Hoşyar Zebari: Kasım Süleymani’nin Talabani'ye yazdığı tehdit mektubu Maliki'yi kurtardı

Zebari

Şarku’l Avsat’a özel açıklamalarda bulunan Irak'ın eski Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, öldürülen Kudüs Gücü komutanı Kasım Süleymani’nin Irak Cumhurbaşkanı Celal Talabani’yi tehdit ettiğini ifade etti. Zebari, “Doğası gereği gerçekten diplomatik bir kişilikti. Ancak ulaşmak istediği hedefler konusunda asla taviz vermedi. Eski Cumhurbaşkanı Mam Celal'e (Celal Talabani) tehditlerde bulundu.

Şarku’l Avsat’ın Saddam Hüseyin sonrası Irak’ta kurulan sistem Kasım Süleymani'nin izlerini taşıyor mu? Sorusuna Zebari şu yanıtı verdi;

“Süleymani, ciddi anlamda etkiliydi. Merhum Lübnan Başbakanı Refik Hariri ile yaşadığım bir olayı hatırlıyorum. Bana Suriye rejiminin ve İran rejiminin Irak'la ilgili, ancak birbirinden farklı gündemleri olduğunu söyledi. Bunu bana defalarca kez hatırlattı. Sonunda ABD’lilerle karşı karşıya gelme hedefine bir şekilde bulaşabileceğimizi belirtti. Hariri’nin bu nasihatinin aslında ne kadar doğru olduğu yıllar sonra ortaya çıktı. İranlıların nüfuzunun genişlediği kesin. Genişledi ve sonunda mali, ekonomik, güvenlik, hükümet, parlamento ve yargı düzeylerine kadar ulaştı. Kimsenin inkar edemeyeceği bir etkiye sahipler.

Onlarla bir araya geldiğimde onlara biz nasıl onların ülkesine saygı duyuyorsak onların da Irak’a saygı duydukları bir ülke olarak davranmalarını söylerdim. Onlara kapıdan girmelerini, sonrasında nasıl davranacaklarını bildiklerini ve kendileriyle iş birliği yapmaya hazır olduğumuzu ifade ederdim. İki ülkenin bin 400 kilometrelik ortak bir sınıra, kültüre, dine ve tarihe sahip olduğunu, ancak en önemlisi bu insanların, müttefiklerinizin ve dostlarınızın Saddam Hüseyin Irak'ından farklı bir ülke inşa etmek istemelerine saygı duymaları gerektiğini dile getirirdim. Bu mesele onlarla yaptığımız görüşmelerin hem başında hem de sonunda yer alırdı.

Ancak 2014 yılından sonra işler tamamen değişti ve Irak'ta ne siyasi ne güvenlik ne de toplumsal istikrar sağlanabildi. Iraklı liderler, içeride üst üste hatalar yaptılar. Ne ABD’yi ne İran’ı ne Türkiye'yi ne de başka ülkeleri suçluyoruz. Irak'ın içinde yapılan bu hataların, geçmişin üzerine sünger çekme fırsatı yakalayan, ama bu fırsatı değerlendirmeyi başaramayan liderler tarafından belirlenmesi gerekiyor.”

ABD ordusu, Irak’ın işgali sırasında Kasım Süleymani'ye suikast düzenlemeyi düşünmüş müydü?

Burada gerçekten çok fazla gizli bilgi mevcut. Ancak (Süleymani) Bağdat'ı, bölgeyi ve diğer illeri sık sık ziyaret ediyordu. Stratejik bir bakış açısına sahipti, ancak sahada operasyonlara dahil olan ve cesur biriydi. Son zamanlarda bazı ziyaretler gerçekleştirdiği ortaya çıktı. Artık (Bağdat'ta hükümet konakları ve yabancı misyonların bulunduğu korunaklı) Yeşil Bölge'de neredeyse tam zamanlı çalışan ofisleri ve danışmanları vardı. Yani neredeyse halka açılmıştı. Hedef olmaktan çok da uzak olmadığını düşünüyordum ve olan oldu. Bu olay (Süleymani'nin öldürülmesi) gerçekleştiği günün değil, dikkatli bir izlemenin sonucu yaşandı. Tüm faaliyetlerinin ve hareketlerinin dikkatli bir şekilde izlendiğine inanıyorum. Güvenliğinin olmadığına dair mesajlar kendisine iletilmişti.

Kasım Süleymani'nin üslubu tehdit mesajları içeriyor muydu?

Doğası gereği gerçekten diplomatik bir kişilikti. Ancak ulaşmak istediği hedefler konusunda asla taviz vermedi. Eski Cumhurbaşkanı Mam Celal'e (Celal Talabani) tehditlerde bulundu.

Ne zaman tehdit etti?

Tehdit, Kürt, Sünni ve bazı Şii liderlerin, ileriye gidip hegemonya kurmaya ve (İran ile) üzerinde anlaştığımız ortak çıkarlardan uzaklaşmaya çalıştıktan sonra Başbakan Nuri el-Maliki'den güven oyunu geri çekme çabaları ve girişimleri başlattıkları sırada yazılı bir mesajla yapıldı. O dönemde onun (Süleymani’nin) bu müdahalesi, Maliki’den güven oyunun geri çekilmesinin önlenmesinde son derece belirleyici oldu.