Gazze’den sadece zenginler ayrılabiliyor

Mısır’a geçişin ayarlanması için büyük miktarlarda para isteniyor ancak son söz İsrail’de

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı (AFP)
Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı (AFP)
TT

Gazze’den sadece zenginler ayrılabiliyor

Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı (AFP)
Mısır ile Gazze Şeridi arasındaki Refah Sınır Kapısı (AFP)

Rıfat Şakşak Gazze Şeridi’nden çıkıp Türkiye’deki ailesinin yanına gitmek için 10 bin dolar ödedi. Söz konusu meblağın ödenmesi ve İsrail’in itiraz etmemesi durumunda Gazzelilere savaş cehenneminden kaçma garantisi veriliyor.

Büyük oğluyla Türkiye’ye doğru yola çıkmadan önce üç gün Mısır’da kalan Şakşak, savaşın 47. gününde, Gazze Şeridi’nden çıkışını kolaylaştırmak için kendisinden talep edilen meblağın kendisi için yaklaşık 10 bin dolar, oğlu için ise 6 bin dolar olduğunu ve bu durum karşısında şaşkın olduğunu söyledi.

Şakşak, Şarku’l Avsat’a 16 bin dolar ödeyerek savaş alanından ayrılmayı başardığını belirtti. Bu meblağları alan taraflar sorulduğunda ise herhangi bir sorun yaşamaktan endişelendiği için sadece ‘faydalı’ olduklarını söyledi.

Adam “Bu miktarın Refah Sınır Kapısı’nı geçmek için olduğunu söylediler. Paranın nereye gittiğini gerçekten bilmiyorum ama sınırı geçtim” dedi.

Şakşak’ın 7 Ekim’den sonra ailesinin yanına gitmesi gerekiyordu ama savaş sebebiyle gidemedi, daha sonra oğluyla birlikte kendisini tüm bu ölüm ve yıkımın ortasında buldu ve hayatta kalması karşılığında sahip olduğu her türlü parayı feda etmeye karar verdi.

Evini kaybeden ve sahip olduğu dükkânlar da dahil olmak üzere birçok mülkü yok olan Şakşak, yurt dışına yerleşip yeni bir hayata başlamayı planlıyor. Bununla ilgili olarak “Gazze’de ölüm ve yıkımdan başka bir şey kalmadı” ifadelerini kullandı.

Gazze’deki bu ticaret, Refah Sınır Kapısı’ndan yaralıların ve çifte vatandaşlık sahiplerinin seyahatine açılmasına izin verilmesiyle başladı.

Konu hakkında bilgi sahibi olan kaynaklar Şarku’l Avsat’a bu ücretli düzenlemelerin Gazze Şeridi’nin içinde ve dışında ilişkileri olan nüfuzlu ‘komisyonculara’ dayandığını, ödemelerin isimleri Sağlık Bakanlığı aracılığıyla Mısır tarafına iletilen ve İsrail’in onayına tabi olan savaş yaralılarını içermediğini belirtti.

Şarku’l Avsat’ın öğrendiği ve çıkış yapanların ifadeleriyle de doğrulandığı üzere kişi başı fiyat 6 ila 10 bin dolar arasında değişiyor.

Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus şehrinin sakini olan Celine M., adlı bir kişiye kendisini Şerit’ten çıkacaklar listesine eklemesi için 6 bin dolar ödediğini söyledi. Geçişine izin verilmemesi korkusuyla tam adını açıklamak istemeyen M, 4 yıldır İstanbul’da yaşayan eşinin yanına gitmek için hâlâ onay beklediğini anlattı. M söz konusu meblağın gerekçesini bilmiyor ama tüm savaşlarda ‘savaş tüccarlarının’ bulunduğunu söyledi.

Şarku’l Avsat’a “Benim ve diğerlerinin başına gelenler, savaş fırsatçılarının yaptığı ticaretin bir parçası. Onlar sadece parayla ilgileniyorlar. Kanla, acıyla ya da başka bir şeyle ilgilenmiyorlar” dedi. Paranın nereye gittiğini bilmediğini belirtti.

