BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri: Gazze savaşı Ortadoğu’da daha geniş çatışmaları tetikleme potansiyeli olan bir ‘barut fıçısı’

Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)
Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)
TT

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri: Gazze savaşı Ortadoğu’da daha geniş çatışmaları tetikleme potansiyeli olan bir ‘barut fıçısı’

Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)
Filistinliler, İsrail’in Gazze’deki bombardımanında yıkılan evlerin enkazı arasında yürüyor (AFP)

Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsrail ile Hamas arasındaki Gazze savaşının Ortadoğu’da daha geniş çatışmaları tetikleme potansiyeli olan bir ‘barut fıçısı’ olduğunu söyledi.

Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre Türk, bugün Cenevre’deki İnsan Hakları Konseyi önünde yaptığı konuşmada, “Bu barut fıçısındaki herhangi bir kıvılcımın çok daha geniş bir yangına yol açabileceğinden derin endişe duyuyorum. Bunun Ortadoğu’daki her ülke ve onun ötesindeki birçok ülke için sonuçları olacaktır” dedi.

Öte yandan, Gazze Şeridi’ndeki Sağlık Bakanlığı tarafından bugün Facebook üzerinden yapılan açıklamada, İsrail’in saldırıları sonucu 7 Ekim’den bu yana can kaybının 30 bin 534’e, yaralıların ise 71 bin 920’ye yükseldiği ifade edildi.

Açıklamada, İsrail’in son 24 saat içinde Gazze Şeridi’ne yönelik gerçekleştirdiği ‘13 katliamda’ 124 kişinin öldüğü, 210 kişinin de yaralandığı bilgisi verildi.

Bakanlık, İsrail’in Gazze Şeridi’nde devam eden saldırısının 150. gününde, bazı kurbanların hala enkaz altında ve yollarda olduğunu, işgal güçlerinin, ambulans ve sivil savunma ekiplerinin onlara ulaşmasını engellediğini de bildirdi.

Sağlık Bakanlığı Sözcüsü Eşref El Kudra, Gazze Şeridi’nde yaklaşık 1 milyon bulaşıcı hastalık vakasının tespit edildiğini ve gerekli tıbbi imkanların mevcut olmadığını belirtti.

Kudra açıklamasında, İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki savaştan bu yana Han Yunus ve Gazze’nin kuzeyindeki hastane müdürleri de dahil olmak üzere 364 sağlık personelinin öldürdüğünü, 269 kişiyi de gözaltına aldığını belirtti.

Bakanlık Sözcüsü, İsrail güçlerinin 155 sağlık kuruluşunu tahrip ettiğini, 32 hastane ve 53 sağlık merkezinin yanı sıra ve 126 ambulansı hedef alarak hizmet dışı bıraktığını da dile getirdi.

Kudra, Gazze’deki sağlık durumunun ‘çok feci ve tarif edilemez olduğu ve gerekli tıbbi yardımın olmayışı nedeniyle durumun giderek daha da kötüleştiği’ konusunda uyardı.

Sözcü, “Gazze’nin kuzeyindekiler, onlarca çocuk, kadın ve yaşlının hayatına mal olan içme suyu ve yiyecek kıtlığı nedeniyle küresel düzeydeki seviyeleri aşan bir kıtlık sonucu ölümle mücadele ediyor” dedi.

Kudra ayrıca, BM’ye sivilleri, kurumları ve sağlık ekiplerini korumak için uluslararası insani hukuku devreye sokma çağrısında bulundu.



