عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
Son Haberler
ARAP DÜNYASI

Mısır ve Eritre, Somali’nin egemenliğine ve Kızıldeniz'in güvenliğine saygı gösterilmesi konusunda anlaştı

Mısır ve Eritre liderleri Kahire'de bir araya geldi (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır ve Eritre liderleri Kahire'de bir araya geldi (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
TT
TT

Mısır ve Eritre, Somali’nin egemenliğine ve Kızıldeniz'in güvenliğine saygı gösterilmesi konusunda anlaştı

Mısır ve Eritre liderleri Kahire'de bir araya geldi (Mısır Cumhurbaşkanlığı)
Mısır ve Eritre liderleri Kahire'de bir araya geldi (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Mısır ve Eritre, Somali'nin egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini ve bu egemenliği zayıflatacak her türlü eylemi reddettiklerini ifade etti.

Mısır Devlet Başkanı Abdulfettah es-Sisi ve Eritre Devlet Başkanı Isaias Afewerki, dün Kahire'de yaptıkları görüşmede, ‘Kızıldeniz bölgesindeki durumun kontrol altına alınmasının ve gerginliğin önlenmesinin önemini’ vurguladı. Görüşmede ‘Gazze Şeridi'nde acil ateşkes sağlanması gerektiği’ de vurgulandı.

Mısır Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Ahmed Fehmi, görüşmelerin, tarafların çeşitli ekonomik, ticari ve güvenlik alanlarındaki iş birliği düzeyinde ve derinliğinde ivme kazanmak amacıyla ilişkileri geliştirmeye yönelik ilgisini ortaya çıkardığını belirtti. Görüşmelerde bölgedeki son gelişmelerin de ele alındığını aktaran Fehmi, özellikle Kızıldeniz'deki gelişmelere değinildiğini ve iki liderin bölgedeki ‘tehlikeli gelişmeleri’ tartıştığını kaydetti. Fehmi’nin açıklamasına göre, iki lider, ‘gerginliği artırmamanın ve durumu kontrol altına almanın önemini’ vurguladı.

Mısır Cumhurbaşkanlığı tarafından dün yapılan yazılı açıklamaya göre, görüşmeler sırasında Gazze Şeridi'ne insani yardımların tam ve sürdürülebilir olarak erişiminin önünü açacak şekilde derhal ateşkes ilan edilmesi, iki devletli çözüm sürecinin yeniden başlaması ve uluslararası kurallar çerçevesinde bağımsız bir Filistin devletinin kurulması gerektiğinin altı çizildi.

Afrika Boynuzu'ndaki gelişmeler

İki liderin Afrika Boynuzu’nda (Afrika'nın doğusunun en uç noktası) yaşanan gelişmelere de değindikleri belirtilen açıklamada, ‘Somali'nin egemenliğine saygı duyulması ve bu egemenliği azaltacak her türlü eylemin reddedilmesi gerektiği’ konusunda mutabakata varıldığı bildirildi.

Mısır, Somali topraklarının birliğini ve bütünlüğünü tehdit eden her türlü eylemi reddettiğini açıkladı. Mısır Dışişleri Bakanlığı tarafından ocak ayı başlarında Etiyopya'nın ayrılıkçı Somaliland bölgesiyle ilk anlaşmayı imzalamasının ardından yapılan bir açıklamada, Somali'nin egemenliğine ve kaynaklarından halkının ‘münhasır olarak’ yararlanması hakkına saygı gösterilmesi gerektiği vurgulanmıştı. Açıklamada ayrıca, Afrika Boynuzu’nda istikrarı bozacak adımların ve eylemlerin oluşturduğu tehdide karşı uyarıda bulunulmuştu.

sxvsef
Sisi ve Afewerki, Mısır'daki İttihadiye Sarayı'nda düzenlenen resmi törede (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Öte yandan Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Etiyopya hükümetinin ayrılıkçı Somaliland ile Kızıldeniz'de bir liman ve askeri üs kurulmasını öngören bir anlaşma imzalanmasından birkaç gün sonra Eritre’yi ziyaret etti. Cumhurbaşkanı Şeyh Mahmud, burada anlaşmayı reddettiklerini açıklarken, Somali’nin Addis Ababa Büyükelçisi geri çağırıldı.

