Libya Başkanlık Konseyi Fizan’daki kalkınma projelerine vurgu yaptı

Derne barajı çökmesi faciasında 16 sanığın duruşması ertelendi.

Derne kentinde selin yol açtığı yıkımın genel tablosu (AP)
Derne kentinde selin yol açtığı yıkımın genel tablosu (AP)
TT

Libya Başkanlık Konseyi Fizan’daki kalkınma projelerine vurgu yaptı

Derne kentinde selin yol açtığı yıkımın genel tablosu (AP)
Derne kentinde selin yol açtığı yıkımın genel tablosu (AP)

Libya Başkanlık Konseyi Üyesi Musa el-Koni, güney bölgelerde istikrarın sağlanması için birçok alanda kalkınma projeleri oluşturulmasının gerekliliğini vurguladı. Derne Temyiz Mahkemesi Pazar günü, sel felaketi ve kentteki barajların çökmesi davasında sanıkların duruşmasının bu 25 Şubat’a ertelenmesine karar verdi. Derne kentindeki Kriz Komitesi üyesi Hamad el-Şalavi, yaptığı kısa açıklamada mahkemenin bu davada sanıkları yargılamak için ilk oturumunu erteleme kararı aldığını söyledi.

Libya Başsavcısı es-Sıddık es-Sur'un ofisi, Derne kentinde şiddetli yağışlar nedeniyle tanık olunan sağanak yağışların ardından, ülkenin rezervdeki baraj tesisini yönetmekten sorumlu 16 yetkilinin tutuklandığını duyurdu. Geçtiğimiz Eylül ayında Libya'nın doğu kıyısını vuran fırtına, Derne kentinde çok sayıda barajın patlamasıyle çok sayıda sellere ve tüm mahallelerin sular altında kalmasına neden olmuştu.

HGH
Daniel Fırtınası'nın 14 Eylül 2023'te Libya'nın doğusundaki Derne şehrini vurmasının ardından yaşanan sellerin yol açtığı yıkımı gösteren genel bir fotoğraf (AFP)

Birleşmiş Milletlere göre bu sel felaketlerinde, en az 4 bin 300 kişi öldüğü, 8 bin kişinin kaybolduğu ve yaklaşık 43 bin kişi kişi yerinden edildiği belirtildi. Libyalı örgütler, ülkenin afet yönetimi ve bozulan altyapı durumu hakkında "bağımsız uluslararası soruşturma" yapılması çağrısında bulundu.

Libya Merkez Bankası Başkanı es-Sıddık Ömer el-Kebir ise Cumartesi akşamı, Libya BM Misyonu (UNSMIL) Başkan Yardımcısı ve İnsani İşler Koordinatörü Georgette Gagnon’yla, “hasarın boyutunu ve yeniden inşanın mali değerine yardımcı olmanın yollarını belirlemek için Derne şehrini ve çevre bölgeleri ziyaret ettiğinde” farklı bir konuda görüştüğünü söyledi. “İnsani yardım kuruluşlarının Libya bankalarındaki rolünü ve bu kuruluşların işlemlerini Libya’nın mevcut düzenlemelrine uygun bir şekilde kolaylaştırılmasını görüştüklerini” belirtti.

El-Kebir, aynı zamanda, Alman Büyükelçisi Michael Unmacht ile bankanın Derne ve çevresinin yeniden inşa programındaki rolü,  Dünya Bankası'nın bu alandaki deneyimlerinden yararlanmak için danışmanlık alma olanağı, Merkez bankası birleşme projesindeki son gelişmeler, 2024 yılı bütçesinin çıkarılması ve Ulusal Petrol Kurumu'nun üretimi artırmasına destek verilmesi yönünde atılan adımlarla ilgili de görüştü.

Es-Sıddık, bu ay sonunda Libya'da, iki ülkeden çok sayıda iş adamının katılımıyla gerçekleştirilecek "Libya-Almanya Ekonomik Forumu"nu da görüştüklerini söyledi.

