BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri: Gazze savaşı Ortadoğu’da daha geniş çatışmaları tetikleme potansiyeli olan bir ‘barut fıçısı’

Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)
Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)
TT

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri: Gazze savaşı Ortadoğu’da daha geniş çatışmaları tetikleme potansiyeli olan bir ‘barut fıçısı’

Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)
Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail ile Hamas arasındaki Gazze savaşının Ortadoğu’da daha geniş çatışmaları tetikleme potansiyeli olan bir ‘barut fıçısı’ olduğunu söyledi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre Türk, bugün Cenevre’deki İnsan Hakları Konseyi önünde yaptığı konuşmada, “Bu barut fıçısındaki herhangi bir kıvılcımın çok daha geniş bir yangına yol açabileceğinden derin endişe duyuyorum. Bunun Ortadoğu’daki her ülke ve onun ötesindeki birçok ülke için sonuçları olacaktır” dedi.

Öte yandan, Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı tarafından bugün Facebook üzerinden yapılan açıklamada, İsrail’in saldırıları sonucu 7 Ekim’den bu yana can kaybının 30 bin 534’e, yaralıların ise 71 bin 920’ye yükseldiği ifade edildi.

Açıklamada, İsrail’in son 24 saat içinde Gazze Şeridi’ne yönelik gerçekleştirdiği ‘13 katliamda’ 124 kişinin öldüğü, 210 kişinin de yaralandığı bilgisi verildi.

Bakanlık, İsrail’in Gazze Şeridi’nde devam eden saldırısının 150. gününde, bazı kurbanların hala enkaz altında ve yollarda olduğunu, işgal güçlerinin, ambulans ve sivil savunma ekiplerinin onlara ulaşmasını engellediğini de bildirdi.

Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Eşref El Kudra, Gazze Şeridi’nde yaklaşık 1 milyon bulaşıcı hastalık vakasının tespit edildiğini ve gerekli tıbbi imkanların mevcut olmadığını belirtti.

Kudra açıklamasında, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki savaştan bu yana Han Yunus ve Gazze’nin kuzeyindeki hastane müdürleri de dahil olmak üzere 364 sağlık personelinin öldürdüğünü, 269 kişiyi de gözaltına aldığını belirtti.

Bakanlık Sözcüsü, İsrail güçlerinin 155 sağlık kuruluşunu tahrip ettiğini, 32 hastane ve 53 sağlık merkezinin yanı sıra ve 126 ambulansı hedef alarak hizmet dışı bıraktığını da dile getirdi.

Kudra, Gazze’deki sağlık durumunun ‘çok feci ve tarif edilemez olduğu ve gerekli tıbbi yardımın olmayışı nedeniyle durumun giderek daha da kötüleştiği’ konusunda uyardı.

Sözcü, “Gazze’nin kuzeyindekiler, onlarca çocuk, kadın ve yaşlının hayatına mal olan içme suyu ve yiyecek kıtlığı nedeniyle küresel düzeydeki seviyeleri aşan bir kıtlık sonucu ölümle mücadele ediyor” dedi.

Kudra ayrıca, BM’ye sivilleri, kurumları ve sağlık ekiplerini korumak için uluslararası insani hukuku devreye sokma çağrısında bulundu.



Siyasi tıkanıklığı sonlandırmaya zemin hazırlayan ‘Somali mutabakatları’

Somali Cumhurbaşkanı’nın, siyasi krizle ilgili istişarelere katılmak üzere Müstakbel Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıdan bir kare (Somali Haber Ajansı)
Somali Cumhurbaşkanı’nın, siyasi krizle ilgili istişarelere katılmak üzere Müstakbel Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıdan bir kare (Somali Haber Ajansı)
TT

Siyasi tıkanıklığı sonlandırmaya zemin hazırlayan ‘Somali mutabakatları’

Somali Cumhurbaşkanı’nın, siyasi krizle ilgili istişarelere katılmak üzere Müstakbel Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıdan bir kare (Somali Haber Ajansı)
Somali Cumhurbaşkanı’nın, siyasi krizle ilgili istişarelere katılmak üzere Müstakbel Konseyi üyeleri ve yetkilileriyle gerçekleştirdiği önceki bir toplantıdan bir kare (Somali Haber Ajansı)

Somali hükümeti, doğrudan seçimlere yönelmek başta olmak üzere birçok kritik dosya nedeniyle muhalefetle iki yıldır süren tıkanıklığı aşmaya çalışıyor.