Mısır Cumhurbaşkanlığının dünkü açıklamasında ayrıca şu ifadeler yer aldı:

Sisi-Afewerki görüşmesinde Sudan'daki son duruma da değinildi. Ülkedeki krize ateşkesi sağlayacak ciddi çözümler bulunması için Mısır ile Eritre arasında komşu ülkelerin izlediği yol çerçevesinde ve Sudan halkının yaşadığı insani sıkıntıları son erdirecek, onların güvenlik, istikrar ve kalkınmaya ulaşma yönündeki istek ve umutlarını karşılayacak şekilde ortak çalışmanın sürdürülmesinin önemi vurgulandı.

Eritre Devlet Başkanı Afewerki, Sudan'daki krizi görüşmek üzere Mısır'ın ev sahipliğinde düzenlenen ‘Sudan'a Komşu Olan Ülkeler Zirvesi’ne katılmak üzere geçtiğimiz temmuz ayında Kahire'yi ziyaret etmişti. Mısır Devlet Bilgi Servisi Kurumu’nun (Egypt State Information Service/SİS) raporuna göre, Eritre Devlet Başkanı Afewerki, ülkesinin 1991 yılında bağımsızlığını kazanmasından bu yana Mısır'ı yaklaşık 30 kez ziyaret etti ve bu ziyaretler, iki ülke arasındaki ilişkilerin derinliğini yansıtıyor.

Birbiriyle ilişkili ilgi alanları

Şarku’l Avsat’a konuşan Mısırlı Afrika işleri uzmanı Rami Zuhdi, içinde bulunduğumuz dönemde Mısır-Afrika görüşmelerinin önemine dikkati çekti. Genel olarak Doğu Afrika bölgesinde, özelde ise Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz'de yaşanan gerginliklerin, Eritre Devlet Başkanı Afewerki’nin Kahire ziyaretinin önemini iki katına çıkardığını söyleyen Zuhdi, “Özellikle Etiyopya'nın bölgede yarattığı, barış ve güvenliği tehdit eden krizlerin gölgesindeki Afrika Boynuzu bölgesinde Mısır ve Eritre’nin çıkarları, birbiriyle örtüşüyor. Etiyopya'nın Somaliland ile yaptığı ve ‘yasadışı’ olarak nitelendirilen anlaşma hem Mısır hem de bin 200 kilometreyle Kızıldeniz'e en uzun kıyı şeritlerinden birine sahip olan Eritre için stratejik öneme sahip bir bölge olan Kızıldeniz'de seyrüsefer güvenliğine yönelik eşi ve benzeri görülmemiş gerginlikler yaratıyor” şeklinde konuştu.

Eritre'nin Somali, Etiyopya ve Somaliland’a komşu bir ülke olduğunu ve bu durumun onu bölgedeki her türlü hareket için ‘hayati bir üs’ haline getirdiğini vurgulayan Zuhdi, “Ayrıca bölgede barışa ve güvenliğe yönelik her türlü tehdidin Mısır'ın çıkarları üzerindeki etkisi de Kahire ile Asmara arasındaki istişareleri içinde bulunduğumuz dönemde gerekli ve kaçınılmaz kılıyor” değerlendirmesinde bulundu.

cdf
Mısır-Eritre, Somali'nin egemenliğine saygı duymanın önemini vurguladı (Mısır Cumhurbaşkanlığı)

Etiyopya, Eritre’nin 30 yıl süren bir savaşın ardından bağımsızlığını kazanması sonrası Afrika'nın denize kıyısı en büyük ülkesi haline geldi. Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali, Somaliland ile söz konusu anlaşmanın imzalanmasının ardından yaptığı açıklamada, “Addis Ababa, iç savaş ve dışarıdan kurulan komploların ardından tarihi ve hukuki bir hata sonucu denize erişimini kaybetmişti. Etiyopya hükümeti bu hatayı düzeltmek için yıllardır çalışıyor” ifadelerini kullandı.

