BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri: Gazze savaşı Ortadoğu’da daha geniş çatışmaları tetikleme potansiyeli olan bir ‘barut fıçısı’

Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)
Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)
TT

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri: Gazze savaşı Ortadoğu’da daha geniş çatışmaları tetikleme potansiyeli olan bir ‘barut fıçısı’

Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)
Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail ile Hamas arasındaki Gazze savaşının Ortadoğu’da daha geniş çatışmaları tetikleme potansiyeli olan bir ‘barut fıçısı’ olduğunu söyledi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre Türk, bugün Cenevre’deki İnsan Hakları Konseyi önünde yaptığı konuşmada, “Bu barut fıçısındaki herhangi bir kıvılcımın çok daha geniş bir yangına yol açabileceğinden derin endişe duyuyorum. Bunun Ortadoğu’daki her ülke ve onun ötesindeki birçok ülke için sonuçları olacaktır” dedi.

Öte yandan, Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı tarafından bugün Facebook üzerinden yapılan açıklamada, İsrail’in saldırıları sonucu 7 Ekim’den bu yana can kaybının 30 bin 534’e, yaralıların ise 71 bin 920’ye yükseldiği ifade edildi.

Açıklamada, İsrail’in son 24 saat içinde Gazze Şeridi’ne yönelik gerçekleştirdiği ‘13 katliamda’ 124 kişinin öldüğü, 210 kişinin de yaralandığı bilgisi verildi.

Bakanlık, İsrail’in Gazze Şeridi’nde devam eden saldırısının 150. gününde, bazı kurbanların hala enkaz altında ve yollarda olduğunu, işgal güçlerinin, ambulans ve sivil savunma ekiplerinin onlara ulaşmasını engellediğini de bildirdi.

Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Eşref El Kudra, Gazze Şeridi’nde yaklaşık 1 milyon bulaşıcı hastalık vakasının tespit edildiğini ve gerekli tıbbi imkanların mevcut olmadığını belirtti.

Kudra açıklamasında, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki savaştan bu yana Han Yunus ve Gazze’nin kuzeyindeki hastane müdürleri de dahil olmak üzere 364 sağlık personelinin öldürdüğünü, 269 kişiyi de gözaltına aldığını belirtti.

Bakanlık Sözcüsü, İsrail güçlerinin 155 sağlık kuruluşunu tahrip ettiğini, 32 hastane ve 53 sağlık merkezinin yanı sıra ve 126 ambulansı hedef alarak hizmet dışı bıraktığını da dile getirdi.

Kudra, Gazze’deki sağlık durumunun ‘çok feci ve tarif edilemez olduğu ve gerekli tıbbi yardımın olmayışı nedeniyle durumun giderek daha da kötüleştiği’ konusunda uyardı.

Sözcü, “Gazze’nin kuzeyindekiler, onlarca çocuk, kadın ve yaşlının hayatına mal olan içme suyu ve yiyecek kıtlığı nedeniyle küresel düzeydeki seviyeleri aşan bir kıtlık sonucu ölümle mücadele ediyor” dedi.

Kudra ayrıca, BM’ye sivilleri, kurumları ve sağlık ekiplerini korumak için uluslararası insani hukuku devreye sokma çağrısında bulundu.



İsrail, Gazze’deki “El-Kassam” Tugayının bir komutanını suikastla öldürdü

Filistinliler, dün Gazze Şehri’nde aracını hedef alan İsrail hava saldırısında hayatını kaybeden “El-Kassam” Tugayları lideri Ahmed El-Batş’ın cenazesini uğurladı (AFP)
Filistinliler, dün Gazze Şehri’nde aracını hedef alan İsrail hava saldırısında hayatını kaybeden “El-Kassam” Tugayları lideri Ahmed El-Batş’ın cenazesini uğurladı (AFP)
TT

İsrail, Gazze’deki “El-Kassam” Tugayının bir komutanını suikastla öldürdü

Filistinliler, dün Gazze Şehri’nde aracını hedef alan İsrail hava saldırısında hayatını kaybeden “El-Kassam” Tugayları lideri Ahmed El-Batş’ın cenazesini uğurladı (AFP)
Filistinliler, dün Gazze Şehri’nde aracını hedef alan İsrail hava saldırısında hayatını kaybeden “El-Kassam” Tugayları lideri Ahmed El-Batş’ın cenazesini uğurladı (AFP)

İsrail, Gazze Şeridi'nde Filistinli grupların, özellikle de Hamas'ın silahlı kanadı İzzeddin el-Kassam Tugayları'nın önde gelen mensuplarını hedef alan suikast operasyonlarını sürdürüyor.