Sudan’daki savaş, Etiyopya sınırına yaklaşıyor

Etiyopya’nın Benishangul-Gumuz bölgesindeki Assosa’da bulunan Ora Kampı’ndaki Sudanlı mülteciler (AFP)
Etiyopya’nın Benishangul-Gumuz bölgesindeki Assosa’da bulunan Ora Kampı’ndaki Sudanlı mülteciler (AFP)
TT

Sudan’daki savaş, Etiyopya sınırına yaklaşıyor

Etiyopya’nın Benishangul-Gumuz bölgesindeki Assosa’da bulunan Ora Kampı’ndaki Sudanlı mülteciler (AFP)
Etiyopya’nın Benishangul-Gumuz bölgesindeki Assosa’da bulunan Ora Kampı’ndaki Sudanlı mülteciler (AFP)

Sudan’ın Çad ile batı sınırında gerilimin tırmanmasından günler sonra, savaşın yansımaları bu kez Etiyopya ile doğu sınırına daha fazla yaklaştı. Mavi Nil eyaletinde çatışmaların şiddetlenmesinin yanı sıra ordunun, Etiyopya toprakları yönünden geldiğini belirttiği insansız hava araçlarını (İHA) düşürdüğünü açıklaması tansiyonu yükseltti. Bu gelişme, Hızlı Destek Kuvvetleri HDK ve müttefiklerinin sınır eyaletindeki stratejik bölgelerin kontrolünü ele geçirdiklerini duyurdukları bir dönemde yaşandı.

Gelişme, Sudan’ın batısındaki Çad ile doğusundaki Etiyopya’yı dördüncü yılına giren savaşla giderek daha fazla karşı karşıya getiriyor. Sınır bölgeleri yakınındaki askeri operasyonların genişlemesinin, çatışmanın etkilerinin bölgeye yayılması riskini artırmasından endişe ediliyor. Encemine yönetimi, Sudan ordusunu Çad toprakları içinde bir araç konvoyunu hedef alan saldırı düzenlemekle suçlamasının ardından Sudan sınırındaki alarm seviyesini yükseltmişti. Hartum ise bağımsız bir soruşturma yürütülmeden saldırının sorumluluğunun orduya yüklenmesini reddetmişti.

Mavi Nil’de ilerleme

Doğu cephesindeki son gelişmede HDK, Abdulaziz el-Hilu liderliğindeki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi-Kuzey ile birlikte, orduyla yaşanan şiddetli çatışmaların ardından Mavi Nil eyaletinde, Etiyopya sınırı yakınındaki Sarkam ve Bakuri üslerinin kontrolünü ele geçirdiğini açıkladı.

HDK Sözcüsü el-Fatih Kureşi, Sudan Kuruluş Güçleri (Tesis) ittifakına bağlı güçlerin iki üssün kontrolünü ele geçirdiğini, ordu ve destek güçlerine kayıplar verdirdiğini ve savaş araçları, tanklar, silah ve mühimmat ele geçirdiğini söyledi. HDK, orduya ait Sarkam askeri üssünde unsurlarının konuşlandığını gösterdiğini belirttiği görüntüler de yayımladı. Ancak örgütün anlatımındaki tüm ayrıntıların veya açıklanan kayıpların boyutunun bağımsız olarak doğrulanması mümkün değil.

Buna karşılık yerel kaynaklar, ordunun “Bakuri’ye yönelik saldırıyı püskürttüğünü” bildirdi. Ordunun sahadaki durumu netleştiren ayrıntılı bir açıklama yapmaması nedeniyle bölgenin kontrolünün kimde olduğu konusunda çelişkili bilgiler bulunuyor.

Sarkam ve Bakuri, saldıran güçlerin operasyonlarını kuzeye doğru genişleterek Mavi Nil bölgesinin başkenti ve siyasi, askeri ve idari merkezi ed-Dama­zin yönünde ilerlemesine imkân verebilecek güzergâhlar üzerindeki konumları nedeniyle askeri önem taşıyor.

Gerilim, ordunun bir gün önce ‘düşman stratejik İHA’sı’ olarak nitelendirdiği bir insansız hava aracını düşürdüğünü açıklamasının ardından tırmandı. Ordu, İHA’nın Etiyopya toprakları yönünden geldiğini ve bir haftadan kısa süre içinde düşürdüğü üçüncü İHA olduğunu belirtti. İHA’ların nereden havalandırıldığı veya hangi tarafça yönetildiğine ilişkin bağımsız bir soruşturma bulunmuyor.