Somali-Eritre ilişkileri, Somali Cumhurbaşkanı Şeyh Mahmud'un 2022 yılının temmuz ayında Eritre Devlet Başkanı Afewerki ile savunma ve güvenlik alanlarında işbirliğinin geliştirilmesine yönelik bir mutabakat zaptı imzalamasıyla son yıllarda dikkate değer bir ivme kazandı.

Büyük ivme

Mısır Afrika İşleri Konseyi Başkan Yardımcısı Salah Halime, Mısır ile Eritre arasında Eritre’nin bağımsızlığından bu yana güçlü bir ilişkinin olduğunu vurguladı. Halime, Şarku’l Avsat’a yaptığı açıklamada, iki ülke arasındaki ilişkilerin son yıllarda başta ekonomik işbirliği ve siyasi koordinasyon olmak üzere birden fazla düzeyde geliştiğine dikkati çekti. Kahire ve Asmara’nın, ortak çıkarlarının bölgede barışın ve güvenliğin sağlanmasını gerektirdiğine dair farkındalığı çerçevesinde başta Etiyopya ile Somaliland arasındaki ‘uluslararası hukuka ve devlet egemenliğine saygı ilkelerine aykırı’ olarak nitelendirilen anlaşmanın imzalanması sonrasında gerilimin artmasına dikkat çeken Salah Halime, Sudan'da devam eden kriz ve Doğu Afrika'da artan ‘terörizm riskleri’ gibi, Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz bölgesinin karşı karşıya olduğu zorlukların gölgesinde iki ülke arasındaki ilişkilerde ‘büyük bir ivme’ yaşanacağı tahmininde bulundu. Mısırlı yetkili, Mısır ile Eritre arasındaki koordinasyonu ‘iki taraflı ve bölgesel bir çıkar’ olarak tanımladı.

Diğer taraftan Mısır Dışişleri Bakanı Samih Şukri'nin Somali Cumhurbaşkanı’nın ziyaretinden bir gün sonra Eritre'nin başkenti Asmara'yı ziyaret etmesi ve 11 Ocak'ta Devlet Başkanı Afewerki ile görüşmesi de dikkat çeken gelişmeler arasında yer aldı.

Daha fazlasını oku

 
 
ARAP DÜNYASI

Irak Kürdistan Bölgesi, geçici bir müttefik ile kalıcı komşular arasında

Irak Kürdistan Bölgesi, geçici bir müttefik ile kalıcı komşular arasında
TT
TT

Irak Kürdistan Bölgesi, geçici bir müttefik ile kalıcı komşular arasında

Irak Kürdistan Bölgesi, geçici bir müttefik ile kalıcı komşular arasında

İbrahim Hamidi

Washington, Kürdistan’a uzaktan bakabilir, ne zaman müdahale edeceğine ve ne zaman geri çekileceğine kendisi karar verebilir. Ancak Kürtler coğrafyalarından, tarihlerinden ve onlarca yıla, sınırları aşan “Amerikan ihanetlerinin” bıraktığı acı hatıralardan uzaklaşamaz.

Washington’ın gözünden Irak Kürdistan Bölgesi’nin haritası oldukça açık görünüyor: Petrol ve doğal gaz sahaları, boru hatları, şirketler ve yatırımlar, İran, Türkiye ve Suriye ile sınırlar ve terörle mücadelede bir ortak. Ancak sahadaki tablo çok daha karmaşık. Bağdat’la yaşanan kanlı çatışmalar, isyanlar ve iç savaşlarla dolu bir geçmiş, siyasi, sınıfsal ve aşiret temelli mücadeleler, iktidarı nesilden nesile devreden ancak kendi aralarında da rekabet eden aileler, kendilerine ait silahlı güçleri, güvenlik birimleri ve nüfuz alanları bulunan partiler... Bütün bunlara, coğrafyanın ve komşuların dayattığı koşullardan kaynaklanan derin bir mağduriyet duygusu da eşlik ediyor.

ABD, tarihsel ihanetlerin ve coğrafi baskıların acısını hâlâ yaşayan toplumlarda geçici ziyaretler ve kısa süreli varlıklarla kendi çıkarlarını koruyabilir mi? Irak Kürdistanı’nda Süleymaniye ile Erbil arasındaki gerilimin yeniden tırmanmasıyla bu soru bir kez daha gündeme geldi.

