dalgası’ başlattığını açıkladı.

Hizbullah dün yayımladığı ayrı açıklamalarda, güney sınırındaki el-Hıyam ve el-Adise kasabalarında İsrail güçlerine saldırdığını ve İsrail’in çeşitli bölgelerine füzeler attığını duyurdu. Daha sonra, sınır kasabası Aytarun yakınlarında bir İsrail birliğiyle hafif ve orta kalibreli silahlarla çatıştıklarını açıkladı.

Lübnan hükümetinin Afet Yönetimi Birimi dün yayımladığı günlük raporda, 2 Mart’tan bu yana savaş nedeniyle ‘kendi beyanıyla’ kaydedilen mülteci sayısının 759 bin 300’e ulaştığını belirtti. Bunların arasında 122 binden fazlası, hükümetin denetimindeki resmi barınma merkezlerinde bulunuyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığı bugün yayımladığı açıklamada, İsrail’in Sur ilçe merkezine bağlı Kana kasabasına düzenlediği art arda saldırılarda beş kişinin hayatını kaybettiğini, beş kişinin de yaralandığını bildirdi.

Bakanlık ayrıca, Sur ilçesinin Hanaviye kasabasında aralarında bir sağlık görevlisinin de bulunduğu üç kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı.

Bekaa Vadisi’ndeki Zelaya kasabasına düzenlenen bir saldırıda ise bir kişinin yaşamını yitirdiği kaydedildi.


Somali kurumlarının görev süresinin uzatılması ve seçimlerin ertelenmesi... Çözüm görünmeyen yeni bir bölünme

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Somali’nin Geleceği Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıda (SONNA)
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Somali’nin Geleceği Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıda (SONNA)
TT

Somali kurumlarının görev süresinin uzatılması ve seçimlerin ertelenmesi... Çözüm görünmeyen yeni bir bölünme

Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Somali’nin Geleceği Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıda (SONNA)
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Somali’nin Geleceği Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıda (SONNA)

4 Mart’ta resmen kabul edilen Somali anayasa değişiklikleri, hükümet ile muhalefet arasında yeni bir siyasi krize yol açtı. Hükümet, söz konusu değişikliklerin devlet kurumlarının görev süresini bir yıl uzatacağını ve bunun da 2026 seçimlerinin ertelenmesi anlamına geldiğini belirtirken, muhalefet anayasanın bu şekilde kabul edilmesine karşı çıkıyor.

Somali muhalefeti bu gelişmeleri, zaten eş-Şebab örgütünün saldırılarıyla boğuşan ülkede ‘siyasi ve güvenlik açısından yeni bir istikrarsızlık dalgasının habercisi’ olarak değerlendiriyor. Afrika siyaseti üzerine çalışan uzmanlar ise mevcut tablonun kısa vadede çözüm ihtimali bulunmayan derin bir siyasi bölünmeye yol açabileceği görüşünde.

Somali’nin Geleceği Konseyi adıyla bilinen muhalefet koalisyonu pazartesi günü yaptığı açıklamada, anayasa değişiklikleri sonrasında federal hükümet kurumlarının görev süresinin uzatılmasına yönelik her türlü girişime karşı olduklarını duyurdu. Koalisyon, son değişikliklerle birlikte cumhurbaşkanı ve parlamentonun görev süresinin beş yıl olarak belirlenmesinin böyle bir uzatmanın önünü açabileceği uyarısında bulundu.

Muhalefet konseyinin açıklamasında, 2012 tarihli geçici anayasaya göre federal parlamentonun görev süresinin 14 Nisan 2026’da sona ereceği, Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un görev süresinin ise aynı yıl 15 Mayıs’ta biteceği hatırlatıldı. Açıklamada, “2012 geçici anayasasında belirlenen tarihlerden sonra görev süresinin uzatılmasına yönelik her türlü girişimi açık ve net biçimde reddediyoruz” ifadesine yer verildi.

Ayrıca Somali’nin daha önce görev süresi uzatma girişimlerinin olumsuz sonuçlarını yaşadığı vurgulandı. Açıklamada özellikle 2021’de yaşanan siyasi krize dikkat çekilerek, devlet kurumlarının görev süresini uzatmayı öngören bir önerinin Mogadişu sokaklarında güvenlik güçlerinin bazı birlikleri arasında silahlı çatışmalara yol açtığı hatırlatıldı.

Muhalefet konseyine göre bu deneyim, ülkeyi yeniden siyasi ve güvenlik krizine sürükleyebilecek bir sürece dönülmemesi gerektiğine dair açık bir uyarı niteliği taşıyor.

Öte yandan Temsilciler Meclisi Başkanı Adem Muhammed Nur Madobe, yaklaşık bir hafta önce anayasa değişikliklerinin kabul edilmesinin ardından yaptığı açıklamada, yeni anayasa uyarınca devlet kurumlarının görev süresinin bir yıl uzatıldığını duyurmuştu.

Madobe, Cumhurbaşkanı tarafından imzalanan değişikliklerin yürürlüğe girdiğini ve buna göre cumhurbaşkanı ile parlamentonun görev süresinin dört yıl yerine beş yıl olarak uygulanacağını belirtmişti.