Refah Kapısı’nın Filistin tarafı idaresinden Hamas hükümetine bağlı bir yetkili, görevlerinin yalnızca açıklamaları Mısır tarafına sunmak ve kabul etseler de etmeseler de yanıt almakla sınırlı olduğunu söyledi.

İsminin gizli kalmasını isteyerek Şarku’l Avsat’a “Vatandaşlardan geçiş ücreti almakla bir alakamız yok, şikayetleri dinliyoruz ama bu konuda herhangi bir yetkimiz yok” ifadelerini kullandı. Diğer yandan Mısır da herhangi bir ek ücret talep ettiği iddiasını reddetti.

Mısır Devlet Enformasyon Servisi Başkanı Ziya Raşvan, birkaç gün önce Filistinlilerin bölgeden ayrılmasına yönelik herhangi bir ek ücret uygulanmadığını söyledi. Mısır'daki resmi veya gayri resmi hiçbir kurumun, Mısır topraklarına geçiş karşılığında herhangi bir mali ödeme almadığını vurguladı.

Raşvan “Resmi makamlardan tahsil edilen ücretler, yalnızca Kara Sınırları İdaresi tarafından geçişin işleyişini düzenleyen, Mısır yasalarınca belirlenen sabit ve hiçbir zaman artmayan ücretlerdir” açıklamasında bulundu.

Bakan “Mısır’ın Filistin meselesine ve Filistinli kardeşlerine karşı devam eden milli görevi çerçevesinde, gerek tedavi amacıyla, gerekse ikamet amacıyla ülkeye girişlerinden sonra, ülke içinde hareketleri sırasında ve yurtdışına gidenlerin seyahatinde dahi kendilerinden herhangi bir ücret tahsil edilmedi” ifadelerini kullandı.

Raşvan Filistinlilere Refah Sınır Kapısı’nda mevcut durumdan çıkar sağlamaya çalışan herhangi birinin kendilerinden para alınmak istemesi veya baskı uygulaması halinde, sınırda bulunan Mısırlı güvenlik yetkililerine derhal haber vermeleri çağrısında bulundu. Bu kişilere yönelik kararlı bir şekilde derhal yasal işlem başlatılacağını belirtti. Ancak Filistinliler, haber vermenin sınırdan geçiş fırsatını kaçırmalarına yol açabileceğinden korkarak bu meblağları ödemeyi tercih ediyor.

Şarku’l Avsat’ın öğrendiğine göre söz konusu meblağların alınmasının mutlaka seyahate izin alınması anlamına gelmediğini, geçişi kolaylaştırmak ve onları listelere eklemek için fonlar birden fazla aracıya ödeniyor.

Fotoğraf altı: Gazze Şeridi’nden kaçan insanlar Refah sınır kapısından geçmek için Mısır tarafında bekliyor (Arşiv-AFP)
Gazze Şeridi’nden kaçan insanlar Refah sınır kapısından geçmek için Mısır tarafında bekliyor (Arşiv-AFP)

Konuyla ilgili bilgi sahibi olan kaynaklar, hasta, yaralı ve sıradan kişilere ait tüm isimlerin İsrail incelemesine tabi olduğunu ve hiç kimsenin İsrail’in onayı olmadan sınırdan geçişe izin verilmediğini belirtti.

Güneye doğru göç etmek zorunda kalan Gazze Şehri sakini Muhammed el-Eşkar, 6 bin dolar ödeme konusunda anlaştıktan sonra onu koordinasyon listesine eklemeye çalışan tarafların belirttiğine göre herhangi bir Filistin örgütüyle bağlantısı olmamasına rağmen İsrail’in belirsiz nedenlerle sınırdan geçiş talebini reddettiğini söyledi. Eşkar, “İşgal güçlerinin talebimi neden reddettiğini bilmiyorum, Mısır onay vermişti” dedi.

İsrail son zamanlarda Hamas liderlerinin ve üyelerinin sınırdan geçişlerinin, silah ve silah kaçakçılığının engellenmesi bahanesiyle altında Philadelphia eksenini kontrol altına almaya yönelik planının varlığını birçok kez ima etti.

Mısır, imzalanan anlaşmalar uyarınca egemenlik görevini yerine getirdiğini vurgulayarak, böyle bir öneriyi açıkça reddettiğini ifade etti.

Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre birçok insanın seyahat etmelerine olanak sağlayacak parası olsa da birçok ailenin öyle bir imkanı yok. Örneğin, 6 kişilik bir ailenin sınırdan geçmek için yaklaşık 50 bin dolara ihtiyacı oluyor. Bu, yoksulluk sınırının altında yaşayan ve yardımlarla yaşayan Gazzelilerin çoğu için ulaşılamaz bir meblağı teşkil ediyor.



Şera, Suriyelilere karşı ihlallerde bulunanlar hariç, çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişilere af çıkardı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
TT

Şera, Suriyelilere karşı ihlallerde bulunanlar hariç, çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişilere af çıkardı

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)
Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera (Reuters)

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şera dün çeşitli suçlardan hüküm giymiş kişiler ile 70 yaşını aşmış mahkûmları kapsayan genel af kararı yayımladı. Ancak karar, Suriyelilere yönelik ihlallerde bulunanları kapsam dışı bırakıyor.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığına göre söz konusu kararname, Aralık 2024’te Beşşar Esed’in devrilmesinin ardından göreve gelen Şera’nın yayımladığı ilk af niteliğini taşıyor. Esed, görev süresi boyunca zaman zaman benzer af kararnameleri çıkarmıştı.

Suriye devlet televizyonunda yayımlanan kararnameye göre, ‘müebbet hapis cezası’ 20 yıla indiriliyor. Ayrıca kabahat ve ihlallerde verilen cezaların tamamı kaldırılıyor. Uyuşturucuyla Mücadele Kanunu, Suriye lirası dışında işlem yapılmasının yasaklanmasına ilişkin yasa ve devlet destekli malların kaçakçılığına dair kanunda yer alan bazı ağır suçlara ilişkin cezalar da affediliyor.

Af kapsamında ayrıca Askerî Ceza Kanunu ve Bilişim Suçları Kanunu’nda düzenlenen bazı ağır suçlara ilişkin cezalar da kaldırılıyor.

Silah ve mühimmat yasasında yer alan suçlardan hüküm giyenler de kararın yayımlanmasından itibaren üç ay içinde silahlarını yetkili makamlara teslim etmeleri şartıyla cezalarının tamamından muaf tutulacak.

Kararname, ‘tedavisi mümkün olmayan ağır bir hastalığa’ sahip olanlar ile 70 yaşını doldurmuş hükümlülerin de, metinde belirtilen istisnalar dışında, cezalarının tamamından muaf tutulmasını öngörüyor.

Buna karşılık, ‘Suriye halkına karşı ağır ihlaller içeren suçlar’ ile İşkencenin Suç Sayılmasına Dair Kanun’da düzenlenen suçlar af kapsamı dışında bırakıldı.

Yeni yönetimin göreve gelmesinden bu yana, eski yönetimle bağlantılı oldukları ve Suriyelilere karşı ihlallerde bulundukları iddiasıyla onlarca kişinin gözaltına alındığı açıklanmış, bazıları hakkında yargı süreci başlatılmıştı.


Washington'da düzenlenen "Gazze Barış Konseyi"nin ilk toplantısının gündeminde 4 dosya yer alıyor

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
TT

Washington'da düzenlenen "Gazze Barış Konseyi"nin ilk toplantısının gündeminde 4 dosya yer alıyor

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)
Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden bir akrabasının yasını tutuyor (AFP)

ABD Başkanı Donald Trump'ın başkanlık ettiği “Barış Konseyi”nin ilk toplantısı bugün yapılacak. Toplantıda, İsrail'in saldırılarının devam etmesi ve ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının askıya alınmasıyla birlikte, Hamas'ın silahsızlandırılması, İsrail'in Gazze Şeridi'nden çekilmesi ve istikrar güçlerinin konuşlandırılması ile Gazze Şeridi'ndeki durum ele alınacak.

Bu toplantı, yeniden yapılanma dosyası ve “Gazze Yönetim Komitesi”nin çalışmalarıyla birlikte çözülmemiş meselelere yoğunlaşıyor. Şarku’l Avsat'a konuşan uzmanlara göre İsrail'in Batı Şeria'daki Filistin topraklarını yağmalaması konusunun gündeme getirilmesi olasılığı var. Uzmanlar, İsrail'in toplantıya katılımının, Meksika'nın sınırlı katılım açıklamasında olduğu gibi, İsrail'e karşı çıkanların katılımını azaltabileceğini değerlendiriyor.