Şarku’l Avsat’ın Al Majalla’dan aktardığı analize göre ABD’nin Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, birkaç gün önce Londra’da kendisine Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ile Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) arasındaki anlaşmazlıklar sorulduğunda bu konudaki yaklaşımını ortaya koydu. Barrack, krizi “aileler arasındaki bir dizi anlaşmazlık” olarak nitelendirerek taraflara “aşiret kaynaklı ihtilafları” geride bırakma çağrısı yaptı. İki tarafa verdiği tavsiye ise “Bu meseleyi aşın” oldu.

ABD Başkanı Donald Trump’ın temsilcisi, önceliklerin belirlenmesi konusunda oldukça netti. Gaz sahasına yönelik saldırılar kabul edilemezdi. Bölgeye gelir sağlayan Amerikan ve uluslararası şirketler de iç çekişmelerin rehinesi hâline gelmemeliydi.

Ancak Washington’ın yatırımları aksatan bir anlaşmazlık olarak gördüğü mesele, Kürtler açısından uzun bir çatışma tarihinin devamı niteliğinde. Kürtler arasındaki bölünme ne petrol ve doğal gazla ne de bugün Barzani ve Talabani aileleri arasındaki rekabetle başladı. Bu ayrışmanın kökleri, Kürt hareketi içindeki derin görüş farklılıklarına; geleneksel liderliklerle modern siyasi akımlar, kırsal kesimle kentler, zenginlerle yoksullar, aşiret yapısıyla sol hareketler ve toplumu örgütleme ve Kürtlere liderlik etme konusundaki iki farklı anlayış arasındaki mücadeleye uzanıyor.

Kürdistan Demokrat Partisi, Molla Mustafa Barzani’nin tarihsel liderliğiyle, toplumsal ve aşiret ağlarıyla özdeşleşti. Parti, meşruiyetinin önemli bir bölümünü silahlı mücadele geçmişinden ve Barzani liderliğinin ulusal sembol niteliğinden aldı. Celal Talabani liderliğinde kurulan Kürdistan Yurtseverler Birliği ise milliyetçi ve sol akımlardan beslenen, Süleymaniye’de güçlü bir toplumsal ve siyasi tabana sahip farklı bir siyasi eğilimi temsil ediyordu. Fikirsel ve toplumsal farklılıklar gerçekti. Bu farklılıklar, Kürt hareketi içinde zamanla kendi iktidar ve nüfuz kurumlarını oluşturan iki ayrı siyasi kimliğin şekillenmesinde etkili oldu.

1990’lı yıllarda patlak veren Brakuji, (Kürt iç savaşı)mevcut yaraları daha da derinleştirdi. Bölge iki ayrı yönetime bölünürken iç hesaplaşmalar, Bağdat, Tahran, Ankara ve Şam’ın müdahaleleriyle iç içe geçti. Söz konusu başkentler, bir Kürt oluşumunun ortaya çıkmasına karşı çıkıyordu. Washington, iki parti arasında anlaşma sağlanması için devreye girdi. İki yönetim yeniden birleştirildi ancak kurumların bütünleşmesi eksik kaldı. Güvenlik birimleri, silahlı kuvvetler ve çıkar ağları, Erbil ve Süleymaniye’deki iki nüfuz merkezi arasında bölünmüş olarak varlığını sürdürdü.

Burada dikkat çekici bir çelişki ortaya çıkıyor. Yaklaşık 30 yıl önce iki parti arasında uzlaşma sağlanmasına yardımcı olan ve 2003’te Bağdat’ın işgalinden birkaç yıl önce yönetimlerin birleştirilmesine katkıda bulunan Washington ile bugün Irak’tan çekilmiş, ekonomik ilişkiler, yatırımlar ve DEAŞ’a karşı hava gücü varlığı üzerinden nüfuzunu pekiştirmeye çalışan Washington aynı değil.