YJU
Libya Merkez Bankası tarafından basına dağıtılan, valisinin, Alman büyükelçisiyle yaptığı görüşmenin fotoğrafı

Libya Ulusal Birlik Hükümeti Başbakanı Abdulhamid Dibeybe ise Cumartesi akşamı yaptığı konuşmada, Libyalıların terörle mücadeledeki çabalarına vurgu yaparak  "İslam Askeri İttifakı" ülkelerinin Savunma Bakanları Konseyi toplantısında, "El-Bunyan El-Marsus” savaşlarındaki destansı kahramanlığa övdü ve "Gazze'deki savaşın derhal durdurulması" çağrısında bulundu. İşgalci varlığın yaptığının en çirkin haliyle terörizm olduğunu ve bunun sonuçlarının küresel istikrar açısından ağır olacağına dikkat çekerek “ Gazze halkına karşı işlenen suçlara son verilmesi, onlara insani ve tedavi edici yardımların ulaştırılmasının sağlanması" gerektiğini belirtti.

Ayrıca Dibeybe, yedi kamu şirketinin bağlı ortaklığının, özelleştirme işlemlerinin tamamlanmasını üstlenecek olan “Yatırım Teşviki ve Özelleştirme İşleri Genel Kurumu”na devredilmesi yönünde karar yayınladı.

Öte yandan Avrupa Birliği Büyükelçisi Nicola Orlando, Pazar günü Birlik Hükümeti’nin Yerel Yönetim Bakanı Bedir ed-Din el-Toumi'ye Avrupa Birliği tarafından finanse edilen, Libya'daki on belediyede gerekli kapasite oluşumunu sağlayacak bir projenin tamamlanma süreci hakkında bilgi verdiğini söyledi.

Bu projenin, Libyalı toplulukların ve iş adamlarının yararına Libya kaynaklarının sürdürülebilir şekilde kullanılmasına yol açan balıkçılık sektörünün geliştirilmesine ve çevre güvenliğine katkısına dikkat çekti.

Proje uzmanları, Zliten şehrine şu anda karşı karşıya olduğu zorlukların aşılmasında yardım sağlamaya hazır olduklarını ifade etti.

Başkanlık Konseyi üyesi Musa el-Koni, güney bölgelerde kalkınma projelerinin oluşturulmasının gerekliliğini vurgularken, Pazar günü Tehale Belediye Başkanı, eğitim müfettişi ve belediyenin sağlık görevlisiyle yaptığı görüşmede “Bölgenin ileri gelenleriyle birlikte, belediyenin eğitim ve sağlık kurumlarında karşılaştığı sorunları, vatandaşların hizmetinde görevlerinin yerine getirebilmeleri için ilgili makamlarla koordineli olarak çalışma” sözü verdi.

5Y6UMK7IL8
Libya’nın batısında tutuklanan bir grup düzensiz göçmen (LANA)

Libya'ya düzensiz göçmen akınıyla mücadeleyle ilgili olarak Cumartesi akşamı, ülkenin batısındaki İstikrar Destek Servisi, Nalut şehrindeki ofisinden yaptığı açıklamada, "Tunus sınırından yasa dışı yollardan ülkeye giren farklı milletlerden 100 kaçak göçmeni tutuklamayı başardıklarını” açıkladı.



Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
TT

Irak “savaşın başka bölgelere de yayılmasından” korkuyor

Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)
Dün Erbil Havaalanı yakınlarında ABD güçlerini hedef alan bir İHA saldırısının ardından yükselen duman (EPA)

Irak, dün ABD ve İsrail'in İran'a düzenlediği saldırıların yansımalarından uzak durmaya çalışarak, savaşın kendi topraklarına yayılma girişimlerine karşı uyarıda bulundu.

Bu uyarı, Bağdat'ın güneyindeki Babil vilayetindeki Curf es-Sahr'daki İran Devrim Muhafızları Ordusu’na (DMO) bağlı silahlı grupları hedef alan saldırılar ve Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’ndeki (IKBY) bir ABD üssünün bulunduğu Erbil Havaalanı yakınlarındaki bölgede gerçekleştirilen diğer saldırıların ardından yapıldı.

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, komutanlar ve güvenlik kurumlarının liderleriyle bir toplantı düzenledi. Toplantı, Curf es-Sahr ve Erbil'e yapılan saldırılara atıfla ‘Irak'ın birçok bölgesini etkileyen açık saldırganlığın sonuçları’ konusunda uyarıda bulunan bir açıklamayla sona erdi. İran'a yönelik ‘haksız saldırının’ kınandığı açıklamada, ‘Irak'ın egemenliğini, hava sahasını ve topraklarını ihlal etmek veya bunları İran'a saldırı için geçiş yolu veya fırlatma rampası olarak kullanmak, tıpkı ülkemizin topraklarının veya karasularının Irak'ı çatışmaya sürüklemek için bir gerekçe olarak kullanılması kabul edilemez olduğu gibi’ uyarısında bulunuldu.

