Mısırlı Ahmed Kamil, Kahire metrosunun üçüncü hattındaki Adli Mansur metro istasyonunun gişesine vardığında, gişe görevlisinin kendisine verdiği 10 sterline ek olarak iki sterlin daha istemesiyle şaşırdı. Bunun üzerine gişe görevlisi, Pazartesi sabahı itibariyle tüm hatlarda bilet fiyatlarında artış olduğunu söyledi.
Mısır Ulaştırma Bakanlığı, 1 Ocak 2024'ten itibaren metro biletlerinin fiyatlarına zam yaptı. 9 duraktan oluşan biletin fiyatı yüzde 20 artışla 5 Mısır lirasından 6 liraya, 16 istasyonu kapsayan bilet fiyatı yüzde 12,5 artışla 7 liradan 8 liraya, 23 istasyonu kapsayan bilet fiyatı ise yüzde 33,3 artışla 10 liradan 12 liraya çıktı. Ayrıca 23'ten fazla istasyonda geçerli 15 lira değerinde yeni bilet tanıtıldı.
Kamil, bir eczanede çalıştığı Kahire'nin merkezine gittiği metro yolculuğunda bu yeni zammın kendisine ne kadara mal olacağını düşünmekle meşguldü. Günde fazladan 4, ayda ise fazladan 104 liraya mal olacaktı.
Mısır'da bazı önemli emtiaları etkileyen fiyat krizi ise sürüyor. Mısır'da liranın dolar karşısında değer kaybetmesi ve yüksek enflasyon nedeniyle 2023'te emtia fiyatlarında art arda artışlar yaşandı. Mısır Merkez Bankası'nın son verilerine göre ülkede enflasyon oranı geçtiğimiz kasım ayında yıllık bazda yüzde 35,9 olarak kaydedildi.
Yolcu sayısında artış yaşanırken bu konudaki tartışmalar ise alevleniyor. Birçoğu, bilhassa telefon hattı fiyatlarının 2023'ün son saatlerinde yüzde 10 artış göstermesi ardından, temel mal ve hizmetleri etkileyen artışlardan duydukları memnuniyetsizliği ve korkuyu dile getiriyor.
Mısırlı telekomünikasyon şirketleri, müşterilerine, Şubat ayı itibariyle çağrı ve veri için cep telefonu hizmetleri fiyatlarını yüzde 10 ila 17 oranında artıracakları konusunda bilgi verdi. Yetkililer bu hareketi yüksek enflasyon oranları ışığında yüksek işletme maliyetlerine bağladı.
Ekonomi uzmanı, Mısır Siyasi, Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezi Başkanı Dr. Adil Amir, beklenmedik artışların gerçekleşmesi nedeniyle tartışmaların doğal olarak arttığını söylüyor. Şarku’l Avsat’a konuşan Amir, “Bu durum Mısırlıların gelirlerinin yeni bir yük daha kaldıramayacağına inanmalarından, ayrıca fiyat artışının insanların her gün kullandığı ulaşım araçlarından birini etkilemesinden kaynaklanıyor. Bu durum insanların memnuniyetsizliklerini artırdı. Bazı gruplar da bu artışın, Cumhurbaşkanı'nın Eylül ayında bildirdiği yaşam maliyeti ödeneğinin değerini azalttığına inanıyor. Vatandaş, devam eden yüksek fiyatlar karşısında devletin yanında olduğunu hissetmek istemişti” ifadelerini kullanıyor.
Uluslararası Ekonomik Danışma ve Fizibilite Çalışmaları Merkezi Direktörü Dr. Hüda el-Mallah ise hükümetin metro biletlerine zam yapma kararında haklı sebepleri olduğuna inanıyor. Şarku’l Avsat’a konuşan Mallah, “Ulaştırma Bakanlığının ekonomik haritasına baktığımızda altyapı ve ulaşım araçlarında büyük bir gelişme olduğunu görüyoruz. Bu, milyarlarca dolar harcamayı gerektiriyordu. Bu nedenle devletin borç ve yükümlülüklerini ödeme taahhüdüyle, bilet fiyatlarını artırmaya başvurdu. Devlet vatandaşa sorumluluk vermek istemiyor. Ancak inşaata, altyapıya, projelere, geliştirmeye devam etmek gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Diğer yandan Kamil ise “2024 yılının güzel bir yıl olacağı, geçen yıl bizi yoran fiyatların düşeceği umuduyla sabahın erken saatlerinde iş için yola koyuldum. Ancak metro bilet fiyatlarının önceden haber verilmeden artması beni şaşırttı. Bu durum beni gelecekte olabilecekler için endişelendirdi. Elektrik tarifelerinde de yakın zamanda bir artış olacağını okudum” ifadelerine başvurdu.
Mısırlılar elektrik fiyatlarında da artış bekliyor. Mevcut fiyatlarla çalışmaya ilişkin resmi tarihin bitimi, ayrıca hükümetin Ağustos ayında elektrik tarifesine geçiş işlemini erteleme kararı alması ardından önümüzdeki günlerde bu yönde bir karar alınması planlanıyor. Ancak Cumhurbaşkanı Sisi’nin direktiflerinin uygulanmasında sosyal boyutun dikkate alınması, enflasyonun kontrol altına alınması ve tüketicilere ek yük getirilmemesi gerekiyor.
Diğer yandan ise Mısır Çalışma Bakanı Hasan Şehate, dün, Ocak ayı itibariyle özel sektör çalışanlarına yönelik asgari ücretinin ayda 3 bin Mısır lirası yerine 3 bin 500 liraya çıkarılması yönünde talimat verdi.
Bu yönde yorumda bulunan Mallah ise bu kararın devletin kolaylaştırma stratejisi uyarınca vatandaşlara karşı taraflı olduğunu, sosyal koruma girişim ve programlarına ek olduğunu öne sürdü.
Lübnan’ın güneyindeki kasaba ve köylerine doğru yola çıkan yerlerinden edilmiş insanların araçları (Reuters)