Yaralarla dolu bir topluma uzlaşma dayatmak mümkün olabilir. Ancak barışmayı sağlamak başka bir meseledir. Makamlar, bakanlıklar ve kaynaklar paylaştırılabilir, anlaşmalar imzalanabilir, ortaklıklar kurulabilir ve hükümetler oluşturulabilir. Fakat bir müttefikin tavsiyesiyle hafıza silinemez, liderlerin tokalaşmasıyla güvensizlik ortadan kaldırılamaz.

Bölünmenin şekillenmesinde coğrafya da önemli rol oynadı. İki partinin iç dinamikleri farklı köklere dayanırken dış ittifakları da birbirinden ayrıştı. Saddam Hüseyin sonrasında Bağdat’taki siyasi sistem değişti ancak merkezi yönetim ile Kürdistan Bölgesi arasındaki sorunlar değişmedi.

Süleymaniye, bölgenin doğusunda, İran sınırına daha yakın bir konumda bulunuyor. İki taraf arasındaki ilişkiler onlarca yıl öncesine uzanıyor. Bu ilişkiler yalnızca siyasi bir tercih değildi; coğrafyanın yanı sıra güvenlik, ticaret ve güç dengelerinin de dayattığı bir sonuçtu.

Buna karşılık Erbil ve Duhok, bölgenin kuzey ve batısında yer alıyor. Barzani ailesinin nüfuz alanları, sınır kapıları, ticari geçiş noktaları ve petrol ihracat hatları üzerinden Türkiye ile bağlantılı. Türkiye ile Kürt hareketi arasındaki karmaşık tarihsel geçmişe rağmen Ankara ile Erbil arasındaki ilişkiler zamanla stratejik bir ortaklığa dönüştü.

Benzer şekilde, “Yeni Suriye” ile Erbil arasındaki ilişkiler de Süleymaniye aleyhine gelişti. Süleymaniye, Beşşar Esed yönetimiyle daha güçlü ilişkilere sahipti. Şam ise artık Erbil’e, Talabani ailesinin müttefiki olan Suriye Demokratik Güçleri’ni (SDG) zayıflatmadaki rolü üzerinden bakıyor.

Böylece iki parti arasındaki rekabet, yalnızca ikili anlaşmazlıkların belirlediği bir mesele olmaktan çıktı. Irak’ta nüfuz mücadelesi veren ancak dört ülkeye yayılan bir Kürt oluşumunun kurulmasını engelleme konusunda ortaklaşan bölgesel güçlerin dengelerinden de etkilenmeye başladı.

Burada bir başka çelişki daha ortaya çıkıyor. Washington, enerji ve güvenlik alanındaki çıkarlarını korumak için birleşik bir Kürdistan Bölgesi istiyor. Ancak coğrafya, iki partiyi farklı dış ilişkiler kurmaya yönelterek aralarındaki bölünmeyi derinleştiriyor.

Ziyaretçi ile komşu arasında temel bir fark var. ABD gelir ve gider. Ancak İran, Türkiye ve Suriye komşu ülkelerdir; yönetimleri değişse de hiçbir yere gitmezler. Washington’daki yönetimler değişir, öncelikler farklılaşır, ABD’nin bölgedeki varlığı azalabilir ya da genişleyebilir. Fakat coğrafya değişmez. Hükümetler, ittifaklar ve öncelikler ne kadar değişirse değişsin Süleymaniye İran’ın, Türkiye ve Suriye ise Erbil ile Duhok’un komşusu olmaya devam edecek.

Barrack’ın Londra’dan verdiği bir tavsiyeyle aşılabileceğini düşündüğü aile içi anlaşmazlık, Kürt dağlarından, vadilerinden ve tünellerinden bakıldığında varoluşsal bir denklem olarak görülüyor.

Washington, Kürdistan’a uzaktan bakabilir, ne zaman müdahale edeceğine ve ne zaman geri çekileceğine kendisi karar verebilir. Ancak Kürtler coğrafyalarından, tarihlerinden ve onlarca yıla, sınırları aşan “Amerikan ihanetlerinin” bıraktığı acı hatıralardan uzaklaşamaz. Onlar, kalıcı komşularıyla ve tavsiyelerle ortadan kaldırılamayacak bölünmelerle birlikte yaşamak zorunda.