Somali basınındaki sızıntılar, çatışan taraflar arasında mutabakatlara işaret ederken Somalili bir uzman bu söylemleri, kısa sürede yok olup gidecek sadece siyasi bir manevra olmaktan çıkıp gerçek bir sürece dönüşmesi için daha fazla garantiye ihtiyaç duyan ‘temkinli bir yakınlaşma’ olarak değerlendiriyor.

Somali haber sitesi Alsomalaljadid, kısa bir süre önce kaynaklara dayandırdığı bir haberde, federal hükümet ile muhalefet üyelerinin federal seçimlerin zamanlaması ve prosedürleri konusunda ön anlaşmaya vardığını ve seçimlerin yedi ay içinde yapılmasının beklendiğini aktardı.

Site, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud ile muhalefet üyeleri arasındaki görüşmelerin, ülkenin federal seçimlere nasıl hazırlanacağı konusunda karşılıklı bir anlayışla sonuçlandığına işaret ederek, federal hükümetin muhalefet tarafından sunulan bir seçim teklifini prensipte kabul ettiğini, cumhurbaşkanının ise siyasi anlaşmazlıkları azaltmak ve kapsayıcı seçimler gerçekleştirmek amacıyla teklifin bazı maddelerinin kaleme alınış biçiminde ve tanımında değişiklikler yaptığını kaydetti.

Mogadişu, aralarındaki anlaşmazlıklara çözüm bulma konusunda Batı'nın desteğiyle bir yılı aşkın süredir yürütülen Somali-Somali çabalarının birçok kez başarısızlıkla sonuçlanmasının aksine işleyen bu sürece dair henüz resmi bir doğrulamada bulunmadı.

Somalili Afrika Boynuzu meseleleri uzmanı Ali Mahmud Kilni, krizin çözümüne yönelik hareketlilik olduğunu vurgulayarak, Somali hükümeti ile muhalefet güçleri arasındaki temasların ve görüşleri yakınlaştırma çabalarının birçok ana siyasi dosya üzerinde ön mutabakatlarla sonuçlandığını, ancak bu mutabakatların hâlâ başlangıç çerçevesinde kaldığını ve henüz üzerine inşa edilebilecek nihai ve bağlayıcı bir anlaşmaya dönüşmediğini belirtti.

Somalili uzmana göre bu gelişme, ülkedeki istikrarın geleceğine yönelik bölgesel ve uluslararası ilginin artması, siyasi taraflar arasındaki anlaşmazlıkları kontrol altına almaya ve ülkenin ile bölgenin güvenliğini olumsuz etkileyebilecek bir tırmanışı önlemeye çalışan Arap ve bölgesel çabalarla eş zamanlı olarak, Somali sahnesinin artan siyasi, ekonomik ve güvenlik baskılarıyla karşı karşıya kaldığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Mevcut yakınlaşmanın, Afrika Boynuzu ve Kızıldeniz bölgesindeki hızlı dönüşümler ve artan ekonomik ile güvenlik baskıları gölgesinde krizin devam etmesinin tehlikesine ilişkin karşılıklı bir idrakin sonucu olabileceğine inanılsa da mevcut bazı mutabakatlar, net taahhütlere ve pratik uygulama mekanizmalarına dönüştürülmediği takdirde geçici veya taktiksel nitelikte kalabilir.

Geçtiğimiz ağustos ayında hükümet ile muhalefet arasında açıklanan son diyalog, doğrudan oylamanın uygulanması, eyaletlerin yetkilerinin azaltılması ve cumhurbaşkanlığı ile parlamento görev süresinin 2027 ortasına kadar uzatılması konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle yaklaşık iki yıldır ülkede yaşanan bölünmenin gölgesinde, Somali Halk Meclisi Başkanı Abdulkadir Muhammed Nur ile muhalefet arasında türünün ilk örneği olan bir görüşmede gerçekleşmişti.

XSDFRGT
Somali Halk Meclisi Başkanı, muhalefet milletvekillerinden oluşan bir heyetle görüşürken (Somali Haber Ajansı)

Muhalefet, Halk Meclisi’nin anayasal görev süresinin geçtiğimiz nisan ayında sona erdiğinde ısrar ediyor ve 2012 yılında kabul edilen geçici anayasaya göre parlamento görev süresinin 4 yılla sınırlı olduğunu vurguluyor. Dolayısıyla geçtiğimiz mart ayında cumhurbaşkanlığı ve parlamento görev süresinin 2027 ortasına kadar bir yıl uzatılmasına izin veren yeni anayasayı tanımıyor.