Dün öğle saatlerinde Gazze kentinin güneybatısındaki Sanayi Kavşağı yakınlarında yürüyen iki Hamas mensubu hedef alındı. İHA'dan ateşlenen tek bir füzeyle düzenlenen saldırıda yaralanan iki kişi, hedef alındıkları bölgeden uzaklaşmayı başardı. Saldırıda ayrıca çevreden geçen 7 kişi çeşitli şekillerde yaralandı ve tedavi için kentteki hastanelere kaldırıldı.

Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus Tugayı Komutanı Muhammed el-Yazuri'nin öldürülmesinden günler sonra, İsrail'e ait bir İHA, pazartesiyi salıya bağlayan gece yarısından hemen önce Kassam Tugayları'na bağlı Kuzey Tugayı bünyesindeki Cibaliye el-Beled Taburu Komutanı Ahmed el-Batş'ı öldürdü. Batş'ın kullandığı araç, Gazze'nin kuzeyindeki Safatavi Mahallesi'nde hedef alındı.

Hamas'tan bir saha kaynağı, “Suikasta uğrayan askeri liderlerin yerine geçebilecek alternatif isimler mevcut. Tarihi liderlere yönelik suikastların ardından olduğu gibi, esnek bir mekanizma uygulanıyor” dedi.

Batş'a yönelik suikastla eş zamanlı olarak İsrail, Gazze kentinin güneybatısındaki Tel el-Heva Mahallesi'nde bir grup genci de hava saldırısıyla hedef aldı. Saldırıda bazı gençler yaralanırken, dün sabah Kassam Tugayları mensubu Yusuf ez-Za'im'in öldürüldüğü açıklandı.

İsrail'e ait bir İHA ayrıca Gazze kentindeki Şifa Tıp Kompleksi'nin yanındaki bir binanın çatısını ve bir konutu hedef aldı. Saldırıda Kassam Tugayları'nın “Askeri Üretim Birimi”nde bölük komutanı olan Muhammed Acur hayatını kaybetti.

İsrail ordusu tarafından yapılan açıklamada, Acur'un askeri üretim biriminde görev yaptığı vurgulanırken, son dönemde “İsrail güçlerini hedef almaya yönelik planların hayata geçirilmesi ve Hamas'ın kapasitesinin yeniden inşa edilmesi için çalıştığı” ileri sürüldü.

Bundan önce ise Gazze Şeridi'nin güneyindeki Han Yunus'un Mevasi bölgesinde bir çadırın İsrail İHA'sı tarafından bombalanması sonucu Raif Ebu ez-Zemr öldürülmüştü.

“Şarku'l Avsat”ın bir saha kaynağından edindiği bilgilere göre Ebu ez-Zemr, Kassam Tugayları'nın askeri eğitim biriminde bölük komutanıydı. Refah Tugayı'nın önde gelen saha mensuplarından biri olan Ebu ez-Zemr, perşembeyi cumaya bağlayan gece Hamad kentinde aracının bombalanması sonucu öldürülen Mü'min Ebu Lebde ile doğrudan bağlantılıydı.

İsrail ordusu yaptığı açıklamada, “Ebu ez-Zemr, operasyon biriminde bölük komutanıydı. 7 Ekim 2023 saldırısından önce Hamas mensuplarına eğitim verdi; son dönemde de başka mensupların eğitimini sürdürerek, hareketin savaş yeteneklerini geliştirmiştir” ifadelerini kullandı.

Ayrıca pazartesi öğlen saatlerinde, Gazze şehir merkezinde bir mülteci kampındaki çadırda kendisine yönelik düzenlenen hava saldırısı sonucu bir “El-Kassam” militanı ve bazı vatandaşlar yaralandı.