Barrack gelir ve gider. O, geçici bir müttefiktir. Komşular ise kalıcıdır; nesilden nesile varlıklarını sürdürür, hiçbir yere gitmezler.

DAHA FAZLA OKU

Irak Kürdistan Bölgesi'nin başkenti Erbil'de, Kürt bayrağı ve Peşmerge güçlerinin adının yer aldığı grafitiler (4 Ekim 2026, AFP)

Irak Kürdistan Bölgesi yol ayrımında: İç bölünme tarihî kazanımları aşındırma tehdidi oluşturuyor

ARAP DÜNYASI

Ürdün'de kiliseye saldırı düzenleyen 3 kişi idam cezasına çarptırıldı

Ürdün'ün Kerek vilayetine bağlı Hamud köyünde, Rum Ortodoks Kilisesi'ne düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenlerin cenaze töreninde yakınları tabutları taşıyor (AFP)
Ürdün'ün Kerek vilayetine bağlı Hamud köyünde, Rum Ortodoks Kilisesi'ne düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenlerin cenaze töreninde yakınları tabutları taşıyor (AFP)
TT
TT

Ürdün'de kiliseye saldırı düzenleyen 3 kişi idam cezasına çarptırıldı

Ürdün'ün Kerek vilayetine bağlı Hamud köyünde, Rum Ortodoks Kilisesi'ne düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenlerin cenaze töreninde yakınları tabutları taşıyor (AFP)
Ürdün'ün Kerek vilayetine bağlı Hamud köyünde, Rum Ortodoks Kilisesi'ne düzenlenen saldırıda hayatını kaybedenlerin cenaze töreninde yakınları tabutları taşıyor (AFP)

Kerek kentinde 9 kişinin hayatını kaybettiği, 25 kişinin yaralandığı saldırının failleri hakkında idam kararı verildi

Ürdün Devlet Güvenlik Mahkemesi, ülkenin güneyindeki Kerek kentinde bir kiliseye düzenlenen ve 9 kişinin hayatını kaybettiği, 25 kişinin yaralandığı saldırıyı gerçekleştiren 3 sanığı idam cezasına çarptırdı.

Ürdün ordusundan yapılan açıklamada, Devlet Güvenlik Mahkemesinin pazar sabahı, 23 Ekim'de Kerek vilayetine bağlı Hamud beldesinde gerçekleştirilen terör saldırısının failleri hakkında idam kararı verdiği belirtildi.

Şarku’l Avsat’ın Fransız Haber Ajansı AFP’den aktardığı habere göre sanıkların birden fazla kez ve birlikte hareket ederek insanların ölümüne neden olan terör eylemleri gerçekleştirmek, silah ve mühimmat kullanarak terör eylemlerinde bulunmak, terör eylemlerinde kullanmak amacıyla silah ve mühimmat bulundurmak, silahlı terör eylemleri gerçekleştirmek amacıyla komplo kurmak ve terör örgütünün fikirlerini yaymak suçlarından mahkum edildi.

Kararın kanun gereği Temyiz Mahkemesine taşınabilecek. Ürdün Kralı 2. Abdullah, saldırının faillerinin "en ağır şekilde cezalandırılacağını" açıklamıştı.

Üç saldırgan, 23 Ekim'de öğle saatlerinde ülkenin güneyindeki Kerek vilayetinde bulunan Hamud Kilisesi'nde taziyeye katılanlara otomatik silahlarla saldırmıştı. Kilisenin önünde toplanan kalabalığa ateş açan saldırganlar, demir kapıların kapatılması üzerine içeriye girememişti. Saldırı sırasında çok sayıda kadın ve yaşlı, saldırganlardan korunmak amacıyla kiliseye sığınmıştı.

Olayın ardından kaçan saldırganlar, güvenlik güçlerinin yürüttüğü çalışmalar sonucunda 3 gün sonra yakalanmıştı. Yetkililer, şüphelilerin ikisinin kardeş, üçüncüsünün ise enişteleri olduğunu ve tamamının Ürdün vatandaşı olduğunu bildirmişti. Zanlıların "tekfirci" ideolojiyi benimsediği belirtilmişti.