Afrika işleri uzmanı ve Nairobi merkezli Doğu Afrika Araştırmaları Merkezi Direktörü Abdullah Ahmed İbrahim, Cumhurbaşkanlığı’ndan henüz resmi bir karar açıklanmamış olsa da parlamento başkanının yeni kabul edilen anayasaya dayanarak cumhurbaşkanı ve parlamentonun görev süresinin uzatıldığını ilan etmesinin fiilen resmi bir teyit niteliği taşıdığını söyledi. İbrahim’e göre mevcut anlaşmazlıklar, hükümet ile muhalefet arasındaki ayrışmayı daha da derinleştirecek.

Afrika siyaseti uzmanı Ali Mahmud Kelni ise yeni anayasanın ülkenin siyasi sisteminin yapısında önemli değişiklikler içerdiğine dikkat çekti. Kelni’ye göre değişiklikler arasında federal merkezi hükümetin yetkilerinin güçlendirilmesi, daha önce federal eyaletlere tanınan bazı yetkilerin azaltılması ya da kaldırılması ve cumhurbaşkanı ile parlamentonun anayasal görev süresinin dört yıldan beş yıla çıkarılması yer alıyor.

Kelni, söz konusu düzenlemelerin federal hükümet ile eyaletler arasındaki ilişkinin niteliğinde önemli bir dönüşümü temsil ettiğini belirterek, bunun devlet yönetiminde daha güçlü bir merkezileşme eğilimine işaret ettiğini ve yaşanan siyasi anlaşmazlıkların temel nedenlerinden birinin de bu olduğunu ifade etti.

Siyasi anlaşmazlığın herhangi bir uzlaşı sağlanmadan sürmesi durumunda bunun ülkenin siyasi sürecini olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor. Kelni’ye göre ortaya çıkabilecek senaryolardan biri, Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud hükümetinin görev süresini uzatmak için gerekçe bulması olabilir. Muhalefet çevreleri de en çok bu ihtimalden endişe ediyor. Kelni, krizin uzaması halinde muhalefetin kendi içinde de zamanla bölünmeler yaşanabileceğini göz ardı etmedi.

Anayasa değişikliklerinin kabul edilmesinin ardından Hasan Şeyh Mahmud, anayasanın gözden geçirilme süreci konusunda endişelerini dile getiren muhalif siyasetçilere seslenerek sonuçlara saygı gösterilmesi ve yeni anayasanın korunması çağrısında bulundu. Mahmud, gelecekte yapılabilecek olası değişikliklerin ise yalnızca anayasal prosedürler çerçevesinde gerçekleştirileceğini vurguladı.

Mahmud, anayasa dışı siyasi uzlaşılar yerine anayasal mekanizmalara başvurulmasının önemine dikkat çekerek, anayasanın siyasetçilerin yetkilerini belirleyen ve devlet yönetiminin kurallarını ortaya koyan bir ‘toplumsal sözleşme’ olduğunu ifade etti.

Ancak hükümet ile muhalefetin mevcut tutumlarını koruması nedeniyle, Abdullah Ahmed İbrahim’e göre krizi çözmeye yönelik herhangi bir diplomatik girişim ya da arabuluculuk işareti henüz görülmüyor. İbrahim, muhalefetin 10 Nisan’da Puntland’ın başkenti Garove’de toplanma tehdidinde bulunduğunu hatırlatarak, söz konusu tarihin mevcut kurumların görev süresinin sona ereceği döneme denk geldiğini belirtti. Muhalefetin bu toplantıda istişarelerde bulunabileceği, hatta paralel seçimler düzenleyerek alternatif bir hükümet kurma seçeneğini değerlendirebileceği ifade ediliyor.

Öte yandan Kelni’ye göre krizin en gerçekçi çözümü, mevcut hükümetin anayasal görev süresini önümüzdeki mayıs ayında tamamlaması ve seçimlerin planlanan tarihte yapılabilmesi için gerekli koşulların hazırlanması. Kelni, yeni anayasanın uygulanmasının ise seçimlerden sonra kurulacak yeni hükümet dönemine bırakılmasının daha uygun olacağını düşünüyor.

Kelni’ye göre bunun dışında bir yol izlenmesi, özellikle görev süresinin uzatılması ya da muhalefetin güç kullanılarak bastırılması gibi senaryoların gündeme gelmesi durumunda ülkede yeni siyasi ve güvenlik krizlerinin ortaya çıkma riskini artırabilir.


Şam-SDG anlaşmasının en geniş kapsamlı uygulaması

Sipan Hamo (SDG)
Sipan Hamo (SDG)
TT

Şam-SDG anlaşmasının en geniş kapsamlı uygulaması

Sipan Hamo (SDG)
Sipan Hamo (SDG)

Suriye'de dün, Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) lideri Mazlum Abdi arasında 29 Ocak'ta imzalanan anlaşmanın uygulanması doğrultusunda, SDG'nin birleşme anlaşması dosyasında en geniş ilerleme kaydedildi.

Savunma Bakanlığı medya ve iletişim direktörü, “Sipan Hamo'nun ülkenin doğu bölgesi savunma bakan yardımcısı olarak atandığını” bildirdi. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre Hamo, en önde gelen Kürt askeri liderlerden biri ve Şam ile müzakerelere katıldı.

Yine dün, Haseke vilayetinde yaşayan yaklaşık 400 aile, yıllarca süren yerinden edilmenin ardından Halep kırsalındaki Afrin bölgesinde bulunan evlerine geri döndü. Haseke-Halep uluslararası yolu da savaşın büyük bir bölümünde kapalı kaldıktan sonra sivil trafiğe açıldı.