Mazlum Abdi, cumhurbaşkanlığı danışmanı olarak görevine Kobani'deki temaslarla başladı

Mazlum Abdi, cumhurbaşkanlığı danışmanı olarak görevine Kobani'deki temaslarla başladı
TT

Mazlum Abdi, cumhurbaşkanlığı danışmanı olarak görevine Kobani'deki temaslarla başladı

Mazlum Abdi, cumhurbaşkanlığı danışmanı olarak görevine Kobani'deki temaslarla başladı

Mustafa Halil Abdi (Mazlum Abdi), yıllarca komutanlığını yaptığı Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) lağvedilmesinin ardından Suriye Cumhurbaşkanlığı Danışmanı olarak görevine, Halep vilayetine bağlı Ayn el-Arab'da (Kobani) gerçekleştirdiği saha ziyaretleriyle başladı. Abdi, bugün (Salı) kentteki doktorlar ve sağlık sektörü yetkilileriyle bir araya gelerek sağlık sektörünün durumunu ve karşı karşıya bulunduğu sorunları ele aldı.

Görüşmede kentteki hastanelerin karşı karşıya olduğu sorunlar ve eksiklikler ele alınırken özellikle tıbbi cihaz, ekipman ve uzman sağlık personelindeki ciddi eksiklik üzerinde duruldu. Ayrıca doktorların ve Rojava Üniversitesi mezunlarının statülerinin düzenlenmesi, diplomalarının denkliklerinin sağlanması ve devam eden entegrasyon süreci kapsamında sağlık kurumlarına dahil edilmeleri görüşüldü.

İnsani nitelikteki bekleyen dosyaların çözümüne yönelik çalışmalar kapsamında Abdi, salı günü hükümetin cezaevlerinde bulunan tutukluların aileleri ile kayıp ve mağdur yakınlarıyla da bir araya geldi. Abdi, yakınlarının durumları hakkında bilgi alırken dosyalarla ilgili son gelişmeleri görüştü. Cumhurbaşkanlığı Danışmanı, “Esirler ve kayıplar dosyası, Cumhurbaşkanlığı tarafından doğrudan takip ediliyor ve bu konuya özel önem veriliyor” dedi.

Bu ziyaret, SDG ve Kuzeydoğu Suriye Özerk Yönetimi'nin 25 Ağustos 2026'da resmen lağvedildiğinin açıklanmasından ve Abdi'nin aynı ayın 27'sinde Cumhurbaşkanlığı Danışmanı olarak atanmasından bu yana Mazlum Abdi'nin gerçekleştirdiği ilk resmi faaliyet oldu.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara, daha önce lağvedilen SDG'nin eski komutanı Mazlum Abdi'yi Cumhurbaşkanlığı Danışmanı olarak atayan bir kararname yayımlamıştı. Şara tarafından imzalanan kararnamede “Mustafa Halil Abdi (Mazlum Abdi), Cumhurbaşkanlığı nezdinde danışman olarak atanmıştır” ifadesi yer almıştı.

Kobani'deki cezaevi yangını

Abdi'nin pazartesi günü başlayan (Kobani ziyaretinin, kentte iki gün önce yaşanan olayların ve bir cezaevinde çıkan yangının ardından gerçekleşmesi dikkat çekti. Yangında 9 tutuklu hayatını kaybetmiş, 17 kişi yaralanmıştı.

Abdi, Kobani Bölge Müdürü İbrahim Müslim ile bir araya gelerek olayın ayrıntıları hakkında bilgi aldı. Kentin güvenliği ve istikrarının korunması, idari ve yargı kurumlarının etkinleştirilmesi ve güvenlik, yargı ve idari birimlerin entegrasyon sürecinin hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

Abdi ayrıca “siviller ve tutuklulara yönelik ihlallerin sorumlularının hesap vermesini sağlamak için olayla ilgili şeffaf ve bağımsız bir soruşturma açılması” çağrısında bulundu.

sxdfg
Ayn el-Arab (Kobani) Cezaevi yangınında hayatını kaybedenlerviçin cenaze töreni düzenlendi

Ayn el-Arab Bölge Müdürü İbrahim Müslim de bölgedeki halkın korunması, güvenlik ve istikrarın sağlanması için yargı ve güvenlik kurumlarının etkinleştirilmesi ve aralarındaki koordinasyonun güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Kobani Cezaevi'nde, bazı tutukluların Halep'e nakledileceğine ilişkin haberlerin ardından yangın çıktı. Şarku’l Avsat’ın yerel medyada yer alan haberlerden derlediğibilgilere göre tutuklular, nakil kararını protesto etmek amacıyla yangın çıkardı. Güvenlik kaynaklarından biri, olayın cuma günü kentte yaşanan protestoların ardından bazı tutukluların çıkardığı kargaşa sırasında meydana geldiğini belirtti.

