Sudan Dışişleri Bakanlığı: 'IGAD, Burhan’ın Hamideti ile görüşme şartlarını görmezden geldi'

Sudan hükümeti 15 BAE’li diplomatı istenmeyen kişi ilan etti

Sudan ordusu komutanı Abdulfettah el-Burhan ve Hızlı Destek Kuvvetleri komutanı Muhammed Hamdan Hamideti (Arşiv)

Sudan Dışişleri Bakanlığı ile Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi (IGAD) grubu arasında, geçen cumartesi Cibuti’de düzenlenen ve Sudan’ın durumunun tartışıldığı zirvenin sonuçlarına ilişkin olarak yayınlanan bir açıklamanın ardından bir anlaşmazlık ortaya çıktı. Sudan Dışişleri Bakanlığı, dün açıklamanın zirve sonuçlarını temsil etmediğine ve IGAD başkanlığı ve sekretaryası bunu düzeltene kadar Sudan’ın bu durumla ilgilenmediğine dikkati çekti.

Sudan Genelkurmay Başkanı Abdulfettah el-Burhan ile Hızlı Destek Kuvvetleri (HDK) Komutanı Muhammed Hamdan Daklu (Hamideti) arasında olası bir toplantı yapılmasına onay verilmesi konusunda da anlaşmazlıklar vardı. IGAD, açıklamasında iki tarafın en kısa sürede görüşme sözü verdiğini belirtirken, Sudan Dışişleri Bakanlığı da Burhan’ın böyle bir toplantının yapılması için kalıcı bir ateşkesin onaylanması ve isyancı güçlerin başkentten ve başkent dışındaki bölgelerden ayrılmasını şart koştuğunu ifade etti.

Sudan Dışişleri Bakanlığı, IGAD başkanları ile HDK Komutanı arasındaki bir çağrıya yapılan atıf da dahil olmak üzere yayınlanan açıklamaya ilişkin çok sayıda çekinceli nokta tespit etti. Bakanlık, “Bu çağrı, Kenya Devlet Başkanı William Ruto ile isyancı lider Hamideti arasında zirvenin bitiminden sonra gerçekleşti. Bu nedenle, sonuç bildirgesinde bu konu bahsi geçene kadar bildirge, zirve çalışmasının bir parçası olarak kabul edilmiyor” dedi.

Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, Sudan’ın, ulaşılan gerçeği yansıtmayan kusurlu bir ifadeyle taslağa paragraflar ekleme içeren taslak bildiriyi alır almaz gözlemlerini ve çekincelerini sekretaryaya bildirdiği belirtildi. Açıklamada ayrıca, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanlığı’ndaki Devlet Bakanı’nın zirveye katılımına ilişkin atfın silinmesi, çünkü böyle bir şeyin gerçekleşmediği talebinde bulunduğunu açıkladı.

Öte yandan Sudan Dışişleri Bakanlığı 15 BAE diplomatını ‘istenmeyen kişi’ ilan ederek ülkeyi terk etmelerini talep etmesi üzerine Hartum ile Abu Dabi arasında diplomatik kriz çıktı.

Şarku’l Avsat’ın Sudan Haber Ajansı’ndan (SUNA) aktardığı habere göre “Dışişleri Bakanlığı, BAE’nin Hartum Büyükelçiliği Maslahatgüzar Vekili Dr. Badriya eş-Şehhi’ye, Sudan hükümetinin büyükelçilikte çalışan 15 diplomatı istenmeyen kişiler ilan etme kararını bildirdi” açıklaması yaptı. Bildiriye göre Sudan Dışişleri Bakanlığı, BAE’nin Hartum Büyükelçiliği’nden “Sudan’ın kararını Abu Dabi’ye bildirmesini ve 15 diplomatın 48 saat içinde ülkeyi terk etmesini” istedi.