Yaklaşık 11 milyon nüfusa sahip Ürdün'de Hristiyanlar, nüfusun yaklaşık yüzde 3'ünü oluşturuyor. Hristiyan toplumu, ülkedeki Sünni çoğunlukla birlikte dini ibadetlerini genel olarak barış ortamında sürdürüyor.

Yaklaşık 375 bin kişinin yaşadığı Kerek vilayetinde, Halsa ve Hicazin gibi önemli Hristiyan aşiretleri bulunuyor.

Kerek vilayeti, 2016 yılında da çoğunluğu terör örgütü DEAŞ'a atfedilen bir dizi saldırıya sahne olmuştu. Bu saldırıların en kanlısı, aralık ayında bir güvenlik merkezi ve polis devriyelerini hedef almıştı. Saldırıda 7 güvenlik görevlisi ve bir turistin de aralarında bulunduğu 10 kişi hayatını kaybetmişti.

Saldırının ardından Kerek Kalesi'ne sığınan 4 silahlı kişi, güvenlik güçleriyle girdikleri çatışmada öldürülmüştü.

ARAP DÜNYASI

Şam yönetimi, Halep kırsalında coğrafi bağlantıyı yeniden tesis ederek on yıllık fiilî bölünmüşlüğe son veriyor

Münbiç’te “Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşamasının başlatılmasına yönelik hazırlıklardan, (Acil Durumlar Bakanlığı)
Münbiç’te “Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşamasının başlatılmasına yönelik hazırlıklardan, (Acil Durumlar Bakanlığı)
TT
TT

Şam yönetimi, Halep kırsalında coğrafi bağlantıyı yeniden tesis ederek on yıllık fiilî bölünmüşlüğe son veriyor

Münbiç’te “Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşamasının başlatılmasına yönelik hazırlıklardan, (Acil Durumlar Bakanlığı)
Münbiç’te “Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşamasının başlatılmasına yönelik hazırlıklardan, (Acil Durumlar Bakanlığı)

Suriye Arap Ordusu Askerî Mühendislik Dairesi’ne bağlı ağır iş makinelerinden oluşan bir konvoy, 255 şehir ve köyde toprak setlerin kaldırılması ve hendeklerin doldurulması projesine katılmak üzere dün Halep’in doğu kırsalındaki (Kuzey Suriye) Münbiç bölgesine hareket etti. Toplam 841 kilometrelik bir alanı kapsayan proje, çatışma yılları boyunca söz konusu bölgelerde yaşanan fiilî bölünmüşlüğe son vermeyi, devlet otoritesini pekiştirmeyi ve bölgelerin idari ve ekonomik açıdan yeniden bütünleşmesini amaçlıyor.

Suriye Acil Durumlar ve Afet Yönetimi Bakanlığı, Halep Valiliği ile iş birliği içinde yürütülen “Direnişin Yankısı” projesinin, askerî tahkimatların ve bunların kalıntılarının ortadan kaldırılmasını, zarar gören bölgelerin yeniden rehabilite edilmesini ve şehirler ile köyler arasındaki ulaşımı kolaylaştırmak amacıyla yolların açılmasını hedeflediğini bildirdi. Bakanlık, çalışmaların hizmet şartlarının iyileştirilmesine, hedef bölgelerde normal hayatın ve istikrarın yeniden tesisine katkı sağlayacağını belirtti.

fvgthy
“Direnişin Yankısı 2” projesinin ikinci aşaması kapsamında hendekler dolduruluyor. (Acil Durumlar Bakanlığı)

Projenin ikinci aşamasına yönelik çalışmalar, geçtiğimiz perşembe günü Münbiç ve kırsalında başladı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre 7 ay sürmesi planlanan çalışmalar, bölgelerin mayınlardan ve savaş kalıntılarından arındırılması yoluyla güvenlik ve emniyetin güçlendirilmesini, bölge sakinlerinin evlerine dönüşünün kolaylaştırılmasını ve çiftçilerin tarlalarına ulaşarak tarımsal faaliyetlerine yeniden başlamasını sağlamayı amaçlıyor.