Aynı kaynak, cezaevinin halen eski yönetim yapısına bağlı Kürt Özerk Yönetimi'nin Asayiş güçleri tarafından yönetildiğini ve iç güvenlik güçlerinin cezaevinin yönetimini henüz devralmadığını söyledi.

İlham Ahmed'den siyasi mücadele çağrısı

Öte yandan eski Özerk Yönetim Dış İlişkiler Dairesi Eşbaşkanı İlham Ahmed, pazartesi günü cezaevi yangınında hayatını kaybedenlerin cenaze törenine katıldı. Ahmed, olayla ilgili kapsamlı bir soruşturma yürütülmesi amacıyla çok sayıda toplantı gerçekleştirildiğini söyledi.

Ahmed, Kürtleri siyasi, hukuki ve örgütsel mücadele düzeyini yükseltmeye ve örgütlenmeyi güçlendirmeye çağırdı. “Kürtlerin hakları anayasal güvence altına alınmalıdır” diyen Ahmed, Kürtlerin haklarını savunmayı sürdüreceğini ve “mücadele yöntemlerini mevcut aşamaya uygun şekilde değiştireceğini” ifade etti.

Ahmed, Ayn el-Arab'da yaşanan protestoların hükümete, “iradelerinin kolayca kırılmasının veya varlıklarının kolayca ortadan kaldırılmasının mümkün olmadığı” mesajını verdiğini söyledi.

Kürtler ile Araplar arasında fitne çıkarılmasına yönelik girişimlere karşı da uyarıda bulunan Ahmed, bu tür planlara karşı dikkatli olunması çağrısı yaptı.

Ayn el-Arab'da cuma ve cumartesi günleri düzenlenen protestolar şiddet olaylarına sahne oldu.. İç Güvenlik Müdürlüğü'nün açıklamasına göre bazı göstericiler güvenlik güçlerine taş attı, ardından kentte bazı güvenlik merkezlerine ateş açıldı ve binalar ateşe verildi.

Müdürlük, olaylara müdahale eden iç güvenlik güçleri arasında yaralananlar olduğunu, güvenlik güçlerinin durumu kontrol altına almak için müdahalede bulunduğunu ve saldırılara karıştığı belirlenen bazı kişilerin gözaltına alındığını bildirdi. Açıklamada, diğer şüphelilerin yakalanması için arama çalışmalarının sürdüğü belirtildi.


Hürmüz krizi, Zeydi’nin Berlin görüşmelerine gölge düşürdü

Almanya Başbakanı Friedrich Merz (sağda) ve Irak Başbakanı Ali Zeydi, 15 Eylül 2026'da Berlin'de düzenlenen basın toplantısında (EPA)
Almanya Başbakanı Friedrich Merz (sağda) ve Irak Başbakanı Ali Zeydi, 15 Eylül 2026'da Berlin'de düzenlenen basın toplantısında (EPA)
TT

Hürmüz krizi, Zeydi’nin Berlin görüşmelerine gölge düşürdü

Almanya Başbakanı Friedrich Merz (sağda) ve Irak Başbakanı Ali Zeydi, 15 Eylül 2026'da Berlin'de düzenlenen basın toplantısında (EPA)
Almanya Başbakanı Friedrich Merz (sağda) ve Irak Başbakanı Ali Zeydi, 15 Eylül 2026'da Berlin'de düzenlenen basın toplantısında (EPA)

Irak Başbakanı Ali Falih ez-Zeydi, Paris'ten geldiği Berlin'de Avrupa turunun son durağını tamamladı. Ziyaret kapsamında taraflar arasında bir dizi ekonomik anlaşma imzalandı. Ekonominin merkezde olduğu ziyaret, bölgedeki siyasi gelişmelerin gölgesinde kaldı.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Zeydi ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, müzakerelerin ağırlıklı olarak “bölgedeki zor durum” ve İran'ın gerilimdeki rolü üzerinde yoğunlaştığını kaydetti.

Almanya Başbakanı Merz, İran'a Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, askeri programının durdurulması ve bölgedeki vekil güçlere verilen desteğin kesilmesi çağrısında bulundu. Merz ayrıca İran'ın “çatışmayı Irak'a taşımaması” gerektiğini söyledi.