Kısa süre önce Etiyopya sınırına yakın Kaysan kentini ele geçirdiğini açıklayan HDK milisleri (AP)
Kısa süre önce Etiyopya sınırına yakın Kaysan kentini ele geçirdiğini açıklayan HDK milisleri (AP)

HDK ile müttefiki Sudan Halk Kurtuluş Hareketi, ağustos ayının başında Etiyopya sınırındaki stratejik öneme sahip Karmek ve Kaysan bölgelerinin kontrolünü ele geçirmişti. Bu ilerleyiş, geniş çaplı yerinden edilme dalgalarına yol açarken Mavi Nil’i savaşın en hareketli cephelerinden biri haline getirdi.

İHA’lar sivilleri öldürüyor

Mavi Nil’deki çatışmalarla eş zamanlı olarak, Kuzey Kordofan eyaletinin Sodra yerel yönetiminin kuzeyindeki Sero bölgesinde İHA’larla düzenlenen iki saldırıda en az 8 kişi hayatını kaybetti, onlarca sivil yaralandı. Savaş sırasında yaşanan ihlalleri belgeleyen Acil Durum Avukatları oluşumu, bir İHA’nın bölgedeki sivilleri hedef aldığını, ardından yaralılara yardım edilmeye çalışıldığı sırada ikinci bir saldırı düzenlendiğini ve bu saldırıda dört sivil aracın da imha edildiğini bildirdi.

Oluşum, saldırının sorumlusunu belirlemezken ordu veya HDK’den (HDK) de konuya ilişkin açıklama gelmedi. Grup, bağımsız soruşturma yürütülmesi ve sorumluların hesap vermesi çağrısında bulunarak, saldırının düzenlendiği bölgenin sivil bir alan olduğunu ve burada herhangi bir askeri unsur bulunmadığını vurguladı. Savaşta İHA kullanımının son aylarda belirgin şekilde arttığı, saldırıların özellikle Kordofan bölgesinde askeri mevzilerin yanı sıra sivil bölgeleri, enerji ve su tesislerini de hedef aldığı belirtiliyor.

Operasyonların ağırlık merkezinin Çad ile batı sınırından Etiyopya ile güneydoğu sınırına kayması, savaşın coğrafi kapsamının genişlediğini gösterirken, sınır bölgelerinin yalnızca ikmal ve göç güzergâhları olmaktan çıkıp komşu ülkelerle gerilimi artırabilecek çatışma alanlarına dönüşmesi yönündeki endişeleri de artırıyor.


Suriye: Süveyda’da yerel gruplar arasında gece çatışmaları

Suriyeli askerler, mayın temizleme operasyonu sırasında Suriye Savunma Bakanlığı Askeri Mühendislik Birimi’ne ait bir tankın üzerinde, (AFP)
Suriyeli askerler, mayın temizleme operasyonu sırasında Suriye Savunma Bakanlığı Askeri Mühendislik Birimi’ne ait bir tankın üzerinde, (AFP)
TT

Suriye: Süveyda’da yerel gruplar arasında gece çatışmaları

Suriyeli askerler, mayın temizleme operasyonu sırasında Suriye Savunma Bakanlığı Askeri Mühendislik Birimi’ne ait bir tankın üzerinde, (AFP)
Suriyeli askerler, mayın temizleme operasyonu sırasında Suriye Savunma Bakanlığı Askeri Mühendislik Birimi’ne ait bir tankın üzerinde, (AFP)

Suriye’nin Süveyda kentinde dün gece ile bu sabah arasında silahlı çatışmalar yaşandı. Yerel kaynaklar ve basında yer alan bilgilere göre çatışmalar, bir grup kişi arasındaki anlaşmazlığın silahlı çatışmaya dönüşmesi üzerine ortaya çıktı. Şarku'l Avsat'ın DPA'dan aktardığına göre olaylarda ateşli silahların yanı sıra çeşitli silahlar ve mühimmat kullanıldı.