Irak’ta İran destekli Şii milis gücü Ketaib Hizbullah, Curf es-Sahr'da iki kişinin öldüğü hava saldırısının ardından ‘ABD üslerine’ saldırı düzenleyeceklerini duyurdu.


Lübnan’ın savaşa dahil olmayı önlemek için yoğun temasları

Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
TT

Lübnan’ın savaşa dahil olmayı önlemek için yoğun temasları

Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)
Beyrut'un güney banliyölerinde İran ile dayanışma mitingine katılan Hizbullah destekçileri, 26 Ocak 2026 (AFP)

Lübnan dün, İsrail ve ABD’nin İran ile savaşa girmesini önlemek için iç ve dış temaslarını yoğunlaştırdı. Bu temaslar, Hizbullah'ın savaşa dahil olmamasını sağlamak ve Lübnan'ı tarafsızlaştırmak için etkili ülkeler ve yerel partileri de kapsıyordu.

Temaslar, halkın savaş korkusuyla benzin istasyonlarına ve süpermarketlere akın etmesi ve Beyrut Havaalanı’ndan uçuşların iptal edilmesi üzerine gerçekleşti.

ABD yönetimi, ABD’nin Beyrut Büyükelçisi Mişel İsa aracılığıyla Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn’a bir mesaj gönderdi. Mesajda, Lübnan tarafının düşmanca bir eylemde bulunmaması koşuluyla İsrail'in Lübnan ile gerilimi tırmandırma niyetinde olmadığı teyit edildi.

Hizbullah ise İran'a yönelik saldırıları kınadı ve savaşa askeri müdahale yapmayacağını açıklayarak İran ile dayanışma içinde olduğunu belirtti.


İsrail, Washington ve Paris’e Lübnan ordusunu desteklemeye itirazı olmadığını bildirdi

İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
TT

İsrail, Washington ve Paris’e Lübnan ordusunu desteklemeye itirazı olmadığını bildirdi

İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)
İki İsrail askeri bir insansız hava aracı fırlatıyor. (Arşiv – İsrail ordusu)

İsrail ordusunun, Kasım 2024’te imzalanan ateşkes anlaşmasına rağmen Lübnan’a yönelik hava saldırılarını sürdürdüğü bir dönemde, ateşkesin uygulanmasını denetlemekle görevli Mekanizma Komitesi’nin rolü tartışma konusu oldu. Söz konusu gelişmeler, Paris’in 5 Mart’ta Lübnan ordusuna destek amacıyla bir konferansa ev sahipliği yapmaya hazırlandığı süreçte yaşanıyor.

Tel Aviv’deki askeri kaynaklara göre, Lübnan ordusunun ülkenin güneyindeki faaliyetlerine ilişkin genel olarak olumlu bir değerlendirme bulunuyor. Ancak aynı kaynaklar, ordunun Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nin 1701 sayılı kararını tek başına uygulayamayacağı görüşünü de dile getiriyor. Bu çerçevede, ordunun hem kapasite eksikliği yaşadığı hem de siyasi çekişmelerin ortasında hareket etmek zorunda kaldığı, ayrıca bünyesinde Hizbullah’a sempati duyan unsurlar bulunduğu ve bu nedenle örgüte karşı yeterince kararlı davranmadığı iddia ediliyor.

Buna karşın İsrail hükümetinin, Lübnan ordusunun mali, lojistik ve askerî açıdan güçlendirilmesine yönelik Amerikan ve Avrupa girişimlerini desteklediği belirtiliyor. Konuya vakıf bir siyasi yetkili, Binyamin Netanyahu hükümetinin Washington ve Paris’e, Fransa’nın başkentinde yakında düzenlenecek olan Lübnan ordusuna destek konferansını desteklediğini bildirdiğini aktardı.

Mekanizma Komitesi ve güvenlik gelişmeleri

Bu gelişmeler, ABD’nin öncülük ettiği ve Fransa ile Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) de yer aldığı Mekanizma Komitesi’nin son toplantısından iki gün sonra yaşandı. Komite, tarafların ateşkese ve buna eşlik eden düzenlemelere bağlı kalmasını sağlamakla görevli bulunuyor.