Merz, Kızıldeniz'deki gelişmelerden duyduğu büyük endişeyi de dile getirdi. Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine yönelik saldırıların petrol piyasalarındaki durumu daha da kötüleştirdiğini ve Almanya'yı etkilediğini belirten Merz, Kızıldeniz'deki uluslararası deniz ulaşımının Husilerin elinde “rehin” bırakılmaması gerektiğini söyledi.

Merz ayrıca Irak hükümetini “milisleri silahsızlandırma konusunda kararlı biçimde ilerlemeye” teşvik etti. Almanya'nın, Irak hükümetinin talep etmesi halinde askeri ve güvenlik alanlarında Bağdat'la işbirliğine hazır olduğunu vurguladı.

“Görev sona eriyor”

Almanya'nın DEAŞ'la mücadele amacıyla uluslararası bir misyon kapsamında Irak'taki askeri varlığına ilişkin soruyu yanıtlayan Merz, bu görevin “Irak hükümetinin talebi üzerine iki hafta içinde sona ereceğini” doğruladı. Bununla birlikte Berlin'in, Bağdat'ın talep etmesi halinde desteğini sürdürmeye hazır olduğunu belirtti.

Zeydi ise Almanya ile ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinin önemine dikkat çekti. İran ile ABD arasındaki krizin “tüm dünyayı, özellikle de Hürmüz'deki durumdan büyük ölçüde etkilenen Irak petrolünün satışlarını” gölgede bıraktığını belirten Zeydi, ülkesinin “bölgede herhangi bir saldırgan politikayı desteklemekten uzak olduğunu” vurguladı ve kendisinin “uzlaşıya inandığını” söyledi.

cdfgthy
Irak Enerji Bakanı Ali Vehab (solda) ile Siemens Üst Yöneticisi Christian Bruch, 15 Eylül 2026'da Berlin'de iş birliği anlaşması imzalarken (AFP)

Irak topraklarından Suudi Arabistan'daki petrol tesislerine yönelik fırlatılan insansız hava araçlarına ilişkin soru üzerine Zeydi, ülkesinin yürüttüğü soruşturmanın ayrıntılarını açıklamayı reddetti. Zeydi, “İran'la ortak bir soruşturma komisyonunun yaşananların ayrıntılarını ortaya çıkarmak için çalıştığını” belirterek, “soruşturmanın sonuçlarının analiz tamamlanmadan açıklanmayacağını” söyledi.

Zeydi, bölgesel krizden etkilenen diğer ülkeler gibi Irak'ın da petrol ürünlerini ihraç edemediğini belirtirken Berlin'le Irak petrolünün Almanya'ya satılması karşılığında Irak'taki Alman teknoloji sözleşmelerini içeren anlaşmalar yapıldığını açıkladı. Zeydi ayrıca “petrol tedarik kaynaklarını ve ihracat güzergahlarını çeşitlendirme yönünde Irak'ın çalışmalar yürüttüğünü” söyledi.

Zeydi, Türkiye üzerinden geçen Ceyhan petrol boru hattının genişletilmesi için çalışmalar yürütüldüğünü, ayrıca petrolün Suriye üzerinden Avrupa'ya gönderilmesinin planlandığını belirtti. Irak'ın petrol üretimini günlük yaklaşık 10 milyon varile çıkarmaya yönelik çabaların da sürdüğünü ifade eden Zeydi, bunun önemli bir bölümünün veya yarısının Avrupa'ya ihraç edileceğini söyledi.

Avrupa ülkeleri, özellikle de Almanya, Hürmüz Boğazı krizinin etkisiyle aylardır akaryakıt fiyatlarındaki ciddi artışla karşı karşıya. Almanya ayrıca doğal gaz depolarını yalnızca yüzde 50 oranında doldurabildi. Bu oran, gaz talebinin arttığı kış mevsimi öncesinde oldukça düşük bir seviyeye işaret ediyor.

Alman hükümeti enerji kaynaklarını çeşitlendirmeye de çalışıyor. Berlin, Ukrayna'daki savaş ve Moskova'ya yönelik yaptırımlar nedeniyle Rus gazı ithalatının durdurulmasının ardından oluşan açığı kapatmak amacıyla son yıllarda farklı kaynaklardan doğal gaz ve petrol satın almaya başlamıştı.