Suriye TV’nin yerel kaynaklara dayandırdığı haberine göre çatışmalar, Hikmet el-Hicri’nin oğlu Selman el-Hicri’ye bağlı “Ulusal Muhafızlar” bünyesindeki sözde “Güvenlik Bürosu” adlı grup ile Süveyda’nın batı kırsalındaki yerel gruplar arasında çıktı. Kentte güçlü bir patlama sesi duyulurken, bunun havada patlayan bir roket mermisinden kaynaklandığı belirtildi.

Kaynaklara göre kent merkezinde silah sesleri bir süre devam etti ve valilik binası yakınlarında RPG mermileri ve el bombalarının neden olduğu patlama sesleri duyuldu.

Öte yandan Süveyda 24 ağı, çatışmalar sırasında Güvenlik Bürosu’nun önde gelen isimlerinden Gays Kantır’ın silahla yaralandığını bildirdi. Çatışmalar nedeniyle bazı evler zarar görürken, sivil halk arasında panik yaşandı.

Süveyda vilayetinde, 20 Temmuz 2025’ten itibaren ateşkes sağlanmasına rağmen, Suriye Genel Güvenlik güçleri ile Dürzi din adamı Hikmet el-Hicri’ye bağlı güçler arasında aralıklı çatışmalar devam ediyor.

Yerel tahminlere göre geçen yıl 13 Temmuz’da yaşanan ve 2 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği kanlı olayların ardından Suriye hükümetine bağlı Genel Güvenlik güçleri ile Hikmet el-Hicri’ye bağlı güçler Süveyda vilayetindeki kontrolü paylaşmaya başladı. Süveyda kentinin ise Şeyh el-Hicri’ye bağlı güçlerin kontrolünde olduğu belirtiliyor.


Suriye’de Abdi’nin cumhurbaşkanlığı danışmanı olarak atanmasına Kürt ve Araplardan destek

Suriye Devlet Başkanı Şar’a, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Mazlum Abdî ile görüştü (Arşiv-AP)
Suriye Devlet Başkanı Şar’a, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Mazlum Abdî ile görüştü (Arşiv-AP)
TT

Suriye’de Abdi’nin cumhurbaşkanlığı danışmanı olarak atanmasına Kürt ve Araplardan destek

Suriye Devlet Başkanı Şar’a, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Mazlum Abdî ile görüştü (Arşiv-AP)
Suriye Devlet Başkanı Şar’a, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Mazlum Abdî ile görüştü (Arşiv-AP)

Suriye’de Kürt ve Arap siyasi çevreler, feshedilen Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) eski lideri Mazlum Abdî’nin Devlet Başkanlığı Danışmanlığı görevine atanmasını memnuniyetle karşıladı. Kararın, ülkenin kuzeydoğusu başta olmak üzere Suriye genelinde güvenlik ve istikrarın tesis edilmesinde kritik bir rol oynayacağı belirtildi.

Mülga "Özerk Yönetim"in Şam temsilciliğini yürütmüş olan Kürt siyasetçi Abdülkerim Ömer yaptığı açıklamada, "Bu atamayı olumlu karşılıyor; yeni bir diyalog ve uzlaşı döneminin kapısını aralayacak önemli bir adım olarak görüyoruz" değerlendirmesinde bulundu.

Haseke bölgesinin önde gelen Arap kanaat önderlerinden, Suriye Mülteci Hakları Derneği Direktörü Şeyh Mudar Hammad el-Esad da kararı desteklediğini belirterek, "Bölgede güvenlik ve huzuru pekiştirmek adına entegrasyon sürecinin hızla tamamlanmasını umuyoruz. Bu durum genel olarak bütün Suriye’ye olumlu yansıyacaktır" ifadelerini kullandı.

Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şar’a, perşembe günü yayımladığı kararnameyle Abdî’yi Başkanlık Danışmanı olarak atadı. Şarku’l Avsat’ın aldığı bilgiye göre bu hamle; Şar'a'nın, ABD desteğiyle DEAŞ’a karşı savaşan SDG’nin "görevini tamamladığı" gerekçesiyle feshedildiğini açıklamasından üç gün sonra geldi. Böylece Kürtlerin iç savaş sürecindeki en önemli askeri yapılanmalarından birinin dosyası kapanmış oldu.