Mogadişu'daki cumhurbaşkanlığı ve hükümet, anlaşmazlıklar konusunda mutabakata varmak amacıyla Türk ve Batı desteğiyle muhalefetle birçok tur görüşme gerçekleştirmiş, ancak kesin sonuçlara ulaşılamamıştı.

Somalili uzmana göre hükümet ile muhalefet arasındaki anlaşmazlıklar, önümüzdeki siyasi aşamanın doğası, seçim sürecini yönetme mekanizmaları, devlet kurumları arasında yetkilerin dağılımı, siyasi katılım garantileri ve kararın tekelde toplanmasını veya rakip güçlerin dışlanmasını engelleyecek uzlaşı ortamının sağlanması etrafında dönüyor.

Mutabakatlar sürecinin ciddiyetinin ‘her iki tarafın da kısa vadeli siyasi hesapları aşma, karşılıklı tavizler verme ve kapsamlı bir uzlaşmaya yol açacak belirli bir ajanda üzerinde anlaşma becerisine bağlı’ olduğunu düşünen Somalili uzman, herhangi bir anlaşmanın başarısının; siyasi garantilerin, diyaloğun yönetiminde şeffaflığın, siyasi ve toplumsal güçlerin daha geniş katılımının yanı sıra varılan mutabakatların uygulanmasını takip edecek bağımsız bir mekanizmanın varlığını gerektireceğini vurguladı.

Ayrıca önümüzdeki dönemin, ‘hükümet ile muhalefet arasındaki yakınlaşmanın sürdürülebilir bir siyasi sürecin başlangıcını mı yoksa iç ve dış baskıların dayattığı geçici bir sükuneti mi temsil ettiğini belirlemede belirleyici’ olmasını bekleyen Kilni, diyaloğun başarısının gerçek ölçütünün ‘mutabakat bildirileri yayımlamak değil, tarafların bunları istikrarın sağlanmasına ve Somali siyasi manzarasının bileşenleri arasındaki güvenin pekiştirilmesine katkıda bulunacak bağlayıcı kararlara dönüştürme becerisi’ olacağına dikkati çekti.


Husi milisleri Yemen'in batı kıyılarına 14'ten fazla balistik füze fırlattı

Husilerin El-Muha kenti ve limanını hedef almak üzere fırlattığı bir füze. (Arşiv -AFP)
Husilerin El-Muha kenti ve limanını hedef almak üzere fırlattığı bir füze. (Arşiv -AFP)
TT

Husi milisleri Yemen'in batı kıyılarına 14'ten fazla balistik füze fırlattı

Husilerin El-Muha kenti ve limanını hedef almak üzere fırlattığı bir füze. (Arşiv -AFP)
Husilerin El-Muha kenti ve limanını hedef almak üzere fırlattığı bir füze. (Arşiv -AFP)

Husiler, bugün perşembe günü, Taiz ve Hudeyde vilayetlerinin batı kıyısındaki farklı bölgeleri 14’ten fazla balistik füzeyle vurdu. Saldırılar, Taiz’in batısındaki Makbana cephesinde hükümet güçleriyle şiddetli çatışmaların yaşandığı sırada gerçekleşti.

Şarku’l Avsatın DPA’dan aktardığına göre askeri bir kaynak, “Husi milisleri füzeleri Taiz’in doğusu ve kuzeyindeki konuşlanma noktalarından fırlattı” dedi. Kaynak, saldırıların El-Muha kentinin doğusu ve kuzeyindeki bölgeler ile kentin kırsalını, ayrıca Hudeyde vilayetindeki El-Huha ilçesine bağlı bölgeleri hedef aldığını belirtti.

Bu arada askeri kaynaklar, Taiz vilayetinin batısındaki Makbana cephesinde Husiler ile hükümet güçlerine bağlı Zafer Tugayı arasında şiddetli çatışmalar çıktığını bildirdi. Kaynaklar, Husilerin çatışmalar başlamadan önce cephe hattı boyunca topçu ateşi açtığını belirtti. Ayrıca Taiz’deki bağlı hava savunma sistemlerinin, “Husi milisleri tarafından Taiz kentine doğru gönderilen” insansız hava araçlarını (İHA) da hedef alarak engellediği kaydedildi.

Husiler, şu ana kadar saldırıların sorumluluğunu üstlenmedi. Askeri kaynaklar da bombardıman sonucunda can veya mal kaybı yaşanıp yaşanmadığına ilişkin henüz herhangi bir açıklama yapmadı.