Gündemdeki dosyalar

Barış Konseyi Yüksek Temsilcisi Nikolay Mladenov’un CNN'e yaptığı açıklamaya göre bugünkü toplantıda, Gazze Komisyonu'nun Şerid'e girmesini, ateşkes ihlallerinin sona ermesini sağlamak ve insani yardımı hızlı bir şekilde ulaştırmak için izlenecek süreç tartışılacak. Ayrıca “Gazze'de silahsızlanma süreci, İsrail güçlerinin sınır hattından çekilmesi ve Gazze'nin yeniden inşası ve Batı Şeria'nın Filistin Yönetimi'ne ilhakı da dahil olmak üzere Trump'ın 20 maddelik planının uygulanması” da ele alınacak.

Mladenov, “tüm tarafların bu konularda anlaşmaya varması ve çabalarını birleştirmesi”nin alternatifi olarak “savaşın yeniden başlaması” ve “savaşın yeniden başlamasından daha da tehlikeli olan, Hamas'ın Gazze'nin yaklaşık yüzde 50'sini kontrol ettiği ve geri kalanının İsrail kontrolü altında olduğu statükonun pekiştirilmesi” olacağı uyarısında bulundu.

İsrail güvenlik kaynakları, Trump'ın “Barış Konseyi” toplantısında uluslararası güçlerin Gazze Şeridi'ne girmesini ve Hamas'ın silahsızlandırılması ile yeniden inşa sürecinin başlatılmasını duyuracağını tahmin ediyor. Bu bilgi, dün İbranice web sitesi Walla'ya konuşan bir kaynak tarafından verildi.

Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden akrabasının yasını tutuyor (AFP)Filistinli bir kadın, Ramazan ayının ilk gününde Gazze Şeridi'nin güneyinde İsrail'in düzenlediği saldırıda hayatını kaybeden akrabasının yasını tutuyor (AFP)

Endonezya, şu ana kadar Gazze'ye asker gönderme niyetini açıklayan tek ülke olurken, İsrail ise Gazze Şeridi'nde Türkiye'nin varlığını reddediyor. Endonezya ordu sözcüsü Dony Pramono pazartesi günü yaptığı açıklamada, Cakarta'nın önerilen çokuluslu gücün bir parçası olarak nisan ayı başlarında Gazze'ye gönderilmek üzere 1.000 asker hazırladığını belirtti.

Siyaset bilimi profesörü ve Filistin ve İsrail meseleleri uzmanı Dr. Tarık Fahmi, ilk toplantının konseyi kurup, çalışmalarına başlamak için fon toplamaya odaklanacağını ve ilgili ve etkili ülkelerin çoğunu kapsayacağını düşünüyor. En önemli konular, istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve silahsızlanma olacak, ancak bazı zorluklar olduğunu da belirtiyor. Ancak anlaşmaya varmaktan başka bir alternatifin olmadığı da ifade ediyor.

Filistinli siyasi analist Dr. Ayman el-Raqab da onunla aynı fikirde ve Hamas'ın silahsızlandırılması, Filistin polis güçlerinin yanı sıra istikrar güçlerinin konuşlandırılması ve teknokrat komitenin çalışmaları ile Batı Şeria sorunu ile İsrail'in toprak gaspı konularının toplantının ana gündem maddeleri olacağını belirtiyor. Trump'ın, başkanlığını yaptığı konseyin başarısını vurgulamak için bu sorunların bazılarının çözülmesi için çaba göstereceğini değerlendiriyor.