Aralık 2025’te Lübnan, komitede askeri temsilcilerin yanı sıra sivil Lübnanlı üyelerin de yer almasını kabul ederek İsrail ile müzakerelere katılımın önünü açtı. Başbakan Nevvaf Selam da komitenin, Hizbullah’ın Güney Lübnan’daki silahsızlandırma sürecini denetlemesine açık olduklarını ifade etti. 3 Aralık 2025’te Lübnan ile İsrail arasında doğrudan bir toplantı gerçekleştirildi. Görüşmeye, Lübnan’ın Washington eski Büyükelçisi Simon Karam, İsrail Ulusal Güvenlik Konseyi Dış Politika Direktörü Yuri Resnik ve ABD’li temsilci Morgan Ortagus katıldı.

Tel Aviv’deki kaynaklara göre, toplantıda ele alınan en önemli başlıklardan biri sınır bölgesinde ekonomik iş birliği oldu. Ancak bu hedeflerin, İsrail’in günlük bombardımanlarıyla nasıl bağdaştırılacağı sorusu gündemdeki yerini koruyor. Hizbullah’ın ise bir yıl üç aydır İsrail saldırılarına yanıt vermekten özellikle kaçındığı, böylece savaşın yeniden başlamasına gerekçe sunmamayı amaçladığı belirtiliyor. Buna karşılık İsrail tarafı, örgütün olası bir İran savaşı durumunda kullanmak üzere askeri kapasitesini güçlendirmeye çalıştığını öne sürerek saldırılarını sürdürmekte kararlı görünüyor.

 İsrail Hava Kuvvetleri, Mavi Bayrak tatbikatları sırasında (Arşiv – İsrail ordusu)İsrail Hava Kuvvetleri, Mavi Bayrak tatbikatları sırasında (Arşiv – İsrail ordusu)

Saldırıların sürmesiyle birlikte, operasyonların sahadaki Hizbullah mensuplarını ve saha komutanlarını fiilen hedef aldığı görülüyor. Nitekim örgüt, hayatını kaybeden isimler için taziye ilanları ve cenaze törenlerine katılım çağrıları yayımlayarak İsrail’in iddialarını dolaylı biçimde doğruluyor. Öte yandan, ABD’nin de bu saldırılara onay verdiği değerlendiriliyor. Washington’dan ne kamuoyu önünde ne de diplomatik kanallarda ciddi bir itiraz gelmiş değil.

Hizbullah’ın atılımları

Anlaşmaya göre, ateşkes ihlali teşkil eden her durumun izleme komitesi tarafından ele alınması gerekiyor. İsrail ise söz konusu saldırıların ihlal olmadığını, Lübnan ordusunun yapması gereken müdahaleleri yerine getirmemesi üzerine bu adımları kendisinin attığını savunuyor. Buna karşılık Lübnan, her bombardımanı anlaşmanın ihlali olarak değerlendirerek şikâyette bulunuyor. Ateşkesin ilk döneminde ABD’nin, yapılan şikâyetleri görüşmek üzere komiteyi toplantıya çağırdığı belirtiliyor. Ancak bugün komitenin daha seyrek toplandığı ve başvuruların yalnızca bir kısmının gündeme alındığı ifade ediliyor. Washington’un İsrail ile görüş ayrılığı yaşadığı durumlarda dahi, bunun çoğu zaman kınama ya da yaptırım içermeyen kısa notlarla geçiştirildiği kaydediliyor.

İsrail basınına yansıyan bilgilere göre ise ülkenin güvenlik birimleri, Hizbullah’a yönelik istihbarat sızmalarını sürdürerek örgüt mensuplarına ulaşmayı ve suikastlar düzenlemeyi başarıyor. Bu stratejiyle Hizbullah üzerindeki baskının artırılması, örgütün ateşkese bağlı kalmaya devam etmesi ve askeri kapasitesini yeniden inşa edememesi hedefleniyor. Beyrut’ta Güney Lübnan’ın Hizbullah’a ait mevzilerden, üslerden ve silahlardan arındırılması tartışılırken, İsrail tarafı örgütün askeri faaliyetlerinin Bekaa Vadisi’nde, Litani Nehri’nin kuzeyinde ve Suriye sınırı boyunca da tasfiye edilmesi gerektiğini savunuyor.