Bu gerilim, batı kıyısı ve Taiz’deki bazı cephelerde geçen hafta yaşanan görece sakin dönemin ardından meydana geldi.


İspanya, Fas'ın Ceuta'ya göçmen akınındaki rolüne ilişkin polis raporu bulunduğunu yalanladı

İspanya Başbakanı, Ceuta'ya yaşanan kitlesel göçmen akınından Fas'ın sorumlu olmadığını vurguladı (AP)
İspanya Başbakanı, Ceuta'ya yaşanan kitlesel göçmen akınından Fas'ın sorumlu olmadığını vurguladı (AP)
TT

İspanya, Fas'ın Ceuta'ya göçmen akınındaki rolüne ilişkin polis raporu bulunduğunu yalanladı

İspanya Başbakanı, Ceuta'ya yaşanan kitlesel göçmen akınından Fas'ın sorumlu olmadığını vurguladı (AP)
İspanya Başbakanı, Ceuta'ya yaşanan kitlesel göçmen akınından Fas'ın sorumlu olmadığını vurguladı (AP)

İspanya İçişleri Bakanlığı, Fas'ın geçen temmuz ayında İspanya'nın Kuzey Afrika'daki toprağı Ceuta'ya (Sebte) göçmen akınını organize ettiği sonucuna varan herhangi bir polis raporunun bulunmadığını açıkladı. Açıklama dün, hükümetin karşı karşıya olduğu zorluklara rağmen Rabat'la ilişkilerini korumaya çalıştığı bir dönemde geldi.

Geçen temmuz ayının 30 ve 31'inde 70 binden fazla göçmen, Fas'tan yüzerek veya yürüyerek, İspanya'nın kuzey Fas'ta kontrol ettiği küçük yerleşim bölgesi Ceuta'ya girdi. Eşi benzeri görülmemiş göçmen akını onlarca kişinin hayatını kaybetmesine yol açtı.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Fas'ın Ceuta'ya yönelik kitlesel göç akınından sorumlu olmadığını belirtmiş, olayla ilgili İsrail, Rusya ve aşırı sağı dezenformasyon yaymakla suçlamıştı. Ancak “El Español” internet gazetesi, İspanya Ulusal Göç ve Sınırlar Merkezi'nin, operasyonun “Fas güvenlik güçlerinin yönlendirmesiyle ve göçle ilgisi olmayan bir amaç doğrultusunda” gerçekleştirildiği sonucuna vardığını öne sürdü.

İspanya İçişleri Bakanı Fernando Grande-Marlaska, Fas güvenlik güçlerinin olaylardaki rolüne işaret eden bir hükümet kurumuna ait raporla ilgili haberlerin doğrulanması için polisten inceleme yapmasını istedi. Bakanlık kaynakları, dün bu talebin iletildiğini bildirdi.

Bakanlık kaynaklarına göre Grande-Marlaska, Ulusal Polis Teşkilatı Başkanı Francisco Pardo'ya bir mektup göndererek, merkezin olayla ilgili bilgi toplayan bir yargıca ilettiği öne sürülen haberlerin doğrulanmasını istedi.

Bakan mektubunda, “Bu nitelikteki herhangi bir bilginin derhal Ulusal Güvenlik Konseyi'ne ve bu alandaki diğer yetkili kurumlara sunulması gerekirdi” ifadelerini kullandı.

Kaynaklar, Pardo'nun Grande-Marlaska'ya, Ceuta'da yaşananların planlanması veya gerçekleştirilmesi konusunda Fas güvenlik güçlerini sorumlu tutan “kesinlikle hiçbir polis raporu bulunmadığını” bildirdiğini aktardı.

Ceuta ve Fas'ın kuzeyinde İspanya'nın kontrolündeki diğer yerleşim bölgesi Melilla, Avrupa Birliği'nin Afrika kıtasıyla olan tek kara sınırını oluşturuyor. Şarku’l Avsat’ın edindiği bilgiye göre bu iki bölgenin statüsü, tarihsel olarak Madrid ile Rabat arasındaki ilişkilerde gerilim kaynağı oldu.

Fas, Ceuta ve Melilla üzerinde egemenlik iddiasını sürdürüyor. Bazı analistler ise Sánchez'in temmuz ayında Fas'ın tarihsel rakibi Cezayir'i ziyaret etmesinin ardından, Rabat'ın göçmen akınını İspanya'ya siyasi baskı uygulamak amacıyla kullanmış olabileceği görüşünü dile getirdi.