Bu adım, projenin geçtiğimiz temmuz ayının başında Halep’in kuzey kırsalında, özellikle Azez ve çevresinde başlatılan ilk aşamasının devamı niteliğini taşıyor. Türkiye sınırına yaklaşık 7 kilometre mesafedeki bölgede yürütülen ilk aşamanın 12 Kasım'da tamamlandığı açıklanmıştı. Çalışmalar kapsamında 202 kilometrelik toprak set ve hendek temizlenirken, yaklaşık 33 köy ve kasabanın yeniden birbirine bağlanması ve sivillerin bölgedeki hareketliliğinin kolaylaştırılması sağlandı.

Projenin ikinci aşamasının Münbiç ve kırsalında yürütülmesi, bölgenin taşıdığı siyasi ve coğrafi önem nedeniyle özel bir anlam taşıyor. Eski rejimin devrilmesinden önce bölge, çatışan üç askerî gücün kesiştiği ve sıcak temas noktalarından biri olarak öne çıkıyordu. Münbiç kenti ve çevresi, Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Münbiç Askerî Meclisi'nin kontrolündeyken, kuzey ve batıda Türkiye destekli Suriye Millî Ordusu (SMO) bünyesindeki gruplar, güneyde ise eski rejim güçleri ile Rusya ve İranlı müttefikleri konuşlanmıştı.

Bu askerî konuşlanma, yüzlerce kilometrelik hendeklerin kazılmasına, çift katlı toprak setlerin oluşturulmasına ve dört ana hat boyunca mayın tarlalarının döşenmesine yol açtı. Söz konusu hatlar kuzeyde Sacur Nehri yatağından Cerablus yönüne, batıda Ureymime beldesi çevresinden el Bab yönüne, güneyde Ebu Kehf bölgesinden Deyr Hafir yönüne, doğuda ise Fırat Nehri'nin batı yakasındaki Tişrin Barajı ve Kara Kozak Köprüsü çevresine kadar uzanıyordu.

Bu engellerin kaldırılmasıyla Halep'in doğusu ile kuzeyi arasındaki hayati ulaşım ve ticaret güzergâhlarının yeniden birbirine bağlanması, uzun yıllardır erişime kapalı veya yasaklı olan tarım arazilerinin yeniden kullanıma açılması hedefleniyor.

“Direnişin Yankısı” projesinin iki aşaması, Suriye hükümeti ile SDG arasında 29 Ocak 2026 tarihinde imzalanan anlaşmanın uygulanma süreciyle eş zamanlı olarak yürütülüyor. Anlaşma; bölünmüşlüğün sona erdirilmesini, bölgelerin idari ve ekonomik açıdan bütünleştirilmesini, devletin Suriye topraklarının tamamında kontrolü sağlamasını ve zorla yerinden edilenler ile göç etmek zorunda kalanların uygun koşullar oluşturulduktan sonra evlerine dönüşünü güvence altına almayı amaçlıyor.

vfbgyh
Suriye'nin kuzeyindeki Münbiç'te bulunan eski ABD askerî üssü. (Arşiv – Reuters)

Bu çerçevede, Azez ve çevresinde, Tel Rıfat ve Afrin bölgeleriyle sıcak temas hattını oluşturan toprak setlerin kaldırılması, coğrafi temas hatlarının fiilen sona erdirilmesi ve Suriye toprakları arasındaki bağlantının yeniden kurulması açısından önemli bir güvence oluşturdu. Projeyi yürüten yetkililer, Suriye coğrafyasının yeniden bütünleştirilmesine yönelik bu gelişmeyi Suriye Arap Haber Ajansı'na (SANA) değerlendirdi.

Suriye meselesini takip eden gözlemciler ise Suriye ordusuna bağlı birliklerin Münbiç gibi stratejik bir bölgede tahkimatları kaldırmasının, devletin sahadaki kontrolünü pekiştirmeye ve yerleşim alanları ile tarım bölgelerindeki askerî unsurları azaltmaya yönelik açık siyasi mesajlar taşıdığı görüşünde. Bu adımın sınır güvenliğine ve bölgesel ticaret hareketliliğinin canlanmasına olumlu yansıyacağı değerlendiriliyor.