İç savaş sürüyor

Sudan iç savaşının tartışıldığı IGAD zirvesinden bir gün sonra (cumartesi), başkent Hartum’da ordu ile HDK arasında çatışmalar ve bombardımanlar yeniden başladı. Kaynaklar ve görgü tanıkları, Hartum’un merkezindeki Genelkurmay Başkanlığı ile güneydeki Zırhlı Kolordu Komutanlığı çevresinde top atışlarının yaşandığını ve her iki yeri de duman alevlerinin kapladığını bildirdi. Hartum’un batısındaki Umm Badda bölgesinde kara muharebe saldırıları ve iki güç arasındaki şiddetli çatışmaların yanı sıra Kuzey Omdurman bölgesi, şehrin mahallelerini ve Kuzey Hartum’un kuzeyindeki bölgeleri etkileyen topçu ve roket atışlarına tanık oldu. Ayrıca Hartum’un güneyindeki el-Bakir bölgesinde de askeri uçaklar HDK’yi hedef aldı. Aynı şekilde ABD’nin Hartum Büyükelçiliği, dün yaptığı açıklamada, her iki çatışma tarafını da iç savaşı durdurmaya, insan haklarına ve uluslararası insancıl hukuka saygı göstermeye, ihlallerin sorumlularından hesap sormaya, insani yardım sağlama yükümlülüklerine uymaya, insan haklarına saygı göstermeye ve düşmanlıkların sürdürülebilir bir şekilde durdurulması için güven oluşturmaya çağırdı.

Öte yandan HDK, dün yaptığı açıklamada ABD’nin Hızlı Destek ve müttefik milislerin ‘kadınları ve kız çocuklarına tecavüz etmek ve cinsel şiddet’ de dahil olmak üzere suçlar işlediği yönündeki suçlamalarını şiddetle eleştirdi. Ayrıca bu suçlama ve ithamların yalan olduğunu açıkladı.

HDK, yaptıkları açıklamada ABD’nin iddialarıyla ciddi şekilde ilgilendiklerini, her türlü soruşturma komitesiyle iş birliği yaptıklarını ve koruma sağladıklarını söyledi. Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasını da ‘Sudan Silahlı Kuvvetlerini kontrol eden terörist Ulusal Kongre rejimi unsurlarının, iktidara dönüş için savaşı ateşlemenin arkasında olduğu gerçeğinin aşılması ve ülkede demokratik sivil geçiş yolunun tıkanması’ olarak nitelendirdi.

Kızılhaç

Sudan Silahlı Kuvvetleri, başkent Hartum’un güneyindeki eş-Şacara bölgesindeki Aziz Meryem Kilisesi’nden farklı milletlerden yabancılar da dahil, sivillerin tahliyesi için belirlenen konvoya açılan ateş sonucu çok sayıda Kızılhaç çalışanının yaralandığını söyledi.

Açıklamada, “Kızılhaç temsilcileri, üzerinde anlaşmaya varılan yürüyüş rotasına uymadı” denildi. Ayrıca “Konvoya (HDK) isyancılara ait, 712 mm’lik makineli tüfek mürettebatını taşıyan silahlı bir araç eşlik etti ve savunma mevzilerimize yaklaştı. Bunun sonucunda konvoy, ateş açılmasına maruz kaldı ve örgüt temsilcileri arasında çok sayıda yaralanma meydana geldi” ifadelerine yer verildi.

Silahlı Kuvvetler, ‘örgüt temsilcilerinin üzerinde anlaşılan koordinasyon noktalarına uymaması’ sonucu meydana gelen bu olaydan duyduğu üzüntüyü dile getirirken, ilgili kişilerin hayatlarının tehlikeye atılmasını önlemek için önceden üzerinde anlaşmaya varılan tüm düzenlemelere bağlı kalınmasının önemli olduğunu vurguladı.

Aynı şekilde HDK, ‘terör saldırısı’ olarak nitelendirdikleri saldırıyı kınayarak, “Burhan’ın milisleri ve aşırıcı Ulusal Kongre Tugayları, Uluslararası Kızılhaç Komitesi heyetine ateş açtı” dedi. Ayrıca olayda ölüm ve yaralanmaların meydana geldiğini, yaralılardan ikisinin durumunun ağır olduğunu ve aralarında yabancı uyruklu 2 kadının da bulunduğu söyledi.