Katılımcılar için engel

Katılımcı düzeyinde Kahire, Başbakan Mustafa Medbuli'nin Cumhurbaşkanı Abdulfettah el-Sisi adına toplantıya katılacağını duyurdu. Bakanlar Kurulu tarafından dün yapılan açıklamaya göre bu katılım, “Mısır'ın kapsamlı ve adil barış çabalarını destekleme rolü ve Trump'ın Filistin halkının Gazze'den sürülmesini reddeden tutumunu ve çabalarını onaylama rolü çerçevesinde” gerçekleşecek.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, dün yaptığı açıklamada, “Barış Konseyi”nin Gazze Şeridi'nde kalıcı istikrar, ateşkes ve arzu edilen barışın sağlanmasına katkıda bulunacağını umduğunu belirterek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın toplantıda ülkesini temsil edeceğini kaydetti.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar'ın Başbakan Binyamin Netanyahu adına toplantıya katılmak üzere ABD'ye gitmesinden bir gün sonra, Meksika Cumhurbaşkanı Claudia Sheinbaum dün yaptığı açıklamada, toplantıya her iki tarafın da tam katılımının olmadığını (Filistin'in Filistin'in yokluğuna atıfta bulunarak) AFP’ye göre bu nedenle Meksika'nın katılımının sınırlı olacağını belirtti

Fehmi, Mısır'ın bölgedeki ağırlığı ve önemi göz önüne alındığında, Mısır'ın katılımına alternatif olmadığını düşünüyor. İsrail'in katılımının, Trump'ın isteklerine aykırı görünmemek için yarı çözüm çerçevesinde olduğunu, ancak aynı zamanda Konsey'in kararlarını etkili bir şekilde engellemek ve ihlallerine ve saldırılarına devam etmek için çalışacağını açıklıyor.

El-Raqab, Mısır'ın hem sahada hem de Gazze meselesine ilişkin müzakerelerde sahip olduğu uluslararası deneyim nedeniyle katılımının son derece önemli olduğunu ve bunun durum üzerinde olumlu bir etki yaratacağına dair umutlar olduğunu değerlendiriyor.


Amerika Birleşik Devletleri, Suriye'deki tüm güçlerini geri çekmeye hazırlanıyor

Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)
TT

Amerika Birleşik Devletleri, Suriye'deki tüm güçlerini geri çekmeye hazırlanıyor

Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)
Suriye'nin Kamışlı kentinde bir ABD devriyesi (Arşiv- Reuters)

Wall Street Journal (WSJ), üç ABD'li yetkiliye atıfta bulunarak, Amerika Birleşik Devletleri'nin Suriye'deki yaklaşık 1.000 askerinin tamamını geri çekmeye hazırlandığını bildirdi.

ABD ordusu geçen hafta Suriye'deki stratejik üssünden çekilme işlemini tamamladığını ve üssü Suriye güçlerine devrettiğini duyurdu. Bu, ABD-Suriye ilişkilerinin güçlendiğinin son işareti olup, daha geniş kapsamlı bir ABD çekilmesinin yolunu açabilir. WSJ’de dün yer alan habere göre, birlikler önümüzdeki iki ay içinde Suriye'deki kalan ABD mevzilerinden de çekilecek.

Suriye Savunma Bakanlığı geçen perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD güçlerinin ayrılmasının ardından ordu birliklerinin Tanf askeri üssünü devraldığını belirtti.

Bakanlık şu açıklamayı yaptı: “Suriye ve Amerika Birleşik Devletleri tarafları arasındaki koordinasyon sayesinde, Suriye Arap Ordusu birlikleri el-Tanf üssünün kontrolünü ele geçirdi, üssü ve çevresini güvence altına aldı ve el-Tanf çölündeki Suriye-Irak-Ürdün sınırına konuşlanmaya başladı.” Açıklamada ayrıca, “Bakanlığın sınır koruma güçleri önümüzdeki günlerde görevlerine başlayacak ve bölgede konuşlanacak” denildi.

El-Tanf üssü, Suriye, Ürdün ve Irak arasındaki sınır üçgeni bölgesinde stratejik bir konuma sahiptir. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre üs, 2014 yılında Suriye ve Irak'ın büyük bir bölümünde DEAŞ'a karşı yürütülen savaşta çok önemli rol oynamıştır. Örgüt, 2017'de Irak'ta ve iki yıl sonra da Suriye'de yenilgiye uğratıldı.

Beşşar Esed rejiminin 8 Aralık 2024'te devrilmesinden önce, üsse insansız hava araçlarıyla (İHA) birkaç kez saldırı düzenlenmiş ve bu saldırıların sorumluluğunu Irak'taki gruplar üstlenmiştir.